II OZ 1021/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 206/11 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. B. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. D. B. wniósł skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W skardze skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na powyższą skargę złożył W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zamurowanie istniejącego otworu okiennego łączy się z niebezpieczeństwem powstania realnej szkody. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, iż nie było podstaw do nakazania likwidacji przedmiotowego okna, wobec czego może powstać kwestia powrotu do stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia wymiernych nakładów pracy (finansowych, organizacyjnych), jak również może spowodować inne uciążliwości – i to tak dla właściciela budynku, jak i skarżącego legitymującego się własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu (utrudnienia z korzystania z obiektu, nakłady wewnątrz lokalu). Zażalenie na w/w postanowienie złożył [...] sp. z o.o., zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, polegające na niewłaściwej ocenie istniejącego stanu faktycznego i tym samym przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż otwór okienny w ścianie szczytowej budynku istnieje bez podstawy prawnej, zatem w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem konieczna jest jego likwidacja. Wnosząca zażalenie Spółka zaprzeczyła, aby wykonanie decyzji zaskarżonej przez D. B. łączyło się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Wskazała na postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (GZ 138/04, LEX nr 281811), w którym Sąd wskazuje, iż w przepisie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zdaniem skarżącej taka szkoda w niniejszej sprawie nie zaistnieje. Dodatkowo skarżąca wskazała, że okno z nakazem zamurowania usytuowane w część korytarza lokalu mieszkalnego D. B., nie stanowi istoty oświetlenia kuchni, która posiada okno od strony północnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku wykonania decyzji nakładającej obowiązek zamurowania okna w ścianie szczytowej budynku chodzi więc o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem tej decyzji, jeżeli okazałoby się, że sąd uznałby, że nie było podstaw do wydania takiej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Przyznać należy rację skarżącej Spółce, że zamurowanie okna, w realiach niniejszej sprawy, nie wiąże się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie ma to jednak istotnego znaczenia dla oceny zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na znaczne koszty wykonania robót, jak i inne uciążliwości z tym związane. Skarżąca powołuje orzeczenie NSA, w którym podjęto próbę zdefiniowania pojęcia "znacznej szkody". Należy jednak stwierdzić, że ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Ustawodawca używa bowiem pojęć nieostrych – "znaczna szkoda", czy "trudne do odwrócenia skutki", które wymagają konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej w zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (vide: postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2004 r., FZ 86/04 (niepubl.)). Taki pogląd prezentowany jest również w doktrynie (Ryszard Mikosz (red.), Gabriel Radecki, Łukasz Strzępek "Pisma stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, orzecznictwo, wzory", s. 198 – Sformułowanie "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" musi być interpretowane w połączeniu z konkretnym stanem faktycznym zaistniałym na gruncie określonej sprawy"). Podzielić więc należy stanowisko Sądu I instancji, że wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi mogłoby narazić skarżącego na znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. D. B. uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a.). Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że wykonanie decyzji narazi go na znaczną szkodę, w szczególności poprzez duże koszty związane z wykonaniem robót budowlanych. Podkreślenia wymaga, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięciem tymczasowym tylko na czas trwania postępowania sądowego. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. We wskazanym stanie faktycznym i wobec treści art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a należy stwierdzić, iż postanowienie z dnia 30 czerwca 2011 r. nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.