KIO 5619/25
Krajowa Izba Odwoławcza2026-02-09
Sygnatura
KIO 5619/25
Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data orzeczenia
2026-02-09
Rodzaj
wyrok
Sędziowie
Anna Wojciechowska
Treść orzeczenia
Sygn. akt: KIO 5619/25, KIO 5621/25
WYROK
Warszawa, dnia 9 lutego 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Anna Wojciechowska
Członkowie: Renata Tubisz
Adriana Urbanik
Protokolant: Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 29 stycznia 2026 r. oraz w dniu 4 lutego 2026 r. odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
- w dniu 15 grudnia 2025 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych sp. z o.o.
z siedzibą w Gdańsku (KIO 5619/25),
- w dniu 15 grudnia 2025 r. przez wykonawcę Pan Mediterranean Engineering Company LTD z siedzibą w Tel Aviv
Jaffa, Izrael (KIO 5621/25),
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z siedzibą w Gdyni
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia w Konsorcjum firm: H. GmbH z siedzibą w Bremen, Niemcy oraz Van den Herik Kust-en
Oeverwerken B.V. z siedzibą HJ Sliedrecht, Holandia (KIO 5619/25, KIO 5621/25),
przy udziale uczestnika po stronie odwołującego - wykonawcy Pan Mediterranean Engineering Company LTD
z siedzibą w Tel Aviv Jaffa, Izrael (KIO 5619/25)
orzeka:
1.Oddala odwołanie w sprawie KIO 5619/25.
2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych
i Podwodnych sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku i
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych sp. z o.o. z
siedzibą w Gdańsku tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego oraz kwotę 343 zł 50 gr (trzysta czterdzieści
trzy złote pięćdziesiąt groszy) tytułem kosztów dojazdu zamawiającego na posiedzenie i rozprawę.
2.2.zasądza od wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku na
rzecz zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z siedzibą w Gdynikwotę 3943 zł 50 gr (trzy
tysiące dziewięćset czterdzieści trzy złote pięćdziesiąt groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony
poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego oraz kosztów dojazdu zamawiającego na
posiedzenie i rozprawę.
3.Uwzględnia w części odwołanie w sprawie KIO 5621/25 w zakresie zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5a
ustawy pzp w zw. z art. 16a ustawy pzp i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty, unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz powtórzenie
czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego.
4.Zarzut ewentualny zaniechania wezwania odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie ustalenia kraju
pochodzenia odwołującego pozostawia bez rozpoznania.
5.Oddala odwołanie w pozostałym zakresie.
6.Kosztami postępowania obciąża odwołującego wykonawcę Pan Mediterranean Engineering Company LTD
z siedzibą w Tel Aviv Jaffa, Izrael w części 2/3 oraz zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z
siedzibą w Gdyni w części 1/3 i
6.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez wykonawcę Pan Mediterranean Engineering Company LTD z siedzibą w Tel Aviv
Jaffa, Izrael tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy)
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego, kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego oraz kwotę 343 zł 50 gr (trzysta czterdzieści
trzy złote pięćdziesiąt groszy) tytułem kosztów dojazdu zamawiającego na posiedzenie i rozprawę.
6.2.zasądza od zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z siedzibą w Gdyni na rzecz wykonawcy Pan
Mediterranean Engineering Company LTD z siedzibą w Tel Aviv Jaffa, Izraelkwotę 5 238 zł 00 gr (pięć tysięcy
dwieście trzydzieści osiem złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnioną część kosztów strony
poniesionych tytułem wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………………
Członkowie: ………………………
………………………
Sygn. akt KIO 5619/25, KIO 5621/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni z siedzibą w Gdyni - prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2024 r., poz. 1320 z późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Roboty
pogłębiarskie na Rzece Elbląg” w ramach Etapu IV projektu inwestycyjnego pń. „Budowa drogi wodnej łączącej Zalew
Wiślany z Zatoką Gdańską – odcinek od km 0+000 do km 7+450”, nr postępowania: ZP.371.66.2025.ASC.Ogłoszenie
o zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu12 września 2025 r., numer
publikacji ogłoszenia: 598630-2025, numer wydania: Dz. U. S: 175/2025.
KIO 5619/25
W dniu 15 grudnia 2025 r. odwołanie wniósł wykonawca Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych sp. z
o.o. z siedzibą w Gdańsku – dalej Odwołujący PRCiP. Odwołujący wniósł odwołanie wobec:
1) zaniechania odrzucenia oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, tj. Konsorcjum firm:
H. GmbH z siedzibą w Bremen, Niemcy oraz Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. z siedzibą HJ Sliedrecht,
Holandia – dalej Konsorcjum lub Przystępujący H.,
− pomimo niespełnienia warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej, dotyczących
osób, które będą realizować zamówienie, tj. wykazu osób w odniesieniu do kierownika budowy;
− pomimo że oferta Konsorcjum została złożona przez wykonawców podlegających wykluczeniu z postępowania, z
uwagi na ich złożenie w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji;
− pomimo że oferta Konsorcjum nie została podpisana przez pełnomocnika reprezentującego członków Konsorcjum;
2) zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum również z uwagi na fakt, że zostały one złożone przez wykonawców
niespełniających warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej, dotyczących:
− wykazania wykonania w okresie ostatnich 10 lat przed upływem terminu składania ofert, dwóch robót budowlanych,
których przedmiotem było wykonanie prac pogłębiarskich i/lub czerpalno-refulacyjnych o kubaturze nie mniejszej niż 250
000 m3 i wartości min. 15 000 000 zł brutto każda;
− braku wykazania podstaw wykluczenia z postępowania poprzez złożenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego,
gdyż odpis z niemieckiego rejestru karnego nie zawiera obligatoryjnych elementów wymaganych przez SW Z (Rozdział
XI, pkt. 12).
a w konsekwencji:
3) niezgodnego z przepisami ustawy pzp dokonania wyboru oferty Konsorcjum, mimo że oferta tego wykonawcy powinna
zostać odrzucona.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy pzp przez nieodrzucenie oferty Konsorcjum, która nie została podpisana przez osobę
uprawnioną do reprezentowania Konsorcjum wykonawców, w tym do podpisania oferty w imieniu całego Konsorcjum tj.
pana S.K..
2. art. 17 ust. 2 ustawy pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp przez:
bezpodstawne zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum, a w konsekwencji dokonanie wyboru oferty Konsorcjum jako
najkorzystniejszej w postępowaniu, w sytuacji, gdy oferta tego wykonawcy powinna podlegać odrzuceniu, gdyż:
− Konsorcjum nie wykazało spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania jedną osobę, która
będzie pełniła funkcję Kierownika Budowy posiadającą wykształcenie wyższe techniczne budowlane, uprawnienia
budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń,
albowiem:
Pan B.P. dysponuje uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno- budowlanej bez ograniczeń tymczasem Zamawiający
wymagał uprawnień w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń.
3. art. 117 ust. 4 ustawy pzp w zw. z art. 117 ust. 3 ustawy pzp w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy pzp w zw. z art. 17 ust. 2
ustawy pzp przez: bezpodstawnie zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum pomimo niespełnienia warunków udziału w
postępowaniu w zakresie odpowiadającym warunkowi udziału w postępowaniu określonemu w Rozdziale IX pkt 2 ust. 1)
SW Z w sytuacji, gdy złożone przez Konsorcjum referencje wskazują, że inwestycje wymienione w wykazie robót
budowlanych nie spełniają warunku SWZ, o którym mowa powyżej.
4. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy pzp oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rozwoju, pracy i Technologii z
dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich
może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. poz. 2415), a także postanowień rozdziału XI pkt. 10 lit. b) SW Z przez:
bezpodstawnie zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum ze względu na brak przedłożenia informacji z Krajowego
Rejestru Karnego dotyczącej wykonawcy zgodnej z rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23
grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może
żądać zamawiający od wykonawcy.
5. art. 17 ust. 2 ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy pzp w zw. z art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zwaną dalej "uznk", przez bezpodstawne
zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum a w konsekwencji dokonanie wyboru oferty Konsorcjum jako
najkorzystniejszej w postępowaniu, w sytuacji gdy oferta Konsorcjum powinna podlegać odrzuceniu, gdyż została
złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji z uwagi na wprowadzenie wykonawcy zadania pn. Roboty
pogłębiarskie na rzece Elbląg, Etap IV – „Budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską”, tj. Firmy
FABE Polska sp. z o.o. w błąd oraz zaprzestanie wykonywania robót, co w konsekwencji doprowadziło do
uniemożliwienia realizacji przedmiotowego zadania.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty i oceny ofert,
2) dokonania czynności ponownego badania i oceny ofert,
3) odrzucenia oferty Konsorcjum
4) dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej w postępowaniu.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, że:
- w zakresie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy pzp – brak umocowania.
Zgodnie z art. 58 ustawy pzp w przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie wykonawcy ustanawiają pełnomocnika
do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia
umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający w Rozdziale VI SW Z wskazał, że wykonawcy wspólnie
ubiegający się o zamówienie ustanowią pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu albo do reprezentowania
ich w postępowaniu i zawarcia umowy oraz przedłożą wraz z ofertą stosowne pełnomocnictwo udzielone (podpisane)
przez każdego z Wykonawców. W punkcie 3 rozdziału VI SW Z Zamawiający ustanowił zasadę, że Pełnomocnik do
reprezentowania Wykonawców w postępowaniu i zawarcia Umowy będzie reprezentował Wykonawców wobec
Zamawiającego we wszelkich sprawach związanych z realizacją Umowy oraz będzie upoważniony do odbioru od
Zamawiającego wszelkich oświadczeń woli, informacji dla i ze skutkiem dla pozostałych Wykonawców.
Wykonawca Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V., udzielił pełnomocnictwa wykonawcy H. GmbH. H. GmbH jako
Lider konsorcjum udzielił pełnomocnictwa panu Sebastianowi Kimla. Sama oferta został podpisana przez konsorcjanta
H. GmbH. Z treści pełnomocnictwa udzielonego panu Sebastianowi Kimla wynika jego umocowanie do, m.in. do
reprezentowania Konsorcjum, złożenia i podpisania w imieniu Lidera Konsorcjum wspólnej oferty. Wykładnia
oświadczenia woli, rozumiana w myśl przepisu art. 65 § 1 Kodeksu Cywilnego, w związku z art. 8 ustawy pzp,
jednoznacznie wskazuje, iż oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w
których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Z całokształtu złożonych dokumentów
wynika, iż lider Konsorcjum, odpowiednio umocowany przez Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V., działając w
imieniu i na rzecz Konsorcjum upoważnił pana S.K. do reprezentowania siebie jako lidera Konsorcjum. W związku z tym
zgodnie z punktem 3 rozdziału VI SW Z tak wyznaczony pełnomocnik powinien działać w imieniu i na rzecz Konsorcjum
wobec Zamawiającego. Treść pełnomocnictwa pana S.K. rozstrzyga, że tak ustanowiony pełnomocnik uprawniony jest
do reprezentowania Konsorcjantów w postępowaniu i zawarcia umowy. Pełnomocnik (lider Konsorcjum) może udzielić
pełnomocnictwa innej osobie w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy (Konsorcjum).
- w zakresie art. 17 ust. 2 ustawy pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp –
brak wymaganych uprawnień kierownika budowy.
Odwołujący przytoczył treść warunku z Rozdziału IX pkt. 2 ppkt. 2 SW Z i wskazał, że Zamawiający wymagał: posiadania
wyższego wykształcenia technicznego budowlanego, posiadania uprawnień budowlanych w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń, 3 lata doświadczenia zawodowego (w ramach w/w uprawnień) przy pracach
pogłębiarskich i/lub czerpalno-refulacyjnych w akwenie wodnym na stanowisku kierownika budowy lub kierownika robót,
wykonywaniu prac pogłębiarskich i/lub czerpalno-refulacyjnych o kubaturze mniejszej niż 250.000 m3 każdy o wartości
brutto nie mniejszej niż 15 mln zł. Pan B.P. dysponuje uprawnieniami wydanymi na mocy decyzji Wojewody
Pomorskiego z dnia 29.07.2002r, nr 17/Gd/2002 w specjalności konstrukcyjno- budowlanej bez ograniczeń.
Uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej bez ograniczeń nie potwierdzają jednoznacznie
spełnienia warunku postawionego przez Zamawiającego, czyli posiadania uprawnień budowlanych w specjalności
inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń.
Zgodnie z art. 15a ust. 4 Prawa budowlanego: Uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez
ograniczeń uprawniają do projektowania konstrukcji obiektu lub kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do
konstrukcji oraz architektury obiektu.
Natomiast zgodnie z art. 15a ust. 11 Prawa budowlanego: Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami
budowlanymi w zakresie morskich budowli hydrotechnicznych oraz budowli hydrotechnicznych tymczasowych i stałych,
w rozumieniu przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich
usytuowanie, oraz przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle
hydrotechniczne i ich usytuowanie.
Istotną okolicznością jest stwierdzenie czy SW Z wymaga legitymowania się innymi uprawnieniami budowlanymi niż w
specjalności hydrotechnicznej, które pozwolą danej osobie na pełnienie obowiązków kierownika budowy oraz czy
posiadanie uprawnień w specjalności konstrukcyjno- budowlanej bez ograniczeń jest spełnieniem wymagań SW Z. W
ocenie Odwołującego, Zamawiający w dokumentacji przetargowej nie użył sformułowania dotyczącego równoważności
uprawnień. Zakres uprawnień w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń jest inny niż w specjalności
konstrukcyjno- budowlanej bez ograniczeń.
Pomiędzy zakresami tych uprawnień nie zachodzi zawieranie się, tzn. uprawnienia w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń nie wchodzą w zakres uprawnień konstrukcyjno- budowlanej bez ograniczeń. Nie
zachodzi między nimi również równość, tzn. uprawnienia w specjalności konstrukcyjno- budowlanej bez ograniczeń nie
są odpowiednikiem uprawnień w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy Prawo budowlane uprawnienia budowlane są konieczne do wykonywania samodzielnych
funkcji technicznych w budownictwie określonych w tej normie. Istotą uprawnień budowlanych jest więc upoważnienie do
wykonywania określonych czynności, zgodnie z wyliczeniem rodzajowo działań, które stanowią samodzielną funkcję
techniczną. Jest to działalność związana z koniecznością fachowej oceny lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień
architektonicznych i technicznych, jak również techniczno-organizacyjnych, które obejmują działalność wymienioną w art.
12 ust. 1 pkt 1-5 Prawa budowlanego. Orzecznictwo Izby i sądów powszechnych stoi na stanowisku, że rozstrzygające
znaczenie dla oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu ma jego literalne brzmienie. Punktem wyjścia dla oceny
spełnienia warunku w zakresie posiadanych uprawnień jest dokumentacja sporządzona w postępowaniu, która powinna
być rozumiana w sposób ścisły - stanowi to gwarancję pewności obrotu oraz realizację naczelnych zasad zamówień
publicznych określonych w art. 16 ustawy pzp, zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a
także przejrzystości postępowania - tak, aby ograniczyć pole dla ewentualnych niejasności i nieporozumień. Ze względu
na zakres prac będących przedmiotem zamówienia nie jest możliwe uznanie innego rodzaju uprawnień jako
równoważnych niż wymagane przez Zamawiającego w SW Z. Zgodnie z art. 14 Prawa budowlanego uprawnienia
budowlane są udzielane w specjalnościach: 1) architektonicznej; 2) konstrukcyjno- budowlanej; 3) inżynieryjnej: a)
mostowej, b) drogowej, c) kolejowej w zakresie kolejowych obiektów budowlanych, d) kolejowej w zakresie sterowania
ruchem kolejowym, e) hydrotechnicznej, f) wyburzeniowej;
Fakt posiadania jedynie ogólnych uprawnień budowlanych bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej nie
jest równoznaczny z posiadaniem uprawnień w zakresie budowli hydrotechnicznych.
- w zakresie art. 117 ust. 4 ustawy pzp w zw. z art. 117 ust. 3 ustawy pzp w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy pzp w zw. z art.
17 ust. 2 ustawy pzp
Odnośnie do spełnienia warunku z Rozdziału IX pkt 2 ust. 1) SWZ:
Referencje zostały wystawione na inną spółkę niż H. GmbH, a mianowicie H. GmbH Dredging. W takiej sytuacji nie
można uznać, iż H. GmbH wykazał w ogóle spełnienie warunku udziału w postępowaniu odnośnie do posiadanego
doświadczenia i należytego wykonania zamówienia.
Przedłożone przez Konsorcjum referencje nie mogą być uznane za wystarczające poświadczenie należytego wykonania
umowy lub nie potwierdzają spełnienia warunków określonych przez Zamawiającego co do zakresu, ilości lub wartości
wykonanych robot. Powołał się na wyrok z 31 stycznia 2025 r. (KIO 5020/24).
Ponadto część z referencji nie dokumentuje zrealizowania zamówienia zgodnie z warunkami SW Z, dotyczy to sytuacji,
gdy wykonawcy występowali jako członkowie innych konsorcjów.
Obecnie orzecznictwo KIO zdecydowanie wskazuje na konieczność badania faktycznego udziału członków konsorcjum
w odniesieniu do zdobytego przez nich doświadczenia w ramach grupy wykonawców:
Z treści § 9 ust. 3 Rozporządzenia dotyczącego podmiotowych środków dowodowych wynika, że jeżeli wykonawca
powołuje się na doświadczenie w realizacji robót budowlanych, dostaw lub usług wykonywanych wspólnie z innymi
wykonawcami, wykaz:
1) o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 (tj. wykaz robót budowlanych), dotyczy robót budowlanych, w których wykonaniu
wykonawca ten bezpośrednio uczestniczył. Wykonawcy nie spełnili tego warunku.
Referencje z dnia 17 stycznia 2017 r. Urząd Morski w Szczecinie.
Z treści referencji wynika, że wykonawca Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. miał zawarte dwie umowy, jedna z 15
czerwca 2016, druga z 5 sierpnia 2016 r. Łączna ich wartość spełnia wymóg wartości umowy wymaganej przez
Zamawiającego. Niemniej jednak były to dwie niezależne umowy, które należy traktować odrębnie. W takim przypadku
Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. nie spełnił warunku ustalonego przez Zamawiającego odnośnie do wartości
umowy oraz zrealizowanych ilości robót.
Referencje z dnia 25 stycznia 2019 r., Urząd Morski w Szczecinie.
Zakres robót wykonanych przez Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. nie spełnia wymogów Zamawiającego.
Referencje z dnia 5 maja 2020 r. Urząd Morski w Szczecinie.
Zakres robót wykonanych przez Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. nie spełnia wymogów Zamawiającego.
Ponadto zawarta jest informacja o naliczonej karze umownej, co stanowi o nienależytym wykonaniu umowy. W związku
z tym dokument ten nie może stanowić podstawy do potwierdzenia należytego wykonania zamówienia.
Referencje z dnia 27 stycznia 2020 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Emden.
Z treści załączonych referencji nie wynika, jaką część zamówienia zrealizował H. GmbH będąc partnerem grupy
roboczej. Takie referencje nie mogą być uznane jako spełniające wymogi Zamawiającego.
Referencje z dnia 1 grudnia 2021 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Ems-Nordsee.
Z treści załączonych referencji nie wynika, jaką część zamówienia zrealizował H. GmbH będąc partnerem grupy
roboczej. Takie referencje nie mogą być uznane jako spełniające wymogi Zamawiającego.
Referencje z dnia 1 sierpnia 2023 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Ems-Nordsee.
Z treści załączonych referencji nie wynika, jaką część zamówienia zrealizował H. GmbH będąc partnerem grupy
roboczej. Takie referencje nie mogą być uznane jako spełniające wymogi Zamawiającego.
Referencje z dnia 6 lutego 2025 r. - Port Ventspils.
Brak podziału na ilości i wartość robót poszczególnych konsorcjantów uniemożliwiają określenie czy H. GmbH spełnił
wymogi Zamawiającego. Ponadto referencje zostały wystawione na inną spółkę niż H. GmbH, a mianowicie H. GmbH
Dredging. W takiej sytuacji nie można uznać, iż H. GmbH wykazał w ogóle spełnienie warunku udziału w postępowaniu
odnośnie do posiadanego doświadczenia i należytego wykonania zamówienia.
Referencje z dnia 6 lutego 2025 r., Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Weser-Jade-Nordsee.
Referencje zostały wystawione na inną spółkę niż H. GmbH, a mianowicie H. GmbH Dredging. W takiej sytuacji nie
można uznać, iż H. GmbH wykazał w ogóle spełnienie warunku udziału w postępowaniu odnośnie do posiadanego
doświadczenia i należytego wykonania zamówienia.
Referencje z dnia 17 marca 2025 r. – Urząd Morski w Gdyni.
Brak podziału na ilości i wartość robót poszczególnych konsorcjantów uniemożliwiają określenie czy Van den Herik Kust-
en Oeverwerken B.V. spełnił wymogi Zamawiającego.
Referencje z dnia 17 kwietnia 2018 r. – Ministerstwo Infrastruktury i Gospodarki Wodnej.
Zakres robót nie obejmował robot refulacyjnych. O ile takie prace mogły być wykonane brak jest informacji odnośnie do
kubatury prac, co uniemożliwia weryfikację spełnienia wymogów wskazanych w SWZ.
Referencje z dnia 2 kwietnia 2021 r. – Urząd Morski w Szczecinie.
Brak jest informacji odnośnie do kubatury prac, co uniemożliwia weryfikację spełnienia wymogów wskazanych w SWZ.
Wykonanie zadania przez konsorcjum nie jest faktycznym wykonaniem zadania przez danego wykonawcę. Każdy z
wykonawców w ramach konsorcjum realizuje przypisane mu zadania, nabywając doświadczenie w tym zakresie, a nie w
zakresie zadań realizowanych przez innych wykonawców. (...) doświadczenie wykonawcy należy postrzegać w
kategoriach faktycznych a nie prawnych. Referencje złożone przez wykonawców H. GmbH oraz Van den Herik Kust-en
Oeverwerken B.V. w dużej mierze opierają się na wcześniejszych konsorcjach, w których zakres prac oraz ich wartości
były mniejsze niż wymagania stawiane przez Zamawiającego w SWZ.
- w zakresie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy pzp oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i
Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub
oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. poz. 2415):
Złożone przez wykonawców H. GmbH oraz Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. podmiotowe środki dowodowe nie
potwierdzają braku podstaw wykluczenia w zakresie: informacji z odpowiedniego rejestru, takiego jak rejestr sądowy albo
w przypadku braku takiego rejestru, innego równoważnego dokumentu wydanego przez właściwy organ sądowy lub
administracyjny kraju, w którym wykonawca ma siedzibę w zakresie o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy pzp
oraz rozdziale XI pkt. 10 lit. b) SW Z bowiem przedłożone zaświadczenia o niekaralności wydane przez Federalny Urząd
Sprawiedliwości nie dowodzą braku podstaw do wykluczenia podstawie art. 108 ustawy pzp.
- art. 17 ust. 2 ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy pzp w zw. z art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Fabe łączyła z H. umowa podwykonawcza z dnia 21 października 2024 r. nr 004/P/2024/Elbląg na wykonanie robót
budowalnych. W ramach umowy H. był zobowiązany wykonać roboty czerpalno-refulacyjne z odcinków 4+300 – 6+600
oraz 6+600 – 6+800 i Obrotnicy nr 2 zlokalizowanej pomiędzy km 4+300 – 4+400, transport oraz refulację urobku
poprzez rurociąg Fabe zlokalizowany na Zalewie Wiślanym o długości do 1,7 km o szacunkowej ilości do 180000 m3,
zgodnie z Dokumentacją Projektową. Do 30 stycznia 2025 r. Hegemnn zrealizował roboty w wymiarze niespełna 64 tys.
m3. (ok 36% szacunkowej ilości kubatury), mimo upływu przeszło 80% czasu przewidzianego na realizację robót.
W raporcie dziennym z dnia 31 stycznia 2025 r. przedstawionym Fabe H. zawarł informację, że pogłębiarka na jednostce
H. II uległa awarii. H. informował także Fabe, że jednostka H. II musi się udać do stoczni w Niemczech celem naprawy.
Dalej zaś Fabe otrzymywała od H. informacje, że jednostka H. II wymaga napraw.
Fabe zweryfikowała podnoszone przez Hegamann okoliczności dotyczące awarii jednostki H. II i jej przestoju w stoczni w
Niemczech, jak i też dotychczasowe opóźnienia. W świetle ujawnionych okoliczności Fabe dokonała oceny możliwości i
zasadności kontynuacji współpracy z H. mając na uwadze w szczególności naruszenia warunków Umowy przez H. oraz
wprowadzenie Fabe w błąd. W toku tej oceny Fabe doszła też do wniosku, iż zaszły przesłanki do odstąpienia od Umowy
i działania te są w pełni zasadne i racjonalne, tak w świetle Umowy, jak i też przepisów prawa powszechnie
obowiązującego. Z tego też względu pismem z dnia 14 lutego 2025 r. Fabe odstąpiła od Umowy z Hegmann.
H. GmbH był kluczowym podwykonawcą, którego zejście z budowy oznaczało brak możliwości wykonania prac w
terminie. Biorąc pod uwagę dostępność tak specjalistycznego sprzętu, generalny wykonawca został pozbawiony
możliwości realizacji zadania.
Obecnie H. GmbH został wybrany jako wykonawca robót w ramach konsorcjum do zakresu, który poprzednio wykonywał
dla Fabe. Naruszeniem dobrych obyczajów będzie takie zachowanie przedsiębiorcy w wyniku, którego następuje
utrudnienie lub niemożliwość realizacji robót przez innego wykonawcę. W związku z tym wykonawca winny naruszenia
nie może czerpać z takich działań korzyści, jakie daje mu przejęcie odcinka budowy po poprzednim wykonawcy. Powołał
się na wyrok KIO 1350/22 i wskazał, że czyny niewymienione w UZNK wprost, jeżeli tylko odpowiadają wymaganiom
wskazanym w ogólnym określeniu czynu nieuczciwej konkurencji, wypełniające tym samym znamiona z art. 3 UZNK,
będą uznawane za czyny nieuczciwej konkurencji. Za działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami może być także uznane
złożenie oferty, która wydaje się być najkorzystniejsza jedynie pozornie, gdyż od samego początku wiadomo, że nie
będzie możliwa do zrealizowania na warunkach, które zadecydowały o jej wyborze, jednoznacznie łamie zasady
uczciwej konkurencji i prowadzi do szkody dla wykonawców oferujących realistyczne warunki wykonania zamówienia,
pozbawiając ich w praktyce możliwości uczestnictwa w przetargu. Takie podejście wynika z faktu, iż w trakcie realizacji
zadania dla Fabe Polska sp. z o.o. H. GmbH nie wykonał zleconych mu robót.
W dniu 22 stycznia 2026 r. wpłynęła do Izby odpowiedź Zamawiającego na odwołanie, w której Zamawiający wniósł o
oddalenie odwołania w całości przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne swojego stanowiska.
W dniu 22 stycznia 2026 r. wpłynęło również pismo procesowe Przystępującego Pan Mediterranean Engineering
Company LTD, w którym wniósł o uwzględnienie odwołania przedstawiając swoje stanowisko w sprawie.
Ponadto, w dniu 21 stycznia 2026 r. pismo procesowe złożył Przystępujący H. wnosząc o oddalenie odwołania i
powołując argumentację na poparcie swojego stanowiska.
KIO 5621/25
W dniu 15 grudnia 2025 r. odwołanie wniósł wykonawca Pan Mediterranean Engineering Company LTD z siedzibą
w Tel Aviv Jaffa, Izrael – dalej Odwołujący. Odwołujący wniósł odwołanie wobec:
1) wyboru jako najkorzystniejszej oferty Konsorcjum H. pomimo tego, że to oferta Odwołującego powinna zostać uznana
za ofertę najkorzystniejszą,
2) czynności Zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 a) w zw.
z art. 16a ustawy pzp pomimo tego, że oferta nie została złożona przez wykonawcę pochodzącego z państwa trzeciego
niebędącego stroną umowy międzynarodowej lub wspólnie z wykonawcą pochodzącym z państwa trzeciego
niebędącego stroną umowy międzynarodowej;
3) ewentualnie zaniechania czynności wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień podstawie art. 128 ust. 4 ustawy
pzp dotyczących ustalenia kraju pochodzenia Odwołującego;
4) zaniechania czynności odrzucenia oferty Konsorcjum H. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy pzp pomimo tego,
że jest ona niezgodna z przepisami ustawy, tj. art. 63 ust. 1 ustawy pzp, ponieważ nie została złożona w formie
elektronicznej;
5) zaniechania czynności odrzucenia oferty Konsorcjum H. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp pomimo tego,
że jest niezgodna z warunkami zamówienia, tj. Rozdziałem XVI ust. 1 Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej jako:
„SWZ”) oraz Rozdziałem XI ust. 7 SWZ, ponieważ nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym;
6) zaniechania czynności wykluczenia Konsorcjum H. z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp
pomimo tego, że Wykonawca w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd,
że p. B.P. wskazany na stanowisko Kierownika Budowy posiada uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. 2025 poz. 418;
dalej jako: „Prawo budowlane”) oraz Rozporządzenia Ministra infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w
sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (dalej jako:
„Rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego”), co miało istotny wpływ na decyzje podejmowane przez
Zamawiającego w postępowaniu;
7) czynności Zamawiającego polegającej na przyznaniu ofercie Wykonawcy dodatkowych dwudziestu (20) punktów w
kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy” określonego w Rozdziale XIX ust. 3 SW Z pomimo tego, że oferta
Wykonawcy powinna otrzymać zero (0) punktów w tym kryterium;
8) ewentualnie zaniechania czynności wezwania Wykonawcy na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy pzp do uzupełnienia
podmiotowych środków dowodowych pomimo tego, że Wykonawca nie potwierdził, że spełnia warunek udziału w
postępowaniu, o którym mowa w Rozdziale IX ust. 2 pkt 2) SWZ.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 5a ustawy pzp w zw. z art. 16a ustawy pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego, pomimo tego, że
oferta nie została złożona przez wykonawcę pochodzącego z państwa trzeciego niebędącego stroną umowy
międzynarodowej lub wspólnie z wykonawcą pochodzącym z państwa trzeciego niebędącego stroną umowy
międzynarodowej;
2. ewentualnie art. 128 ust. 4 ustawy pzp przez zaniechanie wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień dotyczących
ustalenia kraju pochodzenia Odwołującego;
3. art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum H. pomimo tego, że jest ona
niezgodna z przepisami ustawy, tj. art. 63 ust. 1 ustawy pzp, ponieważ nie została złożona w formie elektronicznej;
4. art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum H. pomimo tego, że jest niezgodna z
warunkami zamówienia, tj. Rozdziałem XVI ust. 1 SW Z oraz Rozdziałem XI ust. 7 SW Z, ponieważ nie została opatrzona
kwalifikowanym podpisem elektronicznym;
5. art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp przez zaniechanie wykluczenia Konsorcjum H. z postępowania pomimo tego, że
Wykonawca w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, że p. B.P.
wskazany na stanowisko Kierownika Budowy posiada uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń w rozumieniu Prawa budowlanego oraz Rozporządzenie ws. przygotowania
zawodowego, co miało istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu;
6. ewentualnie art. 239 ust. 1 ustawy pzp przez przyznanie ofercie Konsorcjum H. dodatkowych dwudziestu (20) punktów
w kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy” określonego w Rozdziale XIX ust. 3 SW Z pomimo tego, że oferta
Wykonawcy powinna otrzymać (0) zero punktów w tym kryterium;
7. ewentualnie art. 128 ust. 1 ustawy pzp przez zaniechanie wezwania Konsorcjum H. do uzupełnienia podmiotowych
środków dowodowych pomimo tego, że Wykonawca nie potwierdził, że spełnia warunek udziału w postępowaniu, o
którym mowa w Rozdziale IX ust. 2 pkt 2) SWZ.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu:
1. unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty i oceny ofert,
2. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5a ustawy pzp w zw. z art.
16a ustawy pzp,
3. ponownego badania i oceny ofert,
4. ewentualnie wezwania Odwołującego na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy pzp do złożenia wyjaśnień dotyczących
ustalenia kraju pochodzenia Odwołującego;
5. odrzucenia oferty Wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy pzp;
6. ewentualnie wykluczenia Wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp;
7. ewentualnie przyznania ofercie Wykonawcy zero (0) punktów w kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy”;
8. ewentualnie wezwania Wykonawcę na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy pzp do uzupełnienia podmiotowych środków
dowodowych w celu potwierdzenia spełnia warunek udziału w postępowaniu, o którym mowa w Rozdziale IX ust. 2 pkt 2)
SWZ.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, że:
Zarzut 1 i 2 odwołania.
Regulacje prawne określające zasady ustalenia „kraju pochodzenia” wykonawcy.
Odwołujący wskazał, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 12 września 2025 r. Z kolei przepisy ustawy z dnia 9
lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub
usługi (Dz.U. 2025 poz. 1165; dalej jako: „Nowelizacja ustawy Pzp”) weszły w życie 9 września 2025 r. Zamawiający w
SW Z wskazał, że oferta złożona przez wykonawcę z państwa trzeciego zostanie odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1
pkt 9 ustawy pzp, natomiast podstawą odrzucenia oferty Odwołującego jest art. 226 ust. 1 pkt 5a ustawy pzp, który nie
został przez Zamawiającego wskazany w SW Z jako przepis, na podstawie którego Zamawiający będzie uprawniony do
odrzucenia oferty wykonawcy. Podstawa prawna decyzji Zamawiającego jest zatem obarczona wadą.
Po pierwsze, Odwołujący zaznaczył, że zarówno ustawa pzp, jak i SW Z, nie definiują pojęcia pochodzenia danego
wykonawcy. Wytycznie w tym zakresie zostały jednak przedstawione przez Urząd Zamówień Publicznych (UZP):„Przez
zwrot wykonawcy pochodzący z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych” należy rozumieć
wykonawców, którzy prowadzą działalność gospodarczą oraz mają siedzibę albo miejsce zamieszkania w innych
państwach niż państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz innych niż państwa będące stronami Porozumienia Światowej
Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub stronami innych umów międzynarodowych gwarantujących na
zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska.” Urząd
Zamówień Publicznych w żadnym miejscu nie wskazuje obowiązku szczegółowego weryfikowania takich kwestii jak
struktura finansowa czy właścicielska wykonawcy, organizacja zatrudnienia czy też identyfikacja podmiotu mającego
decydujący wpływ na wykonawcę. Gdyby intencją ustawodawcy była taka klasyfikacja ustalenia „kraju pochodzenia
wykonawcy”, to dałby temu bezpośredni wyraz w brzmieniu zmienionych przepisów ustawy pzp. W świetle
obowiązujących przepisów prawa Unii Europejskiej oraz prawa krajowego wykonawca mający siedzibę (miejsce
rejestracji) w Izraelu nie może zostać zakwalifikowany jako podmiot pochodzący z państwa trzeciego nieobjętego
umowami międzynarodowymi ani podlegać wykluczeniu z dostępu do rynku zamówień publicznych w Polsce. Izrael jest
państwem - stroną Porozumienia W TO w sprawie zamówień rządowych (GPA), a Unia Europejska – na podstawie art.
216 ust. 2 TFUE – jest związana tym porozumieniem w sposób bezpośredni i wiążący. Z faktu przystąpienia Izraela do
GPA wynika jednoznacznie, że wykonawcy izraelscy korzystają z pełnej zasady wzajemności i niedyskryminacji w
dostępie do unijnych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego; UE zobowiązała się, iż wykonawców takich nie
będzie traktować mniej korzystnie niż wykonawców krajowych, co obejmuje zarówno obowiązek zapewnienia im dostępu
do postępowań, jak i zakaz stosowania kryteriów lub mechanizmów prowadzących pośrednio lub bezpośrednio do ich
wykluczenia. Skoro zatem Izrael jest państwem-stroną GPA, wykonawca mający w tym państwie siedzibę jest
wykonawcą pochodzącym z państwa objętego umową międzynarodową, o której mowa w art. 16a ustawy pzp, to tym
samym nie podlega regulacji dotyczącej podmiotów z państw trzecich nieobjętych umowami, w szczególności art. 226
ust. 1 pkt 9 ustawy pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 5a ustawy pzp. Już tylko z tego powodu decyzja Odwołującego nie
znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie.
Po drugie, zgodnie z uzasadnieniem wprowadzenia Nowelizacji ustawy pzp dla ustalenia „kraju pochodzenia” wykonawcy
pomocne mogą być zasady określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23
czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień
publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące dostępu unijnych wykonawców, towarów i
usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument Zamówień Międzynarodowych – IZM;
Dz.U.UE.L.2022.173.1; dalej jako: „Rozporządzenie IZM”): „(…) Przepisy dyrektyw, podobnie jak projektowany przepis,
nie określają, a tym samym nie narzucają reguł, według których należy ustalać miejsce pochodzenia robót budowlanych,
dostaw czy usług, dlatego odpowiednich zasad należy poszukiwać w innych aktach prawnych Unii Europejskiej. Aktem
prawnym, które może służyć pomocą w zakresie odnoszącym się do zagadnienia dostępu wykonawców, towarów i
usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji, jest rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z
państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące
dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument
Zamówień Międzynarodowych – IZM, dalej: „rozporządzenie 2022/1031”), które określa sposób ustalania pochodzenia
robót budowlanych, dostaw i usług. (…)”. (podkr. wł. pełn.). Zgodnie z motywem (13) trzynastym Rozporządzenia IZM:
„Za miejsce pochodzenia osoby prawnej należy uznać państwo, na mocy prawa którego osoba prawna została
utworzona lub w inny sposób zorganizowana i na którego terytorium prowadzi istotną działalność gospodarczą. Osoby
prawne utworzone lub w inny sposób zorganizowane na mocy prawa państwa członkowskiego należy uznawać za
mające pochodzenie w Unii tylko wtedy, gdy mają bezpośredni i skuteczny związek z gospodarką państwa
członkowskiego. Aby uniknąć możliwego obchodzenia środka Instrumentu Zamówień Międzynarodowych (IZM),
pochodzenie osób prawnych kontrolowanych przez podmioty zagraniczne lub będących ich własnością, które nie
prowadzą istotnej działalności gospodarczej na terytorium państwa trzeciego lub na terytorium państwa członkowskiego,
na mocy prawa którego zostały one utworzone lub w inny sposób zorganizowane, może również wymagać ustalenia
poprzez uwzględnienie innych elementów, takich jak pochodzenie właścicieli lub innych osób mających dominujący
wpływ na tę osobę prawną.” W art. 3 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia IZM wskazuje się, że: „1. Za miejsce pochodzenia
wykonawcy uznaje się w przypadku osoby prawnej:
(i) państwo, zgodnie z którego prawem osoba prawna została utworzona lub w inny sposób zorganizowana i na którego
terytorium prowadzi istotną działalność gospodarczą;
(ii) jeżeli osoba prawna nie prowadzi istotnej działalności gospodarczej na terytorium państwa, w którym została
utworzona lub w inny sposób zorganizowana, miejscem pochodzenia tej osoby prawnej jest miejsce pochodzenia osoby
lub osób, które mogą wywierać, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ na tę osobę prawną z racji bycia
właścicielem tej osoby prawnej, posiadania w niej udziału finansowego lub zasad, które rządzą tą osobą prawną.”
W Komunikacie Komisji - Wytyczne dotyczące ułatwienia stosowania rozporządzenia w sprawie IZM przez instytucje
zamawiające i podmioty zamawiające oraz wykonawców (2023/C 64/04; dalej jako: „Wytyczne”) będącej aktem
wykonawczym do Rozporządzenia IZM w ust. 1 wskazuje się, że: „W przypadku, gdy wykonawca jest osobą prawną, za
jego miejsce pochodzenia uznaje się państwo, w którym ta osoba prawna została utworzona lub w inny sposób
zorganizowana, pod warunkiem, że ta osoba prawna prowadzi istotną działalność gospodarczą na tym terytorium.
Kryterium istotnej działalności gospodarczej służy uniknięciu ewentualnego obchodzenia środków IZM przyjętych na
podstawie omawianego rozporządzenia poprzez otwieranie przez osoby fizyczne lub prawne pochodzące z państwa
objętego środkiem IZM przedsiębiorstw fasadowych lub przedsiębiorstw "skrzynka pocztowa" na terytorium państwa
innego niż państwo objęte środkiem IZM.”
