II OZ 842/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej N. przy ul. [...] w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1001/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. przy ul. [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1001/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej N. przy ul. [...] w R. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej "SKO") z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] stycznia 2021 r. została prawidłowo doręczona skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika w dniu [...] lutego 2021 r. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, a więc w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu [...] marca 2021 r. (czwartek). Skarga tymczasem wniesiona została do Sądu w dniu [...] maja 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 111 § 1, 1a, 1b i 2 k.p.a. - przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wydanie SKO w R. postanowienia z dnia [...] marca 2021 r., o sprostowaniu decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] stycznia 2021 r., spowodowało rozpoczęcie biegu terminu dla strony skarżącej do wniesienia skargi na tę decyzję od dnia doręczenia tego postanowienia, co skutkowało niezasadnym przyjęciem złożenia skargi z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji jej odrzuceniem; 2) art. 112 k.p.a. - w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że pouczenie o prawie i terminie złożenia skargi zawarte w postanowieniu SKO w R. z dnia [...] marca 2021 r., o sprostowaniu decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] stycznia 2021 r., było błędne - poprzez jego niezastosowanie do strony skarżącej, która stosując się do tego pouczenia poniosła szkodę, będącą skutkiem niezasadnego przyjęcia złożenia skargi z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.". W wypadku wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, sąd skargę odrzuca - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., "Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.". Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (§ 1b art. 111 k.p.a.). "W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia" (§ 2 art. 111 k.p.a.). W postanowieniu z dnia [...] marca 2021 r. SKO dokonało sprostowania pouczenia zawartego w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2021 r., strona została pouczona, że termin do wniesienia skargi na postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r. biegnie od daty doręczenia postanowienia w przedmiocie sprostowania. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] kwietnia 2021 r. Nawet gdyby przyjąć, jak sugeruje organ w piśmie z dnia [...] listopada 2021 r., że postanowienie o sprostowaniu wydane jest w trybie art. 111 § 1 p.p.s.a. i § 1a k.p.a. to strona nadal korzystałaby z ochrony wskazanej w art. 112 k.p.a. bowiem organ doręczając stronie postanowienie z dnia [...] marca 2021 r. pouczył o możliwości złożenia skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia o sprostowaniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia, to powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji, bowiem zgodnie z art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie przychyla się do wyrażanego już, zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie, poglądu, że konsekwencje obowiązywania art. 112 K.p.a. powinny być jednolite na drodze postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, zatem w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ/sąd obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"., Warszawa 2017 r., str. 621). Podwyższony miernik staranności przy ocenie dokonywania czynności procesowych przez adwokata, czy radcę prawnego nie obejmuje sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik dokonując czynności zastosował się do błędnego pouczenia organu. Oznacza to, że błędne pouczenie co do sposobu zaskarżenia danego aktu należy uznać za okoliczność wyłączającą winę także w sytuacji, gdy strona była reprezentowana przez adwokata, czy radcę prawnego, z czym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego przyjąć należało, że skarga wniesiona przez pełnomocnika skarżącej w dniu [...] maja 2021 r. została wniesiona w terminie do tego przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a. Tym samym uznać należy, że nie było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz wnoszącego zażalenie, ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a., o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy.