III SA/Gd 489/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 17 marca 2022 r. nr 001/6400/9011/2022 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 1. uchyla – zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 16 stycznia 2020 r. nr 0205-2019-003256, – decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 25 stycznia 2019 r. nr 9011-2019-000587 oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr 0205-2018-002315, – postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 19 września 2017 r. nr 0205-2017-005 o wznowieniu postępowania, 2. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni na rzecz skarżącego T. H. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE T. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 17 marca 2022 r. nr 001/6400/9011/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 i odmowy przyznania tych płatności. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 15 lutego 2017 r. nr 0205-2017-001852, wydaną na wniosek T. H. z dnia 14 czerwca 2016 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał stronie: - jednolitą płatność obszarową - 2016 w wysokości 19.506,03 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 214,26 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; - płatność za zazielenienie - 2016 w wysokości 13.091,27 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 143,80 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; - płatność redystrybucyjną - 2016 w wysokości 4.614,64 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 50,69 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; - płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych - 2016 w wysokości 6.046,54 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 66,42 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz - kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 479,92 zł. Poza zastosowaniem współczynnika korygującego decyzja uwzględniała w całości żądanie strony. Decyzję doręczono stronie w dniu 27 lutego 2017 r. Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone wymienioną ostateczną decyzją wskazując, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu jej wydania, a mianowicie, że w dniu 16 sierpnia 2017 r. uzyskano informację, iż zadeklarowana we wniosku strony działka ewidencyjna jest także przedmiotem wnioskowania o przyznanie płatności na rok 2016 przez inny podmiot. W dniu 18 października 2017 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie konfliktu kontroli krzyżowej działki nr [...], będącej jednocześnie przedmiotem wnioskowania przez inny podmiot, w tym do określenia, czy działka była w posiadaniu strony w dniu 31 maja 2016 r. i czy była przez nią utrzymywana w dobrej kulturze rolnej do końca 2016 r. oraz czy T. H. był użytkownikiem spornych gruntów. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] dopuścił jako dowód na okoliczność konfliktu kontroli krzyżowej działki nr [...] uwierzytelnioną dokumentację stanowiącą zawartość teczki aktowej sprawy T. K. T. K., powołując się na umowę dzierżawy i jej ustne przedłużenie, przedstawił okoliczności związane z faktycznym posiadaniem działki, opisał zabiegi przeprowadzone na gruncie oraz poczynione nakłady, związane z zabiegami agrotechnicznymi. Nadto wskazał on, że płody rolne zostały mu z pola skradzione. T. H. w toku postępowania wskazywał, że zawarł umowę dzierżawy nieruchomości z jej właścicielem T. K., a T. K. nie był w posiadaniu spornej nieruchomości od wielu lat. Nadto wskazał on, że D. O. nigdy nie składała wniosków o dopłaty do działki nr [...]. D. O. oświadczyła, że nie przekazała T. K. działki nr [...], jak również nie udzieliła pełnomocnictwa J. S. do zrzeczenia się w jej imieniu wszystkich roszczeń w związku z poniesionymi nakładami na produkcję rolną w powyższej nieruchomości. Stwierdziła także, że nie zna T. H., a sporną działkę użytkował T. K., który decydował o zasiewach, zabiegach agrotechnicznych oraz ponosił nakłady finansowe związane z użytkowaniem. Podpisaną wcześniej umowę dzierżawy przedłużono ustnie i to on powinien dokonać zbiorów. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr 0205-2018-002315 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] uchylił wydaną przez ten organ decyzję z dnia 15 lutego 2017 r. nr 0205-2017-001852 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz odmówił przyznania T. H.: - jednolitej płatności obszarowej - 2016 i nałożył na stronę sankcję w wysokości 19.720,29 zł, - płatności za zazielenienie - 2016. - płatności redystrybucyjnej - 2016 i nałożył na stronę sankcję w wysokości 5.183,70 zł, - płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych - 2016 i nałożył sankcję w wysokości 6.112,96 zł. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie przyznania rolnikowi płatności na rok 2016, jak i tok postępowania wznowieniowego oraz wskazał przepisy prawa procesowego i główne przepisy prawa materialnego regulujące kwestie przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jakie mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ zaprezentował także linię orzeczniczą związaną z prawem do uzyskania tychże płatności w kontekście trwałego posiadania oraz użytkowania rolniczego gruntów zadeklarowanych do płatności. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] stwierdził, że T. H. nie przysługują płatności na rok 2016, ponieważ nie był on posiadaczem spornych gruntów w dniu 31 maja 2016 r., jak również dlatego, że jego posiadanie tych gruntów nie było trwałe, przedstawiając dowody, na podstawie których dokonał ustalenia tej okoliczności. Organ przedstawił sposób obliczenia wysokość kar administracyjnych w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej, płatności dodatkowej oraz płatności redystrybucyjnej oraz przepisy prawodawstwa unijnego związanego z nakładaniem przedmiotowych sankcji. W wyniku rozpoznania odwołania T. H., działając w trybie art. 138 § 2 k.p.a., decyzją z dnia 25 stycznia 2019 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni uchylił zaskarżoną decyzję całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 79 § 2 w zw. z 10 § 1 k.p.a., ponieważ stan faktyczny został przez organ I instancji ustalony przede wszystkim na podstawie pisemnych oświadczeń, podczas gdy stanowią one dokument prywatny, który nie może zastępować dowodu z zeznań świadka. Organ odwoławczy zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w szczególności do przeprowadzenia dowodu ze świadków, rozważenia konieczności przeprowadzenia innych wnioskowanych przez skarżącego środków dowodowych. Ponownie rozpatrując sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przesłuchał w charakterze świadków: D. O. (5 marca 2019 r.), T. K. (11 czerwca 2019 r.), A. S., M. R., B. F. i Z. S. (12 września 2019 r.), A. S. (21 października 2019 r.), M. R. (21 października 2019 r.), B. F. (21 października 2019 r.), Z. S. (21 października 2019 r.), oraz J. K. (14 listopada 2019 r.). Decyzją z dnia 16 stycznia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] uchylił własną decyzję z dnia 15 lutego 2017 r. nr 0205-2017 -001852 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oraz odmówił przyznania T. H.: - jednolitej płatności obszarowej - 2016 i nałożył na stronę sankcję w wysokości 19.720,29 zł, - płatności za zazielenienie - 2016, - płatności redystrybucyjnej - 2016 i nałożył na stronę sankcję w wysokości 5.183,70 zł, - płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych - 2016 i nałożył sankcję w wysokości 6.112,96 zł oraz - kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że kwestią sporną w sprawie stanowią działki rolne o łącznej powierzchni 42,68 ha zadeklarowane na działce ewidencyjnej o numerze [...]. Organ nie negował faktu, że właścicielem tych gruntów od dnia 29 kwietnia 2016 r. był T. K., zaś jego posiadaczem zależnym, jako dzierżawca - począwszy od dnia 30 kwietnia 2016 r. - T. H. Organ ustalił, że w dniu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomość była obsiana, przy czym to nie T. H. dokonał zasiewów. Poprzednim właścicielem działki nr [...] była D. O., która przekazała te grunty w dzierżawę - początkowo pisemną, a następnie ustną (obowiązującą do końca roku 2016) - T. K. Organ dodał, że T. K. już na kilka lat przed sprzedażą ww. nieruchomości posiadał ją (uprawiając ją, wykonując czynności agrotechniczne oraz zbierając plony), choć nie miał do niej tytułu prawnego, a stan ten nie uległ zmianie po zmianie właściciela oraz wydzierżawienia gruntu przez T. H. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] ustalił przy tym, że T. K. składał wnioski do spornej działki od 2010 r. Organ stwierdził, że pierwszą czynnością agrotechniczną, jaka miała miejsce na ww. działce wykonaną w lipcu 2016 r. na zlecenie wnioskodawcy był zabieg likwidacji zachwaszczenia, następnie zaś doszło do zbioru plonów pszenicy i peluszki. Zatem początek udowodnionego przez stronę użytkowania działki nr [...] ustalono na lipiec 2016 r. Natomiast z materiału dowodowego sprawy wynikało, że w okresie od jesieni 2015 r. do lipca 2016 r. na działce były wykonywane poszczególne prace polowe przeprowadzone na zlecenie T. K. Zdaniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], czynności wykonane na gruncie przez stronę nie miały charakteru posiadania nieruchomości w znaczeniu jej rzeczywistego uprawiania, decydowania o rodzaju upraw, dokonywania swobodnie zabiegów agrotechnicznych przez okres uprawniający do wnioskowanej płatności. Natomiast do lipca 2016 r., uwzględniając rodzaj nieruchomości oraz charakter podejmowanych na niej aktywności, to T. K. był jej samoistnym posiadaczem. Zmiana właściciela działki nie oznacza automatycznie utraty posiadania, a fakt, że T. K. pojawiał się na działce i doglądał wzrostu roślin na działce na zlecenie T. H., nie wyłącza jej posiadania przez T. K. To on samodzielnie decydował o faktycznych pracach na nieruchomości oraz wykonywał je z pomocą osób trzecich swoich pracowników, od momentu zasiania upraw do zbioru plonów przez T. H. Fakt pełnej realizacji prac agrotechnicznych przez T. K. w sposób samodzielny świadczy według organu o trwałości posiadania spornych gruntów. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania mu wnioskowanych płatności, gdy jednocześnie pozostałe zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że na spornych gruntach w roku 2016 wykonywano stałe czynności uprawowe na zlecenie T. K. Mając na uwadze powyższe, T. H. odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności dodatkowej oraz płatności związanej do upraw roślin wysokobiałkowych oraz w ramach tych płatności zastosowano odpowiednie kary administracyjne. Ponadto stronie odmówiono przyznania także płatności za zazielenienie oraz kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. W wyniku rozpoznania kolejnego odwołaniu T. H., decyzją z dnia 21 kwietnia 2020 r. nr 9011-2020-000162, Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni: - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr 0205-2019-003256 z dnia 16.01.2020 r. oraz - uchylił w całości ostateczną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr 0205-2017-001852 z dnia 15.02.2017 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, a także - odmówił przyznania T. H. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych oraz odmówił przyznania kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że kolejne zabiegi agrotechniczne przeprowadzane były przez T. K., a T. H. dokonał zbioru płodów rolnych z części nieruchomości, co stanowiło jednorazowy zabieg, nieuprawniający do uzyskania płatności. Stwierdziwszy że strona nie była posiadaczem spornych gruntów w 2016 r. organ wykluczył je z wniosku, niemniej odstąpił od stosowania kar administracyjnych, w wyniku czego uchylono zaskarżoną decyzję i wydano nowe rozstrzygnięcie. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni odrzucił zarzuty skarżącego, w tym dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 80 k.p.a. Podniósł również, że prawa wywodzone z treści art. 48 oraz art. 336 k.c. nie uprawniają wnioskodawcy do uzyskania płatności obszarowych. T. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając wydanie decyzji bez podstawy prawnej, naruszenie przepisów postępowania - art. 16 § 1 k.p.a. oraz dowolne i sprzeczne z zasadami art. 80 k.p.a. ustalenie, że w dniu 31 maja 2016 r. posiadaczem nieruchomości był T. K. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Przepis ten, w okresie obowiązywania stanu epidemii, przewidywał jedynie możliwość wydania decyzji w całości uwzględniającej żądanie strony, która domagała się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie, do czego nie doszło w sytuacji wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r. I GSK 441/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił wykładnię przepisu art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-l9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych prawa dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, wskazując, że przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że w okresie jego obowiązywania, żadne inne decyzje, poza uwzględniającymi w całości żądanie strony, nie mogły być w czasie trwania stanu epidemii wydane. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni zaskarżoną decyzją: - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 16 stycznia 2020 r.nr 0205-2019-003256 oraz - uchylił w całości ostateczną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 15 lutego 2017 r. nr 0205-2017-001852 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, a także - odmówił przyznania T. H. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych oraz odmawiam przyznania kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał T. H. decyzją płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Po uzyskaniu przez decyzję waloru ostateczności w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istniejące w chwili wydania decyzji, które nie były znane organowi pierwszej instancji. Wyszło na jaw, że o płatności do działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...] w 2016 roku ubiegał się również inny wnioskodawca - T. K. W toku postępowania wznowieniowego organ I instancji ustalił, że w świetle prawa unijnego oraz krajowego był on faktycznym użytkownikiem spornych gruntów rolnych, a zatem T. H. należało odmówić przyznania płatności na rok 2016. Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy powołał się na zdjęcia satelitarne oraz mapy z programu Copernicus i wskazał, że deklaracja co do roślin uprawnych oraz ich powierzchni dokonana przez T. K. w znacznie większym stopniu odpowiada stanowi faktycznemu, jaki występował w terenie w sezonie wegetacyjnym 2015-2016. To z kolei dowodzi, że zarówno wiedza na temat spornych upraw, jak i faktyczne zarządzenie nimi przez T. H. były w znacznym stopniu ograniczone na rzecz T. K., i to on w rzeczywistości był rolnikiem, który dysponował podstawową decyzyjnością, jakie rośliny i na jakim obszarze wysiać. Na podstawie zeznań J. K., Z. S. (w tym sporządzanych przez niego zapisów w kalendarzu), M. R., A. S. oraz B. F. organ ustalił, że do okresu zbioru płodów rolnych na spornej nieruchomości przeprowadzane były kolejne zabiegi agrotechniczne, których zleceniodawcą był T. K. T. H. nie był w stanie skutecznie zanegować, że zabiegi agrotechniczne, których wykonanie przypisano T. K. zostały w istocie przeprowadzone. Organ odwoławczy dał wiarę T. H., że płody rolne z gruntów, obejmujących uprawę pszenicy orkisz oraz grochu, zostały zebrane na jego zlecenie w dniu 28 – 29 lipca 2016 r. Niemniej jednak, w ocenie organu odwoławczego, czynność zbioru tych roślin, w kontekście całego okresu ich produkcji, za którą odpowiadał T. K., stanowiła pojedynczy zabieg agrotechniczny, będący przejawem jednorazowego i krótkotrwałego rolniczego użytkowania spornej nieruchomości, które nie uprawnia odwołującego się do uzyskania płatności obszarowych w 2016 r. Na podstawie zeznań J. K. oraz T. K. organ odwoławczy ustalił, że na nieruchomości uprawiana była gryka, której siew nastąpił w dniu 10 maja 2016 r. Jej desykację przeprowadzono w dniu 2 sierpnia 2016 r. i pozostawała ona na gruncie co najmniej do dnia 4 sierpnia 2016 r. co obrazują zobrazowania satelitarne. Tym samym wszelkie zabiegi agrotechniczne, jakie miały miejsce na tym gruncie w roku 2016 były przeprowadzone na zlecenie T. K. W konsekwencji, w rozumieniu przepisów ustawy o płatnościach, T. H. nie był posiadaczem wszystkich spornych gruntów w 2016 roku, w tym zwłaszcza w dniu 31 maja 2016 r. Wobec tego skarżącemu nie przysługują płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 do nieruchomości będącej przedmiotem sporu, a zatem zadeklarowana na niej działka rolna A wraz z działkami podrzędnymi – A1. A1a. A2 oraz A3 podlegają wykluczeniu w całości. W