W pkt 1.1. Wytycznych wskazano, że:
„Osoba prawna prowadzi "istotną działalność gospodarczą" w danym państwie, jeżeli prowadzi na terytorium tego
państwa działalność gospodarczą, która nie jest fikcyjną strukturą utworzoną głównie do celów podatkowych lub w celu
obejścia środka IZM. Wykonawca, aby wykazać, że prowadzi "istotną działalność gospodarczą" w danym państwie,
może powołać się m.in. na następujące elementy:
- rodzaj działalności gospodarczej (np. zakład produkcyjny, biuro przedstawicielstwa, ośrodek badawczo-rozwojowy itp.);
- wielkość/intensywność/odsetek działalności gospodarczej w tym państwie;
- inwestycję kapitałową w tym państwie;
- liczbę pracowników w tym państwie;
- informacje na temat konsumentów/klientów w tym państwie;
- okres istnienia przedsiębiorstwa w tym państwie;
- adres służbowy lub korespondencyjny w tym państwie;
- płacenie podatków w tym państwie.
Elementy te, których powyższy wykaz jest niewyczerpujący, należy oceniać jako całość indywidualnie dla każdego
przypadku. Do celów tej oceny można uwzględnić inne elementy w zależności od okoliczności danego przypadku.”
Kluczowe jest również to, że prawo unijne, w tym GPA, dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE oraz Rozporządzenie (UE)
2022/1031 (IZM), jednoznacznie określa mechanizm ustalania „pochodzenia” wykonawcy. Podstawowym i
pierwszoplanowym kryterium jest miejsce inkorporacji, tj. państwo, zgodnie z którego prawem osoba prawna została
utworzona. Dopiero gdy wykonawca nie prowadzi „istotnej działalności gospodarczej” w państwie rejestracji, możliwe jest
wyjątkowo przejście do badania dominującego wpływu właścicielskiego. Zasada ta została wyraźnie wskazana w art. 3
ust. 1 lit. b Rozporządzenia IZM, a jej cel i hierarchia zostały szczegółowo wyjaśnione w motywie (13) oraz w
Wytycznych, które mają charakter interpretacyjny i wiążą organy krajowe w stosowaniu prawa unijnego.
Wykonawca izraelski, który został utworzony zgodnie z prawem Izraela i prowadzi istotną działalność gospodarczą na
jego terytorium, z mocy prawa jest uznawany za wykonawcę pochodzącego z państwa będącego stroną GPA,
niezależnie od tego, kto jest jego udziałowcem. Praktyka polegająca na automatycznym przypisywaniu wykonawcy
pochodzenia państwa, z którego pochodzi jego właściciel, jest sprzeczna z literą i celem prawa unijnego, narusza
zasadę proporcjonalności oraz stanowi obejście obowiązku stosowania stabilnych i jednolitych kryteriów ustalania
pochodzenia wykonawcy. W konsekwencji wykonawca z Izraela jako podmiot inkorporowany w państwie-stronie GPA i
prowadzący tam działalność gospodarczą, korzysta z pełni praw w zakresie dostępu do zamówień publicznych w Unii
Europejskiej, a jego wykluczenie lub odrzucenie z uwagi na rzekome „pochodzenie z państwa trzeciego” stanowi
naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5a w zw. z art. 16a ustawy pzp, zobowiązań wynikających z GPA oraz zasady prymatu
prawa unijnego, którą Zamawiający jest związany.
Zamawiający, dokonując kwalifikacji Odwołującego jako podmiotu „pochodzącego” z państwa trzeciego w rozumieniu art.
226 ust. 1 pkt 5a w zw. z art. 16a ustawy pzp, oparł swoje stanowisko na autonomicznie przyjętym schemacie oceny,
całkowicie wyprowadzonym poza ramy prawne wynikające z ustawy pzp, Rozporządzenia IZM oraz Wytycznych.
Zamawiający nie tylko odstąpił od definicyjnych kryteriów miejsca pochodzenia wykonawcy przewidzianych w art. 3 ust. 1
lit. b) Rozporządzenia IZM oraz motywie (13), lecz wręcz zastąpił je własnym, subiektywnym modelem badawczym,
którego podstawy prawnej ani kierunku interpretacyjnego nie sposób odnaleźć w systemie prawa zamówień publicznych.
Zamiast tego Zamawiający przyjął w sposób całkowicie autorytarny, że o „pochodzeniu” wykonawcy przesądza przede
wszystkim struktura kapitałowa grupy dominującej, niezależnie od faktycznego miejsca prowadzenia działalności
gospodarczej Odwołującego oraz niezależnie od braku jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tym zakresie.
Taka konstrukcja, polegająca na utożsamieniu pochodzenia osoby prawnej wyłącznie z powiązaniami własnościowymi,
została przyjęta przez Zamawiającego arbitralnie i wbrew obowiązującym regulacjom, które expressis verbis nakazują w
pierwszej kolejności badać kryterium rejestracji (siedziby) wykonawcy. Zamawiający zatem, kreując własny,
pozasystemowy model kwalifikacji wykonawców, całkowicie pominął zarówno treść regulacji unijnych, jak i wskazania
organów interpretacyjnych (UZP oraz Komisji Europejskiej), które ustanawiają normatywny i wiążący schemat ustalania
pochodzenia wykonawcy.
Brak przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych lub faktycznych mających potwierdzić bądź wykluczyć
prowadzenie przez Odwołującego istotnej działalności gospodarczej w państwie jego rejestracji świadczy o tym, że
Zamawiający dokonał subsumpcji wyłącznie na podstawie własnych założeń i domniemań, nieopartych na ustawie pzp
ani na aktach prawa Unii Europejskiej. Tym samym decyzja Zamawiającego została podjęta nie w oparciu o
obowiązujące przepisy, lecz w oparciu o samodzielnie stworzone, niewynikające z prawa kryteria, co stanowi wadę
kwalifikowaną postępowania i narusza podstawowe zasady rzetelności, proporcjonalności i legalizmu postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego.
Zamawiający, dokonując oceny oferty Odwołującego, następczo "narzucił" kryteria i definicje, które nie zostały
wprowadzone do SW Z na etapie wszczęcia postępowania, w szczególności w zakresie sposobu ustalania „kraju
pochodzenia wykonawcy” oraz metodologii badania tej przesłanki. Zamawiający dopiero na etapie rozstrzygnięcia
postępowania przyjął własną, nieuwzględnioną wcześniej w dokumentacji przetargowej i nie wynikającą z przepisów
prawa koncepcję kwalifikacji wykonawców.
Takie działanie stanowi niedopuszczalną modyfikację warunków postępowania dokonaną już po upływie terminu
składania ofert, co pozostaje w sprzeczności z zasadą przejrzystości i równego traktowania wykonawców, a także z
utrwalonym orzecznictwem KIO, zgodnie z którym zamawiający nie może kształtować ani modyfikować treści warunków
udziału, kryteriów oceny ani wymagań proceduralnych na etapie oceny ofert. Wprowadzając ex post nowe kryteria
dotyczące sposobu identyfikacji pochodzenia wykonawcy, Zamawiający zastosował przesłanki, których wykonawcy nie
mogli znać ani przewidzieć, a przez to naruszył przepisy ustawy pzp które wymagają, aby ocena ofert następowała
wyłącznie na podstawie warunków określonych w SW Z. Takie postępowanie Zamawiającego prowadzi do sytuacji,
w której wykonawcy zostają obciążeni wymogami niewynikającymi z dokumentacji przetargowej, a tym samym zostają
pozbawieni realnej możliwości przygotowania oferty zgodnej z kryteriami później przyjętymi przez zamawiającego, co
stanowi rażące naruszenie zasad prowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.
Odwołujący jest podmiotem, który nie pochodzi z państwa trzeciego objętego zakazem udziału w postępowaniu.
Odwołujący jest spółką handlową (odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) utworzoną i
zorganizowaną zgodnie z prawem obowiązującym w Państwie Izrael, posiadającą siedzibę rejestrową oraz centrum
zarządzania na terytorium tego państwa, co zostało jednoznacznie potwierdzone w dokumentach złożonych wraz
z ofertą, w szczególności w informacjach pochodzących z Izraelskiego Urzędu ds. Przedsiębiorstw oraz w notarialnym
oświadczeniu prawnika spółki. Z przedłożonych dotychczas przez Odwołującego dokumentów, w sposób niebudzący
wątpliwości wynika, że spółka ta została utworzona i funkcjonuje na podstawie prawa izraelskiego. Już tylko z tego
powodu można uznać, że PMEC nie jest wykonawcą z państwa trzeciego. Sam fakt, że udziałowcem Odwołującego jest
China Harbour Engineering Company Ltd., w żaden sposób nie zmienia miejsca pochodzenia Odwołującego w
rozumieniu przywołanych przepisów. Posiadanie przez zagraniczny podmiot kapitałowego udziału w spółce izraelskiej
nie prowadzi do automatycznej utraty przez tę spółkę statusu podmiotu pochodzącego z Izraela, a więc objętego
zasadami wzajemności w zakresie zamówień rządowych. Idąc bowiem tym tokiem rozumienia część czołowych
wykonawców funkcjonujących na rynku polskim takich jak GÜLERMAK S.A. (gdzie wiodący jest kapitał z Turcji), który
realizuje opiewające na kilka miliardów złotych kontrakty dla zamawiających takich jak PKP PLK S.A., GDDKiA, czy CPK,
byłaby wyeliminowana z rynku zamówień publicznych. Odwołujący wyjaśnił, że jego głównym miejscem prowadzenia
działalności gospodarczej jest Państwo Izrael, w którym wykonawca prowadzi bieżącą działalność operacyjną o
charakterze stałym, zorganizowanym i wielobranżowym, obejmującą realizację projektów infrastrukturalnych w sektorze
budownictwa, transportu, energetyki oraz robót inżynieryjnych. Działalność Odwołującego w Izraelu obejmuje
kompleksowe prace budowlane realizowane w wielu segmentach rynku infrastrukturalnego. Odwołujący w ostatnich
latach brał udział w realizacji jednych z największych inwestycji w Państwie Izrael o istotnych znaczeniu gospodarczych.
Do największych projektów można zaliczyć:
- Budowa Projektu Hadarom w Ashdod, 3 316 423 352,00 ILS (ok. 3 751 538 095, 78 PLN; kurs NBP: 1 ILS = 1,1312
PLN), Data rozpoczęcia: 1 września 2014 r. Data zakończenia: 31 maja 2021 r., Projekt obejmował budowę terminala
kontenerowego, przedłużenie głównego falochronu, falochronu osłonowego (barrier breakwater), roboty czerpalne i
rekultywacyjne, drogę dojazdową oraz prace towarzyszące. Szczegóły głównych robót: • Terminal kontenerowy: dwa
nabrzeża o długości odpowiednio 800 m i 500 m, a także place składowe kontenerów o powierzchni 63 ha wraz z
infrastrukturą towarzyszącą. • Przedłużenie głównego falochronu: długość 600 m, głębokość wody do -25 m, betonowe
bloki typu Antifer o objętości do 16,67 m³ i wadze około 40 ton każdy. • Falochron osłonowy (Lee breakwater): długość
1480 m, głębokość wody do -17,7 m, bloki Antifer o objętości do 16,67 m³ i wadze około 40 ton każdy. • Roboty
czerpalne: łączna objętość urobku 9,69 mln m³, przy głębokości wody do -27 m. • Budowa sztucznego lądu (land
reclamation): objętość 8,14 mln m³.
- Prace modernizacyjne nabrzeża nr 21 w porcie Ashdod, 493 840 594,96 ILS (617 695 816,18 PLN; kurs NBP: 1 ILS =
1,2508 PLN), Data rozpoczęcia: 5 listopada 2019 r. Data zakończenia: 20 lutego 2023, Zakres głównych prac w ramach
podwykonawstwa obejmował: • przebudowę nabrzeża o długości 847,35 m i projektowej głębokości wody –17,6 m, z
głowicą nabrzeża wykonaną z grodzic stalowych o łącznej długości 1000 m i wysokości 17 m, • roboty czerpalne o
objętości 458 815 m³ (głębokość od –14,0 m do –17,6 m), • budowę dwóch dalb cumowniczych (dolphins), • wykonanie
podwodnej ścianki szczelnej z grodzic stalowych o łącznej długości 1000 m i na głębokości od –22,5 m do –12,0 m.
- Budowa przenośnika zbożowego (Grain Conveyor) w porcie Ashdod (PMEC oraz Lesico LTD [spółka z Izreaela) z
udziałami 50%/50%, 168 427 185,6 ILS (220 824 883,04 PLN; kurs NBP: 1 ILS = 1,3111 PLN), Czas trwania projektu: 27
miesięcy na wykonanie robót budowlanych + 5 lat na utrzymanie i konserwację Data rozpoczęcia: styczeń 2020 r.
Zakończenie robót budowlanych: kwiecień 2022 r. Zakończenie okresu utrzymania i konserwacji: marzec 2027 r., Główne
prace i zakres projektu obejmowały: • Roboty inżynieryjno-budowlane: roboty ziemne, wykonanie pali fundamentowych,
podpór korytarzy i słupów nośnych oraz betonowych fundamentów stacji przeładunkowej. Fundament palowy ma łączną
długość ok. 4000 m, średnice pali 60–100 cm, a długości pojedynczych pali od 5 do 16 m. Dodatkowo do pozostałych
konstrukcji zużyto ok. 6000 m³ betonu. • Dostawa i montaż konstrukcji stalowych: głównie dla kratownic korytarza i
konstrukcji stacji przeładunkowej; łączna masa stali wynosi ok. 3000 ton. • Dostawa i montaż systemów urządzeń:
obejmuje 7 systemów przenośników taśmowych (w tym 2 długie przenośniki taśmowe), 7 systemów przenośników
zgarniakowych oraz 3 systemy podnośników kubełkowych. • Instalacje pomocnicze: zasilanie elektryczne, sterowanie
automatyczne (w tym programowanie PLC), system odpylania, system tryskaczowy przeciwpożarowy i inne instalacje
pomocnicze. • Rozruch i odbiór: próby i rozruch urządzeń pod obciążeniem i bez obciążenia, a także uzyskanie
wszelkich wymaganych zezwoleń niezbędnych do normalnego funkcjonowania obiektu. • Utrzymanie i konserwacja:
dwuletni okres usuwania wad oraz pięcioletni okres utrzymania (oba okresy rozpoczynają się równocześnie po
zakończeniu budowy).
- Eksploatacja i utrzymanie Elektrowni Alon Tavor o mocy 583 MW w Izraelu przez firmę MRC Operation Ltd. (PMEC
posiada 1/3 udziałów w MRC Operation Ltd. Pozostali partnerzy: RAPAC Energy Ltd – 1/3 udziałów oraz Mivtach Shamir
Holdings Ltd – 1/3 udziałów.) Eksploatacja i utrzymanie dodatkowej elektrowni gazowej typu otwartego cyklu (Open-
Cycle) o mocy 230 MW w Alon Tavor w Izraelu przez firmę MRC Operation Ltd. (PMEC posiada 1/3 udziałów w MRC
Operation Ltd. Pozostali partnerzy: RAPAC Energy Ltd – 1/3 udziałów oraz Mivtach Shamir Holdings Ltd – 1/3 udziałów.).
Średni roczny przychód MRC Operation Ltd wynosi około 66,3 mln NIS (co odpowiada około 74,6 mln PLN, według kursu
NBP: 1 NIS = 1,1243 PLN). Okres eksploatacji i utrzymania elektrowni Alon Tavor o mocy 583 MW: Data rozpoczęcia:
grudzień 2019 r. Data zakończenia: grudzień 2034 r. Okres eksploatacji i utrzymania dodatkowej elektrowni gazowej typu
otwartego cyklu (Open-Cycle) o mocy 230 MW w Alon Tavor: Data rozpoczęcia: wrzesień 2025 r. Data zakończenia:
⎯
wrzesień 2045 r. Główna działalność MRC Operation Ltd. obejmuje eksploatację i utrzymanie: Elektrowni Alon Tavor o
mocy 583 MW, w tym obsługę turbin, wytwarzanie energii elektrycznej oraz eksploatację i utrzymanie wszystkich
⎯
urządzeń pomocniczych i obiektów towarzyszących. (15-letni okres eksploatacji i utrzymania) Dodatkowej elektrowni
gazowej typu otwartego cyklu (Open-Cycle) o mocy 230 MW w Alon Tavor, obejmującej wytwarzanie energii elektrycznej
oraz eksploatację i utrzymanie wszystkich urządzeń pomocniczych i obiektów towarzyszących. (20-letni okres
eksploatacji i utrzymania) Zatrudnienie w MRC Operation Ltd.: 57 pracowników Pracownicy PMEC zaangażowani w
⎯ ⎯
działalność MRC Operation Ltd. to m. in.: Lior Pearl (Wiceprezes PMEC) – Przewodniczący Rady Nadzorczej MRC
⎯
Operation Liu Dongbing (Prezes PMEC) – Członek Rady Nadzorczej MRC Operation Dana Haiman (Dyrektor
Finansowa PMEC) – Główny członek Komitetu Sterującego ds. Finansów MRC Operation.
Z uwagi na ugruntowaną pozycję rynkową oraz wieloletnie doświadczenie w realizacji projektów w Izraelu, stanowiącym
główne i zasadnicze miejsce prowadzenia jego działalności gospodarczej, PMEC posiada stabilne zaplecze techniczne,
organizacyjne i finansowe, umożliwiające realizację najbardziej złożonych przedsięwzięć infrastrukturalnych. O skali oraz
istotności działalności prowadzonej przez PMEC w Izraelu świadczą przychody osiągane przez spółkę, a także liczba
zatrudnionych pracowników:
Jednocześnie, w związku z przyjętą strategią rozwoju i dywersyfikacji działalności, Odwołujący konsekwentnie podejmuje
działania zmierzające do rozszerzenia swojej obecności na rynkach zagranicznych, w tym w szczególności na rynku
europejskim, w państwach tj. Cypr czy Grecja. Ponieważ większość standardów obowiązujących w Izraelu jest zgodna
ze standardami Unii Europejskiej, Odwołujący w ciągu ostatnich 10 lat korzystał z usług dziesiątek podwykonawców,
dostawców oraz konsultantów z krajów UE. W ramach tej strategii PMEC podjęła decyzję o uczestnictwie w
postępowaniach przetargowych w Polsce, postrzegając polski rynek infrastrukturalny jako stabilny, dynamicznie
rozwijający się i oferujący możliwości długofalowej współpracy z podmiotami sektora publicznego. W kontekście
aktualnej sytuacji w regionie siedziby Odwołującego, gdzie w związku z niestabilnością geopolityczną i napiętą sytuacją
bezpieczeństwa część planowanych inwestycji infrastrukturalnych została wstrzymana lub odłożona w czasie,
poszukiwanie przez wykonawcę nowych rynków zbytu i odbiorców świadczonych usług w krajach tj. Polska o stabilnej
sytuacji gospodarczej i politycznej jest działaniem racjonalnym i w pełni uzasadnione ekonomicznie. W tym świetle,
udział Odwołującego w niniejszym postępowaniu należy postrzegać nie jako incydentalną aktywność, lecz jako element
odpowiedzialnej i długofalowej strategii rozwoju, ukierunkowanej na utrzymanie stabilności przedsiębiorstwa, zachowanie
miejsc pracy, dalsze budowanie potencjału oraz utrzymanie silnej pozycji Odwołującego zarówno na rynku krajowym, jak
i międzynarodowym. Tego rodzaju działanie stanowi naturalny przejaw aktywności dojrzałego i profesjonalnego
wykonawcy, który w odpowiedzi na zmieniające się uwarunkowania rynkowe i geopolityczne podejmuje przemyślane
działania w celu zapewnienia ciągłości działalności oraz dalszego rozwoju swojego przedsiębiorstwa. Co więcej,
prowadzi w sposób ciągły i systematyczny inwestycje w rozwój swojej działalności gospodarczej w Państwie Izrael,
obejmujące w szczególności: (i) zakupy i modernizację specjalistycznego sprzętu budowlanego i inżynieryjnego, w tym
maszyn do robót budowlanych, hydrotechnicznych, czerpalnych i fundamentowych, (ii) inwestycje w systemy
zarządzania, oprogramowanie inżynierskie, technologie projektowe i rozwiązania zwiększające efektywność realizacji
kontraktów, (iii) posiadanie udziałów, lokat oraz rezerw kapitałowych służących finansowaniu przyszłych przedsięwzięć
inwestycyjnych. W szczególności, PMEC udzieliła finansowania w formie pożyczek udziałowców (tzw. shareholder
loans) na realizację projektu przenośnika zbożowego (Grain Conveyor Project). Inwestycja została zrealizowana
wspólnie z partnerem izraelskim, przy czym obie strony uczestniczą w finansowaniu projektu po równo – po 50% każda.
Projekt jest obecnie w trakcie realizacji i jego prace nadal trwają. Odwołujący posiada również aktywa o charakterze
trwałym – w szczególności sprzęt, zaplecze oraz środki techniczne wykorzystywane do realizacji kontraktów na rynku
izraelskim. Odwołujący jest jednym z udziałowców spółki MRC Operation Ltd., która odpowiada za eksploatację
i utrzymanie elektrowni Alon Tavor o mocy 583 MW (eksploatowanej od 2019 r.) oraz dodatkowej elektrowni gazowej typu
otwartego cyklu (Open-Cycle) o mocy 230 MW w Alon Tavor. Zakres działalności obejmuje obsługę turbin, wytwarzanie
energii elektrycznej oraz eksploatację i utrzymanie całego wyposażenia pomocniczego i infrastruktury towarzyszącej.
Ponadto, kluczowym elementem działalności Odwołującego jest inwestowanie w Izraelu w rozwój know-how oraz
doskonalenie stosowanych technologii budowlanych i inżynieryjnych. Spółka systematycznie przeznacza część środków
na badania i rozwój, obejmujące opracowywanie rozwiązań technicznych, innowacyjnych metod realizacji robót oraz
nowoczesnych systemów zarządzania procesem budowlanym.
W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że działalność prowadzona przez Odwołującego nie ma
charakteru fasadowego, a PMEC nie jest „słupem” podmiotu z Chin. Odwołujący zrealizował i realizuje na terenie Izraela
największe inwestycje o znaczeniu strategicznym dla tego państwa, zatrudnia pracowników oraz osiąga przychody z
tytułu prowadzonej w Izraelu działalności. PMEC odprowadza również podatki na terenie tego kraju. Spółka została
założona i prowadzi główną działalność gospodarczą w tym kraju, a zatem jest podmiotem pochodzącym z Izraela nie
tylko pod kątem kryterium miejsca siedziby i rejestracji, ale również pod kątem ukierunkowania na prowadzony biznes (tj.
istotnej działalności).
Decyzja Zamawiającego o odrzuceniu oferty Odwołującego była zatem bezpodstawna. Nie powinno budzić wątpliwości,
że Odwołanie w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Jeśli Zamawiający miał wątpliwości co do tego, jaki jest kraj
pochodzenia Odwołującego to co najmniej powinien wezwać Odwołującego do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 128
ust. 4 ustawy pzp potwierdzających, że krajem miejsca pochodzenia jest Izrael. Zamiast tego Zamawiający dokonał
własnych ustaleń, które okazały się być błędne.
Zarzut 3 i 4 odwołania.
Przystępujący H. złożył ofertę wraz z formularzem ofertowym podpisanym przez (i) p. J.S.; oraz (ii) p. U.W.: Te same
podpisy zostały zamieszczone również w pozostałych dokumentach złożonych waz z ofertą Wykonawcy (poza
pełnomocnictwami oraz Jednolitym Elektronicznym Dokumentem Zamówienia Van den HerikKust-en Oeverwerken B.V.).
Walidacja podpisów elektronicznych złożonych pod formularzem ofertowym wykazuje, że nie są kwalifikowanymi
podpisani elektronicznymi.
I tak, walidacja przeprowadzona za pomocą oprogramowania ProCentrum Asseco Polska (a więc kwalifikowanego
dostawcę kwalifikowanej walidacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych) daje negatywny wynik: Wynik walidacji
brzmi następująco:
„Certyfikat: J.S. - niekompletnie zweryfikowany
Certyfikat użyty do podpisu nie jest wydany przez kwalifikowany punkt dystrybucji (C=DE, O=H. GmbH, OU=Dredging,
CN=J.S., givenName=Jens, SN=Schmidt, serialNumber=DTR250195647P0001, Numer seryjny=6F 1C FD 19 44 DB E1
70 91 B5 9B 23 51 48 D2 9D)
Certyfikat: U.W. - niekompletnie zweryfikowany
Certyfikat użyty do podpisu nie jest wydany przez kwalifikowany punkt dystrybucji (C=DE, O=H. GmbH, OU=Dredging,
CN=U.W., givenName=Uwe, SN=Wellpott Silva, serialNumber=DTR250195799P0001, Numer seryjny=54 6D 60 AF E7
B3 84 63 08 B8 8F BB A6 27 2B 1F).”
Taka sama informacja została uzyskana po dokonaniu walidacji za pomocą urządzenia udostępnianego przez
Ministerstwo Finansów (PUESC): W raporcie z wyniku walidacji można przeczytać, że:
„Raport weryfikacji
Wynik NIEWAŻNY/NIEPRAWIDŁOWY
Wynik przetwarzania Zakończono Szczegóły weryfikacji: Użyto zbyt słabej funkcji skrótu, podpisu lub szyfrowania
Skrót pliku z podpisem 49ee3eea688604d131066173dc7f22ed9dbd3a91
Nazwa pliku z podpisem 1. Załacznik nr 3_Formularz oferty.pdf
Identyfikator weryfikacji 0C2A2D9FCB83F5BC59308A22A741B1D28287B027
Lista podpisów Podpis nr 1
Status weryfikacji podpisu NIEWAŻNY/NIEPRAWIDŁOWY
Data i czas wykonania podpisu 2025-10-21 08:29:39 GMT+02:00
Data i czas weryfikacji podpisu 2025-12-11 16:29:41 GMT+01:00
Format podpisu PAdES Poziom podpisu BES (Podpis w postaci podstawowej)
Certyfikat podpisującego kwalifikowany.”
Taka sama informacja wynika przy walidacji podpisów za pomocą ePUAP: Po załadowaniu pliku z formularzem
ofertowym Wykonawcy pojawia się komunikat: „Nie udało się sprawdzić podpisów.”
Z protokołu z postępowania wynika, że Zamawiający nie sprawdził i nie dokonał walidacji podpisów elektronicznych
złożonych pod dokumentem. Zamawiający zapewne oparł się jedynie na informacjach dostępnych w programie Adobe
wykorzystywanym do obsługi plików PDF. Adobe pozwala na sprawdzenie statusu certyfikatu podpisu elektronicznego,
natomiast nie służy do walidacji kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Zamawiający dokonując wyboru oferty
najkorzystniejszej nie sprawdził czy oferta została złożona w formie elektronicznej (a więc podpisana kwalifikowanym
podpisem elektronicznym). Zaniechanie działań w tym zakresie doprowadziło do udzielenie zamówienia wykonawcy,
który złożył ofertę podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy pzp. Odwołujący wskazał,
że do oferty zostało dołączone pełnomocnictwo od lidera konsorcjum Wykonawcy dla p. S.K. do m. in. podpisania oferty
w imieniu Wykonawcy, co może potwierdzać, że Wykonawca zdawał sobie sprawę, że podpisy przez (i) p. J.S. oraz (ii)
p. U.W. nie są kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi, a oferta będzie musiała zostać podpisana przez
pełnomocnika posiadającego stosowny podpis.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 3) ustawy pzp Zamawiający odrzuca ofertę niezgodną z przepisami ustawy. Art. 63 ust. 1
ustawy pzp stanowi, że: „W postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości równej lub przekraczającej
progi unijne ofertę, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie,
wniosek, o którym mowa w art. 371 ust. 3, oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem
nieważności, w formie elektronicznej.” Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy pzp: „Do czynności podejmowanych przez
zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do
umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1061), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.” Zgodnie art. 78(1) § 1 Kodeksu cywilnego: „Do
zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i
opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym.” Przepis art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp z kolei nakazuje
Zamawiającemu odrzucić ofertę wykonawcy, jeśli jest ona niezgodna z warunkami zamówienia. Jak wynika z pkt II.1
uzasadnienia Odwołania Zamawiający kilkukrotnie wskazał w dokumentacji podstępowania, że wymaga opatrzenia oferty
kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wyniki walidacji podpisów elektronicznych złożonych pod ofertą Wykonawcy
– przeprowadzone niezależnie w trzech (3) odrębnych systemach: (i) kwalifikowanym walidatorze ProCertum Asseco, (ii)
państwowym walidatorze PUESC Ministerstwa Finansów oraz na (iii) platformie ePUAP – prowadzą do jednolitego,
spójnego i jednoznacznego wniosku, że podpisy złożone przez (i) p. J.S. i p. (ii) U.W. nie spełniają wymogów
kwalifikowanego podpisu elektronicznego w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
910/2014 (eIDAS; dalej jako: „rozporządzenie eIDAS”), a tym samym nie mogą zostać uznane za kwalifikowane podpisy
elektroniczne, których złożenie warunkuje ważność oferty na podstawie art. 63 ust. 1 pzp oraz art. 78(1) § 1 Kodeksu
cywilnego. Stwierdzenie to wynika nie tylko z oceny technicznej podpisów, lecz przede wszystkim z zestawienia ich
parametrów z normatywnymi przesłankami kwalifikowanego podpisu elektronicznego ujętymi w art. 3 pkt 12, art. 26 i art.
32 rozporządzenia eIDAS. Zgodnie z tymi przepisami kwalifikowany podpis elektroniczny musi jednocześnie stanowić
podpis zaawansowany w rozumieniu art. rozporządzenia 26 eIDAS oraz być oparty na kwalifikowanym certyfikacie
podpisu elektronicznego wydanym przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania. Oznacza to, że podpis musi być
jednoznacznie powiązany z osobą podpisującą, umożliwiać jej identyfikację, być składany przy użyciu danych
pozostających pod wyłączną kontrolą tej osoby oraz zapewniać bezpieczeństwo i integralność podpisanych danych w
sposób pozwalający wykryć każdą ich zmianę. Dodatkowo podpis musi dawać się w pełni poprawnie zweryfikować, co
wynika z art. 32 rozporządzenia eIDAS, który przewiduje, że walidacja podpisu obejmuje w szczególności potwierdzenie
ważności certyfikatu, kwalifikowanego statusu dostawcy oraz zgodności podpisu z obowiązującymi wymaganiami
kryptograficznymi. W świetle tych wymogów kluczowe znaczenie mają komunikaty wygenerowane przez narzędzia
walidacyjne. Walidator ProCertum Asseco jednoznacznie wskazał, że certyfikaty użyte do podpisu nie są wydane przez
kwalifikowany punkt dystrybucji oraz oznaczył je jako „niekompletnie zweryfikowane”. Oznacza to, że walidator nie jest w
stanie potwierdzić kwalifikowanego statusu certyfikatu, co z mocy art. 3 pkt 12 rozporządzenia eIDAS wyklucza
możliwość uznania podpisu za kwalifikowany. Brak kwalifikowanego certyfikatu eliminuje tym samym spełnienie jednego
z dwóch koniecznych elementów składowych kwalifikowanego podpisu elektronicznego, niezależnie od pozostałych
parametrów technicznych. Wynik ten nie stanowi niejednoznaczności technicznej, lecz wprost potwierdza brak podstawy
prawnej do traktowania podpisu jako kwalifikowanego. Dalej, raport walidacyjny uzyskany w systemie PUESC,
prowadzonym przez państwowy organ administracji, zawiera jeszcze bardziej kategoryczne stwierdzenia. Wynik
walidacji określono jako „nieważny/nieprawidłowy”, a jako przyczynę wskazano zastosowanie zbyt słabej funkcji skrótu,
podpisu lub szyfrowania. Taki komunikat oznacza, że podpis nie spełnia minimalnych standardów bezpieczeństwa
wymaganych dla kwalifikowanego podpisu elektronicznego w świetle art. 26 lit. d oraz art. 32 rozporządzenia eIDAS,
które wymagają zapewnienia integralności podpisu oraz stosowania aktualnych i bezpiecznych algorytmów
kryptograficznych. Podpis, który nie spełnia tych wymogów, nie może być uznany za kwalifikowany, nawet gdyby
certyfikat miał formalnie charakter kwalifikowany. W tym przypadku certyfikat nie był kwalifikowany, a jednocześnie sama
operacja podpisania została dokonana przy użyciu algorytmów uznanych za niewystarczające pod względem
bezpieczeństwa, co dodatkowo potwierdza brak zgodności podpisu z wymogami eIDAS. Analogicznie negatywny rezultat
przyniosła próba weryfikacji podpisów na platformie ePUAP, która – zgodnie z udostępnioną informacją – umożliwia
weryfikację podpisów zaufanych, osobistych oraz kwalifikowanych. Komunikat „nie udało się sprawdzić podpisów”
oznacza, że podpis nie mieści się w żadnej z kategorii podpisów obsługiwanych przez ePUAP i nie został rozpoznany
jako podpis kwalifikowany. Z uwagi na fakt, że ePUAP nie miał trudności technicznych z przetwarzaniem pliku, komunikat
ten należy interpretować jako potwierdzenie, że podpis nie posiada struktury i parametrów właściwych dla
kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Zbieżność wyników wszystkich trzech walidacji jest całkowita i pozbawiona
cech przypadkowości. Każdy z systemów, działając niezależnie, doszedł do identycznego wniosku, że podpisy nie mogą
zostać uznane za kwalifikowane. Dwa z nich (i) ProCertum i (ii) PUESC wskazały na fundamentalne braki w zakresie
certyfikatu oraz bezpieczeństwa kryptograficznego, natomiast (iii) trzeci ePUAP potwierdził, że podpisów nie da się
zweryfikować jako kwalifikowanych. Tak jednolita i konsekwentna sekwencja wyników jednoznacznie potwierdza, że
podpisy nie spełniają ustawowych i unijnych wymogów kwalifikowanego podpisu elektronicznego, a więc nie mogą
stanowić ważnego podpisu pod ofertą złożoną w trybie ustawy pzp. Powołał się na wyrok o sygn. akt KIO 3794/21.
W konsekwencji oferta wykonawcy nie została złożona w formie elektronicznej przewidzianej w art. 63 ust. 1 ustawy pzp,
co skutkuje jej nieważnością z mocy prawa, a Zamawiający był zobowiązany do jej odrzucenia na podstawie art. 226 ust.
1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy pzp, z uwagi na jej niezgodność z przepisami ustawy oraz z postanowieniami SW Z
przewidującymi wymóg złożenia oferty opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Zarzut 5 i 6 odwołania.
Wykonawca w formularzu ofertowym w pozycji dotyczącej ww. kryterium (ust. 2) wskazał, że:
„Do realizacji zamówienia skieruję Pana/Panią: B.P. do pełnienia funkcji Kierownika Budowy, który/a sprawował/a funkcję
Kierownika budowy lub Kierownika robót na poniższych zakończonych kontraktach (budowach) obejmujących roboty
pogłębiarskie i/lub refulacyjne w akwenie wodnym o kubaturze nie mniejszej niż 250 000 m3 (słownie: dwieście
pięćdziesiąt tysięcy m3) o wartości nie mniejszej niż 15 mln (piętnaście milionów) PLN brutto, przez cały okres trwania
kontraktu lub co najmniej przez 6 miesięcy: B.P.: (…).”
W formularzu wskazano sześć (6) projektów referencyjnych, które zostały pozytywnie ocenione przez Zamawiającego.
Na podstawie zawartych w formularzu ofertowym informacji oferta Wykonawcy otrzymała dwadzieścia (20) punktów w
ramach ww. kryterium i finalnie uplasowala się na pierwszym (I.) miejscu w rankingu ofert. Z uwagi na fakt, iż oferta
Wykonawcy została najwyżej oceniona Zamawiający skierował do Wykonawcy wezwanie na podstawie art. 126 ust. 1
ustawy pzp do przedstawienia podmiotowych środków dowodowych.
Wykonawca w odpowiedzi na to wezwanie przedstawił Wykaz osób, w którym wskazał, że stanowisko Kierownika
Budowy będzie piastował p. B.P.. Dodatkowo z Wykazu wynika, że p. B.P. posiada uprawnienia hydrotechniczne: „nr
uprawnień: 17/Gd/2002; data: 29.07.2002 r. Izba nr członka: POM/BO/0920/03”. Do Wykazu dołączono:
a. decyzję z dnia 29 lipca 2002 r. o nr 17 /Gd/2002 o nadaniu p. Bartoszowi P. uprawnień budowlanych do kierowania
robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyno – budowlanej;
b. decyzję z dnia 9 grudnia 2003 r. o nr OZ/INN/4610/3 800/03 o nadaniu uprawnień do wykonywania samodzielnej funkcji
technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obejmującej kierowanie robotami budowlanymi bez
ograniczeń informującą, że p. B.P. zostaje wpisany do Centralnego Rejestru Osób Posiadających Uprawnienia
Budowlane pod pozycją 3309/03/U/C;
c. postanowienie Pomorskiej Izby Projektantów z dnia 19 marca 2008 r.
Wskazana przez Wykonawcę osoba nie posiada wymaganych uprawnień.
Pan B.P. nie posiada uprawnień w specjalizacji hydrotechnicznej, a oświadczenie złożone w Wykazie osób jest
deklaracją niezgodną z rzeczywistością. Zgodnie z ustaleniami Odwołującego, p. B.P. posiada jedynie uprawnienia
budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, a nie hydrotechnicznej w
zakresie uregulowanym w SW Z, jak deklaruje Wykonawca. Wymóg dotyczący uprawnień dla osoby wskazanej na
stanowisko Kierownika Budowy był jasny i konkretny (vide Rozdział IX ust. 2 pkt 2 SW Z). Przepis art. 12 ust. 2 Prawa
budowlanego stanowi: „Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać
wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju,
stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną
dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego.” W art. 15a ust. 15 Prawa
budowlanego wskazuje się, że: „Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń
uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie morskich budowli
hydrotechnicznych oraz budowli hydrotechnicznych tymczasowych i stałych, w rozumieniu przepisów w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, oraz przepisów w
sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.”
Zgodnie natomiast z art. 104 Prawa budowlanego: „Osoby, które, przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały
uprawnienia budowlane lub stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym zakresie.” Artykuł 11
pkt 2) Rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego wskazuje natomiast, że osoba, która posiada uprawnienia
konstrukcyjno – budowlane może w szczególnym trybie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego, aby uzyskać
uprawnienia hydrotechniczne. Przepisy nie mówią natomiast nic na temat automatycznego nabycia uprawnień w tej
specjalizacji: „Osoby, które przed dniem 25 września 2014 r. uzyskały wymagane wykształcenie określone w załączniku
nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie (Dz. U. poz. 578, z 2007 r. poz. 1528 oraz z 2011 r. poz. 573) i które przed dniem 25
września 2014 r. rozpoczęły praktykę zawodową w trybie określonym w przepisach rozdziału 2 rozporządzenia Ministra
Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, po
odbyciu praktyki zawodowej mogą przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego na podstawie przepisów niniejszego
rozporządzenia bez konieczności ukończenia studiów na kierunkach określonych w załączniku nr 2 do niniejszego
rozporządzenia w odniesieniu do uprawnień budowlanych, o których nadanie ubiegają się, przy czym: (…) osoby, które
rozpoczęły praktykę zawodową w celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno-budowlanej,
uznaje się w przypadku odbycia tej praktyki w wymaganym zakresie za osoby uprawnione do przystąpienia do
postępowania kwalifikacyjnego w celu uzyskania uprawnień budowlanych także w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej.” Specjalność hydrotechniczna została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Infrastruktury Rozwoju
z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W § 13 tego rozporządzenia
wskazano: „10. Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń uprawniają do
projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie morskich budowli
hydrotechnicznych oraz budowli hydrotechnicznych tymczasowych i stałych, w rozumieniu przepisów w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, oraz przepisów w
sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej w ograniczonym zakresie uprawniają do
projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie budowli hydrotechnicznych IV klasy
ważności, a w przypadku budowli morskich IV klasy chronionego obszaru, w rozumieniu przepisów w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, oraz przepisów w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.” Paragraf 22
pkt 2) stanowił, że: „Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia uzyskały wymagane
wykształcenie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006
r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578, z 2007 r. Nr 210, poz. 1528
oraz z 2011 r. Nr 99, poz. 573) i przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia rozpoczęły praktykę zawodową
w trybie określonym w przepisach rozdziału 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006
r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, po odbyciu praktyki zawodowej mogą przystąpić do
postępowania kwalifikacyjnego na podstawie przepisów niniejszego rozporządzenia bez konieczności spełnienia
wymagań dotyczących wykształcenia określonych w załączniku nr 2 do niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do
uprawnień budowlanych, o które się ubiegają, przy czym osoby, które rozpoczęły praktykę zawodową w celu uzyskania
uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno-budowlanej uznaje się – w przypadku odbycia tej praktyki
w wymaganym zakresie - za osoby uprawnione do przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego w celu uzyskania
uprawnień budowlanych także w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej.”
