II FSK 1146/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, WSA del. Tomasz Zborzyński, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1500/07 w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. D. na rzecz Ministra Finansów kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 3) przyznaje od Skarbu Państwa - z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. kwotę 300 (trzysta) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1500/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2007 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że pismem z dnia 9 lutego 2006 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego. Po uzyskania wiążącego stanowiska wierzyciela (Z. Oddział w K.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r. odmówił uwzględnienia żądania skarżącego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w trybie zastępczym dorosłemu domownikowi - synowi B. D. w dniu 22 maja 2006 r. Pismem z dnia 5 czerwca 2006 r., złożonym za pośrednictwem aresztu śledczego, B. D. wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 maja 2006 r. Mając powyższe na względzie Minister Finansów - działając na podstawie art. art. 134 w związku z art. 144 i art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24, poz. 151 ze zm.) - postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do sądu administracyjnego B. D. domagał się uchylenia powyższego postanowienia Ministra Finansów wyjaśniając, że środek zaskarżenia został złożony w terminie, gdyż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało doręczone dnia 22 maja 2006 r. na adres domowy skarżącego, to jest K., ul. K. [...]. W tym czasie skarżący przebywał w Areszcie Śledczym K. i w związku z tym nie wiedział, że domownik (według skarżącego prawdopodobnie była to żona) odebrał korespondencję. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach rozstrzygnięcia zwrócił uwagę na wynikający z art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu przez stronę postępowania lub jej przedstawiciela bądź pełnomocnika. Zdaniem Sądu, mimo że skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r. poinformował, iż od dnia 18 stycznia tego roku przebywa w zakładzie karnym na okres 10 miesięcy, to jako swój adres do doręczeń wskazał ul. K. [...], [...] K. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący zawiadomił organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym o zmianie adresu do doręczeń na Areszt Śledczy K. ul. C. [...], [...] K. dopiero w zażaleniu z dnia 5 czerwca 2006 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. zgodnie z przepisami prawa doręczył rozstrzygnięcie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podany przez skarżącego adres do doręczeń, to jest K. ul. K. [...]. Odwołując się do treści art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd podkreślił również, że postanowienie z dnia 11 maja 2006 r. zostało skutecznie doręczone na ręce dorosłego domownika D. D. w dniu 22 maja 2006 r., który zgodnie z informacją na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki podjął się oddania pisma adresatowi. W świetle przedstawionych okoliczności Sąd stwierdził, że zażalenie skarżącego zostało wniesione po terminie, a zatem zasadne było pozostawienie przedmiotowego środka zaskarżenia bez merytorycznego rozpoznania. W skardze kasacyjnej B. D. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które - zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika - nie zostały przez skarżącego pokryte w całości lub w części. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, to jest: - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organ w toku postępowania administracyjnego, to jest art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażającego się w błędnej jego wykładni, nieuwzględniającej możliwości obalenia domniemania wynikającego z tego przepisu w przypadku wykazania przez skarżącego, że rzeczywiste doręczenie przesyłki nastąpiło w innym terminie z przyczyn od niego niezależnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie zostało skarżącemu doręczone w dniu 22 maja 2006 r. z przyczyn od niego niezależnych, to jest z powodu przebywania w zakładzie zamkniętym i ograniczonej możliwości widzeń z rodziną. Skarżący wyjaśnił, że syn przekazał mu sporną przesyłkę w pierwszych dniach czerwca, w najbliższym możliwym terminie widzeń w areszcie śledczym. Ponadto autor środka zaskarżenia wskazał, że B. D. podał adres domowy jako adres do doręczeń nie z własnego wyboru, lecz z konieczności. Areszt śledczy nie wyraził bowiem zgody na przesyłanie na jego adres korespondencji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sformułowane w niej podstawy kasacyjne nie są usprawiedliwione. W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 43 Kpa, od oceny jego zasadności uzależnione jest bowiem stanowisko w przedmiocie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Art. 43 Kpa przewiduje, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk między innymi dorosłego domownika, gdy podjął się on oddania pisma adresatowi. Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 maja 2006 r., odmawiające wstrzymania toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego, zostało doręczone, zgodnie z powołanym powyżej przepisem postępowania administracyjnego. Pismo z rozstrzygnięciem w omawianej kwestii odebrał dorosły domownik D. D. w dniu 22 maja 2006 r. i podjął się oddania go skarżącemu. Okoliczności te zostały stwierdzone w oparciu o treść adnotacji znajdujących się na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe pismo. Postanowienie z dnia 11 maja 2006 r. zostało nadto wysłane na adres domowy, wskazany jako adres dla doręczeń przez samego skarżącego w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r. i to pomimo przebywania już wówczas w areszcie śledczym od dnia 18 stycznia tego roku. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe ustalenie, jakimi motywami kierował się skarżący wskazując adres domowy dla doręczeń pism urzędowych, a w szczególności czy powodem tym był brak zgody funkcjonariuszy aresztu śledczego na przesyłanie pism kierowanych do skarżącego na adres tego aresztu, jak to sugeruje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Doręczenie jednak pisma (postanowienie z dnia 11 maja 2006 r.) na podany przez skarżącego dla tego celu adres domowy, spowodował skutek prawny stosownie do art. 41 § 2 Kpa. Skoro zatem przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało doręczone i to na adres podany przez samego skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że doręczenie postanowienia nie było skuteczne i to w dniu 22 maja 2006 r. Takie ustalenia prowadzą do wniosku, że złożenie przez skarżącego zażalenia na powołane postanowienie w dniu 5 czerwca 2006 r. nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 141 § 2 Kpa. Dlatego też stwierdzające ten fakt zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2007 r. nie naruszało prawa. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji orzekł o oddaleniu skargi w następstwie przeprowadzonej kontroli legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów. Nie ma więc podstaw do uznania, że zaskarżony wyrok narusza przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 43 Kpa. W świetle powyższego nie mogą być też uwzględnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, gdyż kontrola sądowa legalności powołanego postanowienia została dokonana zaskarżonym wyrokiem, zgodnie z regułami określonymi przez ustawodawcę w przepisach art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu orzeczono w oparciu o przepisy § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).