ocenie organu odwoławczego, T. H. nie był w stanie użytkować działki ewidencyjnej nr [...] w roku 2016 w sposób zapewniający prawo do uzyskania płatności obszarowych, co jednak nie wynikało z jego winy. Skarżący posiadał tytuł prawny do spornej nieruchomości w postaci umowy dzierżawy zawartej z nowym właścicielem gruntu, a zgodnie z jej treścią, uwzględniając przepisy Kodeksu cywilnego, prawa do zasiewów miały przejść na niego. Odwołujący się ponosił nakłady finansowe, podejmował działania służące ochronie posiadania, jak również prowadził prace agrotechniczne na spornym gruncie, w tym zebrał część płodów rolnych oraz dokonał ich zbycia. Niemniej przyjęty przez T. H. sposób prowadzenia działalności rolniczej - "na odległość" oraz pod nadzorem osób trzecich, nie pozwolił na takie zapewnienie trwałego posiadania spornych gruntów, które umożliwiłoby jemu uzyskanie płatności. Faktyczne czynności przeprowadzone były przez drugiego z użytkowników i to on był posiadaczem działki nr [...], zgodnie z definicją tego pojęcia, obowiązującą w postępowaniach w sprawie przyznania płatności obszarowych. Niemniej okoliczność ta nie powinna rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącego w postaci nakładania na niego kar administracyjnych, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, wobec czego organ odwoławczy odstąpił od stosowania sankcji wynikających z wykluczenia działki rolnej A wraz z działkami podrzędnymi z wniosku T. H. Ustalenia w zakresie nałożenia sankcji są odmienne od dokonanych przez organ pierwszej instancji, stąd też zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przechodząc do oceny zarzutów odwołania organ wskazał, że w piśmie z dnia 4 lipca 2016 r., na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności przez J. K., z danych systemu teleinformatycznego ARiMR nie wynikało, aby zadeklarował on działkę ewidencyjną nr [...] w swoim wniosku dotyczącym 2016 r. Przedstawione przez T. H. dokumenty - a zwłaszcza umowa dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2016 r. - zdawały się potwierdzać, że to jemu przysługuje prawo do płatności do spornych gruntów. Dopiero w zestawieniu z innymi dowodami, nieznanymi organowi pierwszej instancji, można było bezspornie ustalić stan faktyczny. Organ ten w dniu wydania pierwotnej decyzji nie miał wiedzy, jakie czynności na gruncie były wykonywane. Sporna działka ewidencyjna powstała w wyniku podziału działki nr [...] na dwie nowe działki o numerach: [...] oraz [...]. T. K., we wniosku złożonym w dniu 15 czerwca 2016 r., zadeklarował stan sprzed tych zmian. W trakcie kontroli administracyjnej wykonanej w dniu 14 października 2016 r. ujawniony został błąd, który stanowił, że zadeklarowana przez T. K. działka o numerze [...] nie występuje w bazie referencyjnej. Z akt sprawy prowadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu nie wynika, aby organ ten wezwał rolnika do wyjaśnienia tej nieprawidłowości. Dopiero w dniu 16 maja 2017 r. T. K. złożył zmianę do wniosku, w której wykazał prawidłowe, aktualne dane ewidencyjne, tj. zadeklarował działkę o numerze [...], co umożliwiło wykrycie konfliktu kontroli krzyżowej pomiędzy nim, a T. H. Opóźnienie w procedowaniu wniosku T. K. spowodowało, że wykrycie błędu kontroli krzyżowej było niemożliwe w trakcie trwania postępowania w sprawie przyznania płatności T. H. Organ stwierdził, że Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w [...] nie sposób zarzucić braku dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, bowiem poszczególni kierownicy biur powiatowych ARiMR są bowiem odrębnymi i niezależnymi organami administracji publicznej. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postępowania w zakończonej ostateczną decyzją administracyjną sprawie przyznania T. H. płatności na rok 2016, zaś zarzut naruszenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. W skardze do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku T. H. zaskarżył opisaną decyzję organu odwoławczego w części obejmującej uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz odmowę płatności bezpośredniej na rzecz skarżącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając decyzji: 1. wydanie decyzji bez podstawy prawnej, 2. naruszenie przepisów postępowania art. 16 § 1 k.p.a., 3. dowolne i sprzeczne z zasadami art. 80 k.p.a. ustalenie, że w dniu 31 maja 2016 r. posiadaczem nieruchomości był T. K., 4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 146 § 1 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzję wydano z oczywistym naruszeniem art. 16 § 1 k.p.a., w zakresie w jakim uchylono decyzję z dnia 15 lutego 2017 r. Decyzja ta ma charakter decyzji ostatecznej i może zostać uchylona jedynie w przypadku przewidzianym przepisami prawa. Co prawda przywołany w decyzji art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. jest podstawą procesową do uchylenia decyzji ostatecznej, jednakże podstawa ta musi być poparta podstawą prawną w zakresie prawa materialnego, a nadto wykazaniem, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania wymienione w przepisie art. 145 § 1, 145a lub 145b k.p.a. Wobec nie powołania żadnego z wymienionych przepisów w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji brak było podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Nadto skarżący zarzucił, że upłynął już termin 5 lat o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., w wyniku czego decyzja z dnia 15 lutego 2017 r. nie mogła zostać uchylona, a zatem nie można też było wydać rozstrzygnięcia sprzecznego z tą decyzję w postaci odmowy płatności bezpośredniej. Skarżący stwierdził, że zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenie, że grunty w dniu 31 maja 2016 r. znajdowały się w posiadaniu T. K. jest ustaleniem dowolnym i sprzecznym z dokumentami o charakterze dokumentów urzędowych. W szczególności D. O. w momencie zbycia gruntu oświadczyła, że grunt jest wolny o jakichkolwiek obciążeń i przeniosła posiadanie gruntu na J. S. Nie wskazała przy tym, by grunt był w posiadaniu zależnym jakiegokolwiek osoby, w tym w posiadaniu T. K. Następnie grunt był przez J. S. wniesiony aportem do Spółki P., co również wiązało się z przeniesieniem posiadania, a następnie własność nieruchomości została przeniesiona przez Spółkę na T. K., który jako posiadacz samoistny przekazał grunt w posiadanie zależne T. H. Dowody w postaci kolejnych aktów notarialnych a także w postaci umowy dzierżawy w sposób oczywisty stoją w sprzeczności z twierdzeniami T. K. i D. O. o rzekomym wydzierżawieniu tego gruntu na rzecz T. K. Nadto jeżeli nawet T. K. dokonał zasiewów, to z dniem nabycia nieruchomości przez T. K. nabył on te zasiewy na mocy art. 48 k.c. i był uprawniony do przeniesienia praw do tych zasiewów na dzierżawcę T. H. Skarżący wskazał, że rozumowanie organu, który posiadanie sprowadza do faktycznego wykonania zabiegu agrotechnicznego stanowi zaprzeczenie zasadom wynikającym z przepisów prawa cywilnego, w tym w szczególności art. 336 k.c. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji organ podniósł, że zaskarżona decyzja znajduje oparcie w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że zarzut naruszenia art. 146 § 1 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie bowiem pierwotne uchylenie decyzji z dnia 15 lutego 2017 r. nastąpiło decyzją z dnia 27 kwietnia 2018 r., co przerwało bieg 5-letniego terminu, o którym mowa w tym przepisie. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych poczynionych przez organ a kwestionowanych przez skarżącego nie znajdują potwierdzenia w obszernym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdził, że wydana decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ona z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a., co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. Możliwość wznowienia postępowania ma miejsce wtedy, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą się pojawić okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. W. Dawidowicz, Postępowanie..., s. 242; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 747; E. Mzyk, Wznowienie..., s. 8 i n.). W doktrynie istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą "na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc, decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 242). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W doktrynie wskazuje się, że z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. wykładnia przesłanek wznowienia postępowania winna mieć charakter zwężający. W analizowanej podstawie wznowienia odróżnia się "okoliczności faktyczne" od "dowodów". W świetle regulacji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na rozstrzygnięcie sprawy w taki sposób, że będzie ono odmienne od rozstrzygnięcia, którym postępowanie administracyjne zostało zakończone. Na podstawie powyższej przesłanki nie można wznowić postępowania, gdy okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były organowi wcześniej znane, doszłoby bowiem wówczas do odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego po wydaniu decyzji, którą organ przecież związany. Pojęcie nowych okoliczności i pojęcie nowych dowodów należy rozumieć zarówno jako dowody i okoliczności nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Dokonując oceny nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów jako mających istotne znaczenie dla sprawy należy zbadać, czy gdyby były one znane organowi wydającemu pierwotną decyzję, to rozstrzygnięcie mogłoby być inne. Wznowienie postępowania mogło zatem w niniejszej sprawie nastąpić z uwagi na: - nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi przed wydaniem rozstrzygnięcia, - nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi dowody, czyli dowody, które w okolicznościach niniejszej sprawy zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że nie można przyjąć, iż dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeśli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Fakt, iż urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia, czy też niedokładnego przeczytania akt, nie może uzasadnić wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/98, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 1984 r. sygn. akt SA/Wr 649/83 (ONSA 1984/1, poz. 7). Także w doktrynie wskazano, że okoliczność faktyczna wynikająca z akt sprawy, nie ma waloru "nowej okoliczności faktycznej" (B. Adamiak Glosa do wyroku NSA z 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, nr 2, poz. 21). Sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Z akt administracyjnych wynika, że organ przed wydaniem decyzji posiadał informację o istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej, jaką był brak posiadania przez wnioskodawcę w dniu 31 maja 2016 r. przedmiotowej nieruchomości rolnej. W dniu 5 lipca 2016 r. do organu, wraz z umową dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2016 r. zawartą przez skarżącego z właścicielem nieruchomości T. K., z której to umowy skarżący wywodził tytuł prawny do użytkowania nieruchomości, wpłynęło bowiem pismo właściciela nieruchomości T. K. z dnia 4 lipca 2916 r, w którym to piśmie właściciel ten wzywa J. K. do niezwłocznego wydania nieruchomości. W piśmie tym wskazano, że T. K. uzyskał informację z ARiMR, że J. K. uzyskuje dopłaty z tej nieruchomości. W piśmie wskazano, że pobieranie dopłat jest bezprawne bowiem z dniem 29 kwietnia 2016 r. T. K. nabył nieruchomość, a z dniem 30 kwietnia 2016 r. ją wydzierżawił i dzierżawca również złożył wniosek o dopłaty bezpośrednie. W piśmie wskazano, że niewydanie nieruchomości będzie prowadzić do skierowania sprawy na drogę prawną. Zważywszy na datę wezwania do wydania nieruchomości z dnia 4 lipca 2016 r., niewątpliwym jest, że organ posiadał informację, że skarżący nie miał w posiadaniu spornej nieruchomości w dniu 31 maja 2016 r. Nieruchomości tej nie posiadał jej właściciel jak i wywodzący swoje uprawnienia do nieruchomości z zawartej umowy dzierżawy, jej dzierżawca czyli skarżący. Organowi była zatem przed wydaniem decyzji znana okoliczność, że skarżący nie posiadał nieruchomości w dniu 31 maja 2016 r. Organ dysponował także nie budzącym wątpliwości dowodem na poparcie tej okoliczności, jakim było wezwanie do wydania nieruchomości. Dowód ten był dowodem wystarczającym do ustalenia wynikającej z niego okoliczności faktycznej, jaką był brak posiadania nieruchomości rolnej przez skarżącego. Z dowodu tego wynikał także fakt składania wniosków o dopłaty z tytułu posiadania nieruchomości przez inny podmiot. Organ uzasadniając istnienie podstawy wznowienia postępowania wskazywał na nową okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, jaką był fakt złożenia wniosku o dopłaty w związku z użytkowaniem tej samej nieruchomości przez inny podmiot oraz uzyskania w wyniku kontroli krzyżowej materiału dowodowego potwierdzającego tę okoliczność. Stanowisko organu w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o dopłaty był fakt posiadania przez niego nieruchomości rolnej w dniu 31 maja 2016 r. To ta okoliczność miała znacznie z punktu widzenia oceny prawnej wniosku. Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o dopłaty nie był natomiast fakt złożenia przez inną osobę wniosku o dopłaty. Żaden przepis prawa nie uzależnia bowiem przyznania wnioskodawcy dopłat od niezłożenia wniosku przez inny podmiot. W przypadku złożenia wniosku przez dwóch wnioskodawców ocenie podlega, który z wniosków zasługuje na uwzględnienie. Także uzyskanie przez organ w wyniku kontroli krzyżowej nowego materiału dowodowego potwierdzającego okoliczność, że skarżący nie był w posiadaniu nieruchomości rolnych w dniu 31 maja 2016 r. nie mogło prowadzić do oceny, że w sprawie ujawniono nowe dowody, uzasadniające wznowienie postępowania. Organ wydający pierwotną decyzję, nie może podnosić, że gdyby znał nowe dowody wydałby inne rozstrzygnięcie, w sytuacji, gdy z dowodów, które ten organ posiadał jeszcze przed wydaniem decyzji, wynikało, że wnioskujący o dopłaty, który zawarł umowę dzierżawy w dniu 30 kwietnia 2016 r. do dnia 4 lipca 2016 r., nie objął jej w posiadanie. Błędna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1998 r. sygn. akt I SA/Wa 1164/97, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 26/97). Przeoczenie określonej okoliczności, wynikającej z akt sprawy, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania – nie jest to nowa okoliczność dla organu wydającego decyzję (wyrok NSA z 10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 62). Wobec braku podstawy wznowienia postępowania, decyzje organów obu instancji jak i postanowienie o wznowieniu postępowania, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., z uwagi na naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy. Za słuszny Sąd uznał także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 146 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi m.in., że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Upływ okresu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Po upływie tego okresu, w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci kompetencję zarówno do uchylenia, jak i do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Decyzja z dnia 15 lutego 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 lutego 2017 r. Termin 5-letni na wydanie decyzji upłynął zatem w dniu 27 lutego 2022 r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu w dniu 16 stycznia 2020 r. Natomiast decyzja organu odwoławczego z dnia 17 marca 2022 r. został wydana już po upływie tego terminu. W sytuacji uchylenia decyzji z dnia 16 stycznia 2020 r., została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ odwoławczy nie mógł orzec w sprawie merytorycznie z uwagi na upływ terminu przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a. Stanowisko organu, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji doprowadziło do przerwania biegu przedawnienia terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie jest uzasadnione. Upływ terminów określonych w art. 146 § 1 k.p.a., jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Termin ten nie może być przywrócony, gdyż nie jest on terminem, do zachowania którego obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ. Jednocześnie bieg terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie może ulec przerwaniu, gdyż możliwości takiej ustawodawca nie przewidział (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 15/21). Wadliwość decyzji organu w tym zakresie nie miała wpływu na rozstrzygnijcie sprawy, gdyż w sprawie zaistniała wadliwość decyzji o dalej idących skutkach prawnych, uniemożliwiających wydanie jakiejkolwiek decyzji w postępowaniu wznowieniowym, w tym także decyzji przewidzianej w art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).