Mając na względzie powyższe nie sposób uznać, że p. B.P. posiada uprawnienia budowlane w rozumieniu ww.
przepisów. W świetle postanowień SW Z pojęcie uprawnień budowlanych, jakim musi legitymować się osoba wskazana
na stanowisko Kierownika Budowy, należy rozumieć ściśle w kontekście przepisów Prawa budowlanego oraz
rozporządzeń wykonawczych, do których SW Z wprost odsyła. Skoro Zamawiający w Rozdziale IX ust. 2 pkt 2) SW Z
wymagał, aby Kierownik Budowy posiadał uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez
ograniczeń w rozumieniu Prawa budowlanego oraz Rozporządzenia ws. przygotowania zawodowego, to przez te
uprawnienia należy rozumieć wyłącznie decyzję administracyjną organu samorządu zawodowego nadającą uprawnienia
budowlane w określonej specjalności i zakresie, o której mowa w art. 12 ustęp 2 oraz art. 15a Prawa budowlanego.
Ustawa wprost stanowi, że samodzielne funkcje techniczne mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie
przygotowanie zawodowe stwierdzone decyzją, zwaną uprawnieniami budowlanymi, a art. 15a ust. 15 Prawa
budowlanego jednoznacznie określa, czym są uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez
ograniczeń i jaki jest ich zakres przedmiotowy. W niniejszym stanie faktycznym z żadnego z dokumentów
przedstawionych wraz z Wykazem osób nie wynika, aby wobec p. B.P. została kiedykolwiek wydana decyzja o nadaniu
uprawnień budowlanych w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej, natomiast weryfikacja centralnego rejestru osób
posiadających uprawnienia budowlane prowadzonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazuje
wprost, że p. B.P. posiada jedynie uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności
konstrukcyjno -budowlanej bez ograniczeń. Nie może zmienić tej oceny postanowienie Pomorskiej Izby Projektantów z
dnia 19 marca 2008 r. Dokument ten nie jest decyzją o nadaniu uprawnień w nowej specjalności, lecz jedynie wyjaśnia
historyczny zakres uprawnień wynikających z uprawnień konstrukcyjno-budowlanych wydanych przed nowelizacjami
Prawa budowlanego. Postanowienie potwierdza, że p. B.P. posiadał kwalifikacje do kierowania robotami budowlanymi w
zakresie obejmującym między innymi obiekty budowlane gospodarki wodnej oraz morskie obiekty hydrotechniczne, lecz
był to jedynie fragment szerokiej specjalności konstrukcyjno-budowlanej, uregulowanej rozporządzeniem z 1994 r.
Tymczasem obecnie obowiązujące przepisy, w szczególności art. 15a ust. 15 Prawa budowlanego, definiują
specjalność inżynieryjną hydrotechniczną jako odrębną i autonomiczną specjalność, której zakres obejmuje kierowanie
robotami budowlanymi w zakresie wszystkich morskich budowli hydrotechnicznych oraz budowli hydrotechnicznych
stałych i tymczasowych w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. Jest to zakres znacznie szerszy, bardziej
wyspecjalizowany i funkcjonalnie odmienny od dawnego, szczątkowego ujęcia obiektów hydrotechnicznych w ramach
starej specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Nie ma zatem podstaw prawnych ani faktycznych, aby uznać, że
posiadanie uprawnień konstrukcyjno-budowlanych sprzed wielu lat jest równoznaczne z posiadaniem współczesnych
uprawnień hydrotechnicznych w rozumieniu obowiązujących przepisów. Zamawiający nie może natomiast interpretować
pojęcia uprawnień budowlanych w sposób rozszerzający lub analogiczny, gdyż prowadziłoby to do obejścia ustawowych
wymagań kwalifikacyjnych i naruszenia zasady równego traktowania wykonawców. Istotne znaczenie mają także
przepisy rozporządzenia z 2014 r. wprowadzającej specjalność inżynieryjną hydrotechniczną. Zarówno rozporządzenie z
dnia 11 września 2014 r., jak i rozporządzenie z dnia 29 kwietnia 2019 r. przewidują jedynie możliwość przystąpienia
przez osoby posiadające uprawnienia konstrukcyjno-budowlane do postępowania kwalifikacyjnego w celu uzyskania
dodatkowych uprawnień w specjalności hydrotechnicznej na uproszczonych zasadach. Przepisy te jednoznacznie
posługują się konstrukcją „mogą przystąpić”, co oznacza, że uzyskanie nowej specjalności wymaga przejścia przez
formalne postępowanie kwalifikacyjne i wydania nowej decyzji o nadaniu uprawnień. Żaden przepis nie przewiduje
automatycznego rozszerzenia zakresu posiadanych uprawnień konstrukcyjno-budowlanych na nową specjalność
hydrotechniczną. Gdyby ustawodawca zamierzał przyznać nowe uprawnienia z mocy prawa, znalazłoby to
jednoznaczny wyraz w przepisach przejściowych. Skoro wprowadzono jedynie uproszczoną ścieżkę ubiegania się o
nowe uprawnienia, a nie ich automatyczne nadanie, to poprawna wykładnia prowadzi wyłącznie do wniosku, że p. B.P.
musiałyby przejść procedurę kwalifikacyjną i uzyskać odrębną decyzję. Brak decyzji oznacza brak uprawnień. Powołał
się na wyrok KIO 1871/25 i stwierdził, że p. B.P. nie posiada uprawnień budowlanych w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń wymaganych przez SW Z, lecz jedynie uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-
budowlanej, których ani zakres, ani źródło prawne nie odpowiadają obecnie obowiązującej specjalności hydrotechnicznej
o której mowa w warunku SW Z. Oświadczenie Wykonawcy o posiadaniu przez tę osobę uprawnień hydrotechnicznych
jest zatem sprzeczne z obiektywnymi danymi rejestrowymi oraz z przepisami prawa, a Zamawiający błędnie przyjął, że
warunek udziału w postępowaniu został spełniony.
Wykonawca wprowadził Zamawiającego w błąd, że p. B.P. posiada uprawnienia hydrotechniczne o których mowa w
SWZ.
Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowym postępowaniu zaistniały wszystkie przesłanki pozwalające na
stwierdzenie, iż Wykonawca przedstawił Zamawiającemu informacje wprowadzające w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1
pkt 10 ustawy pzp, a przedstawione przez niego oświadczenia dotyczące kwalifikacji p. B.P. były obiektywnie niezgodne
ze stanem faktycznym i prawnym. W wykazie osób Wykonawca jednoznacznie zadeklarował, iż p. B.P. posiada
uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń (w rozumieniu SW Z).
Oświadczenie to było jednoznaczne, stanowcze oraz składane w celu wykazania spełniania warunku udziału w
postępowaniu przewidzianego w Rozdziale IX ust. 2 pkt 2 SW Z. Tymczasem, jak wynika zarówno z analizy
przedstawionych dokumentów, jak i z danych ujawnionych w Centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia
budowlane, p. B.P. nigdy nie uzyskał decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń. Posiada on wyłącznie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-
budowlanej bez ograniczeń. Skoro zatem Wykonawca oświadczył, iż osoba wskazana jako Kierownik Budowy posiada
uprawnienia hydrotechniczne, podczas gdy uprawnień takich nie posiada, to należy uznać, że złożona informacja jest
nieprawdziwa w aspekcie obiektywnym. Druga z przesłanek polegająca na wprowadzeniu Zamawiającego w błąd
również została spełniona. Zamawiający, działając w zaufaniu do oświadczeń Wykonawcy, przyznał jego ofercie
dwadzieścia (20) punktów w kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy”, przyjmując, że p. B.P. spełnia wymagania
kwalifikacyjne przewidziane w SW Z, w tym posiadanie uprawnień hydrotechnicznych bez ograniczeń. Punkty te zostały
zatem przyznane na podstawie okoliczności, które w świetle przedstawionej wyżej analizy nie są prawdziwe.
Wykonawca kreował sytuację, w której Zamawiający był przekonany, że osoba wskazana do pełnienia kluczowej funkcji
kierowniczej legitymuje się kwalifikacjami przewidzianymi w SW Z, podczas gdy w rzeczywistości kwalifikacji takich
(najprawdopodobniej) nie posiada. Oznacza to, że Zamawiający był w błędzie co do spełnienia warunku udziału w
postępowaniu i co do podstaw przyznania punktów w jednym z kryteriów oceny ofert. Trzecia przesłanka, czyli wpływ
nieprawdziwej informacji na wynik postępowania, również została spełniona. Przyznanie Wykonawcy dwudziestu (20)
punktów spowodowało, że jego oferta uplasowała się na pierwszym (I.) miejscu w rankingu ofert. Gdyby Zamawiający
dysponował pełną i prawdziwą informacją o braku uprawnień hydrotechnicznych p. B.P., oferta Wykonawcy nie mogłaby
otrzymać punktów w kryterium doświadczenia Kierownika Budowy, a w świetle punktów przyznanych pozostałym
wykonawcom jej pozycja w rankingu uległaby obniżeniu, co w sposób bezpośredni wpływa na wynik postępowania i
wybór oferty najkorzystniejszej. Tym samym nieprawdziwa informacja przedstawiona przez Wykonawcę doprowadziła
do niezgodnego z przepisami ustawy rezultatu postępowania. Elementem wprowadzającym Zamawiającego w błąd było
także przedłożenie postanowienia Pomorskiej Izby Projektantów z 19 marca 2008 r. Dokument ten, choć nie nadaje
żadnych nowych uprawnień, został przedstawiony w taki sposób, aby wywołać u Zamawiającego błędne
przeświadczenie, że zakres uprawnień posiadanych przez p. B.P. jest równoznaczny z obecnie obowiązującą
specjalnością inżynieryjną hydrotechniczną i że w wyniku zmian przepisów p. B.P. niejako „nabył” tę specjalność
automatycznie. Taka sugestia jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami. Ani Prawo budowlane, ani rozporządzenia
wykonawcze nie przewidują automatycznego nabycia specjalności hydrotechnicznej na podstawie dawnych uprawnień
konstrukcyjno-budowlanych. Przepisy przejściowe wprost wskazują wyłącznie możliwość przystąpienia do postępowania
kwalifikacyjnego, nie zaś nadanie uprawnień z mocy prawa. Przedłożenie dokumentu, który nie potwierdza posiadania
uprawnień hydrotechnicznych, lecz może tworzyć takie wrażenie, miało więc oczywisty cel uwiarygodnienia
nieprawdziwej tezy o posiadaniu przez p. B.P. kwalifikacji wymaganych w SW Z. W konsekwencji należy przyjąć, że
Wykonawca przedstawił Zamawiającemu informacje niezgodne z rzeczywistością, które wprowadziły go w błąd co do
spełniania warunku udziału w postępowaniu oraz miały istotny wpływ na wynik oceny ofert. Wypełnione zostały zatem
wszystkie elementy normatywne przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp. Postępowanie Wykonawcy w sposób
jednoznaczny narusza uczciwość procedury, a Zamawiający powinien wykluczyć go z postępowania.
Oferta Wykonawcy powinna otrzymać zero (0) punktów w kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy”.
Oferta Wykonawcy nie powinna otrzymać dwudziestu (20) punktów w ramach kryterium „Doświadczenie Kierownika
Budowy”, ponieważ osoba wskazana przez Wykonawcę w formularzu ofertowym, p. B.P., nie posiada wymaganych
uprawnień budowlanych, a zatem nie spełnia warunku udziału w postępowaniu przewidzianego w SW Z. Tym samym nie
może być uznana za osobę, której doświadczenie podlega ocenie w świetle Rozdziału XIX SW Z. Rozdział IX ust. 2 pkt 2
SW Z wymagał bowiem jednoznacznie, aby Wykonawca wykazał, że „skieruje do realizacji zamówienia publicznego (…)
jedną osobę, która będzie pełniła funkcję Kierownika Budowy posiadającą wykształcenie wyższe techniczne budowlane,
uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń w rozumieniu ustawy Prawo
budowlane oraz rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2019 r.” Jest to klasyczny warunek udziału w postępowaniu dotyczący
zdolności technicznej i zawodowej, odnoszący się do konkretnej osoby, która ma pełnić funkcję Kierownika Budowy.
Natomiast w Rozdziale XIX ust. 3 SW Z, opisując kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy”, Zamawiający wskazał,
że oferta otrzyma punkty „na podstawie wskazanej w Ofercie liczby kontraktów (budów), na których osoba wyznaczona
do realizacji przedmiotowego zamówienia sprawowała (…) funkcję kierownika budowy lub kierownika robót” przy
określonych robotach hydrotechnicznych. Użycie sformułowania „osoba wyznaczona do realizacji przedmiotowego
zamówienia” oznacza, że przedmiotem oceny w ramach kryterium jakościowego jest dokładnie ta sama osoba, która
została wskazana w celu wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu, a nie jakakolwiek dowolna osoba.
Konstrukcja warunku udziału oraz kryterium oceny ofert jest tu zatem świadomie powiązana: najpierw Wykonawca musi
wykazać, że dysponuje osobą o określonych uprawnieniach hydrotechnicznych, a dopiero następnie doświadczenie
właśnie tej osoby może zostać ocenione punktowo. W niniejszym stanie faktycznym obiektywną i niepodważalną
okolicznością jest to, że p. B.P. nie posiada uprawnień budowlanych w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez
ograniczeń w rozumieniu SW Z. Skoro zatem warunek udziału w postępowaniu dokładnie zdefiniowany w SW Z wymaga
wskazania osoby posiadającej uprawnienia hydrotechniczne, a osoba wskazana przez Wykonawcę takich uprawnień nie
ma, to warunek udziału nie został spełniony, a p. B.P. nie może być w ogóle uznany za „osobę wyznaczoną do realizacji
przedmiotowego zamówienia” w rozumieniu Rozdziału XIX ust. 3 SW Z. W takiej sytuacji Zamawiający, stwierdziwszy
brak wymaganych uprawnień, powinien co najmniej był wezwać Wykonawcę zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy pzp do
uzupełnienia Wykazu osób, aby ten wykazał spełnienie warunku udziału w postępowaniu przez wskazanie innej osoby,
rzeczywiście posiadającej uprawnienia hydrotechniczne bez ograniczeń w rozumieniu SW Z. Uzupełnienie Wykazu osób
prowadziłoby z konieczności do podmiany osoby przewidzianej do pełnienia funkcji Kierownika Budowy. Skutkiem tego
doświadczenie p. B.P. wskazane w pkt 2 formularza ofertowego przestałoby być relewantne dla oceny oferty, gdyż
Rozdział XIX wyraźnie wskazuje, że ocenie podlega doświadczenie osoby faktycznie wyznaczonej do realizacji
zamówienia, a więc tej, która ostatecznie widnieje w Wykazie osób jako Kierownik Budowy spełniający warunek udziału.
Nie jest zatem dopuszczalne, aby Wykonawca uzyskiwał dwadzieścia (20) punktów w ramach kryterium „Doświadczenie
Kierownika Budowy” na podstawie doświadczenia osoby, która w świetle Prawa budowlanego i SW Z nie może pełnić tej
funkcji z uwagi na brak wymaganych uprawnień, a więc nie może zostać uznana za osobę wyznaczoną do realizacji
zamówienia. Przyznanie punktów w takich okolicznościach prowadzi do rażącego naruszenia przyjętej przez samego
Zamawiającego konstrukcji oceny ofert, wypacza sens kryterium jakościowego oraz narusza zasady uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców, ponieważ premiuje wykonawcę za doświadczenie osoby, której w ogóle
nie ma prawa użyć do realizacji zamówienia. Z tych względów należy stwierdzić, że oferta Wykonawcy nie powinna była
otrzymać dwudziestu (20) punktów w ramach kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy”, gdyż podstawowa
przesłanka zastosowania tego kryterium, czyli związek ocenianego doświadczenia z osobą spełniającą warunek udziału
w postępowaniu i wyznaczoną do realizacji zamówienia, nie została w ogóle spełniona.
W dniu 22 stycznia 2026 r. wpłynęła do Izby odpowiedź Zamawiającego na odwołanie, w której Zamawiający
wniósł o odrzucenie odwołania względnie jego oddalenie w całości przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne
swojego stanowiska.
Ponadto, w dniu 21 stycznia 2026 r. pismo procesowe złożył Przystępujący H. wnosząc o oddalenie odwołania i
powołując argumentację na poparcie swojego stanowiska.
Izba ustaliła, co następuje:
Izba ustaliła, że odwołania czynią zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11
września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołania nie zawierają braków formalnych oraz zostały uiszczone
od nich wpisy. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem
któregokolwiek odwołania.
Izba postanowiła oddalić wniosek Zamawiającego o odrzucenie odwołania w sprawie KIO 5621/25.
W zakresie wniosku o odrzucenie odwołania Zamawiający wskazał: „Pierwszą istotną kwestią jest uprawnienie
Zamawiającego, w kontekście wniosków wypływających z art. 25 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 43 dyrektywy
-
C 266/22 CRRC, do badania rzeczywistego zakorzenienia gospodarczego podmiotu w kontrze do tezy o poleganiu
-
2014/25/UE, których implementację stanowi art. 16a PZP, a zwłaszcza z wyroków TSUE w sprawach C652/22 Kolin oraz
wyłącznie na kryterium miejsca formalnej rejestracji. Zamawiający podtrzymuje w tym zakresie argumentacją wyrażoną w
uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego wskazując jednocześnie, że przy opieraniu się wyłącznie na kryterium
miejsca formalnej rejestracji, zasady wynikające z orzecznictwa TSUE oraz stosowanie art 16a ustawy PZP będą
zasadami i przepisem całkowicie martwymi. Proces założenia i rejestracji bądź nabycia udziałów jakiejkolwiek spółki w
państwie członkowskim UE jest procesem prostym, a w niektórych państwach członkowskich wręcz banalnie prostym.
Obejście przepisów i zasad wypracowanych przez TSUE byłoby zatem proste, co stałoby w kontrze do obowiązku
zapewnienia skutecznego stosowania prawa UE na terenie Unii. Przeciwnie do podejścia ograniczającego się wyłącznie
do wykładni literalnej, w prawie Unii Europejskiej utrwalona jest zasada wykładni funkcjonalnej (effet utile), której celem jest
zapewnienie skuteczności i realnej efektywności norm prawa unijnego oraz realizacji celów, dla których zostały one
ustanowione. Bez takiej wykładni nie zaistniałyby fundamentalne zasady leżące u podstaw funkcjonowania tej wspólnoty,
jak zasada skuteczności prawa Unii (effet utile), zasada swobodnego przepływu oraz zasada równego i
niedyskryminacyjnego dostępu do rynku wewnętrznego. Powyższe widać również w bieżącym orzecznictwie TSUE (…).
Przy ograniczeniu się do wykładni ściśle literalnej przepisów, w tym przepisów ustawy Pzp, oraz pominięciu wykładni
funkcjonalnej, do takich wniosków nie sposób byłoby dojść. Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia Odwołującego oparł
się zatem na połączeniu dwóch elementów:
1. na dopuszczalności (i konieczności) badania rzeczywistego pochodzenia wykonawcy w świetle wykładni art. 16a PZP
zgodnej z prawem UE, w tym orzecznictwem TSUE (CRRC i Kolin) oraz systemowymi rozwiązaniami dyrektywy
2014/25/UE, oraz
2. ustaleniach faktycznych (100% własności podmiotu chińskiego i powiązania osobowe w organach) oraz wnioskowaniu z
istoty i mechanizmów działania chińskich przedsiębiorstw państwowych, że ośrodek decyzyjny i kontrola mają charakter
zewnętrzny wobec Izraela i są w istocie ulokowane w ChRL.
Art. 16a PZP posługuje się pojęciem „wykonawców pochodzących” z państw objętych GPA/umowami UE. Pojęcie to nie
może zostać zredukowane do formalnego kryterium miejsca rejestracji. W przeciwnym razie norma stałaby się
mechanizmem obejścia: wykonawcy z państw nieobjętych umowami uzyskiwaliby dostęp do reżimu niedyskryminacji
przez proste założenie lub nabycie spółki zależnej w państwie-stronie GPA. Jak wskazano wcześniej, wykładnia czysto
formalna prowadziłaby do rezultatów sprzecznych z ratio legis nowego mechanizmu (implementującego linię TSUE), bo
czyniłaby art. 16a PZP iluzorycznym w tych stanach faktycznych, w których dostęp do rynku unijnego byłby realizowany
pośrednio przez wehikuły korporacyjne. Z perspektywy zatem logiki unijnej (anty-obejściowej) argument o konieczności
badania realnej kontroli i ośrodka decyzyjnego nie jest „pozasystemowy” – przeciwnie, jest systemowo uzasadniony, a
wręcz tkwi w istocie systemu.
Zamawiający ustalił (w oparciu o odpis z rejestru), że Odwołujący PAN MEDITERRANEAN ENGINEERING COMPANY
LTD jest w całości kontrolowany przez przedsiębiorcę chińskiego z uwagi na własność 100% kapitału oraz powiązania
osobowe (jedyny Dyrektor spółki). Fakt ten jest niesporny i nie został zakwestionowany. Pełna kontrola kapitałowa w
standardowym ujęciu prawa spółek oznacza pełnię uprawnień właścicielskich do kształtowania składu organów, strategii i
polityki spółki zależnej. W realiach niniejszej sprawy spór nie dotyczy więc poszlak, lecz obiektywnej relacji dominacji.
Zamawiający dodatkowo (a więc nie tylko „kapitałowo”) scharakteryzował PMEC jako podmiot, którego działalność w
Izraelu nie ma charakteru samodzielnej obecności gospodarczej, lecz stanowi lokalne przedłużenie operacji chińskiego
koncernu państwowego, funkcjonujące jako local project vehicle realizujący kontrakty pozyskane i finansowane przez
CHEC/CCCC przy wykorzystaniu zasobów grupy chińskiej; wprost wskazano, że decyzje strategiczne, struktura
finansowania oraz nadzór korporacyjny należą nie do organów izraelskich, lecz do podmiotów dominujących w Chinach.
Fakt ten również nie został zakwestionowany przez Odwołującego.
Ta część uzasadnienia jest kluczowa dla pierwszego z węzłowych zagadnień sporu: skoro Zamawiający wykazał, że
PMEC jest funkcjonalnie „przedłużeniem” grupy chińskiej, to w pełni mieści się to w logice „realnych powiązań
gospodarczych” (a nie tylko formalnej siedziby), o której Zamawiający pisze, odwołując się do TSUE i do wykładni art. 16a
PZP. W grupach przedsiębiorstw państwowych ChRL (CCCC/CHEC) kontrola ma charakter systemowy, a autonomia
spółki zależnej jest wyłączona co najmniej w sensie strategicznym i finansowym.
Zamawiający rozwinął argument, że w realiach chińskiego systemu gospodarczego spółki (zwłaszcza należące, jak
Odwołujący do grup państwowych) podlegają systemowej i ustawowej kontroli państwa oraz Komunistycznej Partii Chin, a
każda spółka zależna – także działająca poza terytorium Chin – jest w sposób konieczny i trwały podporządkowana
strukturze korporacyjnej, w której decydujące znaczenie mają organy i instytucje podmiotów dominujących znajdujących
się w Chinach.
Konsekwencja (wyrażona wprost w uzasadnieniu decyzji o odrzuceniu oferty) jest następująca: nie jest możliwe, aby
spółka zależna w pełni należąca do chińskiego przedsiębiorstwa państwowego miała autonomię gospodarczą oderwaną
od interesu i kierownictwa właściciela; spółka taka – niezależnie od miejsca rejestracji – nie dysponuje realną
niezależnością decyzyjną w sensie strategicznym ani finansowym. Zamawiający dookreślił to przez opis nadzoru
właścicielskiego nad grupą CCCC, odwołując się do tego, że CCCC została utworzona i rozwinięta jako przedsiębiorstwo
podporządkowane nadzorowi państwowej komisji SASAC (jako organu państwowego wykonującego nadzór właścicielski),
która posiada uprawnienia w zakresie powoływania kierownictwa, zatwierdzania strategii, nadzoru nad działalnością
operacyjną oraz kontroli realizacji polityki gospodarczej państwa. Również ten (notoryjny) fakt nie został zanegowany
przez Odwołującego.
Na tym tle teza Zamawiającego, że w takim układzie własnościowym ośrodek decyzyjny nie może być uznany za
izraelski, nie jest tezą „aksjologiczną”, tylko logiczną konsekwencją ustaleń właścicielskich oraz opisu mechanizmów
nadzoru państwowego.
Przechodząc dalej, wskazać należy, że Odwołujący twierdzi, że wykonawca utworzony zgodnie z prawem Izraela i
prowadzący istotną działalność na jego terytorium „z mocy prawa” jest uznawany za wykonawcę pochodzącego z państwa
GPA niezależnie od udziałowca, a przypisywanie pochodzenia według właściciela jest sprzeczne z prawem UE.
Stanowisko Zamawiającego (i to jest rdzeń sporu) jest inne: pojęcie „pochodzenia” nie ma charakteru czysto formalnego,
lecz wymaga oceny realnych powiązań gospodarczych i kontroli, a dopuszczenie korzystania z art. 16a PZP przez
podmiot w pełni kontrolowany przez przedsiębiorstwo państwowe państwa nieobjętego GPA stanowiłoby obejście celu
regulacji. Zamawiający wprost wskazał, że o kwalifikacji jako „pochodzący” decyduje nie formalne miejsce rejestracji, lecz
rzeczywista przynależność gospodarcza i kontrola; lokalna rejestracja nie zmienia tego, że strategiczne i kluczowe
decyzje są determinowane przez podmioty dominujące z ChRL, tj. państwa nieobjętego GPA. Odwołujący formułuje
zarzut, że Zamawiający „autorytarnie” przyjął, iż o pochodzeniu przesądza struktura kapitałowa grupy dominującej i
pominął kryteria z Rozporządzenia IZM. W odpowiedzi należy podkreślić, że:
1. Zamawiający wskazał podstawę systemową w prawie UE (dyrektywa 2014/25/UE) dopuszczającą odejście od
formalizmu siedziby w sytuacjach braku realnych powiązań, oraz
2. wykładnię art. 16a PZP oparł na całokształcie powiązań, obejmującym strukturę właścicielską, ośrodek faktycznego
zarządzania i beneficjentów rzeczywistych.
Po drugie, nawet przy przyjęciu „pomocniczego” charakteru Rozporządzenia IZM, motyw (13) tego rozporządzenia
(cytowany przez samego Odwołującego) wskazuje na potrzebę uwzględniania elementów takich jak pochodzenie
właścicieli w celu uniknięcia obchodzenia środków. To osłabia, a nie wzmacnia, zarzut Odwołującego „pozaprawności”
badania kontroli.
Sednem decyzji o odrzuceniu oferty są obiektywne elementy kontroli (100% własności, powiązania osobowe), które
Odwołujący co do zasady nie kwestionuje, a nawet przy założeniu, że Odwołujący wykazuje pewien poziom aktywności w
Izraelu (na co się powołuje, przedstawiając dane o przychodach, liczbie pracowników i inwestycjach), dane te nie obalają
konstatacji Zamawiającego o braku realnej niezależności decyzyjnej w sensie strategicznym/finansowym od grupy
państwowej z ChRL – w szczególności w sytuacji pełnej zależności kapitałowej i osobowej, ze szczególnym
uwzględnieniem specyfiki systemu całkowitej kontroli Komunistycznej Partii Chin nad działalnością przedsiębiorstw
państwowych oraz ich spółek zależnych. Uzupełniająco, wskazać można na argumentację o charakterze aksjologicznym,
ale osadzonym w celu normy. Zamawiający wskazał, że dopuszczenie spółki w pełni kontrolowanej przez chińskie
przedsiębiorstwo państwowe do korzystania z ochrony przysługującej wykonawcom z państw GPA prowadziłoby do
obejścia celu regulacji i w praktyce umożliwiałoby podmiotom z państw trzecich dostęp do reżimu niedyskryminacji
poprzez samo utworzenie spółki zależnej w państwie-stronie umowy.
Istota tego argumentu leży w skuteczności (effet utile) i spójności mechanizmu wzajemności:
1. art. 16a PZP przyznaje „reżim niedyskryminacyjny” w dostępie do zamówień tylko tym wykonawcom, którzy
rzeczywiście mieszczą się w zakresie podmiotowym umowy gwarantującej wzajemność,
2. interpretacja formalistyczna czyniłaby tę regulację nieskuteczną w najbardziej typowym modelu obchodzenia (spółka-
córka w państwie GPA kontrolowana przez państwo nieobjęte GPA),
3. w konsekwencji środki publiczne (a w przypadku inwestycji infrastrukturalnych również powiązane interesy publiczne)
byłyby transferowane do podmiotów, które – w ujęciu materialnym – stanowią narzędzie realizacji strategii
przedsiębiorstwa państwowego państwa trzeciego, podczas gdy system prawny wprost ustanawia mechanizm
ograniczający taki transfer w braku wzajemności.
W tym kontekście kluczowe jest, że „kontrola” w grupie państwowej ChRL nie jest zagadnieniem wyłącznie
ekonomicznym (typowym dla prywatnych holdingów), lecz ma charakter ustrojowy: mechanizmy nadzoru
właścicielskiego, polityki kadrowej i procesów decyzyjnych w przedsiębiorstwach państwowych i państwowo
kontrolowanych są powiązane z aparatem państwowy i strukturami partyjnymi. To właśnie ta cecha systemu uzasadnia
wniosek Zamawiającego, że spółka zależna należąca w 100% do chińskiego przedsiębiorstwa państwowego nie może być
traktowana jako posiadająca autonomiczny ośrodek decyzyjny w państwie formalnej rejestracji. W systemie ChRL
element partyjny jest wprost „wbudowany” w ustrój przedsiębiorstw: chińskie prawo spółek przewiduje tworzenie organizacji
KPCh w spółkach oraz nakłada na spółkę obowiązek zapewnienia warunków do prowadzenia aktywności partyjnej. Nie jest
to mechanizm fakultatywny ani „zwyczaj korporacyjny”, tylko instytucja normatywna, która tworzy trwały kanał wpływu na
funkcjonowanie przedsiębiorstwa, niezależnie od formalnej struktury organów korporacyjnych. Dla porównania, w
systemach państw demokratycznych działalność związków zawodowych lub innych organizacji reprezentujących
pracowników – nawet jeżeli posiadają one wpływ społeczny lub konsultacyjny – nie jest tożsama z wykonywaniem władzy
państwowej ani z funkcjonowaniem partii rządzącej, a tym bardziej nie stanowi normatywnego elementu ładu
korporacyjnego przedsiębiorstw ani mechanizmu współdecydowania o strategicznych decyzjach gospodarczych
podmiotów prawa handlowego. To ma znaczenie dowodowe i logiczne: jeżeli prawo państwa „pochodzenia kapitału i
kontroli” (ChRL) zakłada istnienie, działalność i ochronę funkcjonowania struktur partyjnych w przedsiębiorstwie, to nie
można automatycznie przyjmować, że spółka zależna – stanowiąca element grupy kontrolowanej przez chińskie SOE –
działa jak typowy podmiot rynkowy kierowany wyłącznie interesem prywatnego właściciela i standardami corporate
governance państwa rejestracji. W konsekwencji chybiona jest całość argumentacji Odwołującego odwołująca się do
rzekomej „własnej strategii gospodarczej”, „samodzielnych decyzji biznesowych” czy „autonomii operacyjnej” spółki
izraelskiej, albowiem w realiach pełnej zależności od chińskiego przedsiębiorstwa państwowego strategie te nie są
formułowane na poziomie spółki zależnej, lecz stanowią element realizacji strategii grupy dominującej, kształtowanej i
zatwierdzanej w ośrodku decyzyjnym znajdującym się w ChRL. Jeszcze dalej idą szczególne regulacje KPCh dotyczące
państwowych przedsiębiorstw (SOE). Z perspektywy sporu w niniejszej sprawie są one istotne, bo wskazują, że w SOE
partia nie jest „zewnętrznym interesariuszem”, ale elementem mechanizmu zarządzania i kontroli. W regulacji KPCh
dotyczącej podstawowych organizacji partyjnych w przedsiębiorstwach państwowych (tryb wprowadzony jako „trial”)
przewidziano wprost:
1. obowiązek wpisania wymogów „party building” do statutu spółki i potwierdzenia prawnego statusu organizacji partyjnej w
strukturze ładu korporacyjnego, oraz
2. ustanowienie zasady, że „badanie i omówienie” przez organizację partyjną jest procedurą poprzedzającą (warunkiem
wstępnym) podjęcie decyzji przez zarząd/management i radę/board w sprawach o charakterze „major” (kluczowych
sprawach zarządczych i gospodarczych).
Regulacja ta przewiduje również mechanizm personalny („dual entry, cross appointment”), tj. krzyżowe obsadzanie
stanowisk: członkowie organów partyjnych wchodzą do organów korporacyjnych (board/management), a członkowie
organów korporacyjnych będący członkami KPCh wchodzą do organów partyjnych; dodatkowo przewiduje się typowy
model łączenia funkcji sekretarza partii i przewodniczącego rady (co do zasady jedna osoba). Ten mechanizm ma
fundamentalny sens: zapewnia realną (a nie wyłącznie formalną) spójność decyzji organów korporacyjnych z kierunkami
partyjnymi, bo decyzje są przygotowywane i „przed-przesądzane” w kanale partyjnym, a następnie legalizowane w kanale
korporacyjnym. Co szczególnie istotne, zakres zastosowania tej regulacji obejmuje wprost przedsiębiorstwa państwowe w
modelu pełnej własności państwowej, pełnej zależności (100%) oraz „absolutnej kontroli” kapitału państwowego; także
podmioty relatywnie kontrolowane lub faktycznie kontrolowane przez kapitał państwowy mają ją stosować odpowiednio.
Wniosek dla niniejszej sprawy może być tylko jeden: jeżeli podmiot dominujący (chińskie przedsiębiorstwo państwowe)
działa w reżimie, w którym w kluczowych sprawach gospodarczych decyzja w kanale korporacyjnym ma być
poprzedzona procedurą partyjną, a kanał personalny zapewnia jednolitość ośrodka decyzyjnego, to spółka w 100%
zależna od takiego podmiotu nie może być traktowana jak podmiot o autonomicznym, „lokalnym” centrum strategicznych
decyzji, niezależnym od ośrodka w ChRL. Nawet abstrahując od powyższego „kanału partyjnego” w zarządzaniu, model
chińskich SOE opiera się na szczególnym nadzorze właścicielskim realizowanym przez organy państwowe oraz
mechanizmy nominacji kadrowych. W literaturze i opracowaniach instytucjonalnych wskazuje się, że:
1. obsada kluczowych stanowisk (np. przewodniczący rady i CEO) w centralnych SOE pozostaje w domenie
mechanizmów partyjnych (Organizational Department/party committee system), zaś pozostała kadra kierownicza i
członkowie organów – w znacznej mierze w domenie SASAC2, oraz
2. praktyki SASAC mają charakter „twardego” wpływu na strategiczne sprawy przedsiębiorstw (m.in. istotne decyzje
inwestycyjne), co realnie ogranicza kompetencje organów korporacyjnych.
To jest kolejny element systemowego uzasadnienia: w grupie państwowej ChRL ośrodek decyzyjny nie jest „lokalizowany”
tam, gdzie formalnie zarejestrowano spółkę zależną, lecz tam, gdzie znajdują się realne kompetencje właścicielskie i
kadrowe (w tym nominacje i odwołania), oraz tam, gdzie podejmowane są decyzje strategiczne o inwestycjach,
kierunkach ekspansji i priorytetach działalności. W konsekwencji, w przypadku spółki należącej w 100% do chińskiego
przedsiębiorstwa państwowego, klasyczne argumenty o „lokalnym działaniu” (przychody, pracownicy, sprzęt, referencje)
nie obalają tezy o braku autonomii w sensie strategicznym i właścicielskim. Właśnie dlatego Zamawiający mógł uznać i
uznał, że Odwołujący, mimo rejestracji w Izraelu, nie jest w rozumieniu art. 16a Pzp wykonawcą „rzeczywiście
pochodzącym” z państwa objętego GPA, skoro realna kontrola właścicielska i decyzyjna znajduje się po stronie podmiotu
dominującego w ChRL. Z perspektywy oceny „autonomii” spółki zależnej kluczowe jest także to, że w ChRL istnieją normy
ustawowe nakładające na organizacje i obywateli obowiązki współdziałania w obszarach bezpieczeństwa państwa oraz
pracy wywiadowczej, z obowiązkiem zachowania tajemnicy. W szczególności:
1. National Intelligence Law (2017) stanowi, że „każda organizacja i obywatel” ma obowiązek „wspierać, pomagać i
współpracować” z pracą wywiadowczą państwa, oraz zachować w tajemnicy informacje o pracy wywiadu, o których się
dowiedział; przewiduje także uprawnienie organów wywiadowczych do żądania „niezbędnego wsparcia, pomocy
i współpracy” od organizacji i obywateli; jednocześnie ustawa przewiduje możliwość prowadzenia pracy wywiadowczej „za
granicą” w razie potrzeby.
2. National Security Law (2015) przewiduje obowiązki obywateli i organizacji, w tym obowiązek udzielania
wsparcia/udzielania ułatwień dla działań w obszarze bezpieczeństwa państwa oraz obowiązek zachowania tajemnicy.
Tymczasem, w systemach państw demokratycznych, będących państwami członkowskimi UE nie występują regulacje
ustanawiające powszechny, ustawowy obowiązek organizacji i przedsiębiorstw do wspierania działalności wywiadowczej
państwa, zwłaszcza o zasięgu transgranicznym, ani normy czyniące z takiej współpracy element stały i immanentny
funkcjonowania podmiotów gospodarczych. Przedkładając powyższe na argumentację w niniejszej sprawie:
1. wzmocnieniu ulega teza, że w relacji przedsiębiorstwo (organizacja) – państwo/partia w ChRL istnieje ustawowo
ukształtowany obowiązek podporządkowania się żądaniom państwowym w określonych obszarach; w szczególności nie
jest to „opcjonalna współpraca”, ale obowiązek prawny;
2. jeśli podmiot dominujący (SOE) i kadra kierownicza (w tym dyrektorzy/menedżerowie powiązani personalnie) pozostają
w tym reżimie obowiązków, to spółka zależna działająca za granicą nie może skutecznie „odłączyć się” od ośrodka
decyzyjnego i normatywnego w ChRL, zwłaszcza w sprawach kluczowych dla państwa (strategie ekspansji, kontrakty
publiczne, infrastruktura, dane, logistyka).
W tym sensie argument Zamawiającego ma charakter nie tylko ekonomiczny („100% udziałów”), ale też ustrojowo-
prawny: nawet jeśli formalnie rejestracja nastąpiła w państwie objętym GPA, to w przypadku pełnej kontroli przez chińskie
SOE wykonawca funkcjonuje w reżimie, w którym autonomia w kluczowych sferach jest systemowo ograniczona, a
ośrodek realnej dyspozycji pozostaje po stronie ChRL.
Odwołujący zdaje się argumentować, że to „spółka izraelska” podejmuje decyzje lokalnie i w sposób autonomiczny. Takie
twierdzenie abstrahuje od faktu, że w modelu przedsiębiorstw państwowych ChRL:
1. mechanizmy kadrowo-partyjne oraz reguły „pre-procedury partyjnej” dotyczą decyzji strategicznych całej grupy, a
spółka zależna (szczególnie 100%) jest typowym instrumentem wykonywania decyzji grupy, nie zaś ośrodkiem
niezależnej strategii,
2. działalność zagraniczna nie wyłącza mechanizmów partyjnej kontroli – przeciwnie, partyjna praktyka organizacyjna
przewiduje tworzenie organizacji partyjnych w „jednostkach pracy” przy spełnieniu przesłanki liczbowej członków KPCh; w
opracowaniach naukowych podkreśla się, że te zasady organizacyjne nie są ograniczone geograficznie, a „overseas
Party building” jest traktowane jako stały element funkcjonowania chińskich organizacji, w tym przedsiębiorstw.
Dla niniejszej sprawy szczególnie relewantne jest to, że w źródłach analitycznych odnoszących się do China Harbour
Engineering Company (CHEC) wskazuje się wprost na praktykę struktur partyjnych w działalności zagranicznej CHEC (w
tym funkcjonowanie komitetu partyjnego w strukturze zagranicznej oraz modelowe podejście do „party building”
w projektach zewnętrznych).
Wniosek jest oczywisty: nawet na poziomie „publicznie dostępnych, obiektywnych informacji” istnieje podstawa do
twierdzenia, że w grupach typu CCCC/CHEC władztwo właścicielskie i dyspozycja strategiczna nie „zatrzymują się” na
granicy państwa rejestracji spółki zależnej, lecz są wykonywane w ramach mechanizmów grupowych, w których element
partyjno-państwowy pełni rolę konstytutywną.
Podsumowując przedstawiony wywód, Zamawiający wykazał, że ocena „pochodzenia” wykonawcy na gruncie art. 16a Pzp
nie może ograniczać się do formalnego kryterium siedziby lub inkorporacji, lecz musi obejmować analizę rzeczywistego
ośrodka decyzyjnego, kontroli właścicielskiej oraz strukturalnych mechanizmów zarządzania. Taka wykładnia znajduje
oparcie zarówno w przepisach prawa unijnego, jak i w ich wykładni systemowej oraz w orzecznictwie Trybunału
Sprawiedliwości UE, które dopuszcza odejście od czysto formalnego kryterium rejestracji na rzecz badania realnego
zakorzenienia gospodarczego podmiotu.
W realiach niniejszej sprawy Zamawiający ustalił, że Odwołujący jest w 100% kontrolowany przez chińskie
przedsiębiorstwo państwowe, funkcjonujące w ustroju, w którym element partyjny i państwowy jest normatywnie
wbudowany w mechanizm zarządzania przedsiębiorstwami. Kontrola ta nie ma charakteru wyłącznie ekonomicznego, lecz
ustrojowo-prawny, obejmując obowiązkowe struktury partyjne, mechanizmy uprzedniego zatwierdzania decyzji
strategicznych, nadzór właścicielski realizowany przez organy państwowe oraz ustawowe obowiązki współpracy z
aparatem bezpieczeństwa państwa. W takim modelu nie istnieje realna możliwość autonomicznego kształtowania strategii
gospodarczej przez spółkę zależną, niezależnie od miejsca jej formalnej rejestracji. W konsekwencji chybiona jest
argumentacja Odwołującego oparta na opisie własnej strategii gospodarczej, skali działalności czy lokalnej aktywności
operacyjnej w Izraelu. Okoliczności te nie odnoszą się do istoty rozstrzygnięcia Zamawiającego, jaką było ustalenie
rzeczywistego ośrodka decyzyjnego i kontroli nad wykonawcą. Przy pełnej zależności kapitałowej i strukturalnej od
chińskiego przedsiębiorstwa państwowego strategia spółki zależnej nie ma charakteru autonomicznego, lecz stanowi
element realizacji strategii grupy dominującej, kształtowanej i zatwierdzanej w ośrodku decyzyjnym znajdującym się w
ChRL. Wynika to z faktu, że dla przedsiębiorstw państwowych ChRL oraz ich spółek zależnych rzeczywistym ośrodkiem
decyzyjnym pozostają struktury Komunistycznej Partii Chin. Okoliczność ta nie wynika z uznaniowej oceny
Zamawiającego, lecz stanowi bezpośrednią konsekwencję normatywnych podstaw funkcjonowania przedsiębiorstw
państwowych w systemie prawnym ChRL. Zamawiający był zatem uprawniony, a w świetle art. 16a Pzp, przepisów
Dyrektywy i orzecznictwa TSUE zacytowanego w uzasadnieniu odrzucenia oferty, również zobowiązany, do
zakwalifikowania Odwołującego jako wykonawcy pochodzącego z państwa trzeciego nieobjętego umową międzynarodową
zapewniającą wzajemny dostęp do rynku zamówień publicznych. Skoro dokumentacja postępowania nie przewidywała
dopuszczenia takich wykonawców, odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5a Pzp stanowiło konsekwencję
normatywną, a nie uznaniową decyzję Zamawiającego. W tym stanie rzeczy zarzut bezzasadnego odrzucenia oferty nie
zasługuje na uwzględnienie, albowiem Odwołujący nie podważył ustaleń dotyczących rzeczywistej kontroli i braku
autonomii decyzyjnej, które stanowiły istotę rozstrzygnięcia Zamawiającego. Argumentacja odwołania pozostaje w tym
zakresie nieadekwatna do podstawy prawnej i faktycznej odrzucenia oferty.
W konsekwencji procesowej, odwołanie Odwołującego jako podmiotu nieposiadającego statusu wykonawcy w rozumieniu
ustawy PZP i nie mogącego tym samym korzystać ze środków ochrony prawnej, podlega odrzuceniu.” Zamawiający na
posiedzeniu złożył wykaz źródeł, na których oparł powyższą argumentację.
Odnosząc się do powyższego wniosku, zdaniem Izby argumentacja Zamawiającego przemawiająca za koniecznością
odrzucenia odwołania w sprawie KIO 5621/25 nie znajduje uzasadnienia w przepisach krajowych, unijnych w tym tezach
wynikających z orzeczeń wydanych w trybie prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej: wyrok
z dnia 22 października 2024 r. w sprawie C-652/22, Kolin oraz wyrok z dnia 13 marca 2025 r., w sprawie C-266/22,
Qingdao. W tych ostatnich Trybunał wskazał, że: „64. Zważywszy, że wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z
Unią umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, nie przysługuje prawo
do „nie mniej korzystnego traktowania” na podstawie art. 43 dyrektywy 2014/25, podmiot zamawiający może przedstawić
w dokumentach zamówienia warunki traktowania, które mają odzwierciedlać obiektywną różnicę między sytuacją prawną
tych wykonawców a sytuacją prawną wykonawców z Unii i z państw trzecich, które zawarły z Unią taką umowę w
rozumieniu wskazanego art. 43. 65. W każdym razie organy krajowe nie mogą interpretować krajowych przepisów
transponujących dyrektywę 2014/25 w ten sposób, że mają one zastosowanie również do wykonawców z państw trzecich,
które nie zawarły takiej umowy z Unią, którzy zostaliby dopuszczeni przez podmiot zamawiający do udziału w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w danym państwie członkowskim, i to pod rygorem naruszenia
wyłącznego charakteru kompetencji Unii w tej dziedzinie. 66. O ile można sobie wyobrazić, że zasady traktowania takich
wykonawców powinny być zgodne z określonymi wymogami, takimi jak wymóg przejrzystości lub proporcjonalności, o
ty le środek odwoławczy jednego z nich mający na celu podniesienie naruszenia takich wymogów przez podmiot
zamawiający może być badany wyłącznie w świetle prawa krajowego, a nie prawa Unii. ” (wyrok TSUE w sprawie C-
652/22). Jakkolwiek Trybunał zważył, że wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią umowy
międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, nie przysługuje prawo do „nie mniej
korzystnego traktowania” na podstawie art. 43 dyrektywy 2014/25 i pozostawił w gestii podmiotu zamawiającego decyzję
o dopuszczeniu takich wykonawców do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz określenie
zasad i warunków ich udziału to jednak jednoznacznie stwierdził, że: „środek odwoławczy jednego z nich mający na celu
podniesienie naruszenia takich wymogów przez podmiot zamawiający może być badany wyłącznie w świetle prawa
krajowego, a nie prawa Unii.” Niezależnie zatem, czy udział podmiotów z takich państw został przewidziany
w dokumentach zamówienia czy też nie to odwołanie w świetle polskich przepisów ustawy pzp, w tym przepisów
dotyczących wnoszenia środków ochrony prawnej, transportujących unijne dyrektywy takim wykonawcom nie
przysługuje. Powyższe potwierdzone zostało również w wyroku TSUE z dnia 13 marca 2025 r., C-266/22, Qingdao,
wydanego w trybie prejudycjalnym na wniosek złożony przez Curtea de Apel București (sąd apelacyjny w Bukareszcie,
Rumunia), w którym zaznaczono wyłączną kompetencję Unii do stanowienia prawa lub przyjmowania prawnie wiążących
aktów w zakresie dostępu do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego dla wykonawców z państw trzecich,
które nie zawarły umowy międzynarodowej z Unią ale też przedstawiono podobne wnioski w zakresie dopuszczalności
wnoszenia środka ochrony prawnej przez podmioty z państw trzecich: „66. Należy jeszcze podkreślić, że z uwagi na to, iż
wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny
dostęp do zamówień publicznych, nie przysługuje prawo do nie mniej korzystnego traktowania na podstawie art. 25
dyrektywy 2014/24, instytucja zamawiająca może przedstawić w dokumentach zamówienia warunki traktowania, które
mają odzwierciedlać obiektywną różnicę między sytuacją prawną tych wykonawców a sytuacją prawną wykonawców z Unii
i z państw trzecich, które zawarły z Unią taką umowę w rozumieniu wskazanego art. 25. O ile można sobie wyobrazić, że
te warunki traktowania muszą być zgodne z określonymi zasadami i wymogami, takimi jak zasady pewności prawa i
ochrony uzasadnionych oczekiwań, o tyle skarga zmierzająca do podniesienia naruszenia takich zasad przez instytucję
zamawiającą może być badana wyłącznie w świetle prawa krajowego, a nie prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 22
października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C-652/22, EU:C:2024:910, pkt 64, 66).”
Konsekwencją powyższego ustawą z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy
o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz.U. 2025 poz. 1165) wprowadzono m.in. nowelizację regulacji
dotyczących dostępu do środków ochrony prawnej. Zgodnie z art. 505 ust. 1a ustawy pzp: „1a. Środki ochrony prawnej
określone w niniejszym dziale nie przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu ani innemu podmiotowi, o którym mowa
w ust. 1, pochodzącym z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych.” W odniesieniu do
wykonawcy pochodzącego z państwa trzeciego niebędącego stroną umów międzynarodowych odwołanie podlega
odrzuceniu na podstawie art. 528 pkt 2 ustawy pzp, który stanowi: „Izba odrzuca odwołanie, jeżeli stwierdzi, że: 2)
odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony.” Zgodnie natomiast z art. 16a i 16b ustawy pzp:
„Art. 16a W zakresie objętym Porozumieniem Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub innymi
umowami międzynarodowymi gwarantującymi na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień
publicznych, których stroną jest Unia Europejska, zamawiający zapewnia wykonawcom pochodzącym z państw trzecich
będących stronami tego porozumienia lub tych umów międzynarodowych oraz robotom budowlanym, dostawom i
usługom pochodzącym z tych państw takie samo traktowanie jak traktowanie wykonawców pochodzących z państw
członkowskich Unii Europejskiej oraz robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z państw członkowskich Unii
Europejskiej.
Art. 16b. 1. Zamawiający może określić w dokumentach zamówienia lub ogłoszeniu o zamówieniu, że:
1) o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się również wykonawcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą oraz mają
siedzibę albo miejsce zamieszkania w innych państwach niż państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz innych niż
państwa będące stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub stronami
innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień
publicznych, których stroną jest Unia Europejska, zwanych dalej „państwami trzecimi niebędącymi stronami umów
międzynarodowych”;
2) o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy wspólnie z wykonawcami pochodzącymi z państw trzecich
niebędących stronami umów międzynarodowych;
3) wykonawcy mogą polegać na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby, o których mowa w art.
118 ust. 1, pochodzących z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych;
4) wykonawcy mogą powierzyć wykonanie części zamówienia podwykonawcom pochodzącym z państw trzecich
niebędących stronami umów międzynarodowych;
5) podwykonawcy mogą powierzyć wykonanie części zamówienia dalszym podwykonawcom pochodzącym z państw
trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych.
2. Zamawiający, w odniesieniu do wykonawców pochodzących z państw trzecich niebędących stronami umów
międzynarodowych lub robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw, może określić warunki
zamówienia mniej korzystne niż w odniesieniu do wykonawców pochodzących z państw, o których mowa w art. 16a, lub
robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw.”
Z powyższych regulacji wynika, że Ustawodawca wiąże „pochodzenie wykonawcy” z miejscem prowadzenia działalności
gospodarczej, siedzibą albo miejscem zamieszkania co znajduje potwierdzenie również w „Pytania i odpowiedzi
dotyczące udziału wykonawców z państw trzecich” na stronie Urzędu Zamówień Publicznych: „Przez zwrot wykonawcy
pochodzący z „państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych” należy rozumieć wykonawców, którzy
prowadzą działalność gospodarczą oraz mają siedzibę albo miejsce zamieszkania w innych państwach niż państwa
członkowskie Unii Europejskiej oraz innych niż państwa będące stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w
sprawie zamówień rządowych lub stronami innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i
równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska.”
W uzasadnieniu nowelizacji ustawy pzp wskazano: „Projektowany przepis art. 16a w ustawie Pzp odzwierciedla ogólną
zasadę obowiązującą w prawie Unii Europejskiej wyrażoną w art. 25 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2014/24/UE oraz art. 43 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE. Przepisy dyrektyw, podobnie jak
projektowany przepis, nie określają, a tym samym nie narzucają reguł, według których należy ustalać miejsce
pochodzenia robót budowlanych, dostaw czy usług, dlatego odpowiednich zasad należy poszukiwać w innych aktach
prawnych Unii Europejskiej. Aktem prawnym, które może służyć pomocą w zakresie odnoszącym się do zagadnienia
dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji, jest
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. – Instrument Zamówień
Międzynarodowych (IZM), które określa sposób ustalania pochodzenia robót budowlanych, dostaw i usług.”
Artykuł 25 dyrektywy 2014/24/UE stanowi: „Warunki dotyczące Porozumienia GPA w sprawie zamówień publicznych i
innych umów międzynarodowych. W zakresie, w jakim obejmują to załączniki 1, 2, 4 i 5 oraz uwagi ogólne do dodatku I
Unii Europejskiej do Porozumienia GPA, a także inne umowy międzynarodowe, którymi związana jest Unia, instytucje
zamawiające przyznają robotom budowlanym, dostawom, usługom i wykonawcom sygnatariuszy wspomnianych umów i
Porozumienia traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznane robotom budowlanym, dostawom, usługom i
wykonawcom Unii.” Podobnie Artykuł 43 dyrektywy 2014/25/UE.
W powoływanym przez Zamawiającego Artykule 86 ust. 5 dyrektywy 2014/25/UE wskazano:„Relacje z państwami
trzecimi w zakresie zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi
5. W okolicznościach, o których mowa w ust. 3 i 4, Komisja może w dowolnym czasie zaproponować, by Rada przyjęła
akt wykonawczy w celu zawieszenia lub ograniczenia - na okres, który zostanie ustanowiony w tym akcie wykonawczym -
udzielania zamówień na usługi:
a) przedsiębiorstwom podlegającym prawu danego państwa trzeciego;
b) przedsiębiorstwom powiązanym z przedsiębiorstwami określonymi w lit. a) oraz mającymi siedzibę na terytorium Unii,
jednakże nieposiadającymi żadnych bezpośrednich i skutecznych powiązań z gospodarką państwa członkowskiego;
c) przedsiębiorstwom przedstawiającym oferty, których przedmiotem są usługi pochodzące z danego państwa trzeciego.
Rada stanowi kwalifikowaną większością jak najszybciej.
Komisja może zaproponować takie środki z własnej inicjatywy lub na wniosek państwa członkowskiego.”
Zgodnie z motywem 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w
sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji
oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków
zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument Zamówień Międzynarodowych – IZM):„(…) Za miejsce
pochodzenia osoby prawnej należy uznać państwo, na mocy prawa którego osoba prawna została utworzona lub w inny
sposób zorganizowana i na którego terytorium prowadzi istotną działalność gospodarczą. Osoby prawne utworzone lub
w inny sposób zorganizowane na mocy prawa państwa członkowskiego należy uznawać za mające pochodzenie w Unii
tylko wtedy, gdy mają bezpośredni i skuteczny związek z gospodarką państwa członkowskiego. Aby uniknąć możliwego
obchodzenia środka Instrumentu Zamówień Międzynarodowych (IZM), pochodzenie osób prawnych kontrolowanych
przez podmioty zagraniczne lub będących ich własnością, które nie prowadzą istotnej działalności gospodarczej na
terytorium państwa trzeciego lub na terytorium państwa członkowskiego, na mocy prawa którego zostały one utworzone
lub w inny sposób zorganizowane, może również wymagać ustalenia poprzez uwzględnienie innych elementów, takich jak
pochodzenie właścicieli lub innych osób mających dominujący wpływ na tę osobę prawną.”
W Artykule 3 Rozporządzenia IZM przewidującego kompetencję Komisji do nałożenia środka IZM w celu ograniczenia
dostępu wykonawców, towarów lub usług z państw trzecich do unijnych postępowań o udzielenie zamówienia
publicznego wskazano:
„1. Za miejsce pochodzenia wykonawcy uznaje się:
a) w przypadku osoby fizycznej – państwo, którego osoba ta jest obywatelem lub w którym osoba ta posiada miejsce
stałego pobytu;
b) w przypadku osoby prawnej:
(i) państwo, zgodnie z którego prawem osoba prawna została utworzona lub w inny sposób zorganizowana i na którego
terytorium prowadzi istotną działalność gospodarczą;
(ii) jeżeli osoba prawna nie prowadzi istotnej działalności gospodarczej na terytorium państwa, w którym została utworzona
lub w inny sposób zorganizowana, miejscem pochodzenia tej osoby prawnej jest miejsce pochodzenia osoby lub osób,
które mogą wywierać, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ na tę osobę prawną z racji bycia właścicielem tej
osoby prawnej, posiadania w niej udziału finansowego lub zasad, które rządzą tą osobą prawną.
Do celów akapitu pierwszego lit. b) pkt (ii) uznaje się, że dana osoba lub osoby wywierają dominujący wpływ na daną
osobę prawną w którymkolwiek z następujących przypadków, w których, bezpośrednio lub pośrednio:
a) posiadają większość subskrybowanego kapitału osoby prawnej;
b) kontrolują większość głosów przypadających na udziały lub akcje wyemitowane przez osobę prawną; lub
c) mogą powołać więcej niż połowę członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego osoby prawnej.
2. W przypadku gdy wykonawca jest grupą osób fizycznych lub prawnych, podmiotów publicznych lub jakimkolwiek ich
połączeniem, a przynajmniej jedna z tych osób lub przynajmniej jeden z tych podmiotów pochodzi z państwa trzeciego,
którego wykonawcy, towary lub usługi są objęte środkiem IZM, środek ten stosuje się również do ofert złożonych przez tę
grupę. Jednakże w przypadku gdy udział takich osób lub podmiotów w grupie wynosi mniej niż 15 % wartości oferty
złożonej przez tę grupę, środek IZM nie ma zastosowania do tej oferty, chyba że te osoby lub podmioty są niezbędne do
spełnienia w większości przynajmniej jednego z kryteriów kwalifikacji w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego.
3. Instytucje zamawiające lub podmioty zamawiające mogą w dowolnym momencie postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego wezwać wykonawcę do przedłożenia, rozszerzenia, wyjaśnienia lub uzupełnienia w odpowiednim
terminie informacji lub dokumentów związanych z weryfikacją pochodzenia wykonawcy, pod warunkiem że wezwania takie
dokonywane są zgodnie z zasadami równego traktowania i przejrzystości. W przypadku gdy wykonawca nie dostarczy
takich informacji lub dokumentów bez jakiegokolwiek uzasadnionego wyjaśnienia, a tym samym uniemożliwia instytucjom
zamawiającym lub podmiotom zamawiającym weryfikację pochodzenia wykonawcy lub czyni taką weryfikację praktycznie
niemożliwą lub bardzo trudną, wykonawca ten zostaje wykluczony z udziału w danym postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego.”
Wytyczne dotyczące ułatwienia stosowania rozporządzenia w sprawie IZM przez instytucje zamawiające i podmioty
zamawiające oraz wykonawców (2023/C 64/04) określają sposób ustalenia „pochodzenia wykonawcy”: „1. Ustalenie
pochodzenia wykonawcy. Do celów stosowania rozporządzenia w sprawie IZM należy ustalić miejsce pochodzenia
wykonawcy w następujący sposób: w przypadku gdy wykonawca jest osobą fizyczną, za jego miejsce pochodzenia
uznaje się państwo, którego osoba ta jest obywatelem lub w którym osoba ta posiada miejsce stałego pobytu. W
przypadku gdy wykonawca jest osobą prawną, za jego miejsce pochodzenia uznaje się państwo, w którym ta osoba
prawna została utworzona lub w inny sposób zorganizowana, pod warunkiem że ta osoba prawna prowadzi istotną
działalność gospodarczą na tym terytorium. Kryterium istotnej działalności gospodarczej służy uniknięciu ewentualnego
obchodzenia środków IZM przyjętych na podstawie omawianego rozporządzenia poprzez otwieranie przez osoby fizyczne
lub prawne pochodzące z państwa objętego środkiem IZM przedsiębiorstw fasadowych lub przedsiębiorstw „skrzynka
pocztowa” na terytorium państwa innego niż państwo objęte środkiem IZM.
1.1. Dowody, które można wykorzystać w celu ustalenia, czy osoba prawna prowadzi „istotną działalność gospodarczą” w
danym państwie Osoba prawna prowadzi „istotną działalność gospodarczą” w danym państwie, jeżeli prowadzi na
terytorium tego państwa działalność gospodarczą, która nie jest fikcyjną strukturą utworzoną głównie do celów
podatkowych lub w celu obejścia środka IZM. Wykonawca, aby wykazać, że prowadzi „istotną działalność gospodarczą” w
danym państwie, może powołać się m.in. na następujące elementy:
- rodzaj działalności gospodarczej (np. zakład produkcyjny, biuro przedstawicielstwa, ośrodek badawczo-rozwojowy itp.);
- wielkość/intensywność/odsetek działalności gospodarczej w tym państwie;
- inwestycję kapitałową w tym państwie;
- liczbę pracowników w tym państwie;
- informacje na temat konsumentów/klientów w tym państwie;
- okres istnienia przedsiębiorstwa w tym państwie;
- adres służbowy lub korespondencyjny w tym państwie;
- płacenie podatków w tym państwie.
Elementy te, których powyższy wykaz jest niewyczerpujący, należy oceniać jako całość indywidualnie dla każdego
przypadku. Do celów tej oceny można uwzględnić inne elementy w zależności od okoliczności danego przypadku.
1.2. Dowody w postaci dokumentów, które można wykorzystać do ustalenia „istotnej działalności gospodarczej”
Dowody w postaci dokumentów, które mogą być wymagane od wykonawców, w tym MŚP, do rozważenia w przypadku
wątpliwości co do prowadzenia przez nich „istotnej działalności gospodarczej” na terytorium państwa, w którym zostali oni
utworzeni lub w inny sposób zorganizowani, są na przykład następujące:
- rejestry handlowe (sprzedaż i inne operacje) – faktury, paragony, umowy handlowe, akredytywy, dokumenty
przewozowe, biznesplany, korespondencja z dostawcami/wierzycielami i nabywcami oraz ich wykaz, rejestry zakupionych
zapasów i sprzedanych towarów, sprawozdanie z wizyty w przedsiębiorstwie itp.;
- informacje finansowe – zbadane sprawozdanie finansowe, sprawozdanie finansowe, wyciąg bankowy, deklaracja
podatkowa i wycena wydane przez właściwe organy itp.; oraz
- informacje o pracownikach – rejestry składek na ubezpieczenie zdrowotne lub programy emerytalne/rentowe, umowy o
pracę itp.
Powyższy wykaz przykładów dokumentów jest niewyczerpujący. Instytucje zamawiające i podmioty zamawiające mogą
wymagać wszelkiego rodzaju dowodów w postaci dokumentów, które uznają za stosowne na potrzeby ustalenia państwa,
w którym wykonawca prowadzi istotną działalność gospodarczą.”
Zdaniem Izby, z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że „pochodzenie wykonawcy” w przypadku osoby prawnej
należy ustalać według miejsca prowadzenia przez niego działalności i siedziby. Regulacje unijne, w tym Rozporządzenie
IZM, które co prawda nie ma w niniejszej sprawie zastosowania ale może służyć pomocą w ustalaniu pochodzenia
wykonawcy wskazują na kwestię prowadzenia „istotnej działalności gospodarczej” na terenie państwa członkowskiego
Unii Europejskiej czy państwa będącego stroną Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień
rządowych lub stroną innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do
rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska. Unijne regulacje wskazują, że w celu uniknięcia
obchodzenia wprowadzanych ograniczeń dostępu do unijnego rynku zamówień publicznych badanie pochodzenia
wykonawcy powinno zostać przeprowadzone w pierwszej kolejności z uwzględnieniem ustalenia: rodzaju działalności
gospodarczej, wielkości, intensywności odsetek działalności gospodarczej w tym państwie, inwestycji kapitałowych w
tym państwie, liczby pracowników w tym państwie, informacji na temat konsumentów, klientów w tym państwie, okresu
istnienia przedsiębiorstwa w tym państwie, adresu służbowego lub korespondencyjnego w tym państwie, płacenia
podatków w tym państwie, co nie stanowi katalogu zamkniętego. Należy więc zbadać różne aspekty prowadzonej
działalności gospodarczej wskazujące na powiązania z gospodarką danego państwa członkowskiego Unii Europejskiej
lub państwa, z którym Unia Europejska jest związana umową międzynarodową gwarantującą na zasadzie wzajemności i
równości dostęp do rynku zamówień publicznych. Wynik takiego badania ma więc odpowiadać na pytanie, czy
prowadzona działalność gospodarcza: „nie jest fikcyjną strukturą utworzoną głównie do celów podatkowych lub w celu
obejścia środka IZM.”, a kryterium „istotnej działalności gospodarczej”: „służy uniknięciu ewentualnego obchodzenia
środków IZM przyjętych na podstawie omawianego rozporządzenia poprzez otwieranie przez osoby fizyczne lub prawne
pochodzące z państwa objętego środkiem IZM przedsiębiorstw fasadowych lub przedsiębiorstw „skrzynka pocztowa” na
terytorium państwa innego niż państwo objęte środkiem IZM.”Dopiero w sytuacji ustalenia, że osoba prawna nie
prowadzi istotnej działalności gospodarczej, w celu zagwarantowania, że ograniczenie w dostępie do unijnego rynku
zamówień publicznych nie będzie obchodzone wymagane może być uwzględnienie przy badaniu pochodzenia
wykonawcy: pochodzenia właścicieli lub osób, które mają dominujący wpływ na wykonawcę, co zostało podkreślone w
motywie 13 Rozporządzenia IZM: „A by uniknąć możliwego obchodzenia środka Instrumentu Zamówień
Międzynarodowych (IZM), pochodzenie osób prawnych kontrolowanych przez podmioty zagraniczne lub będących ich
własnością, które nie prowadzą istotnej działalności gospodarczej na terytorium państwa trzeciego lub na terytorium
państwa członkowskiego, na mocy prawa którego zostały one utworzone lub w inny sposób zorganizowane, może również
wymagać ustalenia poprzez uwzględnienie innych elementów, takich jak pochodzenie właścicieli lub innych osób
mających dominujący wpływ na tę osobę prawną.” Słusznie więc podnosił Odwołujący, że: „Podstawowym i
pierwszoplanowym kryterium jest miejsce inkorporacji, tj. państwo, zgodnie z którego prawem osoba prawna została
utworzona. Dopiero gdy wykonawca nie prowadzi „istotnej działalności gospodarczej” w państwie rejestracji, możliwe jest
wyjątkowo przejście do badania dominującego wpływu właścicielskiego.”
W świetle powyższych regulacji i wytycznych zdaniem Izby nie sposób uznać, że Odwołujący jest podmiotem
nieuprawnionym – wykonawcą z państwa trzeciego, któremu nie przysługuje uprawnienie do kwestionowania czynności i
zaniechań Zamawiającego w postępowaniu w drodze środka ochrony prawnej. Bezsporne było przy tym, a co wynika z
dokumentów rejestrowych, że Odwołujący ma siedzibę (miejsce rejestracji) w Izraelu, który jest stroną Porozumienia
W TO w sprawie zamówień rządowych (GPA), a Unia Europejska – na podstawie art. 216 ust. 2 TFUE – jest związana
tym porozumieniem w sposób bezpośredni i wiążący. W konsekwencji, jak podnosił Odwołujący: „wykonawcy izraelscy
korzystają z pełnej zasady wzajemności i niedyskryminacji w dostępie do unijnych postępowań o udzielenie zamówienia
publicznego; UE zobowiązała się, iż wykonawców takich nie będzie traktować mniej korzystnie niż wykonawców krajowych,
co obejmuje zarówno obowiązek zapewnienia im dostępu do postępowań, jak i zakaz stosowania kryteriów lub
mechanizmów prowadzących pośrednio lub bezpośrednio do ich wykluczenia.”
Izba uznała dalej, biorąc pod uwagę podnoszone przez Odwołującego okoliczności wskazujące na powiązanie
prowadzonej działalności gospodarczej Odwołującego z gospodarką państwa Izrael, a niekwestionowane przez
Zamawiającego i Przystępującego co do faktów a wyłącznie w zakresie oceny prawnej i ich wpływu na ustalenie
„pochodzenia wykonawcy”, że Odwołujący prowadzi na terenie państwa Izrael „istotną działalność gospodarczą” w
rozumieniu Ustawodawcy unijnego, która przesądza, że Spółka nie została utworzona wyłącznie w celu obchodzenia
ograniczeń w dostępie do unijnego rynku zamówień publicznych wykonawcom z państw trzecich.
Izba zauważa, że zgodnie z dokumentami rejestrowymi Spółka została utworzona w 2012 r., a więc na długo przed
wejściem w życie Rozporządzenia IZM oraz zanim Ustawodawca krajowy i unijny dostrzegli potrzebę ochrony unijnego
rynku zamówień publicznych ograniczając dostęp wykonawcom z państw nieposiadających umów międzynarodowych
zawartych. Trudno w tych okolicznościach uznać, że Spółka została utworzona w celu obejścia regulacji unijnych i
krajowych. Pomimo akcentowanych przez Zamawiającego powiązań osobowych i kapitałowych z China Harbour
Engineering Company Ltd, Spółka działając na terenie państwa Izrael podlega prawu tego państwa i musi przestrzegać
obowiązujących tam przepisów i norm, w tym chociażby norm pracowniczych. Odwołujący podnosił, że od lat Spółka
zatrudnia pracowników na terenie Izraela i nie ma przy tym zdaniem Izby znaczenia, że liczba tych pracowników w
ostatnim czasie zmalała, co zresztą może być oczywistą konsekwencją sygnalizowanej przez Odwołującego
niestabilności geopolitycznej i napiętej sytuacji bezpieczeństwa, w związku z którą „część planowanych inwestycji
infrastrukturalnych została wstrzymana lub odłożona w czasie.”
Dalej Izba uwzględniła, że Odwołujący zrealizował na przestrzeni lat i nadal wykonuje liczne, wielomilionowe inwestycje i
projekty infrastrukturalne w sektorze budownictwa, transportu, energetyki oraz robót inżynieryjnych na terenie Izraela, co
oznacza, że prowadzona działalność w Izraelu bezpośrednio, skutecznie i istotnie wpływa na gospodarkę tego kraju.
Odwołujący przedstawił kilka z nich jak: Budowa Projektu Hadarom w Ashdod, Prace modernizacyjne nabrzeża nr 21 w
porcie Ashdod, Budowa przenośnika zbożowego (Grain Conveyor) w porcie Ashdod realizowane wraz ze spółką z
Izraela. Zaznaczał również zaangażowanie pracowników Spółki w: eksploatację i utrzymanie Elektrowni Alon Tavor
w Izraelu oraz eksploatację i utrzymanie dodatkowej elektrowni gazowej typu otwartego cyklu (Open-Cycle) w Alon Tavor
(jak wskazał Odwołujący: „zakres działalności obejmuje obsługę turbin, wytwarzanie energii elektrycznej oraz
eksploatację i utrzymanie całego wyposażenia pomocniczego i infrastruktury towarzyszącej.”). Powyższe przekłada się
na przedstawioną przez Odwołującego informację o obrotach – przychodach z umów realizowanych na terenie Izraela.
Odwołujący podkreślał również, że: „w ciągu ostatnich 10 lat korzystał z usług dziesiątek podwykonawców, dostawców
oraz konsultantów z krajów UE”; „prowadzi w sposób ciągły i systematyczny inwestycje w rozwój swojej działalności
gospodarczej w Państwie Izrael, obejmujące w szczególności: (i) zakupy i modernizację specjalistycznego sprzętu
budowlanego i inżynieryjnego, w tym maszyn do robót budowlanych, hydrotechnicznych, czerpalnych i fundamentowych,
(ii) inwestycje w systemy zarządzania, oprogramowanie inżynierskie, technologie projektowe i rozwiązania zwiększające
efektywność realizacji kontraktów, (iii) posiadanie udziałów, lokat oraz rezerw kapitałowych służących finansowaniu
przyszłych przedsięwzięć inwestycyjnych.” oraz „Odwołujący posiada również aktywa o charakterze trwałym – w
szczególności sprzęt, zaplecze oraz środki techniczne wykorzystywane do realizacji kontraktów na rynku izraelskim.”
Izba zauważa, że wszystkie te okoliczności wskazujące zdaniem Izby na prowadzenie istotnej działalności gospodarczej
na terenie Izraela nie zostały podważone przez Zamawiającego i Przystępującego. Nie wykazano, że realizacje, na które
powołuje się Odwołujący nie były przez niego faktycznie wykonywane. Nie zmienia tej oceny powoływany przez
Zamawiającego Artykuł 86 ust. 5 dyrektywy 2014/25/UE wskazujący na posiadanie bezpośrednich i skutecznych
powiązań z gospodarką państwa członkowskiego. Trudno uznać, aby podmiot realizujący w danym państwie kluczowe
dla gospodarki tego kraju inwestycje nie wykazywał bezpośrednich i skutecznych powiązań z tą gospodarką.
Zamawiający swoją argumentację o konieczności uznania Odwołującego jako wykonawcy pochodzącego z państwa
trzeciego opierał na strukturze przedsiębiorstwa i jej zakorzenieniu w państwie chińskim. Zamawiający podnosił, że
Spółka „nie ma charakteru samodzielnej obecności gospodarczej, lecz stanowi lokalne przedłużenie operacji chińskiego
koncernu państwowego, funkcjonujące jako local project vehicle realizujący kontrakty pozyskane i finansowane przez
CHEC (…) decyzje strategiczne, struktura finansowania oraz nadzór korporacyjny należą nie do organów izraelskich, lecz
do podmiotów dominujących w Chinach.” Zamawiający wskazywał, że PMEC jest funkcjonalnie „przedłużeniem” grupy
chińskiej stąd „realne powiązania gospodarcze” występują z państwem chińskim. Odnosząc się do powyższego Izba
zwraca uwagę, że przepisy i wytyczne unijne rozdzielają kwestie prowadzenia „istotnej działalności gospodarczej” na
terenie państwa członkowskiego czy państwa, z którym Unia ma podpisane umowy międzynarodowe od kwestii
powiązań własnościowych, dominującego wpływu na tą działalność w sferze kontroli, podporządkowania i finansowania,
które mogą podlegać badaniu w sytuacji stwierdzenia, że dany wykonawca nie prowadzi istotnej działalności
gospodarczej. Inaczej mówiąc, unijny Ustawodawca za próbę obejścia ograniczeń w dostępie do unijnego rynku
zamówień publicznych, uznaje sytuacje, gdy dana Spółka jest tworzona na terenie państwa członkowskiego czy
państwa, z którym Unia ma podpisane umowy międzynarodowe wyłącznie dla pozoru, gdyż nie podejmuje żadnych
istotnych działań o charakterze gospodarczym na tym terenie.
W okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób zdaniem Izby uznać, że wykonawca Pan Mediterranean Engineering
Company LTD z siedzibą w Izraelu jest przedsiębiorstwem fasadowym, a w konsekwencji podmiotem nieuprawnionym –
pochodzących z państwa trzeciego, któremu należy odmówić ochrony prawnej i podważania działań i zaniechań
Zamawiającego przez wniesienie odwołania. Ocena taka znajduje uzasadnienie w cytowanym przez obie Strony oraz
Przystępującego wyroku KIO z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt KIO 3917/25:„KIO nie mogła odrzucić odwołania
na podstawie 505 ust. 1 a w związku z art. 528 ustawy, bowiem art. 16a ustawy zakreśla zastosowanie ustawy, w tym
przepisów odwoławczych, a art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje na węższą niż w przypadku tego postępowania definicję
wykonawcy z państwa trzeciego. W ocenie KIO zatem nie było podstaw prawnych do odmowy odwołującemu prawa do
wniesienia odwołania na gruncie przepisów prawa krajowego, którymi KIO rozpoznaje odwołania od czynności
zamawiających dokonanych niezgodnie z przepisami ustawy lub zaniechań czynności, do których zamawiający był
zobowiązany przepisami ustawy. Zatem zakres kognicji KIO każdorazowo wyznacza przepis ustawy, który nie może być
zmieniony przez zamawiających dokumentami zamówienia.” Skoro Odwołujący ma siedzibą i miejsce prowadzenia
działalności w Izraelu, a w odniesieniu do regulacji unijnych jest to działalność istotna to badanie struktury właścicielskiej,
osobowej, kapitałowej i dominujących wpływów państwa chińskiego zaprezentowane przez Zamawiającego należało
uznać za badanie irrelewantne dla oceny pochodzenia wykonawcy, jako badanie zbyt daleko idące w świetle prawa
krajowego i unijnego.
Z tych powodów Izba oddaliła wniosek Zamawiającego o odrzucenie odwołania w sprawie KIO 5621/25.
Izba stwierdziła, że Odwołujący posiadają interes w uzyskaniu zamówienia oraz mogą ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy pzp, a więc odwołanie im przysługiwało w myśl art. 505 ust. 1
ustawy pzp.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, zachowując termin ustawowy oraz wskazując interes w
uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Zamawiającego zgłosili skuteczne przystąpienie wykonawcy wspólnie ubiegający
się o udzielenie zamówienia w Konsorcjum firm: H. GmbH z siedzibą w Bremen, Niemcy oraz Van den Herik Kust-en
Oeverwerken B.V. z siedzibą HJ Sliedrecht, Holandia (KIO 5619/25, KIO 5621/25).
Izba postanowiła oddalić wniosek Odwołującego w sprawie KIO 5621/25 o niedopuszczenie ww. Wykonawcy do udziału
w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zgłoszenie przystąpienia jednym pismem do dwóch spraw odwoławczych.
Izba zauważa, że kwestie podnoszone przez Odwołującego dotyczą aspektu technicznego i praktycznego zgłoszenia
przystąpienia, które jednak pozostają bez wpływu na skutki prawne – skutecznego zgłoszenia przystąpienia w świetle art.
525 ustawy pzp. Zgodnie z tym przepisem: „1. Wykonawca może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego w
terminie 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania, wskazując stronę, do której przystępuje, i interes w uzyskaniu
rozstrzygnięcia na korzyść strony, do której przystępuje. 2. Zgłoszenie przystąpienia doręcza się Prezesowi Izby, a jego
kopię przesyła się zamawiającemu oraz wykonawcy wnoszącemu odwołanie. Do zgłoszenia przystąpienia dołącza się
dowód przesłania kopii zgłoszenia przystąpienia zamawiającemu oraz wykonawcy wnoszącemu odwołanie.” Izba ustaliła,
że przystąpienie zostało zgłoszone w terminie wynikającym z art. 525 ust. 1 ustawy pzp. Nadto, w piśmie zostały
prawidłowo oznaczone strony – Odwołujący Pan Mediterranean Engineering Company LTD oraz Odwołujący
Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych sp. z o.o., a także Zamawiający. Nie ma również wątpliwości jakiego
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dotyczy zgłoszone przystąpienie. Zgłaszający przystąpienie
oznaczył stronę, do której przystępuje oraz wskazał interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść tej strony
przejawiający się dążeniem do utrzymania w mocy wyboru najkorzystniejszej oferty, względem której to czynności
zostały wniesione oba odwołania. Odwołujący w sprawie KIO 5621/25 nie podnosił przy tym, aby kopia przystąpienia nie
została mu przekazana, a stosowne dowody przekazania zostały dołączone do zgłoszenia przystąpienia doręczonego
Prezesowi Izby. Powyższe okoliczności prowadzą do konstatacji o spełnieniu wymogów formalnych zgłoszonego
przystąpienia stąd wniosek Odwołującego należało oddalić.
Do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego, zachowując termin ustawowy oraz wskazując interes w
uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Odwołującego zgłosił skuteczne przystąpienie wykonawca Pan Mediterranean
Engineering Company LTD z siedzibą w Tel Aviv Jaffa, Izrael (KIO 5619/25).
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołania wraz z załącznikami,
odpowiedzi na odwołania wraz z załącznikami w obu sprawach, zgłoszenia przystąpienia wraz z załącznikami, pisma
procesowe Przystępującego H. w obu sprawach oraz pisma procesowe wraz z wnioskami dowodowymi złożone na
rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r., pismo procesowe Przystępującego Pan Mediterranean Engineering Company LTD w
sprawie KIO 5619/25, dowody złożone przez Odwołującego w sprawie KIO 5621/25 na posiedzeniu: opinię Urzędu
Zamówień Publicznych pod tytułem: „Elektronizacja zamówień publicznych” i zrzuty ekranu z walidacji podpisów pod
ofertą Przystępującego H., Odwołującego Pan Mediterranean Engineering Company LTD i Odwołującego PRCiP w
programie proCertum SmartSign, wykaz źródeł złożony na posiedzeniu przez Zamawiającego, pismo Zamawiającego z
dnia 26 stycznia 2026 r. w odpowiedzi na wniosek Przystępującego H. informujące, że Odwołujący nie przedłużyli
terminu związania ofertą złożone przez Przystępującego H. na posiedzeniu, dowody przesłane przez Zamawiającego do
Izby w dniu 2 lutego 2026 r.: zrzuty ekranu z oprogramowania Szafir z weryfikacji podpisów złożonych pod formularzem
oferty Przystępującego, raport z weryfikacji podpisów złożonych pod formularzem oferty Przystępującego z
oprogramowania Cencert, raport z weryfikacji podpisów złożonych pod formularzem oferty Przystępującego
z oprogramowania Sigillum, dowody przesłane do Izby w dniu 4 lutego 2026 r. przez Odwołującego w sprawie KIO
5619/25 oraz raport z walidacji podpisów pod ofertą Przystępującego H. w systemie WebNotarius firmy Asseco
przesłany przez Zamawiającego w dniu 4 lutego 2026 r. w trakcie rozprawy.
