II OSK 1495/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia WSA del. Wojciech Mazur (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1578/04 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1578/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt I oddalił skargę J. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] nakazującą J. S. rozbiórkę obiektu budowlanego – budowli nadziemnej pełniącej funkcję użytkową budynku gospodarczego – wozowni na nieruchomości położonej w [...] gm. G. działka nr 38/3. W pkt II i III wyroku orzeczono o kosztach postępowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Miechowie, decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nakazał J. S. rozbiórkę samowolnie wykonanej, opisanej wyżej budowli, polegającą na rozebraniu dachu i ścian obiektu oraz zdemontowaniu istniejącej instalacji elektrycznej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że budynek gospodarczy o wymiarach 5 x 5,8 m wykorzystywany do przechowywania maszyn rolniczych i płodów rolnych został wybudowany w 2002 r. bez wcześniejszego zgłoszenia. Do jego budowy wykorzystano pochodzące z odzysku płyty azbestowo-cementowe, które przytwierdzono skorodowanymi gwoździami. Organ wskazał, że datę wybudowania przedmiotowego obiektu potwierdzają zeznania sześciu świadków oraz mapy ewidencyjne z 1974 r., 1984 r., i 1988 r., na których obiekt nie został uwidoczniony. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wobec tego, że teren działki 38/3 nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie było możliwe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że wyjaśnienia odwołującego się J. S. jakoby przedmiotowy budynek został wybudowany 20 lat temu przez jego ojca, nie zasługują na uwzględnienie bowiem nie przedstawił on na tę okoliczność żadnych dokumentów. Za wybudowaniem budynku wiosną 2002 r. przemawia zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy w postaci zeznań świadków oraz dokumentów tj. kopii mapy zasadniczej wpisanej do ewidencji zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego Miechowie z 1984 r. oraz kopii planu sytuacyjno-realizacyjnego zatwierdzonego w 1988 r. dotyczącego projektowanego budynku gospodarczego na nieruchomości sąsiedniej, z których wynika, że w dacie ich sporządzania przedmiotowy budynek nie istniał. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S. wskazał, że budynek wozowni jest szopą nie posiadającą fundamentów, w związku z tym nie istnieje obowiązek jego rozbiórki. Budynek ten służy do przechowywania płodów rolnych i sprzętu rolniczego i został on wybudowany legalnie ok. 25 lat temu przez ojca skarżącego. Podniósł, że Sąd Rejonowy w Miechowie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. uniewinnił go od popełnienia wykroczenia określonego w art. 93 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2007 r. oddalił skargę J. S. stwierdzając, że orzekające w sprawie organy administracji nie naruszyły obowiązujących przepisów w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że budowa przedmiotowego obiektu nastąpiła wiosną 2002 r., a nie jak wyjaśnił skarżący około 20 – 25 lat temu. Sąd stwierdził, że zgromadzone w aktach sprawy kopie map w szczególności mapy z 1984 r. gdzie obejmując ewidencję budynków na działce nr 38/3 zaznaczono usytuowanie stodoły, wyklucza uznanie, iż do stodoły został dobudowany budynek gospodarczy. Ściana tej stodoły usytuowana równolegle do granicy z działką nr 37 pokrywa się w linii prostej ze ścianą budynku gospodarczego skarżącego. Na kolejnej mapie z 1988 r. stanowiącej plan sytuacyjno-realizacyjny dokonano zinwentaryzowania budynków na działkach nr 38/1 (obecnie nr 38/3), nr 38/2 i częściowo nr 39 (akta postępowania administracyjnego, karty nr 156-157). Również z tej mapy wynika, że na działce nr 38/1 istniała wówczas stodoła drewniana (budynek nr 3), budynek inwentarski murowany (budynek nr 7) oraz budynek mieszkalny drewniany (budynek nr 6). Jedna ze ścian stodoły pokrywa się z granicą z działką nr 38/2, a druga przeciwległa ściana usytuowana została na osi linii prostej stanowiącej przedłużenie linii ściany budynku inwentarskiego. Z mapy tej wynika, że stodoła stanowiła budynek o wymiarach 12 metrów długości i 6,6 metra szerokości. Zdaniem Sądu I instancji gdyby przyjąć za prawdziwe wyjaśnienia skarżącego, że w latach 70-tych lub na początku lat 80-tych XX wieku jego ojciec legalnie zbudował przedmiotowy obiekt budowlany (gospodarczy), to wymiary tego budynku znajdowałyby się na mapach z 1984 r. lub najpóźniej z 1988 r. W ocenie Sądu I instancji za budową przedmiotowego obiektu w 2002 r. przemawia wykorzystanie nowych podkładek mocujących do przytwierdzenia płyt azbestowych. Wobec powyższych ustaleń Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., pozwolenia na budowę nie wymagała budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 metra. Przedmiotowy budynek ma konstrukcję przekraczającą 4,8 metra (jego wymiary to 5 metrów na 5,8 metra) (akta postępowania administracyjnego, karta nr 18) i tym samym jego budowa nie spełniała warunku rozpiętości konstrukcji do 4,8 metra co warunkowało dokonanie zgłoszenia przed rozpoczęciem realizacji tej inwestycji. Tym samym zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego budowa takiego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że organy administracji błędnie zastosowały w tej sprawie art. 49 b Prawa budowlanego wskazując, że budowa przedmiotowego obiektu (budynku gospodarczego) wymagała uzyskania zgłoszenia stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zamiast art. 48 tej ustawy, ale to uchybienie zdaniem Sądu i instancji nie miało w sprawie istotnego znaczenia. Zarówno bowiem realizacja inwestycji bez wcześniejszego zgłoszenia, jak również bez uzyskania pozwolenia na budowę stanowi naruszenie obowiązujących przepisów uzasadniających nałożenie w obu przypadkach obowiązku dokonania rozbiórki tak wybudowanych obiektów, o ile nie będzie możliwie przeprowadzenie postępowania zmierzającego do zalegalizowania takich obiektów. W związku z tym, że dla terenu działki nr 38/3 nie obowiązuje plan miejscowy, zaś dla przedmiotowego budynku nie wydano decyzji ustalającej warunki zabudowy (nie zostały spełnione warunki z art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane) Sąd I instancji uznał, że nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. We wniesionej skardze kasacyjnej J. S. w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a) zaskarżył wyrok w pkt I zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wniósł o uchylenie wyroku w tej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że uznany przez Sąd I instancji za prawidłowo ustalony stan faktyczny w istocie został ustalony z naruszeniem art. 7, 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. – Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., powoływanej dalej jako Kpa). Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w aktach sprawy znajdują się zdjęcia obiektu wskazujące, iż jest on "bardzo stary", co oznacza, że nie mógł być wybudowany w 2002 r. Natomiast opierając się na zeznaniach świadków nie uwzględniono nie tylko ich niskiej wartości dowodowej, ale również zdarzającego się w stosunkach wiejskich zjawiska złośliwości sąsiedzkiej. Za wątpliwe w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną należy uznać niekorzystne dla skarżącego zeznania świadków, co do daty wybudowania budynku gospodarczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera tylko zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tym przepisem koreluje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, w myśl którego Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega więc wątpliwości, że warunkiem oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania jest sformułowanie dwóch zarzutów: - wskazanie norm prawnych, których naruszenie zarzuca skarżący, - zarzucenie przez skarżącego istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Natomiast żeby skarga oparta na tym zarzucie była skuteczna skarżący musi wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie tylko nie wykazała wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy, ale nawet nie zarzuca istotnego wpływu na wynik sprawy naruszeń przepisów postępowania. Już ta okoliczność pozwala na jej oddalenie, jako nie spełniającej wymogu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Niezależnie od tego kontrola wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wykazała, by zarzucone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania sprowadza się w zasadzie do stwierdzenia, że przyjęty przez Sąd I instancji do wyrokowania stan faktyczny został ustalony z naruszeniem art. 7, 77 i 80 Kpa bowiem za wiarygodne uznano zeznania przesłuchanych świadków, co do daty wybudowania spornego obiektu, natomiast nie dano wiary wyjaśnieniom skarżącego, które w ocenie skargi kasacyjnej są przekonywujące. Otóż wskazać w tym miejscu należy, że ocena materiału dowodowego stanowi kompetencję organu administracji prowadzącego postępowanie w danej sprawie. Należy do niego zarówno zebranie materiału dowodowego, a następnie jego ocena, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena ta podlega zarówno ocenie instancyjnej przed organami administracji, jak i ocenie Sądu. Podważenie tej oceny w toku postępowania sądowego jest możliwe wówczas, gdy zostanie wykazane naruszenie zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. W rozpoznawanej sprawie ocena materiału dowodowego zebranego przez organy administracji, nie została skutecznie podważona. Podnoszonej okoliczność wybudowania spornego obiektu w latach 80 – tych nie potwierdzają nie tylko przesłuchani świadkowie, ale także dowody z dokumentów tj. pochodzące z tego okresu plany sytuacyjno – realizacyjne, na których dokonano inwentaryzacji budynków na działce nr 38/1 (obecnie 38/3), nr 38/2 i częściowo nr 39, i które nie zawierają wymiarów budynku w aktualnych rozmiarach. Za prawidłowy i logiczny należy uznać także wniosek, że za budową przedmiotowego budynku ok. 2002 r. a nie w latach 70 – tych lub 80 – tych przemawia wykorzystanie nowych podkładek mocujących płyty azbestowe, z których wykonano tenże budynek. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za niezasadną na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. Wyjaśnić jednocześnie należy, że Sąd ten nie orzekł, co do wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego z urzędu w ramach przyznanej pomocy prawnej, o zasądzenie kosztów sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., jako odnoszące się do kosztów postępowania między stronami, nie mają zastosowania do przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną należnego mu od Skarbu Państwa, zaś stosownie do przepisów art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 p.p.s.a. orzekanie o przyznaniu takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy następuje w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, jako także w tym przedmiocie Sądzie I instancji. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.