I SA/Bd 385/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Pismem z [...] kwietnia 2020 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z [...] lipca 2019 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta. Do wniosku załączyła zażalenie. Uzasadniając stanowisko wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z powodu doręczenia przez organ egzekucyjny postanowienia o przybiciu na inny adres niż podany przez pełnomocnika jako adres do korespondencji. Ponadto stwierdziła, że doręczenie postanowienia o przybiciu nastąpiło na wskazany przez pełnomocnika adres w dniu [...] marca 2020 r. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem organu, argumenty Strony dotyczące doręczenia postanowienia z [...] lipca 2019 r. na inny adres niż podany jako adres do korespondencji nie zasługują na uwzględnienie. Organ zauważył, że na złożonym do akt sprawy dokumencie pełnomocnictwa z [...] marca 2018r. nie wskazano adresu dla doręczeń korespondencji. Zaznaczył, że Strona w toku postępowania egzekucyjnego wielokrotnie wnosiła - za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika - wnioski, zażalenia i skargi, jedynie na niektórych z nich wskazując adres do korespondencji inny niż adres zamieszkania. Wówczas odpowiedzi były kierowane na podany w tych pismach adres, tj. ul. [...]/[...] [...]. W innych przypadkach (działania z urzędu, a nie na wniosek strony), zgodnie z art. 42 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej "k.p.a.", korespondencja była kierowana na adres zamieszkania pełnomocnika, tj. ul. [...], [...] [...]. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu podstawowym miejscem doręczenia pism osobom fizycznym jest adres zamieszkania. Przez pojęcie osoby fizycznej należy rozumieć wszelkie podmioty, którym w postępowaniu przysługuje status osoby fizycznej, niezależnie od kategorii podejmowanej przez nie aktywności zawodowej, społecznej czy innej. W szczególności na sposób doręczenia nie może wpływać fakt, że adresat prowadzi działalność gospodarczą, np. w formie indywidualnej kancelarii radcy prawnego czy adwokackiej. Zatem postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o udzieleniu przybicia zostało wysłane pełnomocnikowi Strony w dniu [...] lipca 2019 r., zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. na adres zamieszkania. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w ustawowym terminie, pomimo dwukrotnego awizowania, pismo zostało uznane za doręczone w dniu [...] lipca 2019 r. w trybie art. 44 k.p.a., tj. fikcji doręczenia. Termin na złożenie zażalenia upływał z dniem [...] sierpnia 2019 r. Na przedmiotowe postanowienie nie złożono jednak zażalenia. Wobec tego postanowienie to stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Jednocześnie organ podkreślił, że korespondencja kierowana na adres zamieszkania pełnomocnika wielokrotnie była przez niego osobiście odbierana. Podobnie było z postanowieniem o przyznaniu własności z [...] października 2019 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] listopada 2019 r. Z tym też dniem, w ocenie organu odwoławczego, pełnomocnik uzyskał wiedzę o wydaniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] o udzieleniu przybicia z dnia [...] lipca 2019 r. Zatem argumenty dotyczące powzięcia informacji o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu dopiero w dniu [...] marca 2020 r., nie zasługują na uwzględnienie. Potwierdzeniem tego są również argumenty zawarte w złożonej w dniu [...] stycznia 2020 r. skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wskazano na okoliczność nieprawidłowego doręczenia postanowienia o przybiciu, na inny niż podany przez pełnomocnika adres. Wobec tego nie uprawdopodobniono również, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W złożonej do tut. Sądu skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w postępowaniu objętym niniejszą skargą zarzucając naruszenie zasad postępowania poprzez nieuwzględnienie zasady prawnej, że jeżeli strona w postępowaniu wskazuje adres do doręczeń, staje się on adresem prawidłowym, wykluczając w zupełności inne adresy doręczenia dla strony, co miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że jej pełnomocnik od pierwszego pisma złożonego w postępowaniu licytacyjnym, którego dotyczy "przybicie", wskazał jako adres do doręczeń adres K. P. "C.", tj. [...] ul. [...]/[...] prowadzonej przez K. P. z małżonką E. P.. Wykazano również powody wskazania innego adresu niż adres zamieszkania, który to adres był i jest Urzędowi bardzo dobrze znany. To wskazanie adresu do doręczeń umieszczone było nieomal w każdym piśmie. Zatem zdaniem Strony oczywistym jest, że wskazanie adresu do doręczeń, o którym mowa powyżej obligowało Urząd Skarbowy we [...] do doręczania wszelkiej korespondencji w omawianej sprawie na ul. [...], a nie na inny adres. Wskazała, że zdecydowana większość pism doręczanych przez Urząd Skarbowy w toku przedmiotowej sprawy była kierowana na wskazany adres. Tym bardziej – w ocenie Skarżącej - zdumiewa fakt, że w tym właśnie, jakże istotnym dla strony postępowania momencie obejmującym tzw. "przybicie" w toku licytacji, Urząd Skarbowy we [...] pisma te doręczył na adres zamieszkania Strony, mimo że był powiadomiony o ryzyku - możliwości nie dotarcia awiza do adresata, z przyczyn także temu Urzędowi wiadomych. Jako uprawniony przyjąć należy pogląd, że jeżeli organ administracji, "per facta concludentia" akceptuje wskazany przez stronę "adres do korespondencji" poprzez doręczanie zdecydowanej większości korespondencji na wskazany adres, to nie może, niejako "z zaskoczenia" przy konkretnym jakże ważnym piśmie, adresować go na adres inny niż wskazany przez stronę. Z tego też powodu, doręczenie postanowienia w sprawie udzielenia tzw. "przybicia" w lipcu 2019 r., jest zdaniem Skarżącej nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta. Kontroli Sądu podlega postanowienie - wydane na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. - odmawiające Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z [...] lipca 2019 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta. Organ podnosi m.in., że o fakcie udzielenia przybicia Skarżąca dowiedziała się z postanowienia organu egzekucyjnego z [...] października 2019 r. nr [...], które doręczono [...] listopada 2019 r. Siedmiodniowy termin z art. 58 § 1 k.p.a. na złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie został zatem dochowany, co potwierdza również wniosek