Na podstawie tych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dowody złożone
przez strony i uczestników postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i
zważyła:
Odwołanie w sprawie KIO 5619/25 podlegało oddaleniu.
Odwołanie w sprawie KIO 5621/25 zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
KIO 5619/25
Zarzut: naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy pzp – brak umocowania.
Zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
W zakresie podniesionego zarzutu Izba ustaliła:
Zgodnie z SW Z:„Rozdział VI – Informacja na temat możliwości składania oferty przez dwa lub więcej podmiotów: 1.
Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie Zamówienia (możliwość składania jednej oferty, przez dwa lub więcej
podmiotów) pod warunkiem, że Wykonawcy spełnią łącznie następujące warunki:
1) ustanowią pełnomocnika do reprezentowania ich w Postępowaniu albo do reprezentowania ich w Postępowaniu i
zawarcia Umowy;
2) przedłożą wraz z ofertą stosowne pełnomocnictwo udzielone (podpisane) przez każdego z Wykonawców;
3) złożą ofertę podpisaną w taki sposób, by prawnie zobowiązywała wszystkich Wykonawców występujących wspólnie
(każdego z Wykonawców lub pełnomocnika);
2. Przepisy dotyczące Wykonawcy stosuje się odpowiednio do wszystkich Wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie Zamówienia;
3. Wszelka korespondencja prowadzona będzie wyłącznie z pełnomocnikiem Wykonawców.
4. Pełnomocnik do reprezentowania Wykonawców w Postępowaniu i zawarcia Umowy będzie reprezentował Wykonawców
wobec Zamawiającego we wszelkich sprawach związanych z realizacją Umowy oraz będzie upoważniony do odbioru od
Zamawiającego wszelkich oświadczeń woli, informacji dla i ze skutkiem dla pozostałych Wykonawców (…).”
Izba ustaliła, że do oferty Konsorcjum H. załączyło pełnomocnictwo udzielone przez Van den Herik Kust-en Oeverwerken
B.V. dla H. GmbH. Zakres pełnomocnictwa obejmował umocowanie m.in.: „do dokonywania czynności wynikających z
udziału w postępowaniu o udzielenie Zamówienia przez Zamawiającego tj. Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, a w
przypadku wyboru przez Zamawiającego oferty Konsorcjum: H. GmbH, Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V.
(zwanego w dalszej części pełnomocnictwa „Konsorcjum”) jako najkorzystniejszej – do zawarcia Kontraktu (Umowy) na
realizację Zamówienia i dokonywania czynności wynikających z realizacji przedmiotu Zamówienia. Zakres
pełnomocnictwa obejmuje w szczególności umocowanie do:
1. reprezentowania Partnera w ramach Konsorcjum w postępowaniu o udzielenie Zamówienia publicznego,
2. wniesienia wadium w imieniu Konsorcjum (jeśli dotyczy),
3. złożenia i podpisania w imieniu Konsorcjum oferty w postępowaniu o udzielenie Zamówienia publicznego,
4. potwierdzania w imieniu Partnera za zgodność z oryginałem wszelkich dokumentów, formularzy i oświadczeń
załączonych do oferty oraz poświadczania za zgodność z oryginałem tłumaczeń,
5. do występowania w imieniu Partnera wobec Zamawiającego w ramach postępowania o udzielenie Zamówienia
publicznego, podpisywania wszelkich pism i zawiadomień oraz prowadzenia korespondencji i rozmów z Zamawiającym w
toku postępowania przetargowego, w tym do składania Zamawiającemu oświadczeń dotyczących złożonej oferty w
imieniu Konsorcjum. (…)
H. GmbH ma prawo udzielić dalszego pełnomocnictwa w pełnym zakresie umocowania wynikającego z niniejszego
pełnomocnictwa.”
Ponadto do oferty Konsorcjum dołączyło pełnomocnictwo udzielone przez H. GmbH dla Pana S.K., w którym wskazano
m.in. następujący zakres: „Zakres pełnomocnictwa obejmuje w szczególności umocowanie do:
1. reprezentowania Lidera Konsorcjum w postępowaniu o udzielenie Zamówienia publicznego,
2. złożenia i podpisania w imieniu Lidera Konsorcjum wspólnej oferty Konsorcjum w postępowaniu o udzielenie
Zamówienia publicznego,
3. podpisywania i parafowania w imieniu Lidera Konsorcjum wszelkich wymaganych przez Zamawiającego dokumentów,
jak również poświadczania za zgodność z oryginałem wszelkich dokumentów, formularzy i oświadczeń załączonych do
oferty oraz tłumaczeń,
4. występowania w imieniu Lidera Konsorcjum wobec Zamawiającego w ramach postępowania o udzielenie
Zamówienia publicznego, podpisywania wszelkich pism i zawiadomień oraz prowadzenia korespondencji i rozmów z
Zamawiającym w toku postępowania przetargowego, w tym do składania Zamawiającemu oświadczeń dotyczących
złożonej oferty w imieniu Lidera Konsorcjum (…).”
Oferta Konsorcjum została podpisana przez 1. J.S. – Członek Zarządu 2. U.W. – Członek Zarządu, reprezentujących H.
GmbH.
W zakresie tego zarzutu Odwołujący podnosił, że oferta Konsorcjum została nieprawidłowo podpisana, gdyż to nie Pan
S.K., któremu Lider udzielił pełnomocnictwa do złożenia i podpisania oferty złożył podpis pod ofertą a Lider Konsorcjum
upoważniony przez Partnera Konsorcjum. Zdaniem Odwołującego, w świetle art. 58 ust. 2 ustawy pzp, zgodnie z którym:
„W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o
udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.”
oferta Przystępującego powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy pzp: „Zamawiający
odrzuca ofertę, jeżeli: (…) została złożona przez wykonawcę: (…) który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia,
o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub
spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub
oświadczeń.” Odwołujący podnosił, że skoro został ustanowiony pełnomocnik – Pan S.K. – do reprezentowania w
postępowaniu Konsorcjum, to Lider Konsorcjum nie miał umocowania do złożenia i podpisania oferty.
Zarzut jest oczywiście bezzasadny. Pomijając kwestię, że przesłanka odrzucenia oferty, którą powołuje Odwołujący nie
mogłaby znaleźć zastosowania w odniesieniu do braku umocowania do podpisania oferty, w sytuacji, kiedy przepis
dotyczy niezłożenia w przewidzianym przez zamawiającego terminie oświadczeń i dokumentów (co do zasady brak
pełnomocnictwa do oferty podlega uzupełnieniu w drodze wezwania), to uzasadnienie zarzutu zmierza do błędnej
konstatacji, że dany podmiot udzielając pełnomocnictwa do wykonania określonych czynności pozbawia się tym samym
uprawnienia do wykonania tych czynności samodzielnie.
Izba zauważa, że pełnomocnictwo udzielone przez Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. dla H. GmbH upoważnia
Lidera m.in. do: „złożenia i podpisania w imieniu Konsorcjum oferty w postępowaniu o udzielenie Zamówienia publicznego.”
W konsekwencji nie sposób uznać, że oferta została podpisana przez reprezentantów Lidera (upoważnionych do
reprezentacji H. GmbH zgodnie z dokumentami rejestrowymi) działających bez umocowania, skoro takie uprawnienie do
występowania w imieniu Konsorcjum zostało udzielone przez Partnera. W szczególności nie niweczy tego uprawnienia
okoliczność, że Lider Konsorcjum upoważnił na podstawie prawa do udzielania dalszych pełnomocnictw Pana S.K. do:
„złożenia i podpisania w imieniu Lidera Konsorcjum wspólnej oferty Konsorcjum w postępowaniu o udzielenie Zamówienia
publicznego.” Jak wyjaśniał na rozprawie pełnomocnik Przystępującego Pan S.K. – udzielenie tego pełnomocnictwa było
konieczne, aby mógł złożyć w postępowaniu ofertę w imieniu Konsorcjum, natomiast oferta podpisana została przez
Lidera działającego na podstawie upoważnienia udzielonego przez Partnera Konsorcjum.
Z tych powodów Izba uznała zarzut za chybiony.
Zarzut: naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1
ustawy pzp – brak wymaganych uprawnień kierownika budowy.
Zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SW Z:„Rozdział IX – Warunki udziału w postępowaniu (…) 2. Na potwierdzenie spełniania warunków udziału w
Postępowaniu dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej Wykonawca musi wykazać, że: (…) 2) skieruje do
realizacji zamówienia publicznego (w szczególności) jedną osobę, która będzie pełniła funkcję Kierownika Budowy
posiadającą wykształcenie wyższe techniczne budowlane, uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej bez ograniczeń w rozumieniu Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2025 poz. 418)
oraz Rozporządzenia Ministra infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do
wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i co najmniej 3 lata doświadczenia zawodowego (w
ramach w/w uprawnień) przy pracach pogłębiarskich i/lub czerpalno - refulacyjnych w akwenie wodnym na stanowisku
kierownika budowy lub kierownika robót, w tym przy 2 kontraktach (budowach) realizowanych w ostatnich dziesięciu latach
(przed terminem składania ofert) przez cały okres realizacji (od rozpoczęcia do zakończenia) lub przez okres min. 6
miesięcy) polegających na wykonywaniu prac pogłębiarskich i/lub czerpalno-refulacyjnych o kubaturze nie mniejszej niż
250 000 m3 (słownie: dwieście pięćdziesiąt tysięcy m3) każdy o wartości brutto nie mniejszej niż 15 mln (piętnaście
milionów) PLN. Zamawiający akceptuje uprawnienia budowlane zdobyte na podstawie przepisów wcześniej
obowiązujących oraz zagraniczne kwalifikacje uznane w zakresie i na zasadach opisanych w ustawie z dnia 22.12.2015 r.
o zasadach uznawania kwalifikacjach zawodowych nabytych w państwach członkowskich w Unii Europejskiej. 3.
Informacje uzupełniające: 1) Ocena spełniania warunków udziału w postępowaniu wskazanych w ust. 2 powyżej zostanie
dokonana na podstawie złożonych przez Wykonawcę dokumentów i oświadczeń według formuły „spełnia - nie spełnia”. 2)
Do przeliczenia na PLN wartości wskazanej w dokumentach złożonych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w
postępowaniu, wyrażonej w walutach innych niż PLN, Zamawiający przyjmie średni kurs publikowany przez Narodowy
Bank Polski z dnia publikacji ogłoszenia o zamówieniu. Jeżeli w tym dniu kursu nie ogłoszono, do ww. przeliczenia
zastosowany będzie ostatni ogłoszony kurs przed tym dniem. 3) Przez doświadczenie zawodowe rozumie się pełne lata
czynne zawodowo od daty uzyskania uprawnień. Doświadczenie zawodowe zdobywane na różnych projektach w tym
samym czasie, liczone będzie jednokrotnie (dla wykazania spełniania warunku określonego w ust. 2 pkt 2) powyżej). 4)
Jako zakończone roboty budowlanej należy rozumieć co najmniej wystawienie Świadectwa Przejęcia (dla kontraktów
realizowanych zgodnie z warunkami FIDIC) lub podpisanie protokołu odbioru robót lub równoważnego dokumentu (w
przypadku robót, dla których nie wystawia się Świadectwa Przejęcia) 5) W przypadku, gdy któraś z osób wskazanych
przez Wykonawcę posiada kwalifikacje zawodowe inżyniera budownictwa, uprawniające ją do prowadzenia, zgodnie z
prawem działalności w zakresie tego zawodu w państwie członkowskim UE (poza Polską), uznaje się, że osoba ta może
wykonywać na terytorium RP tymczasowo i okazjonalnie usługi w zakresie swego zawodu, po dopełnieniu formalności,
zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz zgodnie z ustawą o samorządach zawodowych architektów,
inżynierów budownictwa oraz urbanistów (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1117 z późn. zm.) (…).”
Izba ustaliła, że w ofercie Konsorcjum podało: „2. Do realizacji zamówienia skieruję Pana/Panią: B.P. do pełnienia funkcji
Kierownika Budowy, który/a sprawował/a funkcję Kierownika budowy lub Kierownika robót na poniższych zakończonych
kontraktach (budowach) obejmujących roboty pogłębiarskie i/lub refulacyjne w akwenie wodnym o kubaturze nie
mniejszej niż 250 000 m3 (słownie: dwieście pięćdziesiąt tysięcy m3) o wartości nie mniejszej niż 15 mln (piętnaście
milionów) PLN brutto, przez cały okres trwania kontraktu lub co najmniej przez 6 miesięcy:
B.P.:
1. „Pogłębianie toru podejściowego i akwenów wewnętrznych Portu Gdynia. Etap II – pogłębienie toru podejściowego”;
okres sprawowania funkcji: 10.02.2022r.-13.11.2023r.
2. „Poprawa infrastruktury dostępowej do portu w Policach”; okres sprawowania funkcji, 11.10.2018r.-11.12.2020r.
3. „Prace czerpalno – refulacyjne w 2019 roku, tor wodny Szczecin – Świnoujście”; okres sprawowania funkcji:
13.07.2019r.-19.12.2019r. (całość projektu);
4. „Prace czerpalno – refulacyjne w 2018 roku, tor wodny Szczecin – Świnoujście”; okres sprawowania funkcji,
25.05.2018r.-26.11.2018r. (całość projektu)
5. „Prace czerpalno – refulacyjne w 2016 roku, tor wodny Szczecin – Świnoujście”; okres sprawowania funkcji:
28.06.2016r.-25.11.2016r. (całość projektu).
(należy podać nazwy zadań budowlanych oraz okresy sprawowania funkcji).”
W wykazie osób Konsorcjum wskazało: „B.P., Kierownik Budowy, Magister Inżynier- Budownictwo Hydrotechniczne; nr
uprawnień: 17/Gd/2002; data: 29.07.2002 r. Izba nr członka: POM/BO/0920/03,
1. Kierownik Robót na zadaniu: „Pogłębianie toru podejściowego i akwenów wewnętrznych Portu Gdynia. Etap II –
pogłębienie toru podejściowego”; okres sprawowania funkcji: 10.02.2022r.-13.11.2023r. kubatura: 1.286.498,50 m3;
23.051.144,27 PLN
2. Kierownik Robót Hydrotechnicznych na zadaniu: „Poprawa infrastruktury dostępowej do portu w Policach”; okres
sprawowania funkcji: 11.10.2018r.- 11.12.2020r.; kubatura: 323.219,00 m3; 21.994.442,00 PLN
3. Kierownik Budowy na zadaniu: „Prace czerpalno – refulacyjne w 2019 roku, tor wodny Szczecin – Świnoujście”; okres
sprawowania funkcji: 13.07.2019r.-19.12.2019r. (całość projektu); Kubatura: 489.400 m3; 18.083.460,00 PLN
4. Kierownik Robót na zadaniu: „Prace czerpalno – refulacyjne w 2018 roku, tor wodny Szczecin – Świnoujście”; okres
sprawowania funkcji: 25.05.2018r.-26.11.2018r. (całość projektu); Kubatura: 237.557 m3; 8.647.074,80 PLN,
5. Kierownik Budowy na zadaniu: „Prace czerpalno – refulacyjne w 2016 roku, tor wodny Szczecin – Świnoujście”; okres
sprawowania funkcji: 28.06.2016r.-25.11.2016r. (całość projektu). Kubatura: 669.329 m3; 23.507.187,70 PLN
6. Kierownik Robót na zadaniu: „Prace czerpalno – refulacyjne w latach 2023-2025, tor wodny Szczecin – Świnoujście”;
okres sprawowania funkcji: 13.03.2023r.-21.10.2025r. Kubatura: 690.000 m3; 34.000.000,00 PLN,
Zatrudnienie Van den Herik. Umowa o pracę na czas nieokreślony.”
Do wykazu Konsorcjum dołączyło:
- decyzję Wojewody Pomorskiego NR 17 /Gd/2002 z dnia 29 lipca 2002 r. o nadaniu uprawnień budowlanych dla Pana
B.P.: „w specjalności: konstrukcyjno – budowlanej w zakresie: kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń.”
- dyplom ukończenia przez Pana B.P. studiów magisterskich na kierunku budownictwo w zakresie budownictwa
hydrotechnicznego,
- decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2003 r.: „mgr inż. budownictwa B.M. uprawniony
na mocy decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 29.07.2002 r. znak RR-AB-11-7132/02 nr 17 /Gd/2002 do wykonywania
samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obejmującej kierowanie
robotami budowlanymi bez ograniczeń zostaje wpisany do Centralnego Rejestru Osób Posiadających Uprawnienia
Budowlane pod pozycją 3309/03/U/C.
- „postanowienie Pomorskiej Okręgowej Izby inżynierów Budownictwa z dnia 19 marca 2008 r.: „Na podstawie art. 113 § 2
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.
zm.) po rozpatrzeniu wniosku Pana B.P. w sprawie interpretacji treści decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych Nr RR-
AB-11-7132/02 wydanej w dniu 29 lipca 2002 r. przez Wojewodę Pomorskiego na podstawie Rozporządzenia Ministra
Gospodarki Przestrzennej Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w
budownictwie (Dz.U. Nr 8 poz. 38 z 1995 r.) Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna wyjaśnia co następuje:
• Pan B.P. posiada przygotowanie zawodowe do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno -
budowlanej bez ograniczeń. Pan B.P. jest ponadto uprawniony do kierowania wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów
budowlanych oraz nadzoru i kontroli technicznej wytwarzania tych elementów, wykonywania nadzoru inwestorskiego oraz
sprawowania kontroli technicznej utrzymania obiektów. Uprawnienia budowlane uzyskane przez wnioskodawcę na
podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) i
rozporządzenia MGPiB z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z
1995 r. Nr 8, poz. 38 z późn. zm.) uprawniają do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-
budowlanej bez ograniczeń w zakresie jaki obowiązywał w dniu uzyskania decyzji. Zgodnie z załącznikiem nr 3 do
rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych
funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8 poz. 38 z 1995 r.) w specjalności konstrukcyjno - budowlanej zostały
wymienione następujące specjalizacje: • konstrukcje betonowe • konstrukcje metalowe • konstrukcje drewniane • budynki
wysokościowe • zbiorniki, • silosy • fundamenty pod maszyny • maszty i kominy przemysłowe, • przekrycia powłokowe- •
obiekty budowlane gospodarki wodnej • morskie obiekty hydrotechniczne • obiekty na terenach górniczych. We
wskazanym wyżej zakresie wnioskodawca jest upoważniony do kierowania robotami budowlanym i. Wnioskodawca nie
posiada uprawnień do kierowania robotami budowlanymi w zakresie dróg i mostów, bowiem zmiana rozporządzenia
będącego podstawą nadania wnioskodawcy uprawnień budowlanych wprowadzająca do zakresu uprawnień w specjalności
konstrukcyjno - budowlanej bez ograniczeń również uprawnienie do kierowania robotami budowlanymi w zakresie dróg i
mostów weszła w życie 11 września 2002 r., czyli po dacie wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego wyjaśnienia
(Rozporządzenie Ministra Infrastruktury dnia 19 lipca 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie samodzielnych
funkcji technicznych w budownictwie Dz. U. z dnia 27 sierpnia 2002 r.) Przedmiotowe uprawnienia budowlane nie stanowią
podstawy do sporządzania jakichkolwiek projektów.
Uzasadnienie Decyzja o nadaniu uprawnień budowlanych lub o stwierdzeniu posiadania przygotowania zawodowego do
pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie określa każdorazowo zakres prac projektowych lub robót
budowlanych w danej specjalności, do których uprawniona jest dana osoba. Zakres uprawnień budowlanych należy
oceniać indywidualnie, zgodnie z treścią decyzji o ich nadaniu, przy uwzględnieniu przepisów będących podstawą ich
nadania.”
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że Konsorcjum H. GmbH oraz Van den Herik Kust-en Oeverwerken
B.V. nie wykazało spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania jedną osobę, która będzie
pełniła funkcję Kierownika Budowy posiadającą wykształcenie wyższe techniczne budowlane, uprawnienia budowlane w
specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń, gdyż wskazana przez Konsorcjum osoba – Pan B.P.
dysponuje uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno – budowlanej bez ograniczeń tymczasem Zamawiający wymagał
uprawnień w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń.
Na wstępie Izba zauważa, że Odwołujący wskazuje na okoliczność niespełnienia warunku dotyczącego doświadczenia
osób, niemniej jednak formułuje zarzut zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2
lit. b i c ustawy pzp. Mając na względzie, że Przystępujący nie był w tym zakresie wzywany do uzupełnienia wykazu osób
na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy pzp, które to jednorazowe wezwanie jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia, że
złożone podmiotowe środki dowodowe nie potwierdzają spełnienia warunku udziału w postępowaniu, to nawet w
przypadku potwierdzenia się okoliczności podniesionych w odwołaniu, zarzut nie mógł zostać uwzględniony, gdyż
odrzucenie oferty Przystępującego byłoby przedwczesne. Już z tych powodów zarzut należało oddalić.
Niemniej jednak Izba dokonała analizy posiadanych przez Pana B.P. uprawnień w odniesieniu do treści warunku udziału
w postępowaniu i nie stwierdziła zasadności podnoszonych przez Odwołującego nieprawidłowości. Izba zauważa, że
Zamawiający w treści warunku wskazał, że: „akceptuje uprawnienia budowlane zdobyte na podstawie przepisów wcześniej
obowiązujących.” Rozstrzygnięcie sporu wymagało więc odpowiedzi na pytanie czy uprawnienia budowlane nabyte przez
Pana B.P.: „w specjalności: konstrukcyjno – budowlanej w zakresie: kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń” na
podstawie przepisów obowiązujących w dniu nadania uprawnień spełniają wymóg warunku posiadania uprawnień
budowlanych w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń.
Odnosząc się do powyższego Izba zwraca uwagę, że zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane
obowiązującej w dniu nadania uprawnień (t. j. Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r. z późn.zm): „1. Uprawnienia budowlane
są udzielane w specjalnościach: 1) architektonicznej, 2) konstrukcyjno-budowlanej, 3) (skreślony), 4) instalacyjnej w
zakresie sieci, instalacji i urządzeń: wodociągowych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych, 5)
instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, 6) innych, ustalonych
stosownie do art. 16 ust. 2. 2. W ramach specjalności wymienionych w ust. 1 mogą być wyodrębniane specjalizacje
techniczno-budowlane.” W załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia
30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 38 z 1995 r.)
przedstawiono wykaz specjalizacji techniczno-budowlanych wyodrębnionych w ramach specjalności. Dla uprawnień w
specjalności konstrukcyjno – budowlanej były to następujące specjalizacje: „— konstrukcje betonowe — konstrukcje
metalowe — konstrukcje drewniane — budynki wysokościowe -—- zbiorniki, silosy — fundamenty pod maszyny —
maszty i kominy przemysłowe — przekrycia powłokowe — obiekty budowlane gospodarki wodnej — morskie obiekty
hydrotechniczne - obiekty na terenach górniczych.” Zgodnie z decyzją o nadaniu uprawnień dla Pana B.P. w
specjalności: konstrukcyjno – budowlanej nabył on uprawnienia „w zakresie: kierowania robotami budowlanymi bez
ograniczeń.” Słusznie zatem podnosił Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, że Pan B.P. uzyskał stosowne
uprawnienia bez wyodrębnienia specjalizacji techniczno-budowlanych i bez ograniczeń. Uprawnienia zostały więc nabyte
w pełnym zakresie i obejmowały również: „obiekty budowlane gospodarki wodnej — morskie obiekty hydrotechniczne.”
Artykuł 15a ust. 15 ustawy Prawo budowlane obecnie obowiązującej stanowi: „Uprawnienia budowlane w specjalności
inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami
budowlanymi w zakresie morskich budowli hydrotechnicznych oraz budowli hydrotechnicznych tymczasowych i stałych, w
rozumieniu przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich
usytuowanie, oraz przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle
hydrotechniczne i ich usytuowanie.” Na dzień nadania uprawnień Panu Bartoszowi P. ustawa Prawo budowlane nie
przewidywała odrębnych uprawnień w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń. Jak wynika z wyżej
cytowanych przepisów zawierały się one w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, które to uprawnienia Pan B.P.
uzyskał bez ograniczeń. Zasadnie Zamawiający podniósł w odpowiedzi na odwołanie, że: „Specjalność inżynieryjna
hydrotechniczna pojawiła się z dniem 10 sierpnia 2024 roku w wyniku nowelizacji w/w ustawy na mocy przepisów ustawy
z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz. U. poz. 768).
Stosownie do treści art. 22 ust. 2 tej ustawy „Uprawnienia budowlane uzyskane przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy zachowują ważność w zakresie wynikającym z dotychczasowych przepisów.” Skoro na moment nadania
uprawnień nie istniała odrębna specjalność hydrotechniczna, która zawierała się w specjalności konstrukcyjno –
budowlanej to nabycie tych uprawnień bez ograniczeń przez Pana B.P. spełnia wymóg warunku w świetle zastrzeżenia
w SW Z, że Zamawiający: „akceptuje uprawnienia budowlane zdobyte na podstawie przepisów wcześniej obowiązujących.”
Na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów nie można było nabyć innych uprawnień niż posiadane w pełnym
zakresie przez Pana B.P.. Wyłącznie potwierdzeniem powyższego jest stanowisko wyrażone w postanowieniu
Pomorskiej Okręgowej Izby inżynierów Budownictwa z dnia 19 marca 2008 r., którą Przystępujący złożył wraz
z podmiotowymi środkami dowodowymi w postępowaniu, a w której wskazano: „Uprawnienia budowlane uzyskane przez
wnioskodawcę na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz.
1126) i rozporządzenia MGPiB z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie
(Dz. U. z 1995 r. Nr 8, poz. 38 z późn. zm.) uprawniają do kierowania robotami budowlanymi w specjalności
konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń w zakresie jaki obowiązywał w dniu uzyskania decyzji. Zgodnie z załącznikiem
nr 3 do rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie
samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8 poz. 38 z 1995 r.) w specjalności konstrukcyjno -
budowlanej zostały wymienione następujące specjalizacje: • konstrukcje betonowe • konstrukcje metalowe • konstrukcje
drewniane • budynki wysokościowe • zbiorniki, • silosy • fundamenty pod maszyny • maszty i kominy przemysłowe, •
przekrycia powłokowe- • obiekty budowlane gospodarki wodnej • morskie obiekty hydrotechniczne • obiekty na terenach
górniczych. We wskazanym wyżej zakresie wnioskodawca jest upoważniony do kierowania robotami budowlanym.”
Izba zauważa dodatkowo, że Odwołujący nie kwestionował wykazywanego dla osoby Pana B.P. doświadczenia, a które
zgodnie z treścią warunku miało obejmować: „co najmniej 3 lata doświadczenia zawodowego (w ramach w/w uprawnień)
przy pracach pogłębiarskich i/lub czerpalno - refulacyjnych w akwenie wodnym na stanowisku kierownika budowy lub
kierownika robót (…).” Jak wynika z powyższego miało być to doświadczenie uzyskane w ramach wymaganych
warunkiem uprawnień budowlanych. W wykazie osób dla Pana B.P. zostały wskazane realizacje, na których pełnił
funkcję Kierownika Robót czy Kierownika Robót Hydrotechnicznych w ramach posiadanych uprawnień i doświadczenie
to nie było podważane przez Odwołującego, co potwierdza, że Odwołujący ma świadomość, że posiadane przez wyżej
wymienionego uprawnienia budowlane spełniają wymóg warunku. Twierdzenie przeciwne prowadziłoby do nielogicznej
konstatacji, że Pan B.P. nabył doświadczenie przy realizacjach, w ramach których wymagane było posiadanie uprawnień
w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej, pomimo, że takich uprawnień nie posiadał.
W konsekwencji Izba uznała, że zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zarzut: naruszenie art. 117 ust. 4 ustawy pzp w zw. z art. 117 ust. 3 ustawy pzp w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy pzp w zw.
z art. 17 ust. 2 ustawy pzp.
Zarzut okazał się chybiony.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SW Z:„Rozdział IX – Warunki udziału w postępowaniu (…) 2. Na potwierdzenie spełniania warunków udziału w
Postępowaniu dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej Wykonawca musi wykazać, że: 1) wykonał w okresie
ostatnich 10 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy, w tym
okresie: 2 (dwie) roboty budowlane, których przedmiotem było wykonanie prac pogłębiarskich i/lub czerpalno-
refulacyjnych o kubaturze nie mniejszej niż 250 000 m3 (słownie: dwieście pięćdziesiąt tysięcy m3) i wartości min. 15 000
000 zł (słownie: piętnaście milionów zł) brutto każda; W przypadku wspólnego ubiegania się dwóch lub więcej
Wykonawców o udzielenie niniejszego zamówienia powyższy warunek musi spełniać przynajmniej jeden z wykonawców
składających ofertę wspólną lub podmiot udostępniający Wykonawcy swoje zasoby (podwykonawca). (…)
Na potwierdzenie spełnienia warunków Konsorcjum złożyło wykaz robót: „W celu potwierdzenia warunku doświadczenia
Wykonawcy w postępowaniu pn. Roboty pogłębiarskie na Rzece Elbląg” w ramach Etapu IV projektu inwestycyjnego pn.
„Budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską – odcinek od km 0+000 do km 7+450, oświadczam, że
wykonałem poniższe roboty:
Data wykonania Podmiot, na rzecz Wartość wykonanych
Data Data którego roboty robót
opis wykonanych robót (zakres*, zostały wykonane (brutto)
Lp. rozpoczęcia zakończenia (nazwa,
lokalizacja, nazwa zadania) dd/mm/rr dd/mm/rr adres/siedziba)
H. GmbH
Prace czerpalne w celu 05.2018 11.2019 Wasserstarssen- und 31.864.445,71 EUR
utrzymania toru wodnego w Schifffahrtsamt netto;
dolnym biegu rzeki Ems i Leda Emden, Am 37.918.690,39 EUR
2018/2019; prace pogłębiarskie Eisenbahndock 3, brutto/
kubatura 2.613.872 m3 26725 Emden, 135.720.233,61
Niemcy PLN netto;
161.507.077,98
PLN brutto
1 (12.09.2025 średni
kurs Narodowy
Bank Polski (Tabela
A) wynosi 4,2593
PLN za 1 EUR)
Prace czerpalne w celu 12.2019 11.2021 Wasserstarssen- und 41.000.000,00 EUR
utrzymania toru wodnego w Schifffahrtsamt netto;
dolnym biegu rzeki Ems i Leda Emden, Am 48.790.000,00 EUR
2019/2021; prace pogłębiarskie Eisenbahndock 3, brutto/
kubatura 3.300.000 m3 26725 Emden, 174.631.300,00
Niemcy PLN netto;
207.811.274,00
PLN brutto
2 (12.09.2025 średni
kurs Narodowy
Bank Polski (Tabela
A) wynosi 4,2593
PLN za 1 EUR)
Prace czerpalne w celu 11.2021 06.2023 Wasserstarssen- und 30.000.000,00 EUR
utrzymania toru wodnego w Schifffahrtsamt netto;
dolnym biegu rzeki Ems i Leda Emden, Am 35.700.000,00 EUR
3 2022/2023; prace pogłębiarskie Eisenbahndock 3, brutto/
kubatura 2.400.000 m3
26725 Emden, 127.779.000,00
Niemcy PLN netto;
152.057.010,00
PLN brutto
(12.09.2025 średni
kurs Narodowy
Bank Polski (Tabela
A) wynosi 4,2593
PLN za 1 EUR)
Prace związane z pogłębieniem 14.04.2022 21.10.2024 Władze Wolnego 3.767.743,54 EUR
kanału żeglugowego w Portu Ventspils, netto;
wolnocłowym Ventspils; prace Dienvidu mols 4, 3.767.743,54 EUR
pogłębiarskie kubatura Ventspils, LV-3601 brutto/
890.089 m3 Łotwa 16.047.950,06 PLN
netto;
16.047.950,06 PLN
brutto
4 (12.09.2025 średni
kurs Narodowy
Bank Polski (Tabela
A) wynosi 4,2593
PLN za 1 EUR)
Prace czerpalne, trałowanie dna 06.2023 09.2024 Wasserstarssen- und 6.695.526,12 EUR
morskiego oraz prace Schifffahrtsamt netto;
zabezpieczające brzeg poprzez Weser-Jade- 7.967.676,08 EUR
refulację urobku przy użyciu Nordsee, brutto/
pogłębiarki ssąco-refulującej Franziuseck 5,
nasiębiernej od 2023 do 2024- 28199 Bremen, 28.518.254,40 PLN
część 2; prace Niemcy netto;
czerpalnorefulacyjne kubatura 33.936.722,74 PLN
5 brutto
1.326.023,92 m3 (12.09.2025 średni
kurs Narodowy
Bank Polski (Tabela
A) wynosi 4,2593
PLN za 1 EUR)
Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V.
Pogłębienie toru podejściowego
i
akwenów wewnętrznych Portu
Gdynia. Urząd Morski w Gdyni, Van den Herik:
1 Etap II - Pogłębienie toru 10.02.22 13.11.23 ul. 23.051.144,27 PLN
podejściowego Chrzanowskiego 10, Całość:
(1.286.498,50 m3 części Van 81-338 Gdynia 136.050.936,76 PLN
den Herik)
Rijkswaterstaat wartość:
Noord-Nederland – 30.800.000 EUR
oddział regionalny netto;
Rijkswaterstaat, 37.268.000 EUR
jednostki brutto;
wykonawczej 131.196.440 PLN
Pogłębienie i poszerzenie toru Ministerstwa netto;
wodnego Eemsgeul–Morze Infrastruktury i 158.772.612 PLN
Północne Gospodarki Wodnej brutto
2 (wydobycie ok. 8 mln m3 piasku 24.05.2016 19.02.2018 Królestwa (12.09.2025 średni
przy użyciu pogłębiarki Niderlandów; adres: kurs Narodowy
ssąco-refulującej TSHD oraz Zuidersingel Bank Polski (Tabela
inne zadania) 3, Postbus 2232, A) wynosi 4,2593
3500 GE Utrecht, PLN za 1 EUR)
Niderlandy
Poprawa infrastruktury
dostępowej do portu w Urząd Morski w
Policach; prace czerpalne Szczecinie, Pl.
3 kubatura 323.219 m3, 11.10.2018 11.12.2020 Stefana Batorego 4, 21.994.442,00 PLN
576 mb opaski faszynowej 70-207 Szczecin
Prace czerpalno – refulacyjne w
2016 roku, tor wodny
Szczecin – Świnoujście; Urząd Morski w Van den Herik:
4 669.329 m3 wyczerpanego i 28.06.2016 25.11.2016 Szczecinie, Pl. 9.994.695,00 PLN
odłożonego urobku; Stefana Batorego 4, Całość:
70-207 Szczecin 23.507.187,70 PLN
Van den Herik: 305.430 m3
Prace czerpalno – refulacyjne w
2018 roku, tor wodny
Szczecin – Świnoujście; Urząd Morski w Van den Herik:
5 498.008 m3 wyczerpanego i 25.05.2018 26.11.2018 Szczecinie, Pl. 8.647.074,80 PLN,
odłożonego urobku; Stefana Batorego 4, Całość:
70-207 Szczecin 18.127.491,20 PLN
Van den Herik: 237.557 m3
Prace czerpalno – refulacyjne w
2019 roku, tor wodny
Szczecin – Świnoujście; Urząd Morski w Van den Herik:
6 489.400 m3 wyczerpanego i 13.07.2019 19.12.2019 Szczecinie, Pl. 9.489.351,60 PLN
odłożonego urobku; Van den Stefana Batorego 4, Całość:
70-207 Szczecin 18.083.460,00 PLN
Herik: 257.164 m3
Prace czerpalno – refulacyjne w
latach 2023-2025, tor wodny
Szczecin – Świnoujście; Urząd Morski w Van den Herik:
1.200.000 m3 wyczerpanego i Szczecinie, Pl. 34.000.000,00 PLN
7 13.03.2023 21.10.2025 Stefana Batorego 4, Całość:
odłożonego urobku; Van den 70-207 Szczecin 56.520.000,00 PLN
Herik: 690.000 m3
Do wykazu Konsorcjum załączyło referencje:
Referencje z dnia 17 stycznia 2017 r. Urząd Morski w Szczecinie: „Urząd Morski w Szczecinie poświadcza że : Van den
Herik Kust —en Oeverwerken B. V. Indutrieweg 24 3361 HJ Sliedrecht Holandia, działając jako Partner w ramach
Konsorcjum: PRCiP Sp. z o.o., ul. Przetoczna 66, 80-702 Gdańsk - Van den Herik Kust —en Oeverwerken B. V. ,
wykonało prace zgodnie z :
1) Umową PO-ll-370/ZZP-3/11/16 z dnia 15 czerwca 2016 r. na prace czerpalnorefulacyjne w 2016 roku oraz umową nr
PO-ll-375/ZZP-3/02/16 z dnia 5 sierpnia 2016 r. na uzupełniające prace czerpalno-refulacyjne w 2016 roku. Zakres prac
obejmował prace czerpalne na torze wodnym Świnoujście-Szczecin i odkład urobku na pola refulacyjne D, Mańków i
Dębina oraz klapowisko EFGH. Łączna wartość wykonanych robót wyniosła: 18.427.337,00 PLN za wyczerpanie,
transport i odłożenie 546.838 m3 urobku, w okresie 28 czerwiec — 10 październik 2016.
2) umową PO-ll-370/ZZP-3/21/16 z dnia 10 października 2016 r. na powtarzające się prace czerpalno-refulacyjne w 2016
roku oraz umową PO-ll-375/ZZP-3/04/16 z dnia 10 listopada 2016 r. Zakres prac obejmował prace czerpalne na torze
wodnym Świnoujście Szczecin, torze podejściowym do portu w Stepnicy oraz na Kanale Polickim. Miejsca odkładu: pole
refulacyjne D i Mańków. Łączna wartość wykonanych robót wyniosła: 5.079.850,70 PLN za wyczerpanie, transport i
odłożenie 122.491 m3 urobku, w okresie 10 październik — 25 listopad 2016.
Wszystkie prace zostały wykonane w sposób należyty, z zachowaniem wymaganej jakości.”
Referencje z dnia 25 stycznia 2019 r., Urząd Morski w Szczecinie.
Referencje z dnia 5 maja 2020 r. Urząd Morski w Szczecinie.
Referencje z dnia 27 stycznia 2020 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Emden: „Firma (Nazwa i pełny adres) H. GmbH
— Dredging Arberger Hafendamm 16 28309 Bremen Referencje Wypełnia otrzymujący referencje: (…) Opis
przedsięwzięcia budowlanego Prace czerpalne w celu utrzymania toru wodnego w dolnym biegu rzeki Ems i Leda
2018/2019 (…) Usługa jednostkowa (…) Partner grupy roboczej (…) W przypadku usługi jednostkowej: opis w formie
hasłowej odpowiedniego zakresu usług wykonanych we własnym przedsiębiorstwie, z podaniem wykonanych ilości (…)
Roboty czerpalne pogłębiarką ssącą nasiębierną, czerpanie 2.613.872 m3 gruntu, przemieszczanie i refulacja wzgl.
złożenie na klapowisku. (…) Wartość zlecenia na w/w usługi netto w Euro: 31.864.445,71 (…).”
Referencje z dnia 1 grudnia 2021 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Ems-Nordsee: „Firma (Nazwa i pełny adres) H.
GmbH — Dredging Arberger Hafendamm 16, 28309 Bremen Referencje Wypełnia otrzymujący referencje: (…) Opis
przedsięwzięcia budowlanego Prace czerpalne w celu utrzymania toru wodnego w dolnym biegu rzeki Ems i Leda
2020/2021 (…) Usługa jednostkowa (…) Partner grupy roboczej (…) W przypadku usługi jednostkowej: opis w formie
hasłowej odpowiedniego zakresu usług wykonanych we własnym przedsiębiorstwie, z podaniem wykonanych ilości (…)
Czerpanie, przemieszczanie i refulacja wzgl. złożenie na klapowisku 3.300 000 m 3 mieszaniny mułu z piaskiem. (…)
Wartość zlecenia na w/w usługi netto w Euro 41.000.000,00.”
Referencje z dnia 1 sierpnia 2023 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Ems-Nordsee: „Firma (Nazwa i pełny adres) H.
GmbH — Dredging Arberger Hafendamm 16, 28309 Bremen Referencje Wypełnia otrzymujący referencje: (…) Prace
czerpalne w celu utrzymania toru wodnego w dolnym biegu rzeki Ems i Leda 2022/2023 (…) Usługa jednostkowa (…)
Partner grupy roboczej (…) W przypadku usługi jednostkowej: opis w formie hasłowej odpowiedniego zakresu usług
wykonanych we własnym przedsiębiorstwie, z podaniem wykonanych ilości (…) Czerpanie, przemieszczanie i refulacja
wzgl. złożenie na klapowisku 2.400 000 m 3 mieszaniny mułu z piaskiem. (…) Wartość zlecenia na w/w usługi netto w
Euro 30.000.000,00.”
Referencje z dnia 6 lutego 2025 r. - Port Ventspils: „Tytuł projektu: „Prace związane z pogłębieniem kanału żeglugowego w
wolnocłowym Ventspils” Umowa z dnia 18.10.2021 r. Całkowita ilość urobku: 890 089,00 m3 Całkowita wartość umowy:
netto 3 767 743,54 EUR Okres realizacji prac: 14.04.2022 - 21.10.2024 Niniejszym zaświadczamy, że spółka Joint-
Venture Aquatex SIA-H. GmbH Dredging wykonało powyższe prace pogłębieniowe w porcie w Ventspils na Łotwie.
Zakres prac obejmował pogłębianie kanału podejściowego do portu w Ventspils, transport i wyładunek urobku w morskim
składowisku. Prace pogłębioeniowe zostały wykonane przy użyciu pogłębiarek ssących H. I i H. V. Z przyjemnością
potwierdzamy, że spółka Joint Venture Aquatex SIA-H. GmbH Dredging dysponuje nowoczesnym sprzętem, wiedzą i
możliwościami, aby oferować najwyższej klasy usługi pogłębieniowe , a współpraca z nią była dla nas przyjemnością,
Inżynierowie techniczni, pracownicy projektu i załogi statków na miejscu to niezwykle doświadczeni pracownicy
Projektowanie i instalacja przebiegały wzorowo przez cały okres budowy. Na szczególną uwagę zasługuje dbałość spółki
Joint Ventures Aquatex SIA-H. GmbH Dredging o specyfikę budowy, a także prawidłowe planowanie harmonogramu, co
zaowocowało pomyślnym zakończeniem projektu pogłębiania. Wszystkie prace zostały wykonane rzetelnie i zgodnie z
wymaganą jakością, zgodnie z obowiązującymi normami budowlanymi, przepisami i wiedzą techniczną. W związku z tym
możemy gorąco polecić spółkę Joint Venture Aquatex SIA-H. GmbH Dredging do wszelkiego rodzaju projektów
pogłębiarskich.”
Referencje z dnia 6 lutego 2025 r., Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Weser-Jade-Nordsee: „Firma (Nazwa i pełny adres)
H. GmbH — Dredging Arberger Hafendamm 16, 28309 Bremen Referencje Wypełnia otrzymujący referencje: (…) Prace
czerpalne, trałowanie dna morskiego oraz prace zabezpieczające brzeg poprzez refulację urobku przy użyciu pogłębiarki
ssąco-refulującej nasiębiernej od 2023 do 2024 — Część 2 (…) Usługa jednostkowa (…) Partner grupy roboczej (…) W
przypadku usługi jednostkowej: opis w formie hasłowej odpowiedniego zakresu usług wykonanych we własnym
przedsiębiorstwie, z podaniem wykonanych ilości (…) 677.581 m3 — Roboty czerpalne piasku oraz przemieszczanie
wzgl. wypłukiwanie na ląd - 648.442,92 m3 — Wbudowywanie piasku na lądzie oraz profilowanie (…) Wartość zlecenia na
w/w usługi netto w Euro 6.695.526,12.”
Referencje z dnia 17 marca 2025 r. – Urząd Morski w Gdyni: „Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni poświadcza, że:
Konsorcjum firm: Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych Sp. z o.o. ul. Przetoczona 66, 80-702 Gdańsk,
Polska działający jako: Lider Konsorcjum Van den Herik Kust -en Oeverwerken B.V. Industrieweg 24, 3361 HJ
Sliedrecht, Holandia działający jako: Partner Konsorcjum Rohde Nielsen A/S Nyhavn 20, 1051 Copenhagen K, Dania
działający jako: Partner Konsorcjum było wykonawcą robót przy realizacji Zadania pn: Pogłębienie toru podejściowego i
akwenów wewnętrznych Portu Gdynia. Etap IIpogłębienie toru podejściowego zgodnie z Umową nr
RI.226.98.56.2.2022.AP z dnia 10.02.2022r. zawartq pomiędzy Skarbem Państwa — Dyrektorem Urzędu Morskiego w
Gdyni, a Konsorcjum firm: Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych Sp. z o.o. ul. Przetoczona 66 80-702
Gdańsk — Lider, Rohde Nielsen A/S DK-2770 Kastrup Amager Strandvej 403 Dania - Partner, Van den Herik Kust-en
Oeverwerken B. V. 3361 HJ Sliedrecht Industrieweg 24 Holandia — Partner.
Zakres prac obejmował: Wydobycie i utylizacje przedmiotów ferromagnetycznych w ilości: 2 234 szt. na powierzchni 1
001 025 m2, (w tym 117 szt. obiektów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego) oraz przeszkód
nawigacyjnych w ilości 238 szt., za łączną kwotę 6 672 235.47 zł netto
2. Pogłębianie toru wodnego do głębokości technicznej -17,0m na odcinku długości: 3,714 km i szerokości w dnie 280 m
z transportem na klapowisko morskie w ilości 2 604 742 003 za łączną kwotę: 42 327 857 02 zł netto
3. Czerpanie gruntu do rzędnej -17,0m z wyrefulowaniem na brzeg plaż w rejonach Babie Doły, Mechelinki i Rewa w ilości
538 757 00 m3, w tym: o Babie Doły: 161 057,00 rn3 na długości 900m o Mechelinki: 101 697,00 na długości 1000m o
Rewa: 275 003,00 m3 na długości 2650m, za łączną kwotę: 13 572 735.70 zł netto
4. Wydobycie i utylizacje wielkogabarytowych przeszkód nawigacyjnych w ilości 84 szt., za łączną kwotę:
5. Wykonanie pomiarów batymetrycznych przedroboczych i poroboczych na powierzchni 1 001 025 m2 toru
podejściowego za łączną kwotę: 90 976 00 zł netto
6. Wykonanie poroboczego atestu czystości dna na powierzchni 1 001 025 m 2 toru podejściowego oraz monitoring
czystości akwenów portowych w bezpośrednim rejonie prowadzenia prac - przez cały czas trwania robót
hydrotechnicznych/ budowlanych, za łączną kwotę: 183 986,19 zł netto
7. Przebudowa głowic falochronów (roboty rozbiórkowe, oczyszczanie dna z narzutu kamiennego przed robotami
kafarowymi, stawianie stalowych ścianek szczelnych jako posadowienie głowic falochronów, wypełnienia betonowe
podwodne, prace żelbetowe części nawodnej oczepu i nawierzchni płytowej wraz z montażem wyposażenia cumowniczego
i pracami elektrycznymi), za łączną kwotę: 40 715 728 19 zł netto
8. Podjęcie z akwenu, remont i ponowne posadowienie dwóch pław przegubowych Gl i G2, za łączną kwotę: 1 848 911.,94
zł netto
9. Dostarczenie i posadowienie czterech nowych pław nawigacyjnych typu PM4 (G3—G6), za łączną kwotę: 2 383 033.38
zł netto
10. Remont i montaż wyposażenia dwóch latarni świateł wejściowych, za łączną kwotę: 1140 609,25 zł netto
11. Nadzór saperski, za łączną kwotę: 450 000,00 zł netto
12. Ułożenie kabla podwodnego zasilania latarni Zielonej wraz z wykonaniem wykopu i zasypu rowu pod posadowienie
kabla, za łączną kwotę: 694 443, 79 zł netto
13. Przeprowadzenie pomiarów geodezyjnych wraz z dokumentacja powykonawczą.
Całkowita wartość Zadania [netto]: 110 610 517 69 zł, Vat 23% Całkowita wartość Zadania [brutto]: 136 050 936 76 zł
Termin rozpoczęcia: 10.02.2022r. Termin zakończenia robót: 13.11.2023r. Wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z
Umową.”
Referencje z dnia 17 kwietnia 2018 r. – Ministerstwo Infrastruktury i Gospodarki Wodnej: „Niniejszym oświadczam, że
firma Van den Herik Kust- en Oeverwerken BV wykonała następujące prace w ramach projektu Verruiming vaarweg
Eemsgeul—Noordzee (Pogłębienie i poszerzenie toru wodnego Eemsgeul—Morze Północne):
zaprojektowanie, realizacja i utrzymanie ok. 40 km toru wodnego; wydobycie, transport i składowanie ok. 8 mln rn 3 piasku
przy użyciu pogłębiarki ssąco— refulującej (TSHD);wydobycie ok. 500 000 m 3 gliny zwałowej, torfu i iłów przy użyciu
pogłębiarki podsiębiernej (backhoe) oraz żurawia chwytakowego (grab crane); wykonanie ok. 52 ha kwater (krajobrazu
słonoroślowego) wraz z 2 wyspami lęgowymi dla ptaków w drodze refulacji; wykonanie ok. 2,4 km kamiennej grobli w celu
ochrony wysp i słonorośli; wykrycie i usunięcie przedmiotów niebezpiecznych (NGE) na odcinku ok. 40 km toru wodnego,
obejmującym 320 ha dna, z których usunięto 455 obiektów; utrzymanie ok. 40 km toru wodnego przy użyciu,pogłębiarki
ssąco—refulującej przez cały okres trwania kontraktu.
Zamawiający: Rijkswaterstaat Dienst PPO Kwota zafakturowana: € 30 800 000 (bez VAT) Data rozpoczęcia: 24 maja
2016 r.
Data zakończenia: 19 lutego 2018 r.
Prace zostały wykonane zgodnie z umową, w terminie oraz ku zadowoleniu Zamawiającego.”
Referencje z dnia 2 kwietnia 2021 r. – Urząd Morski w Szczecinie: „Dyrektor Urzędu Morskiego w Szczecinie
zaświadcza, że firma: Van den Herik Kust - en Oeverwerken B.V. z siedzibą w Holandii, 3361 HJ Sliedrecht, Industrieweg
24 zrealizowała kontrakt nr DBM.ll.370.ZZP-3.39.18, na podstawie umowy z dnia 1 1 października 2018 r. na:
Zaprojektowanie oraz wykonanie robót pogłębiarskich i budowlanych w ramach inwestycji pn. „Poprawa infrastruktury
dostępowej do portu w Policach” - projekt nr RPZP.05.07.00-32-0003/17-00 w ramach Regionalnego Programu
Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020.
Wartość kontraktu to 21 994 442,00 PLN brutto z 23% VAT.
Kontrakt był realizowany w systemie zaprojektuj i wybuduj, na warunkach kontraktowych FIDIC, w okresie od 1 1
października 2018 r. do 1 1 grudnia 2020 r. i obejmował następujące prace.
sporządzenie mapy do celów projektowych, sporządzenie dokumentacji geotechnicznej, sporządzenie koncepcji
projektowej, sporządzenie projektu budowlanego i wykonawczego, wydobycie niewybuchów na Kanale Polickim i
Kiełpińskim, prace czerpalne na Kanale Kiełpińskim wraz z wyładunkiem na pole refulacyjne, wykonanie umocnienia
brzegu Kanału Kiełpińskiego, poprzez wykonanie opaski brzegowej z narzutu kamiennego na materacach faszynowych :
576 mb, prace czerpalne na Kanale Polickim wraz z wyładunkiem na pole refulacyjne, zakup i ustawienie oznakowania
nawigacyjnego : 2 pławy dzienne i 2 pławy świetlne,
Prace były wykonywane na czynnych torach wodnych na terytorium morskich wód wewnętrznych, przy ruchu jednostek
morskich i śródlądowych.
Kontrakt został zrealizowany w sposób należyty, zgodny z umową, zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo ukończony.”
Referencje z dnia 17 listopada 2025 r. na potwierdzenie doświadczenia Pana B.P. – Urząd Morski w Szczecinie: „2018
2020: Poprawa infrastruktury dostępowej do Portu w Policach, wartość 17.881.660 PLN net + 23%VAT (FIDIC), prace
czerpalne w ilości 276.762 m3 na Kanale Polickim, 46.457 m3 na Kanale Kiełpińskim, 576 mb opaski faszynowej
(geowłóknina, kiszki faszynowe, kamień) Kierownik Robót Hydrotechnicznych, Przedstawiciel Wykonawcy.”
Dowody Zamawiający:
- wyciąg z niemieckiego rejestru firm – pełny. W dniu 23 września 2015 r. zmiana nazwy z: „D.H. Dredging GmbH” na „H.
GmbH”.
Dowody Przystępujący H.:
- oświadczenie Zarządu H. GmbH dotyczące zmiany nazwy z września 2015 r.: „Informacja o zmianie nazwy D.H.
Dredging GmbH Szanowni Państwo, ta drogą informujemy Państwa, że D.H. Dredging GmbH zmieniła nazwę na H.
GmbH. Zmiana ta nie ma żadnego wpływu na istniejące umowy i stosunki handlowe. Podmiot w zakresie prawa
handlowego jest identyczny, tak więc wszystkie prawa i obowiązki wynikające z istniejących umów pozostają
nienaruszone. Równocześnie informujemy Państwa, że dotychczas samodzielne spółki H. Kammerer GmbH (Facility) i
Deutsche Industrie-Werke GmbH (stocznia, obróbka metalu) zostały z nami połączone i ich działalność w przyszłości
będzie prowadzona pod naszym szyldem we właściwych samodzielnych pionach. Dzięki temu baza świadczeń naszej
spółki zostaje rozszerzona i zostanie zapewniona synergia w różnych obszarach funkcjonowania. Osoby do kontaktów,
jak również ich adresy, numery telefonów i faksów, adresy mailowe i internetowe nie ulegają zmianie. Prosimy
o uwzględnienie zmiany firmy w Państwa bazach danych.”
- wyciąg z rejestru handlowego Spółki H. GmbH z dnia 22 września 2025 r. (HRB 27839 HB).
- trzy umowy zawarte pomiędzy Dyrektorem Urzędu Morskiego w Szczecinie a konsorcjum Spółek Van den Herik Kust-
en Oeverwerken B.V. i PRCiP sp. z o.o., tj. Umowa nr PO-ll.370/ZZP-3/11/16 z dnia 15 czerwca 2016 r., Umowa nr DBM-
ll.370.ZZP-3.12.18 z dnia 17 maja 2018 r., Umowa nr PO-11.370.16.19 z dnia 1 lipca 2019 r.
- fragmenty opracowania "Encyklopedia Inżynierii Morskiej" B.M..
Na wstępie Izba zauważa, że Odwołujący podniósł co prawda naruszenie art. 128 ust. 1 ustawy pzp dotyczącego
wezwania do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, ale jednocześnie domaga się odrzucenia oferty
Przystępującego jako wykonawcy niespełniającego warunków udziału w postępowaniu, co jest żądaniem
przedwczesnym. Zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie zarówno z przyczyn formalnych (niewłaściwej konstrukcji
zarzutu) ale i merytorycznych o czym dalej.
W zakresie tego zarzutu Odwołujący podnosił w pierwszej kolejności, że referencje zostały wystawione na inną spółkę
niż H. GmbH, a mianowicie H. GmbH Dredging. Z powyższego Odwołujący wnioskował, że nie można uznać wykazania
przez H. GmbH spełnienia warunku udziału w postępowaniu.
Odnosząc się do powyższego Izba zauważa, że w dokumentach rejestrowych spółki H. (załączonych do zgłoszonego
przystąpienia oraz jako dowód przez Przystępującego wraz z tłumaczeniem na język polski) została w dniu 23 września
2015 r. odnotowana zmiana firmy spółki na H. GmbH. Jak wynika z ww. dokumentów, pierwotnie nazwa spółki brzmiała:
„Dietlef H. Dredging Gmgh.” Zaznaczenia wymaga, że Odwołujący nie udowodnił, że w obrocie występuje spółka o
nazwie: „H. GmbH Dredging.”, w tym Odwołujący nie podważył stanowiska prezentowanego przez Przystępującego i
Zamawiającego, który w odpowiedzi na odwołanie stwierdza, że: „określenie „Dredging” nie jest elementem nazwy spółki
(jest to dodatek po określeniu formy prawnej sp. z o.o. - niemieckie Gmbh). Dopisek ten jest określeniem branżowym, a
nie elementem nazwy spółki, tym bardziej innego podmiotu.” Nadto, w zakresie zmiany nazwy spółki został złożony
dowód: „oświadczenie Zarządu H. GmbH dotyczące zmiany nazwy z września 2015 r.” W świetle powyższego nie sposób
uznać za prawidłowe twierdzenia, że referencje zostały wystawione dla innego podmiotu niż Lider Konsorcjum: H.
GmbH.
Izba nie podzieliła również stanowiska Odwołującego w zakresie podnoszonych względem wykazywanego
doświadczenia Przystępującego nieprawidłowości, które miałyby skutkować uznaniem, że Przystępujący nie spełnił
warunku udziału w postępowaniu: „2 (dwie) roboty budowlane, których przedmiotem było wykonanie prac pogłębiarskich
i/lub czerpalno-refulacyjnych o kubaturze nie mniejszej niż 250 000 m3 (słownie: dwieście pięćdziesiąt tysięcy m3) i
wartości min. 15 000 000 zł (słownie: piętnaście milionów zł) brutto każda.”.
Referencje z dnia 17 stycznia 2017 r. Urząd Morski w Szczecinie.
W odniesieniu do powyższych referencji Odwołujący podnosił, że z treści referencji wynika, że wykonawca Van den Herik
Kust-en Oeverwerken B.V. miał zawarte dwie umowy, jedna z 15 czerwca 2016, druga z 5 sierpnia 2016 r. Odwołujący
nie kwestionował łącznej wartości tych umów, niemniej jednak podnosił, że były to dwie odrębne umowy, których w
świetle treści warunku nie można łączyć, a w takim przypadku warunek nie zostanie spełniony co do wartości i ilości
robót.
Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego. Izba zauważa na wstępie, że z treści warunku nie wynika konieczność
wykazania się robotą budowlaną realizowaną w ramach jednej umowy. W referencjach wskazano jednoznacznie, że
umowa z dnia 5 sierpnia 2016 r. dotyczyła tej samej inwestycji, dla tego samego Zamawiającego, wykonywanej w
ramach zamówienia uzupełniającego względem zamówienia podstawowego. Zgodnie z postanowieniami umowy nr PO-
ll-370/ZZP-3/II/16 z dnia 15 czerwca 2016 r. zawartej z Zamawiającym — Dyrektorem Urzędu Morskiego w Szczecinie,
do której odnoszą się ww. referencje, a która została załączona jako dowód do pisma procesowego Przystępującego:
„jeżeli w toku realizacji robót wystąpi konieczność wykonania robót uzupełniających Wykonawca wykona te roboty na
zamówienie Zamawiającego, udzielone „z wolnej ręki”, przy jednoczesnym zachowaniu tych samych warunków umowy”
(par. 2 ust. 6 umowy). Niewątpliwie prace wykonywane w ramach drugiej umowy stanowiły kontynuację tej samej roboty
budowlanej realizowanej w okresie czerwiec — październik 2016 r. i dotyczyły tego samego zadania: „Zakres prac
obejmował prace czerpalne na torze wodnym Świnoujście-Szczecin i odkład urobku na pola refulacyjne D, Mańków i
Dębina oraz klapowisko EFGH.”Zdaniem Izby, w świetle brzmienia warunku, powyższą realizację wykonywaną w
ramach dwóch umów można było uznać za jedną robotą budowlaną, a Odwołujący nie kwestionował, aby łączna
wartość tych prac i kubatura nie spełniała warunku doświadczenia wykonawcy.
Referencje z dnia 25 stycznia 2019 r., Urząd Morski w Szczecinie oraz Referencje z dnia 5 maja 2020 r. Urząd Morski w
Szczecinie.
Zamawiający wskazał w odpowiedzi na odwołanie, że referencje te nie zostały uznane jako spełniające wymóg warunku.
Mając więc na względzie, że Izba dokonuje oceny zasadności podniesionych zarzutów w kontekście czynności
zamawiającego w postępowaniu to Izba nie dokonywała analizy tych referencji. Argumentacja podniesiona przez
Odwołującego w tym zakresie jest bezprzedmiotowa. Nie oznacza to jednak zasadności zarzutu niespełnienia warunku
udziału w postępowaniu przez Przystępującego jako całości, gdyż Zamawiający wymagał w warunku wykazania się
dwoma robotami budowlanymi, a Przystępujący przedstawił na jego potwierdzenie łącznie 7 realizacji wykonanych przez
Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. oraz 5 realizacji wykonanych przez H. GmbH.
Referencje z dnia 27 stycznia 2020 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Emden.
Referencje z dnia 1 grudnia 2021 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Ems-Nordsee.
Referencje z dnia 1 sierpnia 2023 r. – Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Ems-Nordsee
W odniesieniu do powyższych referencji Odwołujący podnosił, że z ich treści nie wynika jaką część zamówienia
zrealizował H. GmbH będąc partnerem grupy roboczej, a więc nie mogą być uznane za spełniające wymóg warunku.
Odwołujący argumentował, że istotne w kontekście spełnienia warunku udziału w postępowaniu jest zbadanie
faktycznego udziału członków konsorcjum w odniesieniu do zdobytego przez nich doświadczenia w ramach grupy
wykonawców.
Zastrzeżenia podnoszone przez Odwołującego nie zostały udowodnione, w szczególności Odwołujący nie wykazał, że
prace wskazane w wykazie robót i referencjach nie dotyczyły robót budowlanych wykonanych przez H. GmbH
działającego w ramach grupy roboczej. Na wstępie Izba zauważa, że zgodnie z wyrokiem Trybunału z dnia 4 maja 2017
r. w sprawie C-387/14 Esaprojekt: „gdy wykonawca polega na doświadczeniu grupy wykonawców, której był członkiem,
doświadczenie to należy oceniać w zależności od konkretnego zakresu udziału tego wykonawcy, a więc jego faktycznego
wkładu w prowadzenie działań, które były wymagane od tej grupy w ramach danego zamówienia publicznego. Jak bowiem
słusznie podniósł rząd polski w uwagach na piśmie, wykonawca nabywa realne doświadczenie nie przez sam fakt bycia
członkiem grupy wykonawców i bez względu na to, jaki miał w tę grupę wkład, lecz wyłącznie poprzez bezpośredni udział w
realizacji przynajmniej jednej z części zamówienia, do którego całościowego wykonania zobowiązana jest ta grupa
wykonawców. Wynika z tego, że wykonawca nie może polegać, do celów wymaganego przez instytucję zamawiającą
doświadczenia, na realizacji świadczeń przez innych członków grupy wykonawców, w których realizacji faktycznie i
konkretnie nie brał udziału. W świetle powyższego odpowiedź na piąte pytanie powinna brzmieć tak, iż art. 44 dyrektywy
2004/18 w związku z art. 48 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy oraz zasadą równego traktowania wykonawców, zapisaną w art. 2 tej
dyrektywy, należy interpretować w ten sposób, że nie dopuszcza on, by wykonawca biorący indywidualnie udział w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego polegał na doświadczeniu grupy wykonawców, której był członkiem
przy innym zamówieniu publicznym, jeżeli faktycznie i konkretnie nie uczestniczył w jego realizacji. Artykuł 44 dyrektywy
2004/18 w związku z art. 48 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy oraz zasadą równego traktowania wykonawców, zapisaną w art. 2 tej
dyrektywy, należy interpretować w ten sposób, że nie dopuszcza on, by wykonawca biorący indywidualnie udział w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego polegał na doświadczeniu grupy wykonawców, której był członkiem
przy innym zamówieniu publicznym, jeżeli faktycznie i konkretnie nie uczestniczył w jego realizacji.” Wyrazem
powyższego orzeczenia jest par. 9 ust. 3 Rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, który
stanowi: „3. Jeżeli wykonawca powołuje się na doświadczenie w realizacji robót budowlanych, dostaw lub usług,
wykonywanych wspólnie z innymi wykonawcami, wykaz: 1) o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy robót budowlanych, w
których wykonaniu wykonawca ten bezpośrednio uczestniczył.” Wbrew twierdzeniom Odwołującego, Ustawodawca nie
nałożył na zamawiającego obligatoryjnego obowiązku badania zakresu zamówienia realizowanego w ramach
konsorcjum, w którym wykonawca powołujący się na to doświadczenie bezpośrednio uczestniczył, a wyłącznie
nakazuje, aby taki wykonawca wskazał w wykazie robót te roboty, w których wykonaniu bezpośrednio uczestniczył. Jak
słusznie wskazano w wyroku KIO z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt: KIO 565/21, KIO 585/21: Zgodnie „ z treścią
rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków
dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. poz. 2415)
prawodawca dał wyraz temu, jakie rozumienie wyroku ESAPROJEKT ma być obowiązujące, wynikiem czego w przepisie
§ 9 ust. 3 rozporządzenia wskazał, że wykonawca może powoływać się na doświadczenie nabyte w ramach konsorcjum
odnośnie takich robót budowlanych, usług czy dostaw „w których wykonywaniu bezpośrednio uczestniczył”. Prawodawca
wyjaśnił, że jego zamiarem jest, aby wykonawcy mogli powoływać się na doświadczenie nabyte w ramach dostaw, w
których wykonaniu bezpośrednio uczestniczyli.” Obowiązek weryfikacji tego uczestnictwa przez wezwanie wykonawcy
do złożenia wyjaśnień zmaterializuje się więc wyłącznie w sytuacji, w której zamawiający miałby uzasadnione
wątpliwości co do bezpośredniego uczestnictwa wykonawcy w robotach wskazanych przez niego w wykazie robót, które
wykonywał wspólnie z innym wykonawcą. Jakkolwiek zatem kwestia bezpośredniego, a nie wyłącznie formalnego
nabycia doświadczenia przez wykonawcę, który realizował zamówienie w konsorcjum ma istotne znaczenie dla oceny
spełnienia warunków udziału w postępowaniu przez tego wykonawcę występującego samodzielnie to jednak
nieuprawnione są twierdzenia Odwołującego, iż sam fakt wskazania w referencjach, że H. GmbH realizował roboty
budowlane jako partner grupy roboczej powoduje konieczność wyjaśnienia udziału wykonawcy w realizacji takiego
zamówienia, skoro Ustawodawca nie kreuje takiego obowiązku. Takie wezwanie byłoby uzasadnione wyłącznie w
sytuacji, gdyby udział ten budził wątpliwości Zamawiającego. Wobec powyższego to Odwołujący, na którym spoczywał
ciężar dowodu w toku postępowania odwoławczego powinien udowodnić, że oświadczenie Przystępującego w wykazie
robót nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości i że H. GmbH bezpośrednio nie uczestniczył w wykonaniu
zamówienia, na które się powołuje, a któremu to obowiązkowi Odwołujący nie podołał. Okoliczność taka nie została
nawet uprawdopodobniona. Izba zauważa, że Przystępujący w wykazie robót wskazał realizacje, w których wykonaniu
bezpośrednio uczestniczył. Analiza wykazu robót prowadzi przy tym do wniosku, że Przystępujący miał świadomość, że
na potrzeby warunku udziału w postępowaniu może podać wyłącznie ten zakres robót budowlanych, w którego
wykonaniu bezpośrednio uczestniczył, co jest widoczne przy realizacjach dotyczących Van den Herik Kust-en
Oeverwerken B.V., gdzie został podany cały zakres prac co do wartości i ilości oraz zakres, który dotyczył Van den Herik
Kust-en Oeverwerken B.V. Izba za Zamawiającym zauważa również, że w treści referencji wskazano, że dotyczy ona
usługi jednostkowej, a: „W przypadku usługi jednostkowej: opis w formie hasłowej odpowiedniego zakresu usług
wykonanych we własnym przedsiębiorstwie, z podaniem wykonanych ilości (…).” Nie ulega więc wątpliwości, że zakresy
w tym miejscu podane dotyczą wyłącznie prac, w których uczestniczył H. GmbH. Odwołujący nie zakwestionował
skutecznie przy tym argumentacji Zamawiającego z odpowiedzi na odwołanie, że: „Formularz referencji jest elementem
niemieckiego PQ-VOB - Präqualifikation von Unternehmen für öffentliche Bauaufträge nach VOB, tj. systemu
prekwalifikacji przedsiębiorstw dla publicznych zamówień budowlanych prowadzonych zgodnie z VOB. System ten nieco
przypomina mający zostać wdrożony w RP system certyfikacji budowlanych. PQ-VOB służy do uprzedniej, jednolitej
weryfikacji: (1) zdolności technicznej (referencje, doświadczenie), (2) zdolności kadrowej, (3) sytuacji ekonomiczno-
finansowej, (4) wiarygodności i rzetelności przedsiębiorstwa. (…) Referencje składane w PQ-VOB: są sprawdzane
merytorycznie, muszą być sporządzone na standaryzowanych formularzach i stanowią podstawę wpisu
prekwalifikacyjnego, który ma skutki prawne w postępowaniach. (…) Pojęcia „im eigenen Betrieb” oraz „Einzelleistung”
użyte w formularzu referencyjnym (Formblatt 444 / PQ-VOB) mają charakter normatywny i służą rozróżnieniu świadczeń
własnych wykonawcy. Nie odnoszą się one do formy realizacji zamówienia (samodzielnie czy w ramach konsorcjum),
lecz do źródła wykonania robót. W świetle prawa niemieckiego ARGE nie stanowi odrębnego przedsiębiorstwa, a każdy
uczestnik konsorcjum wykonuje przypadający na niego zakres robót we własnym przedsiębiorstwie, przy użyciu własnych
zasobów i pod własnym kierownictwem. W konsekwencji świadczenia wykonane przez wykonawcę jako ARGE-Partnera,
o ile nie zostały przekazane podwykonawcom, spełniają kryterium „im eigenen Betrieb” oraz „Einzelleistung” w rozumieniu
formularza referencyjnego.”
Izba uznała w konsekwencji, że Odwołujący nie wykazał, że wykonawca H. GmbH nie mógł powoływać się na podane w
wykazie robót wartości, ilości i zakresy robót budowlanych, jako tych realizacji, w których bezpośrednio uczestniczył, a
tym samym, że przedstawione inwestycje nie spełniają wymogów warunku udziału w postępowaniu w zakresie
doświadczenia wykonawcy.
Referencje z dnia 6 lutego 2025 r. - Port Ventspils
W zakresie tej referencji Odwołujący akcentował brak podziału na ilości i wartości robót wykonanych przez
poszczególnych konsorcjantów, co powoduje brak możliwości weryfikacji czy wymóg warunku został spełniony przez H.
GmbH. Odwołujący podnosił również, że referencje zostały wstawione na spółkę H. GmbH Dredging.
Odnosząc się do powyższego Izba podtrzymuje wcześniejszą argumentację. Odwołujący nie wykazał, że wykonawca H.
GmbH nie realizował wskazanego w referencjach zakresu robót. Izba za Przystępującym podkreśla, że Zamawiający
oceniając spełnienie warunku udziału w postępowaniu może żądać wyłącznie podmiotowych środków dowodowych
wymienionych w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie
podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od
wykonawcy (Dz. U. 2020 r., poz. 2415). Jeśli chodzi o warunek zdolności technicznej i zawodowej to podmiotowymi
środkami dowodowymi będą wykaz robót „wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz
podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty
budowlane zostały wykonane należycie.” Oznacza to, że wszystkie informacje objęte warunkiem udziału w postępowaniu
muszą wynikać z wykazu robót, tj. z oświadczenia Wykonawcy. Zamawiający nie jest więc uprawniony żądać
potwierdzenia dokumentami źródłowymi wszystkich oświadczeń z wykazu robót co do spełnienia wymogów z warunku.
Potwierdzeniem spełnienia tych wymogów nie muszą być również dowody, o których mowa w ww. Rozporządzeniu,
gdyż te mają wyłącznie określać „czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie.” W konsekwencji brak informacji
w referencjach o zakresach robót zrealizowanych przez poszczególnych konsorcjantów nie powoduje, że warunek
udziału w postępowaniu nie został spełniony, w szczególności, że cały zakres prac mógł być wykonywany wspólnie.
Przystępujący wskazał w wykazie roboty budowlane, w których wykonaniu bezpośrednio uczestniczył. Wynika to również
z treści samej referencji, na co słusznie zwrócił uwagę Zamawiający: „Zakres prac obejmował pogłębianie kanału
podejściowego do portu w Ventspils, transport i wyładunek urobku w morskim składowisku. Prace pogłębioeniowe zostały
wykonane przy użyciu pogłębiarek ssących H. I i H. V.” Jak podkreślał Zamawiający: „są to oczywiście jednostki
wykonawcy H.. W związku z tym Zamawiający, w braku dowodów przeciwnych, uznał przedmiotowe referencje za
wykazujące wymagane doświadczenie i zakres.” Odwołujący, na którym spoczywał ciężar dowodu nie wykazał bowiem,
że H. GmbH nie wykonał zakresu robót odpowiadających treści warunku w ramach powoływanej realizacji.
Odnośnie do wskazania nazwy spółki w referencjach Izba podtrzymuje wcześniejszą argumentację. Odwołujący nie
przedstawił żadnych dowodów, że istnieje na rynku spółka o nazwie: H. GmbH Dredging oraz że referencje nie dotyczyły
Przystępującego.
Referencje z dnia 6 lutego 2025 r., Urząd ds. dróg wodnych i żeglugi Weser-Jade-Nordsee.
Odwołujący podnosił analogicznie jak poprzednio, że referencje zostały wstawione na spółkę H. GmbH Dredging, a więc
nie można uznać wskazanej w nich realizacji.
Izba przywołuje więc wcześniejsze uzasadnienie dla powoływanej przez Odwołującego okoliczności świadczące o
niezasadności zarzutu.
Referencje z dnia 17 marca 2025 r. – Urząd Morski w Gdyni.
Odwołujący ponownie wskazał, że w referencjach nie wskazano ilości i wartości robót zrealizowanych przez
poszczególnych konsorcjantów, a więc nie jest możliwe uznanie, że warunek udziału w postępowaniu został spełniony.
Izba zwraca więc kolejno uwagę, że to nie w referencjach, a wykazie robót wykonawca jest zobowiązany wskazać
roboty, w których wykonaniu bezpośrednio uczestniczył. W wykazie robót wykonawca Van den Herik Kust-en
Oeverwerken B.V. podał: „Pogłębienie toru podejściowego i akwenów wewnętrznych Portu Gdynia. Etap II - Pogłębienie
toru podejściowego (1.286.498,50 m3 części Van den Herik), Van den Herik: 23.051.144,27 PLN Całość: 136.050.936,76
PLN.”Wykonawca podał więc te roboty, te zakresy, wartości i ilości, w których bezpośrednio uczestniczył, a co jak
wynika z odpowiedzi na odwołanie, zostało zweryfikowane przez Zamawiającego, na rzecz którego ta inwestycja była
wykonywana. Dodatkowo nie sposób nie zauważyć, że podana w wykazie realizacja była wykonywana wspólnie z
Odwołującym, który dysponuje tym samym pełną wiedzą o zakresie prac, w których bezpośrednio uczestniczył
wykonawca Van den Herik Kust-en Oeverwerken B.V. Odwołujący nie formułuje żadnych konkretnych zarzutów z
powołaniem dowodów, które świadczyłyby o niespełnieniu wymogów warunku, a wyłącznie zarzut formalny, który jednak
okazał się chybiony.
Referencje z dnia 17 kwietnia 2018 r. – Ministerstwo Infrastruktury i Gospodarki Wodnej.
Odwołujący argumentował, że zakres robót nie obejmował robot refulacyjnych.
Izba zauważa, że Odwołujący nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie zasadności tego stwierdzenia.
Wręcz przeciwnie, Odwołujący dopuszcza możliwość, że roboty refulacyjne były wykonywane, jednak nie można tego
zweryfikować, gdyż w referencji nie podano kubatury dla takich prac.
Izba ponownie wskazuje, że referencje nie służą potwierdzeniu wszystkich wymogów warunku, a jedynie powinny
zawierać informację o jakości wykonanych prac. Izba podziela argumentację przedstawioną w wyroku z dnia 18 maja
2018 r., sygn. akt: KIO 845/18: „Z treści Rozporządzenia wynika zamknięty katalog dokumentów, których może żądać
zamawiający od wykonawcy w tym zakresie i jako dokument ten wskazuje wykaz zrealizowanych usług. Referencje, jako
załącznik do wykazu, są jedynie uzupełnieniem informacji w nim zawartych, a ich rolą jest potwierdzenie faktu, że
zamówienie na które powołuje się wykonawca zostało zrealizowane w sposób należyty. Zamawiający w SIW Z precyzuje
najczęściej jakie informacje winny znaleźć się w treści wykazu, załączając jego wzór i wskazując określone treści, które
winny się w nim znaleźć. Jest to działanie dopuszczalne, jeśli jego celem jest możliwość dokonania oceny czy z treści
tego dokumentu wynika, że wykonawca spełnił warunek udziału w postępowaniu w sposób opisany przez zamawiającego.
Adresatem, do którego kierowane są wytyczne w tym zakresie jest podmiot składający ofertę. Niedopuszczalnym jest
natomiast aby w treści SIW Z zamawiający precyzował jaki zakres informacji winien znajdować się w treści załączników do
wykazu. Ustawodawca pozostawił w tym zakresie swobodę wykonawcy.” Warto także przywołać w tej materii wyrok o
sygn. akt: KIO 1216/17 z dnia 6 lipca 2017 r.: „Odwołujący w treści odwołania stawia zarzut, iż treść referencji nie
potwierdza wszystkich czynności, które zostały podane w wykazie, a wymagane były przez zamawiającego treścią ww.
warunku. Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej odwołujący błędnie i w sposób nieuzasadniony wymaga, aby treść
referencji powielała wszystkie informacje, żądane przez zamawiającego na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w
postępowaniu, albowiem potwierdzeniem spełnienia warunku jest oświadczenie wykonawcy w formie wykazu, a referencje
mają za zadanie potwierdzać jedynie prawidłowość wykonywanej usługi referencyjnej. Powyższe potwierdzają wprost
przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. (…) Nie może zatem
ulegać najmniejszej wątpliwości, że dokumentem potwierdzającym zakres wykonanych usług jest wykaz usług wraz z
podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy lub usługi zostały wykonane”.
Zauważenia wymaga, że w wykazie robót Przystępujący wskazał: „Pogłębienie i poszerzenie toru wodnego Eemsgeul–
Morze Północne (wydobycie ok. 8 mln m3 piasku przy użyciu pogłębiarki ssąco-refulującej TSHD oraz inne zadania).
Dodatkowo w referencjach podano: „zaprojektowanie, realizacja i utrzymanie ok. 40 km toru wodnego; wydobycie,
transport i składowanie ok. 8 mln rn 3 piasku przy użyciu pogłębiarki ssąco— refulującej (TSHD);wydobycie ok. 500 000
m 3 gliny zwałowej, torfu i iłów przy użyciu pogłębiarki podsiębiernej (backhoe) oraz żurawia chwytakowego (grab crane);
wykonanie ok. 52 ha kwater (krajobrazu słonoroślowego) wraz z 2 wyspami lęgowymi dla ptaków w drodze refulacji;
wykonanie ok. 2,4 km kamiennej grobli w celu ochrony wysp i słonorośli; wykrycie i usunięcie przedmiotów
niebezpiecznych (NGE) na odcinku ok. 40 km toru wodnego, obejmującym 320 ha dna, z których usunięto 455 obiektów;
utrzymanie ok. 40 km toru wodnego przy użyciu,pogłębiarki ssąco—refulującej przez cały okres trwania kontraktu.” Jak
słusznie podnosił Zamawiający: „Warunek dotyczy wykonania robót pogłębiarskich lub czerpalno-refulacyjnych. Opis
w referencjach dotyczy dokładnie takich robót (m.in. wydobycie ok. 8 mln m3 piasku przy użyciu pogłębiarki ssąco-
refulującej)”. Izba podzieliła również stanowisko zaprezentowane w piśmie procesowym Przystępującego: „refulacja to
„prace mające na celu poszerzanie oraz ochronę plaży, terenów brzegowych, wysp, portów i torów podejściowych itp.