z dnia [...] marca 2020 r. o doręczenie odpisu postanowienia o udzieleniu przybicia. Podać należy, że zgodnie z przepisem art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu następuje tylko na wniosek strony, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy terminu uchybiono oraz wymaga ono uprawdopodobnia przez stronę, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Dodatkowo koniecznym jest, stosownie do art. 58 § 2 k.p.a., wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnienie jednocześnie z wniesieniem prośby czynności, dla której określony był termin. Jak wynika z powyższego, instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania przez stronę czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Instytucja ta ma więc zastosowanie jedynie w sytuacji uchybienia terminu, czyli dokonania czynności procesowej już po upływie przewidzianego prawem terminu do jej dokonania, a więc gdy termin procesowy rozpoczął swój bieg i uwzględniając jego długość w określonym dniu swój bieg również zakończył. Termin do wniesienia zażalenia od postanowienia zaczyna swój bieg od momentu jego doręczenia stronie. Ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest więc możliwe wtedy, gdy postanowienie zostało prawidłowo (skutecznie) doręczone. W takim przypadku koniecznym jest uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia, liczonego od dnia doręczenia postanowienia, nastąpiło bez jej winy. W niniejszej natomiast sprawie twierdzenia i zarzuty Skarżącej dotyczyły tego, że przesyłka obejmująca postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta, które zamierzała zaskarżyć, nie została doręczona na adres Pełnomocnika, lecz na adres miejsca zamieszkania (w trybie art. 44 k.p.a.). Sąd zauważa, że kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego podlega ocenie na potrzeby stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a nie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu administracyjnym. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy doszło do jego uchybienia, a zatem gdy doszło w sposób niebudzący wątpliwości do doręczenia postanowienia w dacie podanej przez organ. W niniejszej sprawie według organu doręczenie postanowienia o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta miało miejsce - w trybie art. 44 k.p.a. - dnia [...] lipca 2019 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął [...] sierpnia 2019 r. Zauważyć jednak należy, że w przypadku, gdyby nie doszło do doręczenia postanowienia w tej dacie, to nie można przywrócić terminu, bowiem jemu nie uchybiono, termin przecież nie zaczął jeszcze biec. Postępowania dotyczące każdego z tych zagadnień, a więc stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.) oraz przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu administracyjnym (art. 58 k.p.a.), mają odrębne, niepokrywające się zakresy przedmiotowe. Zdaniem Sądu ostateczne postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia wiążąco przesądza kiedy doszło do skutecznego doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego, a w następstwie tego od kiedy należy liczyć ustawowy, siedmiodniowy termin na złożenie od niego zażalenia oraz, że zażalenie zostało złożone już po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę, a więc jest spóźnione. Trzeba również pamiętać, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oznacza, że została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu, co do zasady, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Można powiedzieć, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia otwiera stronie drogę do ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu. Odnosząc się do powyższego należy podkreślić, że wszelka argumentacja faktycznie podważająca doręczenie postanowienia, nie może odnieść skutku w niniejszym postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu, lecz podlega ocenie w ramach instytucji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie może skutecznie podważać odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia powołując się na niedoręczenie czy nieskuteczne doręczenie postanowienia. Ten argument Strony powinien być przedmiotem postępowania w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 k.p.a.) i wykracza poza przedmiotowe ramy postępowania dotyczącego przywrócenia terminu. Wobec jednak tego, że WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 22 września w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 384/20 przesądził, że postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta (z dnia [...] lipca 2019 r.) nie zostało doręczone na właściwy adres Pełnomocnika w dniu [...] lipca 2019 r., lecz [...] marca 2020 r., tym samym postępowanie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia stało się bezprzedmiotowe. Jak wskazał w jednym z najnowszych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny (z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 238/18): "to przesądzenie skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i uchybienia w związku z tym terminowi do wniesienia odwołania jest warunkiem rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Tylko prawidłowo dokonane doręczenie wywołuje zatem związane z tą czynnością skutki prawne. Jeżeli więc nie doszło do doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, to nie rozpoczął biegu termin na wniesienie od niej odwołania, co wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia czyni bezprzedmiotowym. Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie kwestionuje tego, że nie złożyła odwołania w ustawowym terminie, twierdząc jedynie, że uchybienie to nie zostało przez nią zawinione (zob. art. 58 § 1 k.p.a.)." Sąd w tut. składzie ww. pogląd podziela i uznaje za adekwatny do niniejszej sprawy. W konsekwencji powyższego skoro postanowienie organu egzekucyjnego nie zostało doręczone skutecznie dnia [...] lipca 2019 r., to tym samym zażalenie (nadane w placówce pocztowej [...] kwietnia 2020 r.) wniesione zostało w terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia skutecznego doręczenia odpisu postanowienia Pełnomocnikowi, co miało miejsce [...] marca 2020 r. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu stał się bezprzedmiotowy. Z podanych wyżej powodów zaskarżone postanowienie jako naruszające art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. s.U.Wiśniewska s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.A.Olesińska