Polegają na przetransportowaniu (przepompowaniu) m.in. z pogłębiarki rurami lub szalandą piasku z dna morza (akwenu)
na plażę i rozgarnięciu go przez maszyny budowlane”. Cały proces refulacji polega na pobraniu urobku z dna morskiego
poprzez pogłębiarkę ssąca i przetransportowaniu (przepompowaniu/refulowaniu) przy użyciu pogłębiarki rurami piasku np.
na plażę i następnie uformowaniu zadanego w dokumentacji projektowej profilu pobrzeża i plaży poprzez niwelacje
maszynami budowlanymi wyrefulowanego piasku. Powyższe znajduje pełnej potwierdzenie w profesjonalnych
opracowaniach branżowych. W załączeniu jako dowód Przystępujący przedkłada fragmenty opracowania "Encyklopedia
Inżynierii Morskiej" B.M.. Zgodnie z tym opracowaniem refulowanie to „hydrauliczne odprowadzanie urobku z prac
pogłębiarskich, czyli gruntu odspojonego hydraulicznie lub mechanicznie od dna akwenu poprzez pogłębiarkę morską na
odkład (pole refulacyjne) podwodny lub lądowy. Urobek wydobyty z dna przez pogłębiarki ssąco refulujące oraz przez
odpowiednio przystosowane pogłębiarki ssące nasiębierne jest refulowany bezpośrednio na odkład przy użyciu wyrzutni
gruntowych stałych lub ruchomych. Urobek wydobyty przez pozostałe pogłębiarki jest refulowany na odkład za pomocą
refulera hydraulicznego lub wyładowywacza mechanicznego.” (…) W praktyce robót hydrotechnicznych i pogłębiarskich
refulacja polega na hydraulicznym transportowaniu/przepompowaniu urobku (piasku, namułów (grunty organiczne)) za
pomocą rurociągów refulacyjnych rożnej średnicy i różnej długości, a następnie na jego kontrolowanym zdeponowaniu
(składowaniu) w wyznaczonym polu refulacyjnym bądź też plaży, co prowadzi do poszerzenia plaż, utworzenia nowych
obszarów lądowych, kwater lub nasypów. tzw. zalądowienie. (…) Tym samym „wykonanie pól refulacyjnych”, „utworzenie
poszczególnych kwater na polach refulacyjnych”, „wykonanie sztucznych wysp” lub „składowanie urobku na polach
refulacyjnych lub plażach” w nomenklaturze robót pogłębiarskich oznacza właśnie refulację - a nie odrębny, nieznany
SW Z rodzaj robót. Co istotne, w przedłożonej referencji wprost wskazano kubaturę wykonanych robót, określając ilość
wybagrowanego, przetransportowanego i zdeponowanego materiału w milionach metrów sześciennych (m 3), co
jednoznacznie umożliwia weryfikację spełnienia wymagań SW Z zarówno co do zakresu, jak i ilości robót. (…) W
referencjach wskazany został typ użytej pogłębiarki TSHD (Trailing Suction Hopper Dredger) — pogłębiarka ssąco-
refulująca nasiębierna z własną ładownią. Tego typu pogłębiarki mają możliwość pobrania urobku z dna morskiego lub
akwenu czerpania do własnej ładowni, jego przetransportowania i wyrefulowania/przepompowania na plażę bądź też na
poszczególne kwatery pola refulacyjnego. Ten typ pogłębiarki, który został użyty do wykonania prac wymienionych w
referencjach nie ma innej technicznej możliwości rozładunku urobku, jak tylko poprzez refulację/przepompowanie, czyli
inaczej mówiąc przepompowanie/wypompowanie piasku/urobku z własnej ładowni pogłębiarki na brzeg morski lub na pole
refulacyjne zlokalizowane na lądzie. Inaczej mówiąc, czynność składowania piasku/urobku jest niemożliwa do wykonania
bez jego wcześniejszego wyrefulowania/przepompowania, ponieważ czynności te są ze sobą połączone. Jeśli wcześniej
urobek nie został wyrefulowany, to nie może zostać składowany.”
Zdaniem Izby z powyższego niewątpliwie wynika, że w ramach kwestionowanej realizacji wykonano roboty refulacyjne, a
bynajmniej okoliczności przeciwnej, również w zakresie wymaganej kubatury, Odwołujący, na którym spoczywał ciężar
dowodu, nie wykazał.
Referencje z dnia 2 kwietnia 2021 r. – Urząd Morski w Szczecinie.
Odwołujący podnosił, że w referencjach brak informacji o kubaturze prac.
Zarzut jest oczywiście niezasadny z przyczyn podanych już w uzasadnieniu odwołania. Dodatkowo wskazania wymaga,
że w wykazie robót Wykonawca wskazał kubaturę: „Poprawa infrastruktury dostępowej do portu w Policach; prace
czerpalne kubatura 323.219 m3, 576 mb opaski faszynowej.” Jak słusznie podnosił Zamawiający, kubatura wynika
również z referencji przedstawionej na potwierdzenie doświadczenia Pana B.P.: „2018 2020: Poprawa infrastruktury
dostępowej do Portu w Policach, wartość 17.881.660 PLN net + 23%VAT (FIDIC), prace czerpalne w ilości 276.762 m3
na Kanale Polickim, 46.457 m3 na Kanale Kiełpińskim, 576 mb opaski faszynowej (geowłóknina, kiszki faszynowe,
kamień).”
W konsekwencji Izba nie uwzględniła zarzutu dotyczącego niewykazania spełnienia warunku przez Konsorcjum H..
Zarzut: naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy pzp oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rozwoju,
Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów
lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. poz. 2415).
Zarzut nie potwierdził się.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SWZ:
- „Rozdział X – Podstawy wykluczenia z postępowania 1. Zamawiający wykluczy z Postępowania Wykonawcę, w
stosunku, do którego zachodzi podstawa wykluczenia wskazana w art. 108 ust. 1 Ustawy. 2. Zamawiający przewiduje
także wykluczenie z Postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 4 i 10) Ustawy Pzp, tj. Wykonawcę: (…).”
- „Rozdział XI – Procedura odwrócona. Wykaz oświadczeń lub dokumentów, potwierdzających spełnienie warunków
udziału w postępowaniu oraz brak podstaw wykluczenia z postępowania, które Zamawiający będzie żądał od Wykonawcy,
którego oferta została najwyżej oceniona (…) 10. W celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w Postępowaniu
Zamawiający wezwie Wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie
krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia, podmiotowych środków dowodowych: (…) b) potwierdzających brak
podstaw wykluczenia z postępowania, o których mowa w Rozdziale X SW Z: 1) informacji z Krajowego Rejestru Karnego
wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem w zakresie: - art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11
września 2019 r. – PZP - art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy, dotyczącej orzeczenia zakazu obiegania się o zamówienie publiczne
tytułem środka karnego, sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem; (…) 12. Jeżeli Wykonawca
(podmiot trzeci, o którym mowa w art. 118 Ustawy) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast: 1) informacji z Krajowego Rejestru Karnego, o której mowa w ust. 10 b) ppkt 1)
niniejszego rozdziału – składa informację z odpowiedniego rejestru albo w przypadku braku takiego rejestru, inny
równoważny dokument wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny kraju, w którym Wykonawca ma
siedzibę lub miejsce zamieszkania, lub miejsce zamieszkania ma osoba, której dotyczy informacja lub dokument, w
zakresie, o którym mowa w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 1), 2) i 4) Ustawy; (…) 14. Jeżeli w kraju, w którym Wykonawca
ma siedzibę lub miejsce zamieszkania lub miejsce zamieszkania ma osoba, której dokument dotyczy, nie wydaje się
dokumentów, o których mowa w pkt 12 powyżej lub, gdy dokumenty te nie odnoszą się do wszystkich przypadków, o
których mowa w art. 108 ust. 1 pkt 1), 2) i 4) ustawy, zastępuje się je odpowiednio w całości lub części dokumentem
zawierającym odpowiednio oświadczenie Wykonawcy, ze wskazaniem osoby albo osób uprawnionych do jego
reprezentacji, lub oświadczenie osoby, której dokument miał dotyczyć, złożone pod przysięgą, lub, jeżeli w kraju, w
którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania lub miejsce zamieszkania ma osoba, której dokument miał
dotyczyć, nie ma przepisów o oświadczeniu pod przysięgą, złożone przed notariuszem lub przed organem sądowym,
administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego właściwym ze względu na siedzibę lub
miejsce zamieszkania Wykonawcy lub miejsce zamieszkania osoby, której dokument miał dotyczyć. Przepis pkt 13
stosuje się odpowiednio.”
Izba ustaliła, że Konsorcjum złożyło na wezwanie Zamawiającego zaświadczenia o braku wpisów wydane przez
Federalny Urząd Sprawiedliwości w Niemczech.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że złożone przez Przystępującego podmiotowe środki dowodowe
nie potwierdzają braku podstaw wykluczenia w zakresie: informacji z odpowiedniego rejestru, takiego jak rejestr sądowy
albo w przypadku braku takiego rejestru, innego równoważnego dokumentu wydanego przez właściwy organ sądowy lub
administracyjny kraju, w którym wykonawca ma siedzibę w zakresie o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy pzp
oraz rozdziale XI pkt. 10 lit. b SW Z bowiem przedłożone zaświadczenia o niekaralności wydane przez Federalny Urząd
Sprawiedliwości nie dowodzą braku podstaw do wykluczenia na podstawie art. 108 ustawy pzp.
Izba w tym zakresie ponownie zauważa, że Odwołujący postawił zarzut zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum H. na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy pzp. Mając na względzie, że Przystępujący nie był w tym zakresie wzywany
do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy pzp, które to jednorazowe
wezwanie jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia, że złożone podmiotowe środki dowodowe nie potwierdzają braku
podstaw wykluczenia, to nawet w przypadku potwierdzenia się okoliczności podniesionych w odwołaniu, zarzut nie mógł
zostać uwzględniony, gdyż odrzucenie oferty Przystępującego byłoby przedwczesne. Już z tych powodów zarzut
należało oddalić.
Dalej wskazania wymaga, że Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów na podnoszone okoliczności. W
szczególności Odwołujący nie wykazał, że złożone przez Przystępującego zaświadczenia o braku wpisów wydane
przez Federalny Urząd Sprawiedliwości w Niemczech nie potwierdzają braku podstaw wykluczenia na podstawie art. 108
ust. 1 pkt 4 ustawy pzp, zgodnie z którym: „1. Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę: 4)
wobec którego prawomocnie orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne.”, czy innych przesłanek wykluczenia
z art. 108 ust. 1 ustawy pzp.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych
środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U.
2020 r., poz. 2415): „§ 4. 1. Jeżeli wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej
Polskiej, zamiast: 1) informacji z Krajowego Rejestru Karnego, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 – składa informację z
odpowiedniego rejestru, takiego jak rejestr sądowy, albo, w przypadku braku takiego rejestru, inny równoważny dokument
wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania, w zakresie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1.” Takie dokumenty zostały przez Przystępującego złożone.
Izba podziela przy tym stanowisko wyrażone w orzeczeniu KIO 1532/25, KIO 1570/25 z dnia 28 maja 2025 r., w którym
Izba zważyła: „Trudno więc oczekiwać, aby zakres zagranicznego dokumentu był identyczny z zakresem polskiego KRK.
Nie sposób oczekiwać, aby zagraniczny odpowiednik odnosił się wprost do sankcji z polskiego kodeksu karnego.
Kluczowym jest, aby zagraniczne rejestry uwzględniały swym zakresem typy przestępstw z polskiego kodeksu karnego,
o których mowa w art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp (…)." Odwołujący podważając zaświadczenie wystawione przez
Federalny Urząd Sprawiedliwości w Niemczech powinien wykazać, że rejestr ten nie obejmuje swym zakresem art. 108
ust. 1 pkt 4 ustawy pzp czy innych przesłanek wykluczenia z art. 108 ust. 1 ustawy pzp, czego nie uczynił, dlatego zarzut
należało oddalić.
Zarzut: naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy pzp w
zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zarzut okazał się chybiony.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Dowody Odwołujący:
- Pismo FABE z dnia 14 lutego 2025 r.: „Działając w imieniu Wykonawcy, mając na uwadze postanowienia umowy Nr
RI.372.73.676.2.1.2023/2024.DS na wykonanie zamówienia w przedmiocie robót budowlanych dla zadania inwestycyjnego
pn.: Roboty pogłębiarskie na rzece Elbląg, Etap IV – Budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoka Gdańską
ujęte w § 13 ust. 15 ww umowy, zwracam się z wnioskiem o wyrażenie przez Zamawiającego zgody na: dokonanie
potrącenia wierzytelności, jakie będą przysługiwać Fabe Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej Fabe) wobec H.
GmbH z siedzibą w Bremen (dalej H.) z wierzytelnościami przysługującymi H. od Fabe, obejmującymi wynagrodzenie.
Uzasadniając niniejsze wystąpienie, wskazuję na następujące okoliczności:
1. Fabe łączyła z H. umowa podwykonawcza z dnia 21.10.2024 r. nr 004/P/2024/Elbląg na wykonanie robót budowalnych,
zmieniona Aneksem 1 (dalej łącznie Umowa)
2. W ramach umowy H. był zobowiązany wykonać roboty czerpalno-refulacyjne z odcinków 4+300 – 6+600 oraz 6+600 –
6+800 i Obrotnicy nr 2 zlokalizowanej pomiędzy km 4+300 – 4+400, transport oraz refulację urobku poprzez rurociąg
Fabe zlokalizowany na Zalewie Wiślanym o długości do 1,7 km o szacunkowej ilości do 180 000 m 3, zgodnie
z Dokumentacją Projektową.
3. W ramach umowy H. zobowiązał się do prowadzenia robót począwszy od 10.11.2024 (najpóźniej) do 28.2.2025 r. w
systemie 16 godzin na dobę/7 dni w tygodniu.
4. W całym okresie faktycznej realizacji Umowy roboty były prowadzone przez H. z użyciem jednej jednostki - H. II, przy
czym Fabe z uwagi na niewielki postęp i poziom zawansowania wnosiła od dłuższego czasu o zaangażowanie drugiej
jednostki określonej w Umowie – H. III.
5. Do 30.1.2025 r. H. zrealizował roboty w wymiarze niespełna 64 tyś m3. (ok 36% szacunkowej ilości kubatury), mimo
upływu przeszło 80% czasu przewidzianego na realizację robót. 6. 30.1.2025 r. był też ostatnim dniem, kiedy H. wykonał
roboty.
7. W raporcie dziennym z dnia 31.1.2025 r. przedstawionym Fabe H. zawarł informację, że pogłębiarka na jednostce H. II
uległa awarii. H. informował także Fabe, że jednostka H. II musi się udać do stoczni w Niemczech celem naprawy. Dalej
zaś Fabe otrzymywała od H. informacje, że jednostka H. II wymaga napraw i takie naprawy będą mogły zostać
przeprowadzone nie wcześniej niż 15/16.2.2025 r.
8. Wobec dalece niesatysfakcjonującego zaangażowania H. w relizację Umowy, Fabe kilkukrotnie kierowała do Hegmann
wystąpienia o podjęcie działań i zwiększenie zaangażowania, opracowanie programu naprawczego oraz podjęcie realnych
działań celem wykonania Umowy. Powyższe nie przełożyło się jednak na działania ze strony Hegeman, jak i też H. nie
wykazał żadnej inicjatywy prócz negowania swoich obowiązków.
9. Fabe zweryfikowała podnoszone przez Hegamnn okoliczności dotyczące awarii jednostki H. II i jej przestoju w stoczni w
Niemczech, jak i też dotychczasowe opóźnienia. W świetle ujawnionych okoliczności Fabe dokonała oceny możliwości i
zasadności kontynuacji współpracy z H. mając na uwadze w szczególności naruszenia warunków Umowy przez H. oraz
wprowadzenie Fabe w błąd. W toku tej oceny Fabe doszła też do wniosku, iż zaszły przesłanki do odstąpienia od Umowy i
działania te są w pełni zasadne i racjonalne, tak w światle Umowy, jak i też przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Z tego też względu pismem z dnia 14.2.2025 r. Fabe odstąpiła od Umowy z Hegmann.
Powyższe oświadczenie przedkładam w załączeniu.
10. Informuję także, że w związku z odstąpieniem od Umowy Fabe wystąpiła do H. o:
1) zapłatę kwoty 672 026,85 złotych – wskazuje, że H. nie rozliczył się z zaliczki otrzymanej od Fabe na poczet
wynagrodzenia z tytułu robót wykonywanych w ramach Umowy;
2) zapłatę kary umownej w kwocie 952 020,00 złotych – kara umowna została naliczona zgodnie z postanowieniami
Umowy - § 13 ust. 1 pkt 2, z uwagi na to, że do odstąpienia od Umowy doszło z przyczyn leżących po stronie H..
Wskazuję przy tym, że powyższe kwoty nie są wyczerpujące i nie będą kompensowały w pełni szkód, jakie H. wyrządził
Fabe swoimi działaniami. Szkody te bowiem – niezależnie od wierzytelności podanych powyżej, szacujemy na kwotę
kolejnych ok. 2 mln złotych i jesteśmy na etapie ich szczegółowej kalkulacji. Informuje także, że wobec uzasadnionych
wątpliwości w odniesieniu do sytuacji majątkowej H. – H. żądał od Fabe zapłaty zaliczki na poczet wykonywanych robót
przed przystąpieniem do ich wykonania i z tej zaliczki się nie rozliczył do dnia dzisiejszego, a także mając na uwadze
skalę uzasadnionych roszczeń, jakie przysługują Fabe względem Hegeman, Fabe była zmuszona wstrzymać dokonanie
płatności z tytułu wierzytelności należnych H. od Fabe, w tym wierzytelności objętej fakturą z dnia 15.1.2025 r. nr
12410141.
W tej sytuacji chcąc ograniczyć rozmiar szkód, jakie poniosła Fabe zwracamy się z wnioskiem o wyrażenie zgody na
dokonanie potrącenia należnych Fabe wierzytelności z tytułu:
1. nierozliczonej zaliczki,
2. kary umownej, o których mowa powyżej i w łącznej kwocie 1 624 046,85 złotych z wierzytelnością przysługującą H. od
Fabe w kwocie 1 250 583,94 objętej fakturą z dnia 15.1.2025 r. a także dalszymi wierzytelnościami przysługującymi H. od
Fabe, do kwoty 1 624 046,85 złotych. Z uwagi na pilność powyższej sprawy, uprzejmie proszę o zajęcie stanowiska w
możliwie najkrótszym czasie. Jednocześnie wskazuję, że pozostaję do dyspozycji Pani Dyrektor i jestem gotów
przedłożyć dalsze dokumenty, które potwierdzają zasadność stanowiska Fabe.”
- Pismo FABE z dnia 3 lutego 2025 r.: „Fabe Polska Sp. z o.o., jako Lider Konsorcjum realizującego zadanie pod nazwą
„Roboty pogłębiarskie na rzece Elbląg, Etap IV – Budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską”, a
także Wykonawca uprawniony na podstawie § 8 ust. 2 Umowy Podwykonawczej Nr 004/P/2024//Elbląg z dnia 21.10.2024
r. [dalej Umowa] do kontrolowania prawidłowości, a w szczególności terminowości wykonania robót objętych ww Umową,
wzywa Państwa do zwiększenia wydajności prac czerpalno-refulacyjnych prowadzonych w ramach przedmiotowego
zadania. Zgodnie z Państwa deklaracjami z etapu negocjacji, przyjęta do Umowy kubatura urobku 180.000 m3 była realna
do wyczerpania w terminie założonym w Umowie tj. do 28.02.2025 r. Oznaczało to szacunkowe wydobycie na poziomie
45.000 m3 na miesiąc. Wykonawca odnotowuje jednak znaczne obniżenie wydajności wykonywanych przez Państwa
prac czerpalnych. Sondaże Państwa robót wykazują na dzień 31.01.2025 wydobycie narastająco na poziomie 68
478,84m3 co dokumentuje miesięczne przeciętne wykonanie, a od momentu rozpoczęcia robót, na poziomie 22 826,28
m3. Utrzymanie dalej takiego tempa prac skutkować będzie nieosiągnięciem założonej i deklarowanej przez Państwa
całkowitej kubatury urobku, co równoznaczne jest z nienależytym wykonaniem zobowiązania w zakresie realizacji robót
czerpalno-refulacyjnych z odcinka 4+300 – 6+800 i Obrotnicy nr 2 zlokalizowanej pomiędzy km 4+300 – 4+400 zgodnie z
dokumentacją projektową. Co więcej, na dzień skierowania niniejszego wystąpienia, w związku powzięciem informacji o z
awarii jednostki H. II, nie prowadzicie Państwo prac, co dodatkowo znacząco wpływa na nie osiągnięcie deklarowanej
przez Państwa kubatury robót czerpalnych. Zaznaczamy przy tym, że do dnia dzisiejszego nie odnotowano warunków
zimowych [zalodzenie, mróz, falowanie, mgła, itp.], które uniemożliwiłyby prowadzenie prac czerpalnych. Wykonawca
upatruje niedotrzymanie zadeklarowanego tempa robót czerpalnych w braku należytej staranności, którą powinien
cechować się profesjonalista w swoim zawodzie. Wobec powyższego Wykonawca nakazuje opracowanie programu
naprawczego dla prac czerpalnych i przedłożenie do go akceptacji w terminie do 2 dni od otrzymania niniejszego
wezwania. Program naprawczy winien być tak opracowany, by wdrożenie jego założeń spowodowało zwiększenie
efektywności robót czerpalno-refulacyjnych w celu zrealizowania zakresu określonego przedmiotem umowy
podwykonawczej. Program powinien także zawierać informacje o zasobach sprzętowych, jakie Podwykonawca zamierza
zaangażować w toku dalszej realizacji Umowy, co ma szczególne znaczenie w związku z awarią jednostki H. II z dnia
01.02.2025 r. oraz szacunkowej ilości wykonanych robót w poszczególnych dniach dalszej realizacji Umowy. W
przypadku uznania przez Wykonawcę programu naprawczego za niewystarczający, zastrzega on sobie możliwość
korekty założeń Podwykonawcy, jak i też skierowania dodatkowych zasobów dla realizacji inwestycji. Jednocześnie wobec
braku osiągnięcia deklarowanych ilości robót czerpalnych Wykonawca ponosi koszty towarzyszące, które powinny być
rozłożone na całościową kubaturę robót. W przypadku nie osiągnięcia tych ilości koszty zostaną proporcjonalnie
rozdzielone i różnicą będą Państwo obciążeni.”
- Pismo FABE z dnia 6 lutego 2025 r.: „Fabe Polska Sp. z o.o. (dalej Wykonawca), mając na uwadze postanowienia
Umowy Podwykonawczej Nr 004/P/2024//Elbląg z dnia 21.10.2024 r. (dalej Umowa), a także skierowane w dniu 3.2.2025
r. r. do H. GmbH (dalej Podwykonawca) pismo (nr ref. P4/PK/050/2025-1) (dalej Pismo), zwraca uwagę, że w terminie do
5.2.2025 r., nie otrzymał ze strony Podwykonawcy programu naprawczego, o który wnioskował w Piśmie. Przypominamy,
że zakres robót objętych Umową, który został zrealizowany przez Podwykonawcę do dnia 31.1.2025 r., jest dalece
niesatysfakcjonujący w kontekście terminu, tj. 28.2.2025 r., jaki pozostał do zakończenia robót przez Podwykonawcę.
Mimo bowiem upływu przeszło 80% czasu, jaki jest przewidziany Umową na realizację robót przez Podwykonawcę, do
dnia 31.1.2025 r. poziom zaawansowania zakresu rzeczowego robót, jaki został zrealizowany przez Podwykonawcę nie
przekroczył 40%. Skala tej rozbieżności budzi uzasadnione i poważne obawy po stronie Wykonawcy. Co więcej, mając na
uwadze to, że Podwykonawca nie kontynuuje robót (począwszy od dnia 1.2.2025 r.) a także usunął z terenu robót jedyną
jednostkę (H. II), oraz nie przedłożył wnioskowanego przez Wykonawcę programu, wątpliwości i obawy Wykonawcy
jedynie narastają. Wobec powyższego jesteśmy zmuszeni ponowić wezwanie do przedłożenia przez Podwykonawcę
programu naprawczego w terminie do 2 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma oraz ponownie zasygnalizować fakt, iż
taka postawa Podwykonawcy naraziła i naraża dalej Wykonawcę na realne szkody, jakie Wykonawca ponosi wypełniając
swoje zobowiązania wynikające z Umowy, a które winny zostać pokryte przez Podwykonawcę. Liczymy, mając na uwadze
deklaracje złożone przez Podwykonawcę przy zawarciu Umowy, iż dotychczasowy brak odpowiedzi stanowi jedynie
przypadek i Podwykonawca niezwłocznie zwiększy swoje zaangażowanie, jak również podejmie nadzwyczajne środki
mające na celu doprowadzenie do wypełnienia spoczywających na nim zobowiązań oraz pokrycia wszelkich szkód
poniesionych dotychczas przez Wykonawcę. Ze względu na powagę sytuacji liczymy, że z powyższą sprawą zostaną
zapoznane nie tylko osoby bezpośrednio wskazane w Umowie po stronie Podwykonawcy ale także osoby wchodzące w
skład organów zarządzających Podwykonawcy. Z tego też względu kierujemy niniejsze wystąpienie także na adres J..”
- email od Fabe do H. z dnia 11 lutego 2025 r.: „Przypominam, że od 1 lutego, kiedy poinformowali nas Państwo, że nie
będą wykonywali robót jednostką H. II dwukrotnie (!) prosiliśmy Państwa o przedstawienie informacji, kiedy i czym
podejmiecie roboty na odcinku objętym Umową. W każdym z pism wskazaliśmy Państwu termin, w którym będziemy
oczekiwali odpowiedzi – kolejno terminy te upłynęły w dniu 5 lutego oraz 8 lutego. Na żadne z tych wystąpień nie
otrzymaliśmy od Państwa takich danych.
Dalej też nie odnajduję takich informacji w tej korespondencji.
W tej sytuacji proszę nie oczekiwać, że Fabe będzie dalej biernie czekać i nie będzie podejmować żadnych działań.
Utrzymanie zaplecza, o którym Państwo wspominają generuje kolejne, realne koszty, które z uwagi na okoliczności,
będziemy oczekiwać, że będą pokryte przez Podwykonawcę. Staramy się jednak działać racjonalnie i ograniczać ich
rozmiar. Z tego względu zaplecze zostało zdemontowane. Tym niemniej po naszej stronie nie ma przeszkód do jego
przywrócenia. Nie jest to też problem do tego, żeby kolejna jednostka nie mogła podjąć robót. Zanim to się jednak stanie,
zasadnicza rzecz, taka musi się pojawić na wodach w Elblągu, a to wymaga z Waszej strony podjęcia działań i czasu.
Wracam zatem z pytaniem, na kiedy będą Państwo gotowi do podjęcia robót, wówczas też takie zaplecze zostanie
z naszej strony przywrócone.”
Dowody Przystępujący H.:
- korespondencja od Urzędu Morskiego w Gdyni nr RI.225.73.676.224.2025.DS z dnia 23 czerwca 2025 r.: Zamawiający
po analizie skierowanych do niego pism dotyczących ilości prac wykonanych przez H. przekazał Generalnemu
Wykonawcy wyliczenia i wynagrodzenie, które Wykonawca powinien uiścić na rzecz Podwykonawcy H., nr
RI.225.73.676.237.2025.DS z dnia 19 sierpnia 2025 r.: ostateczne wezwanie do zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy.
- korespondencja elektroniczna z dnia 1 lutego 2025 r.: informacja od Pana S.K. do Fabe Polska, że pogłębiarka H. II
uległa awarii (awaria pompy i silnika) i wymaga pilnego przejścia do stoczni, a najwcześniejsze śluzowanie jest możliwe
dopiero w dniu 5 lutego 2025 r. z uwagi na awarię otwierania.
- pismo z dnia 6 lutego 2025 r. H. do Fabe Polska informujące o licznych nieprawidłowościach w wykonaniu umowy
przez Generalnego Wykonawcę i okolicznościach niezależnych od H. a wpływających na możliwość prowadzenia prac
czerpalnych:
1. wskazanie na orientacyjną ilość urobku w umowie podwykonawczej „do 180 000 m3.”.
2. zgłoszenie gotowości do rozpoczęcia prac czerpalnych już 30 września 2024 r., które nie mogły zostać rozpoczęte ze
względu na brak przygotowania Generalnego Wykonawcy, brak zatwierdzenia umowy, brak oczyszczenia
zanieczyszczeń z akwenu i przygotowania infrastruktury refulacyjno – cumowniczej.
3. wyłączenie przez Wykonawcę z zakresu prac czerpalnych strefy 12m z każdej strony toru wodnego, co wpłynęło na
zmniejszenie ilości urobku.
4. brak przygotowania przez Wykonawcę stanowiska dalbowego – pontonu – rurociągu refulacyjnego spowodowało
opóźnienie w rozpoczęciu prac czerpalnych i przestój w dniach od 7 listopada 2024 r. do dnia 13 listopada 2024 r.
5. nieprawidłowo przygotowane przez Wykonawcę stanowisko dalbowe spowodowało konieczność licznych napraw:
brak możliwości zacumowania do dalb przy trichterze w dniach 13 listopada 2024 r.2, 15 listopada 2024 r. do 17
listopada 2024 r., w dniu 21 listopada 2024 r.
6. nieprawidłowo przygotowany przez Wykonawcę rurociąg refulacyjny, w którym pojawiły się nieszczelności co
spowodowało wyłączenie produkcji w dniach od 24 listopada 2024 r. do dnia 27 listopada 2024 r. Rurociąg całkowicie
wyłączony z produkcji z dniem 28 listopada 2024 r.
7. przygotowanie przez Wykonawcę pontonu w złym stanie technicznym.
8. w dniu 28 listopada 2024 r. utworzenie nowego stanowiska dalbowego przez Wykonawcę i tym samym wydłużenie
pogłębiarce transportu przewozu urobku co wpłynęło na czas transportowania.
9. prowadzenie prac czerpalnych przez inne firmy wprowadzone przez Wykonawcę co spowalniało żeglugę pogłębiarki z
uwagi na wąski tor wodny (zwalnianie celem uniknięcia kolizji pogłębiarek).
10. nieodpowiednie zakotwiczenie dalb cumowniczych co skutkowało częstymi naprawami.
11. nierównomierne przegłębienia akwenu znacznie utrudniały prowadzenie prac czerpalnych.
12. nieoczyszczony akwen ze śmieci i zanieczyszczeń, które przyczyniły się do przestoju pogłębiarki i wykonywania
dodatkowych czynności czyszczenia głowicy w dniach od 13 listopada 2024 r. do dnia 17 listopada 2024 r. oraz w dniu
21 listopada 2024 r. i w konsekwencji wystąpienie poważnego uszkodzenia i wykonania napraw sterośruby w dniach 3 i 4
stycznia 2025 r. Konieczność składowania zanieczyszczeń na pokładzie pogłębiarki z uwagi na brak ich odbioru przez
Wykonawcę.
13. dodatkowe przestoje na uzupełnienie wody pitnej z uwagi na brak odpowiedniej koordynacji.
14. niekorzystne warunki atmosferyczne w dniach od 18 do 20 listopada 2024 r., w dniu 16 grudnia 2024 r., 12 stycznia
2025 r., 20 i 21 stycznia 2025 r.
- w piśmie procesowym wskazano, że przyczyną awarii pogłębiarki były zanieczyszczenia na dnie akwenu zassane
przez pompę. Przyczyną awarii nie były sieci rybackie, gdyż wtedy awarii uległby napęd. Zdarzenie z sieciami rybackimi
miało miejsce wcześniej w dniu 3 stycznia 2025 r. i przestój trwał 21 godzin i 20 minut, albowiem awaria została usunięta
przez załogę – wynika z korespondencji z dnia 4 stycznia 2025 r.
- korespondencja z dnia 12 lutego 2025 r.: Pan S.K. poinformował Fabe o postępie prac naprawczych: oględziny
pogłębiarki zakończyły się 11 lutego 2025 r. Termin dostawy części zamiennych celem usunięcia awarii został
wyznaczony na 15-16 lutego 2025 r. Wznowienie prac będzie możliwe od dnia 19 lutego 2025 r.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że w ramach umowy podwykonawczej z dnia 21 października 2024
r. nr 004/P/2024/Elbląg zawartej pomiędzy Fabe Polska i H. ten ostatni był zobowiązany do wykonania robót
budowalnych, które do dnia 30 stycznia 2025 r. zrealizował w wymiarze ok 36% szacunkowej ilości kubatury, mimo
upływu przeszło 80% czasu przewidzianego na realizację robót. W raporcie dziennym z dnia 31 stycznia 2025 r.
przedstawionym Fabe H. zawarł informację, że pogłębiarka na jednostce H. II uległa awarii. H. informował także Fabe, że
jednostka H. II musi się udać do stoczni w Niemczech celem naprawy. Dalej zaś Fabe otrzymywała od H. informacje, że
jednostka H. II wymaga napraw. Fabe dokonała oceny możliwości i zasadności kontynuacji współpracy z H. mając na
uwadze w szczególności naruszenia warunków Umowy przez H. oraz wprowadzenie Fabe w błąd. W toku tej oceny
Fabe doszła do wniosku, iż zaszły przesłanki do odstąpienia od umowy i działania te są w pełni zasadne i racjonalne, tak
w świetle umowy, jak i też przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Z tego też względu pismem z dnia 14 lutego
2025 r. Fabe odstąpiła od umowy z Hegmann. Odwołujący argumentował, że H. GmbH był kluczowym podwykonawcą,
którego zejście z budowy oznaczało brak możliwości wykonania prac w terminie. Biorąc pod uwagę dostępność tak
specjalistycznego sprzętu, generalny wykonawca został pozbawiony możliwości realizacji zadania.
Odwołujący wskazywał, że obecnie H. GmbH został wybrany jako wykonawca robót w ramach konsorcjum do zakresu,
który poprzednio wykonywał dla Fabe, co stanowi naruszenie dobrych obyczajów (zachowanie przedsiębiorcy w wyniku,
którego następuje utrudnienie lub niemożliwość realizacji robót przez innego wykonawcę). W związku z tym wykonawca
winny naruszenia nie może czerpać z takich działań korzyści, jakie daje mu przejęcie odcinka budowy po poprzednim
wykonawcy. Odwołujący podnosił, że w trakcie realizacji zadania dla Fabe Polska sp. z o.o. H. GmbH nie wykonał
zleconych mu robót.
Izba uznała, że zarzut nie został należycie uzasadniony tak w odniesieniu do powołania i uzasadnienia okoliczności
prawnych jak i rzetelnego przedstawienia okoliczności faktycznych. Izba zauważa, że odstąpienie od umowy jest
jednostronną czynnością prawną, w tym przypadku takie oświadczenie złożyło Fabe Polska, co nie może przesądzać,
że odstąpienie nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po stronie Podwykonawcy – H.. Ustalony przez Izbę stan
faktyczny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przeczy takiemu stwierdzeniu i potwierdza
jedynie w sposób pewny, na co zwracał uwagę Zamawiający, że w trakcie realizacji doszło do konfliktu pomiędzy
Generalnym Wykonawcą a Podwykonawcą.
Jak wynika z prowadzonej przez Fabe Polska z H. korespondencji, Podwykonawca zwracał uwagę na nienależyte
przygotowanie akwenu (oczyszczenie z zanieczyszczeń i śmieci) oraz infrastruktury do prowadzenia prac czerpalnych,
utrudnianie wykonywania prac przez inne wprowadzone przez Generalnego Wykonawcę jednostki czy przyczyny
niezależne od H. – niekorzystne warunki atmosferyczne – uniemożliwiające realizację w większym obmiarze urobku.
Odwołujący wskazywał, że Podwykonawca „zszedł z budowy”, chociaż takie okoliczności nie wynikają z dołączonego do
odwołania pisma z dnia 14 lutego 2025 r., a w szczególności, że to „zejście z budowy” było dobrowolne i zamierzone.
Z prowadzonej korespondencji wynika, że awarii uległa jednostka H. II. Odwołujący nie podaje jednak przyczyn tej awarii,
natomiast Przystępujący podnosił, że awaria wynikała z uszkodzenia pompy i silnika przez zassany przez pompę gruz i
zanieczyszczenia, których nie oczyścił Generalny Wykonawca. Odwołujący podaje także, że Fabe dokonywała analizy
zaangażowania H., w tym: „dokonała oceny możliwości i zasadności kontynuacji współpracy z H. mając na uwadze w
szczególności naruszenia warunków Umowy przez H. oraz wprowadzenie Fabe w błąd.”jednak konkretny opis zdarzeń nie
został przez Odwołującego w odwołaniu przedstawiony. Przede wszystkim Odwołujący nie wskazał na czym polegało
wprowadzenie Wykonawcy Fabe w błąd. Przedstawiona Izbie korespondencja wskazuje na bieżące raportowanie przez
Podwykonawcę o trudnościach, postępach prac i terminach usunięcia awarii jednostki i jej powrotu do wykonywania prac
czerpalnych (na dzień 19 lutego 2025 r.). Podwykonawca nie zamierzał więc kończyć współpracy z Fabe a kontynuować
prace, o czym informował Fabe w dniu 12 lutego 2025 r. Jeszcze w dniu 11 lutego 2025 r. Fabe wskazywała, że
przywróci infrastrukturę jak jednostka będzie gotowa do kontynuowania prac, a następnie w dniu 14 lutego 2025 r. Fabe
odstąpiła od umowy podwykonawczej pomimo deklaracji ze strony Podwykonawcy, że wznowienie prac będzie możliwe
od dnia 19 lutego 2025 r. Trudno w takich okolicznościach uznać, aby działania podejmowane przez Podwykonawcę
świadczyły o zamiarze doprowadzenia do uniemożliwienia Generalnemu Wykonawcy wykonania na rzecz
Zamawiającego świadczenia.
Izba zauważa dalej, że Zamawiający stwierdził nienależyte wykonywanie umowy głównej przez Generalnego Wykonawcę
w kontekście naruszenia jej postanowień dotyczących płatności na rzecz podwykonawcy. Jak podniósł Zamawiający w
odpowiedzi na odwołanie: „w toku realizacji przedmiotowej inwestycji doszło do sporu pomiędzy podwykonawcą,
a wykonawcą. W efekcie sporu, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, po bezskutecznych wezwaniach
kierowanych do wykonawcy, Zamawiający zapłacił bezpośrednio wynagrodzenie podwykonawcy oraz ściągnął tą płatność
z zabezpieczenia wykonania wykonawcy.” Potwierdzeniem dokonania bezpośredniej zapłaty jest korespondencja od
Urzędu Morskiego w Gdyni nr RI.225.73.676.224.2025.DS z dnia 23 czerwca 2025 r., nr RI.225.73.676.237.2025.DS z
dnia 19 sierpnia 2025 r., złożona jako dowód przez Przystępującego. W piśmie procesowym Przystępujący wskazał:
„Wykonawca, to jest konsorcjum spółek FABE Polska Sp. z o. o. i PRCiP Sp. z o. o., pomimo wielokrotnych ww. monitów,
narad koordynacyjnych budowy i instrukcji ustnych Zamawiającego oraz niezależnego Inżyniera Kontraktu (podmiot który
był odpowiedzialny za kontrole projektu i jego rozliczenia finansowe) wzywających do zapłaty na rzecz Podwykonawcy -
spółki H. GmbH wynagrodzenia za prace - nie dokonał tej zapłaty. W konsekwencji Zamawiający potrącił kwotę należną
spółce H. GmbH z gwarancji należytego wykonania umowy złożonej przez konsorcjum spółek FABE Polska Sp. z o. o. i
PRCiP Sp. z o. o. w ostatnim dniu jej obowiązywania i jednocześnie Zamawiający dokonał bezpośredniej zapłaty na rzecz
spółki H. GmbH wymagalnej kwoty. W protokole końcowego odbioru robót dla tej inwestycji ta sytuacja została opisana w
ten sposób, że ww. Konsorcjum nie wywiązało się należycie ze swoich obowiązków umownych naruszyło zapisy umowne
w stosunku do swojego Podwykonawcy (H. GmbH) poprzez brak zapłaty należnego wynagrodzenia, przez co
Zamawiający został zmuszony do potrącenia tej kwoty z gwarancji należytego wykonania umowy i dokonania
bezpośredniej zapłaty na rzecz Podwykonawcy tj. H. GmbH.”
W stanie faktycznym, które Izba ustaliła na podstawie przedłożonych w postępowaniu odwoławczym dowodów nie
sposób przypisać H. popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji, przy czym Odwołujący nie precyzuje konkretnego czynu
a wskazuje wyłącznie na naruszenie dobrych obyczajów (art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 85: „Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem
lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.”)
Izba nie stwierdziła przy tym naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy pzp, zgodnie z którym: „1. Zamawiający odrzuca
ofertę, jeżeli: (…) 7) została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia
1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.” Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać,
że Fabe została wprowadzona w błąd, a Podwykonawca H. działał z zamiarem doprowadzenia do rozwiązania umowy
łączącej Konsorcjum Fabe i Odwołującego z Zamawiającym celem uzyskania spornego zamówienia w kolejnym
(przedmiotowym) postępowaniu. Niezrozumiałe pozostają przy tym twierdzenia Odwołującego, że: „Za działanie
sprzeczne z dobrymi obyczajami może być także uznane złożenie oferty, która wydaje się być najkorzystniejsza jedynie
pozornie, gdyż od samego początku wiadomo, że nie będzie możliwa do zrealizowania na warunkach, które zadecydowały
o jej wyborze, jednoznacznie łamie zasady uczciwej konkurencji i prowadzi do szkody dla wykonawców oferujących
realistyczne warunki wykonania zamówienia, pozbawiając ich w praktyce możliwości uczestnictwa w przetargu. Takie
podejście wynika z faktu, iż w trakcie realizacji zadania dla Fabe Polska sp. z o.o. H. GmbH nie wykonał zleconych mu
robót.” Odwołujący nie został pozbawiony konkurowania w tym postępowaniu. Nie jest przy tym wiadome, dlaczego
Odwołujący uznaje, że oferta Konsorcjum jest jedynie pozornie najkorzystniejsza, gdyż Wykonawca nie wykona prac
zgodnie z warunkami zamówienia. Z powyższego nie sposób wywieść, dlaczego złożenie oferty przez Konsorcjum w
postępowaniu konkurencyjnym, otwartym dla każdego potencjalnego wykonawcy spełniającego wymagania SW Z,
należałoby uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Z tych powodów zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe Izba w całości oddaliła odwołanie w sprawie KIO 5619/25.
Izba uznała za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia wniosek dowodowy: korespondencję elektroniczną od Pani Anny
Zakaszewskiej z dnia 20 listopada 2025 r. o zakończeniu współpracy z Odwołującym PRCP z dniem 30 listopada 2025 r.
na okoliczność, że Odwołujący nie dysponuje obecnie osobą spełniającą wymagania Zamawiającego na stanowisku
Kierownika budowy wskazaną w ofercie. Przedmiotem rozpoznania nie była bowiem oferta Odwołującego, a podnoszone
okoliczności nie mają związku z podniesionymi zarzutami i ewentualnym brakiem wpływu na wynik w przypadku
stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, gdyż Izba oddaliła odwołanie
w całości.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574
ustawy pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na poczet
niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez Odwołującego i koszt
wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego oraz zasądzając od Odwołującego na rzecz Zamawiającego koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3600,00 zł oraz z tytułu
kosztów dojazdu na posiedzenie i rozprawę w wysokości 343,50 zł na podstawie faktur przedstawionych przez
Zamawiającego na rozprawie. Zamawiający przedstawił faktury za koszty dojazdu na posiedzenie i rozprawę w obu
sprawach połączonych w łącznej wysokości 687,00 zł, dlatego Izba rozdzieliła te koszty po połowie do każdej ze spraw.
KIO 5621/25
Zarzut 1 i 2
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny.
Zgodnie z SWZ:
- „Rozdział I – Określenia i skróty 1. Określenia użyte w specyfikacji warunków zamówienia oznaczają: (…) 5)
Wykonawca – osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która
oferuje na rynku wykonanie robót budowlanych lub obiektu budowlanego, dostawę produktów lub świadczenie usług lub
ubiega się o udzielenie zamówienia, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. Wykonawcy z
państw trzecich, z którymi Unia Europejska nie jest związana żadną umową międzynarodową gwarantującą na zasadzie
wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, nie mają zapewnionego dostępu do przedmiotowego
Zamówienia.”
- „Rozdział VII – Postanowienia uzupełniające dotyczące postępowania i przedmiotu zamówienia (…) 9. Oferty
Wykonawców z państw trzecich, z którymi Unia Europejska nie jest związana żadną umową międzynarodową
gwarantującą na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, zostanie odrzucona na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 9) Ustawy.”
Pismem z dnia 3 grudnia 2025 r. Zamawiający poinformował o odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226
ust. 1 pkt 5a, w związku z art. 16a ustawy pzp: „Uzasadnienie prawne: Art. 16a - W zakresie objętym Porozumieniem
Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub innymi umowami międzynarodowymi gwarantującymi
na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stronq jest Unia Europejska,
zamawiający zapewnia wykonawcom pochodzącym z państw trzecich będących stronami tego porozumienia lub tych
umów międzynarodowych oraz robotom budowlanym, dostawom i usługom pochodzącym z tych państw takie samo
traktowanie jak traktowanie wykonawców pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz robót
budowlanych, dostaw i usług pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Art. 226 ust. 1 pkt 5a - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę pochodzącego z państwa
trzeciego niebędącego stroną umowy międzynarodowej lub wspólnie z wykonawcą pochodzącym z państwa trzeciego
niebędącego stroną umowy międzynarodowej, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1 lub 2;
Uzasadnienie faktyczne:
Zgodnie z art. 16a PZP zamawiający zapewnia równe traktowanie wykonawców pochodzących z państw trzecich
będących stronami GPA lub innych umów UE w zakresie dostępu do zamówień publicznych. Pojęcie „wykonawcy
pochodzącego” z państwa strony takiej umowy należy interpretować ściśle, w świetle art. 25 dyrektywy 2014/24/UE oraz
art. 43 dyrektywy 2014/25/UE, których implementację stanowi art. 16a PZP. Trybunał Sprawiedliwości w wyrokach w
sprawach C-652/22 Kolin oraz C-266/22 CRRC wyraźnie wskazał, że prawo do „nie mniej korzystnego traktowania”
przysługuje wyłącznie wykonawcom z państw trzecich, z którymi Unia zawarła umowy gwarantujące równy i wzajemny
dostęp do zamówień publicznych; wykonawcy z pozostałych państw trzecich nie mają zagwarantowanego dostępu i mogą
być wykluczani z postępowań, a dyrektywy zamówieniowe nie mogą być przez nich powoływane w celu dochodzenia
równego traktowania.
Jednocześnie system prawa unijnego w obszarze zamówień nie ogranicza się do formalnego kryterium miejsca
rejestracji. W art. 86 ust. 5 lit. b dyrektywy 2014/25/UE, na który powołuje się Trybunał w sprawie C-652/22, przewidziano
możliwość objęcia środkiem ograniczającym nie tylko przedsiębiorstw z danego państwa trzeciego, lecz także
przedsiębiorstw z siedzibą na terytorium Unii, „nieposiadających żadnych bezpośrednich i skutecznych powiązań
z gospodarką państwa członkowskiego", a jedynie powiązanych z przedsiębiorstwami tego państwa trzeciego. Tym
samym prawodawca UE zezwala na pominięcie formalnej siedziby i zbadanie rzeczywistego zakorzenienia
gospodarczego podmiotu.
W konsekwencji, przy wykładni art. 16a PZP, pojęcie „wykonawcy pochodzącego z państwa objętego umową” należy
odnosić nie tylko do miejsca rejestracji, lecz do całokształtu powiązań ekonomicznych wykonawcy z tym państwem, w
tym struktury własnościowej, ośrodka faktycznego zarządzania i beneficjentów rzeczywistych. Wykonawca formalnie
zarejestrowany w państwie objętym GPA (np. Izrael), lecz w 100% kontrolowany przez podmiot z państwa nieobjętego
umową (np. przedsiębiorstwo państwowe z ChRL), może zostać uznany za wykonawcę pochodzącego w istocie z państwa
trzeciego spoza umowy, a więc pozbawionego statusu „kwalifikującego się wykonawcy” w rozumieniu art. 16a PZP.
Mając na względzie powyższe, Zamawiający stwierdził, że wykonawca PAN MEDITERRANEAN ENGINEERING
COMPANY LTD z siedzibą w Tel Aviv, zgodnie z treścią odpisu z rejestru, jest w całości kontrolowane przez
przedsiębiorcę chińskiego, wobec własności 100% kapitału oraz powiązań osobowych - jedynego Dyrektora spółki.
Art. 16a PZP oraz przepisy GPA gwarantują równe traktowanie wyłącznie tym wykonawcom, którzy rzeczywiście
pochodzą z państw będących stronami GPA. W świetle orzecznictwa TSUE, w szczególności wyroków w sprawach C-
266/22 (CRRC) oraz C-652/22 (Kolin), pojęcie „pochodzenia” nie może być interpretowane formalistycznie, wyłącznie w
oparciu o miejsce rejestracji spółki. Trybunał jednoznacznie wskazał, że prawo dostępu do zamówień publicznych
przysługuje jedynie wykonawcom, którzy wykazują realne powiązania gospodarcze z państwem będącym stroną
odpowiedniej umowy, natomiast nie dotyczy podmiotów, które jedynie pozornie są z tym państwem związane, podczas
gdy faktyczna kontrola, decyzje strategiczne i finansowanie pochodzą z państwa trzeciego spoza systemu GPA.
W przypadku Pan Mediterranean Engineering Company Ltd. (PMEC) analiza struktury właścicielskiej i funkcjonalnej
prowadzi do wniosku, że spółka ta nie posiada autonomii właściwej dla wykonawców rzeczywiście pochodzących z Izraela.
PMEC jest w całości kontrolowana przez China Harbour Engineering Company (CHEC), będącą częścią państwowej
grupy China Communications Construction Company (CCCC), podlegającej bezpośredniej kontroli i nadzorowi państwa
chińskiego. Działalność PMEC w Izraelu nie ma charakteru samodzielnej obecności gospodarczej, lecz stanowi lokalne
przedłużenie operacji chińskiego koncernu państwowego. PMEC funkcjonuje jako lokalny wehikuł projektowy (local
project vehicle), służący realizacji kontraktów pozyskanych i finansowanych przez CHEC/CCCC, przy wykorzystaniu
zasobów, knowhow oraz zaplecza kapitałowego grupy chińskiej. Decyzje strategiczne, struktura finansowania oraz
rzeczywisty nadzór korporacyjny należą nie do organów izraelskich, lecz do podmiotów dominujących w Chinach.
W świetle powyższego, PMEC nie może zostać uznana za wykonawcę „pochodzącego” z Izraela w rozumieniu art. 16a
PZP i GPA. Przyznanie jej statusu wykonawcy pochodzącego z państwa-strony GPA prowadziłoby do obejścia
ograniczeń systemu i udzielenia ochrony przewidzianej dla podmiotów GPA spółce, która w istocie jest narzędziem
państwowego wykonawcy z państwa trzeciego.
W realiach chińskiego systemu gospodarczego spółki działające w formie kapitałowej, zwłaszcza te należące do grup
państwowych, podlegają systemowej i ustawowej kontroli państwa oraz Komunistycznej Partii Chin. Obowiązki te wynikają
zarówno z regulacji dotyczących własności państwowej, jak i z przepisów nakładających na przedsiębiorstwa obowiązek
podporządkowania się ogólnym kierunkom politycznym i gospodarczym państwa. W grupach takich jak China
Communications Construction Company (CCCC) i China Harbour Engineering Company (CHEC), będących
przedsiębiorstwami państwowymi lub państwowo kontrolowanymi, nadzór właścicielski, decyzje strategiczne, polityka
kadrowa, finansowanie oraz kierunki ekspansji zagranicznej są kształtowane zgodnie z celami państwa chińskiego i jego
polityką gospodarczą. Oznacza to, że każda spółka zależna — także działająca poza terytorium Chin, w tym w Izraelu —
jest w sposób konieczny i trwały podporządkowana strukturze korporacyjnej, w której decydujące znaczenie mają organy i
instytucje podmiotów dominujących znajdujących się w Chinach.
W konsekwencji nie jest możliwe, aby spółka zależna w pełni należąca do chińskiego przedsiębiorstwa państwowego
miała autonomię gospodarczą oderwaną od interesu i kierownictwa właściciela. Spółka taka — niezależnie od miejsca
rejestracji — nie dysponuje realną niezależnością decyzyjną w sensie strategicznym ani finansowym. Dotyczy to również
Pan Mediterranean Engineering Company Ltd. (PMEC), która jest w 100% własnością CHEC, a przez to włączona jest w
struktury nadzorcze i zarządcze państwowej grupy CCCC. Oznacza to, że jej działania, decyzje korporacyjne, udział w
przetargach i sposób realizacji kontraktów są podporządkowane interesowi grupy dominującej, a w konsekwencji —
polityce i interesom państwa chińskiego.
Z ogólnie dostępnych informacji wynika, że China Harbour Engineering Company (CHEC) stanowi integralną część
China Communications Construction Company (CCCC), jednej z największych chińskich grup infrastrukturalnych,
działającej w sektorach budownictwa morskiego, portowego, drogowego i kolejowego. CHEC jest spółką w pełni zależną
od CCCC, co oznacza, że podlega jej nadzorowi korporacyjnemu, strategii inwestycyjnej oraz polityce ekspansji
zagranicznej.
W ramach struktury grupy CCCC spółki zależne, takie jak CHEC, nie prowadzą działalności samodzielnie, lecz realizują
zadania wynikające z decyzji podejmowanych na poziomie centrali, w tym dotyczące udziału w przetargach, zawierania
umów, pozyskiwania finansowania oraz kierunków geograficznych działalności.
CCCC jest podmiotem państwowym względnie państwowo kontrolowanym, co wynika z jego pozycji w systemie
przedsiębiorstw należących do chińskiego państwa lub przez nie nadzorowanych. Grupa CCCC została utworzona i
rozwinięta jako przedsiębiorstwo podporządkowane nadzorowi właścicielskiemu państwowej Komisji Nadzoru i
Administracji Aktywów Państwowych (State-owned Assets Supervision and Administration Commission SASAC), która
pełni rolę właściciela w imieniu rządu Chińskiej Republiki Ludowej. SASAC posiada uprawnienia do powoływania
kierownictwa, zatwierdzania strategii, nadzoru nad działalnością operacyjną oraz kontroli realizacji polityki gospodarczej
państwa. CCCC jako przedsiębiorstwo podległe SASAC realizuje nie tylko cele komercyjne, lecz również zadania zgodne
z założeniami polityki gospodarczej i infrastrukturalnej państwa chińskiego, w tym projekty o charakterze strategicznym,
finansowane bądź wspierane przez państwo.
W rezultacie CHEC, jako spółka zależna CCCC, funkcjonuje w pełnym i nieprzerwanym reżimie kontroli korporacyjnej
sprawowanej przez podmiot państwowy. Jej działalność, polityka inwestycyjna oraz kierunki ekspansji są bezpośrednio
determinowane przez decyzje CCCC, a przez to — pośrednio — przez instytucje państwa chińskiego. Oznacza to, że
CHEC, mimo że może działać poprzez spółki zależne w innych państwach, pozostaje w istocie narzędziem realizacji
interesów i strategii przedsiębiorstwa państwowego i nie posiada faktycznej niezależności od struktur państwowych Chin.
Taka struktura ma charakter systemowy i nie jest incydentalna: w grupach państwowych, takich jak CCCC, nadzór
właścicielski, procesy decyzyjne, polityka personalna i zarządcza są bezpośrednio powiązane z administracją państwową
i mechanizmami kontroli państwa.
W świetle art. 16a PZP oraz zasad wynikających z orzecznictwa TSUE (w szczególności CRRC i Kolin), o
zakwalifikowaniu wykonawcy jako „pochodzącego” z państwa objętego GPA decyduje nie formalne miejsce rejestracji,
lecz rzeczywista przynależność gospodarcza i kontrola. Nie można zatem uznać, że PMEC — spółka będąca w pełni
własnością i pod całkowitą kontrolą chińskiego przedsiębiorstwa państwowego — jest wykonawcą faktycznie
pochodzącym z Izraela. Jej lokalna rejestracja nie zmienia tego, że wszelkie strategiczne i kluczowe decyzje są
determinowane przez podmioty dominujące z Chińskiej Republiki Ludowej, a więc państwa nieobjętego GPA.
Dopuszczenie takiej spółki do korzystania z ochrony przysługującej wykonawcom z państw GPA prowadziłoby do
obejścia celu regulacji, umożliwiając podmiotom z państw trzecich dostęp do reżimu niedyskryminacji poprzez samo
utworzenie spółki zależnej na terytorium państwa-strony umowy. W efekcie, niezależnie od formalnego statusu PMEC
jako podmiotu izraelskiego, jej rzeczywista przynależność gospodarcza i korporacyjna jednoznacznie wskazuje na Chiny,
co wyklucza objęcie jej zakresem art. 16a PZP i uprawnieniami wykonawców z państw GPA.”
Na wstępie wskazania wymaga, że Zamawiający w treści SW Z wskazał, że: „W ykonawcy z państw trzecich, z którymi
Unia Europejska nie jest związana żadną umową międzynarodową gwarantującą na zasadzie wzajemności i równości
dostęp do rynku zamówień publicznych, nie mają zapewnionego dostępu do przedmiotowego Zamówienia.” Zamawiający
zastrzegł przy tym, że: „Oferty Wykonawców z państw trzecich, z którymi Unia Europejska nie jest związana żadną
umową międzynarodową gwarantującą na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych,
zostanie odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 9) Ustawy.” Bezsporne było w sprawie, że Zamawiający odrzucił
ofertę Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5a ustawy pzp, zgodnie z którym: „1. Zamawiający odrzuca ofertę,
jeżeli: 5a) została złożona przez wykonawcę pochodzącego z państwa trzeciego niebędącego stroną umowy
międzynarodowej lub wspólnie z wykonawcą pochodzącym z państwa trzeciego niebędącego stroną umowy
międzynarodowej, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1 lub 2.” Izba uznała zarzut za zasadny
jednak nie podziela stanowiska Odwołującego, że wskazanie podstawy prawnej – art. 226 ust. 1 pkt 9 ustawy pzp
powoduje, że odrzucenie oferty jest nieuprawnione. Przesłanki odrzucenia oferty z art. 226 ust. 1 ustawy pzp mają
zastosowanie niezależnie czy Zamawiający je wskaże w SW Z czy nie. Izba podzieliła natomiast stanowisko
Odwołującego w pozostałym zakresie, że Zamawiający niezasadnie uznał wykonawcę Pan Mediterranean Engineering
Company LTD za wykonawcę pochodzącego z państwa trzeciego, z którym Unia Europejska nie jest związana żadną
umową międzynarodową gwarantującą na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych. Nie
powielając argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu oddalenia wniosku o odrzucenie odwołania Izba dodatkowo
zauważa, że Zamawiający nie dokonał badania pochodzenia wykonawcy w myśl regulacji krajowych i unijnych. Jak
wynika z decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego Zamawiający pominął ustalenie miejsca prowadzenia działalności i
siedziby Odwołującego, a przyjął natomiast, że kwestia powiązań osobowych, kapitałowych z państwem trzecim,
dominujących wpływów i kontroli politycznej powoduje, że Odwołującego należy uznać za pochodzącego z państwa
trzeciego. Słusznie więc Odwołujący podnosił, że takie postrzeganie „pochodzenia wykonawcy” nie wynika z obecnie
obowiązujących przepisów krajowych czy unijnych i wbrew twierdzeniom Zamawiającego, nie można go również
wyprowadzić z orzeczeń TSUE czy dyrektyw unijnych. Zgodnie z ustawą pzp za miejsce pochodzenia wykonawcy
uznaje się siedzibę, miejsce prowadzenia działalności. Izba dostrzega przy tym, a co podnosił Zamawiający, że
powoływane w sprawie Rozporządzenie IZM w kontekście sposobu rozumienia „pochodzenia wykonawcy” nie ma
bezpośredniego zastosowania i nadaje uprawnienie Komisji Europejskiej do przyjęcia środka IZM to jednak sam środek
IZM dotyczy właśnie ograniczenia dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków
zamówień publicznych, stąd pomocnicze wykorzystanie tej regulacji dla ustalenia pochodzenia wykonawcy jest zdaniem
Izby uzasadnione, a co zostało wprost zaznaczone w uzasadnieniu nowelizacji ustawy pzp. Zamawiający nie przedstawił
przy tym konkretnych regulacji wyrażających odmienny kierunek interpretacyjny. Zgodnie więc z przepisami krajowymi i
przyjmując nawet szersze rozumienie tego pochodzenia wynikające z Rozporządzenia IZM: ustalenie miejsca
prowadzenia działalności i siedziby oraz ustalenie, że wykonawca prowadzi istotną działalność gospodarczą na terenie
państwa członkowskiego UE lub państwa, z którym Unia jest związana umową międzynarodową następuje przed
badaniem struktury własnościowej, dominujących wpływów i kontroli. Zdaniem Izby, co już zostało podniesione w
kontekście oddalenia wniosku o odrzucenie odwołania, Odwołujący nie jest przedsiębiorstwem fasadowym z uwagi na
powiązania z państwem chińskim o czym przekonywał Zamawiający. Odwołujący nie tylko formalnie ma siedzibę na
terenie Izraela, ale prowadzi w Izraelu istotną działalność gospodarczą. Zamawiający nieprawidłowo uznał więc
Odwołującego za wykonawcę z państwa trzeciego i niezasadnie odrzucił ofertę Odwołującego.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że powoływany przez Strony i Przystępującego wyrok KIO z dnia 29 października
2025 r. w sprawie o sygn. akt: KIO 3917/25 wyłącznie potwierdza powyższe rozważania, co do rozumienia „pochodzenia
wykonawcy.” Stan faktyczny tej sprawy był jednak odmienny, gdyż dotyczył możliwości zastosowania przez
zamawiającego sektorowego dodatkowej przesłanki wykluczenia z postępowania wykonawców, którzy co prawda mają
siedzibę i miejsce prowadzenia działalności na terenie państwa członkowskiego UE, ale posiadają powiązania z
państwem trzecim. W uzasadnieniu ww. wyroku Izba zważyła: „zamawiający sektorowi są na gruncie przepisów tak
unijnych jak i krajowych traktowani w sposób szczególny. Do zamawiających sektorowych ma zastosowanie odrębna
dyrektywa 2014/25/W E, która w art. 80 przewiduje większą swobodę zamawiających sektorowych w stosowaniu
obligatoryjnych i fakultatywnych przesłanek wykluczenia, w tym także analogicznie jak art. 393 ust. 1 pkt 2 ustawy
możliwość skorzystania z przesłanek nie występujących w dyrektywie klasycznej 2014/24W E pod warunkiem
obiektywnego charakteru przesłanki i wskazania w dokumentach zamówienia. Ustawodawca wspólnotowy wpisał też
wprost dla zamawiających sektorowych prawo do stosowania preferencji unijnych - art. 85 dyrektywy sektorowej
posiadający swój odpowiednik w art. 393 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz szczególny sposób postępowania w relacjach z
państwami trzecimi w zakresie zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi - art. 86 dyrektywy sektorowej. To
świadczy o tym, że zamawiający sektorowi z racji swego szczególnego statusu mają szersze prawa od zamawiających
klasycznych. (…) W tej sprawie zamawiający rozszerzył zakres stosowania niedopuszczenia wykonawców pochodzących
z tzw. państw trzecich rozszerzając zakres art. 16a ustawy. Zgodnie z art. 16 b pkt. 1 wykonawcami pochodzącymi z tzw.
państw trzecich to wykonawcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą oraz mają siedzibę albo miejsce zamieszkania
w państwach trzecich. Natomiast w tym postępowaniu zamawiający wykluczył udział także wykonawców, którzy wprawdzie
mają siedzibę lub miejsce zamieszkania w państwie członkowskim i w nim prowadzą działalność gospodarczą, ale którzy
z uwagi na różne formy powiązania z państwem trzecim mogą korzystać z warunków świadczenia zamówienia
niedostępnych wykonawcom z państw unijnych. W swojej istocie ta sprawa wymaga zatem rozstrzygnięcia, czy
zamawiający sektorowy ma prawo zawęzić dostęp do zamówienia innym podmiotom niż określone w art. 16a i b ustawy.
(…) w ocenie KIO ujęcie przez krajowego ustawodawcę w art. 16 b pochodzenia wykonawcy wyłącznie przez pryzmat
siedziby i miejsca prowadzenia działalności, jest ujęciem węższym niż wynika to z art. 3 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z
państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące
dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument
Zamówień Międzynarodowych – IZM), (…) KIO oczywiście dostrzega, że rozporządzenie IZM nie ma w tej sprawie
zastosowania, jednak przyjęta w nim definicja pochodzenia wykonawców przeczy tezie odwołującego, że wykonawca
posiadający siedzibę i miejsce prowadzenia działalności w państwie członkowskim nie może być uznany na gruncie prawa
unijnego za podmiot pochodzący z państwa trzeciego. To w ocenie KIO oznacza, że zamawiający sektorowy, jak w tej
sprawie mając możliwość szerszego zastosowania przesłanek wykluczenia niż zamawiający klasyczny, mógł odnieść się
do definicji pochodzenia wykonawcy wiążącej to pochodzenie nie tylko z siedzibą i prowadzeniem działalności, ale także z
powiązaniami kapitałowymi, właścicielskim i innymi działaniami kontrolnymi wskazującymi na rzeczywiste pochodzenie
wykonawcy.” Przedmiotowe zamówienie nie jest jednak zamówieniem sektorowym, w którym zamawiający może
zastosować w dokumentach zamówienia inne podstawy wykluczenia inne określone w art. 108, art. 109 ustawy pzp, o ile
mają one obiektywny charakter.
Dlatego Izba uwzględniła zarzut niezasadnego odrzucenia oferty Odwołującego i nakazała przywrócenie Odwołującego
do postępowania uznając, że naruszenie może mieć wpływ na wynik postępowania.
Izba nie podzieliła stanowiska Przystępującego H., który powoływał się na pismo Zamawiającego z dnia 26 stycznia 2026
r. informujące, że Odwołujący nie przedłużyli terminu związania ofertą i podnosił, że ich oferty straciły ważność i nie
mogą zostać wybrane w postępowaniu. Abstrahując od kwestii, że Odwołujący podnosili brak wezwania do przedłużenia
terminu związania ofertą to słusznie argumentował Odwołujący w sprawie KIO 5621/25, że zgodnie z art. 252 ust. 2
ustawy pzp wybór oferty po upływie terminu związania ofertą jest możliwy. W myśl tego przepisu: „Jeżeli termin związania
ofertą upłynął przed wyborem najkorzystniejszej oferty, zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta otrzymała
najwyższą ocenę, do wyrażenia, w wyznaczonym przez zamawiającego terminie, pisemnej zgody na wybór jego oferty.”
Nadto, zgodnie z ust. 3: „W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 2, zamawiający zwraca się o wyrażenie takiej
zgody do kolejnego wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, chyba że zachodzą przesłanki do
unieważnienia postępowania.”
Izba uwzględniła zarzut niezasadnego odrzucenia oferty Odwołującego więc zarzut ewentualny zaniechania czynności
wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy pzp dotyczących ustalenia kraju
pochodzenia Odwołującego pozostawiła bez rozpoznania.
Zarzut 3 i 4
Zarzut nie potwierdził się.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SWZ:
- „Rozdział XI – Procedura odwrócona. Wykaz oświadczeń lub dokumentów, potwierdzających spełnienie warunków
udziału w postępowaniu oraz brak podstaw wykluczenia z postępowania, które Zamawiający będzie żądał od Wykonawcy,
którego oferta została najwyżej oceniona (…) 7. Oświadczenie JEDZ składa się w formie elektronicznej opatrzonej
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, wystawionym przez dostawcę kwalifikowanej usługi zaufania, będącego
podmiotem świadczącym usługi certyfikacyjne - podpis elektroniczny, spełniające wymogi bezpieczeństwa określone w
ustawie z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (t.j.Dz. U. z 2024 r. poz. 1725. ze
zm.); 8. Oświadczenia podmiotów składających ofertę wspólną oraz podmiotów udostępniających zasoby składane na
formularzu JEDZ powinny mieć formę dokumentu elektronicznego, podpisanego kwalifikowanym podpisem
elektronicznym przez każdego z nich w zakresie, w jakim potwierdzają okoliczności, o których mowa w treści art. 125 ust.
1 Ustawy.”
- „Rozdział XVI – Opis sposobu przygotowania oferty (…) 10. Oferta powinna być sporządzona zgodnie z wymaganiami
określonymi w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i
przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji
elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie (Dz. U. z 2020 r. poz. 2452). Sposób
złożenia oferty opisany został w Instrukcji obsługi dla Wykonawcy. 11. Zamawiający dopuszcza złożenie oferty w formie
paczki dokumentów. Opatrzenie elektronicznym podpisem kwalifikowanym paczki dokumentów jest równoznaczne
z opatrzeniem podpisem każdego dokumentu wchodzącego w skład paczki. (…) 13. Ofertę, w tym Jednolity Europejski
Dokument Zamówienia (JEDZ) i pozostałe oświadczenia sporządza się, pod rygorem nieważności, w formie
elektronicznej (podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym).”
Izba ustaliła również, że oferta Przystępującego H. została podpisana przez J.S. oraz U.W., uprawnionych do
reprezentacji zgodnie z dokumentami rejestrowymi spółki H..
Dowody Odwołujący:
- raport z walidacji podpisów złożonych pod formularzem ofertowym Wykonawcy z Systemu Informacyjnego Skarbowo-
Celnego (PUESC): W „ ynik NIEWAŻNY/NIEPRAW IDŁOW Y Szczegóły weryfikacji: Użyto zbyt słabej funkcji skrótu,
podpisu lub szyfrowania, (…) Certyfikat podpisującego: NIEWAŻNY/NIEPRAW IDŁOW Y, NIEZNANY, (…) Certyfikat
wystawcy Walidacja certyfikatu WAŻNY/PRAWIDŁOWY Status certyfikatu WAŻNY. (…) D-Trust GmbH”
- zrzuty ekranu z walidatora ProCertum SmartSign firmy Asseco:„pliki zweryfikowane błędnie”, „niekompletnie
zweryfikowany”.
- zrzuty ekranu ePUAP: „nie udało się sprawdzić podpisów.”
- opinia Urzędu Zamówień Publicznych pod tytułem: „Elektronizacja zamówień publicznych” („A ktualnie certyfikat
dostawcy usług zaufania w zakresie świadczenia usługi zaufania polegającej na walidacji danych posiada Asseco Data
Systems S.A.”) oraz zrzuty ekranu z walidacji podpisów pod ofertą Przystępującego H., Odwołującego Pan
Mediterranean Engineering Company LTD i Odwołującego PRCiP w programie proCertum SmartSign: podpis
Przystępującego H.: „niekompletne zweryfikowany”, „Certyfikat użyty do podpisu nie jest wydany przez kwalifikowany
punkt dystrybucji.”
Dowody Zamawiający:
- raport z weryfikacji podpisów (z dokumentacji postępowania),
- raport z weryfikacji podpisów (z daty sporządzenia odpowiedzi na odwołania) z Systemu Informacyjnego Skarbowo-
Celnego (PUESC,
- zrzuty ekranu z oprogramowania Szafir z weryfikacji podpisów złożonych pod formularzem oferty Przystępującego,
- raport z weryfikacji podpisów złożonych pod formularzem oferty Przystępującego z oprogramowania Cencert: „Podpis
poprawnie zweryfikowany Wynik weryfikacji ma wartość dowodową, o ile podpis został złożony przed 2026-02-01 17:29:09
(UTC).”
- raport z weryfikacji podpisów złożonych pod formularzem oferty Przystępującego z oprogramowania Sigillum,
- raport z walidacji podpisu pod ofertą Przystępującego w systemie Web Notarius firmy Asseco: „Niniejszy raport,
zgodnie z prawem Unii Europejskiej, stanowi prawny dowód z walidacji i potwierdza ważność lub nieważność
kwalifikowanych podpisów oraz pieczęci elektronicznych.”
Wszystkie powyższe walidacje przedstawiają wynik pozytywny, ważny, prawidłowy.
Dowody Przystępujący:
- zrzuty ekranu potwierdzające prawidłową walidację podpisu w ramach systemu dostawcy tych podpisów
elektronicznych w języku niemieckim,
- oferta Odwołującego,
- oferta Przystępującego oraz zrzuty z ekranu dokumentów Oferty – „ścieżka certyfikatu prawidłowa”,
- raporty weryfikacji podpisów Zarządu H. GmbH MF — KAS (puesc.gov.pl): „Wynik WAŻNY/PRAWIDŁOWY.”
- zrzut z ekranu z systemu Zamawiającego (Platforma zakupowa) złożonej oferty Przystępującego.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że walidacja podpisów elektronicznych złożonych pod formularzem
ofertowym Przystępującego H. wykazuje, że nie są kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi. Odwołujący wskazywał
w tym zakresie na naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy pzp („1. Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: (…) 3) jest
niezgodna z przepisami ustawy; (…) 5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia; (…).” Odwołujący
argumentował, że wyniki walidacji podpisów elektronicznych złożonych pod ofertą Wykonawcy – przeprowadzone
niezależnie w trzech odrębnych systemach: (i) kwalifikowanym walidatorze ProCertum Asseco, (ii) państwowym
walidatorze PUESC Ministerstwa Finansów oraz na (iii) platformie ePUAP – prowadzą do jednolitego, spójnego
i jednoznacznego wniosku, że podpisy złożone przez (i) p. J.S. i p. (ii) U.W. nie spełniają wymogów kwalifikowanego
podpisu elektronicznego w rozumieniu rozporządzenia eIDAS, a tym samym nie mogą zostać uznane za kwalifikowane
podpisy elektroniczne, których złożenie warunkuje ważność oferty na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy pzp („W
postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości równej lub przekraczającej progi unijne ofertę, wniosek o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie, wniosek, o którym mowa w art. 371
ust. 3, ora oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem nieważności, w formie
elektronicznej.”) oraz art. 78(1) § 1 Kodeksu cywilnego („Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej
wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem
elektronicznym.”). Odwołujący podkreślał również na rozprawie, że wynik walidacji podpisów przeprowadzony
w kwalifikowanym walidatorze jest najbardziej pewnym wynikiem i w pełni zgodnym z ww. Rozporządzeniem. W tym
zakresie Odwołujący wskazywał na art. 3 pkt 12, art. 26 i art. 32 rozporządzenia eIDAS i podnosił, że wyniki walidacji
jednoznacznie potwierdzają, że podpisy pod formularzem oferty Przystępującego H. nie spełniają ustawowych i unijnych
wymogów kwalifikowanego podpisu elektronicznego, a więc nie mogą stanowić ważnego podpisu pod ofertą złożoną w
trybie ustawy pzp.
Izba na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustaliła, że podnoszone przez Odwołującego
nieprawidłowości dotyczące złożonych pod ofertą podpisów okazały się chybione. Izba podziela przy tym stanowisko
Odwołującego, że Zamawiający wskazał w SW Z, a co wynika z art. 63 ust. 1 ustawy pzp oraz art. 78(1) § 1 Kodeksu
cywilnego, że ofertę: „sporządza się, pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej (podpisanej kwalifikowanym
podpisem elektronicznym.” W postępowaniu odwoławczym zostały przedłożone raporty z walidacji podpisów złożonych
pod formularzem ofertowym Przystępującego H. przeprowadzone w różnych programach do weryfikacji podpisów.
Odwołujący przedstawił raport z Systemu Informacyjnego Skarbowo-Celnego (PUESC) z wynikiem świadczącym
o nieważności/nieprawidłowości podpisu, natomiast Zamawiający i Przystępujący dowód przeciwny z tego samego
systemu z wynikiem prawidłowym. Nadto, Odwołujący złożył zrzuty ekranu z ePUAP, że: „nie udało się sprawdzić
podpisów.” oraz zrzuty ekranu z walidatora ProCertum SmartSign firmy Asseco, które informowały, że: „pliki
zweryfikowane błędnie”, „niekompletnie zweryfikowany”. Odwołujący podnosił przy tym, że walidacja przeprowadzona w
systemie Asseco jest całkowicie zgodna z rozporządzeniem eIDAS i stanowi niezaprzeczalny dowód nieprawidłowości
podpisów, gdyż jest to kwalifikowany walidator w rozumieniu art. 33 ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym: „1.
Kwalifikowaną usługę walidacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych może świadczyć wyłącznie kwalifikowany
dostawca usług zaufania, który: a) zapewnia walidację zgodnie z art. 32 ust. 1; oraz b) umożliwia stronom ufającym
otrzymanie wyniku procesu walidacji w automatyczny, wiarygodny i skuteczny sposób oraz przy użyciu zaawansowanego
podpisu elektronicznego lub zaawansowanej pieczęci elektronicznej dostawcy kwalifikowanej usługi walidacji.”
W konsekwencji Odwołujący podnosił, że takiej wiarygodności nie można przypisać dowodom złożonym przez
Przystępującego i Zamawiającego, czyli raportom z walidacji podpisów przeprowadzonej na platformie zakupowej, w
systemie PUESC, oprogramowaniu Szafir czy Sigillum, które przedstawiały pozytywne wyniki walidacji. W kontekście
argumentacji prezentowanej przez Odwołującego i powołanych przepisów rozporządzenia eIDAS dotyczących
kwalifikowanego walidatora Izba dała wiarę dowodom złożonym przez Zamawiającego: raport z weryfikacji podpisów
złożonych pod formularzem oferty Przystępującego z oprogramowania Cencert: „Podpis poprawnie zwryfikowany Wynik
weryfikacji ma wartość dowodową, o ile podpis został złożony przed 2026-02-01 17:29:09 (UTC).”oraz raport z walidacji
podpisu pod ofertą Przystępującego w systemie Web Notarius firmy Asseco: „Niniejszy raport, zgodnie z prawem Unii
Europejskiej, stanowi prawny dowód z walidacji i potwierdza ważność lub nieważność kwalifikowanych podpisów oraz
pieczęci elektronicznych.”, które zapewniają właśnie całkowitą zgodność z rozporządzeniem eIDAS i przedstawiają
wyniki pozytywne. Zarówno Cencert firmy Enigma Systemy Ochrony Informacji sp. z o.o. jak i WebNotarius Asseco Data
Systems, Certum (wskazanej w dowodzie powołanym przez Odwołującego: opinia UZP „Elektronizacja zamówień
publicznych”) zapewniają kwalifikowaną usługę walidacji podpisów zgodnych z rozporządzeniem eIDAS, co zapewnia im
pełną moc prawną w Unii Europejskiej. Dodatkowo Izba ustaliła na podstawie dostępnych list na stronie internetowej:
https://eidas.ec.europa.eu, że „D-TRUST GmbH”, przez którego zostały wystawione certyfikaty podpisów, jest zgodnym
z eIDAS kwalifikowanym dostawcą usług zaufania, a co Odwołujący kwestionował w pkt 68 odwołania:„Walidator
ProCertum Asseco jednoznacznie wskazał, że certyfikaty użyte do podpisu nie są wydane przez kwalifikowany punkt
dystrybucji oraz oznaczył je jako „niekompletnie zweryfikowane”.
Zdaniem Izby dowody te przesądzają o prawidłowości i ważności podpisów pod formularzem ofertowym
Przystępującego H. stąd Izba nie przychyliła się do wniosku Przystępującego i nie odroczyła rozprawy o 7 dni celem
dokonania tłumaczenia z języka niemieckiego na język polski dowodu: zrzuty ekranu potwierdzające prawidłową
walidację podpisu w ramach systemu dostawcy tych podpisów elektronicznych, gdyż w świetle przesądzających
dowodów złożonych przez Zamawiającego, ww. dowód należało uznać za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia, a więc
odroczenie rozprawy spowodowałoby nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu.
Zarzut 5 i 6
Zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
Izba podtrzymuje stan faktyczny ustalony w zakresie zarzutu braku wymaganych uprawnień w sprawie KIO 5619/25. Izba
dodatkowo ustaliła:
Zgodnie z SWZ: „Rozdział XIX – Opis kryteriów, którymi Zamawiający będzie się kierował przy wyborze najkorzystniejszej
oferty wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert 1. Przy wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający
będzie kierował się kryterium oceny: 1) Cena (C) – waga 80 % 2) Doświadczenie Kierownika Budowy (KB) - waga 20 %
(…) 3. W kryterium „Doświadczenie Kierownika Budowy” oferta otrzyma liczbę pkt na podstawie wskazanej w Ofercie
liczby kontraktów (budów), na których osoba wyznaczona do realizacji przedmiotowego zamówienia sprawowała (przez
cały okres trwania kontraktu lub co najmniej przez 6 miesięcy) funkcję kierownika budowy lub kierownika robót na
zakończonych kontraktach (budowach) obejmujących roboty pogłębiarskie i/lub refulacyjne w akwenie wodnym o
kubaturze nie mniejszej niż 250 000 m3 (słownie: dwieście pięćdziesiąt tysięcy m3) o wartości nie mniejszej niż 15 mln
(piętnaście milionów) PLN brutto, wg poniższej punktacji: - 2 kontrakty (budowy) – 0 pkt - 3 i więcej kontraktów (budów) –
20 pkt.”
Izba ustaliła, że Zamawiający w kryterium „Doświadczenie kierownika budowy” przyznał Przystępującemu 20 pkt.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że Zamawiający zaniechał wykluczenia Konsorcjum H. z
postępowania pomimo tego, że Wykonawca w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje
wprowadzające w błąd, że p. B.P. wskazany na stanowisko Kierownika Budowy posiada uprawnienia budowlane
w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń w rozumieniu Prawa budowlanego oraz Rozporządzenia w
sprawie przygotowania zawodowego, co miało istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w
postępowaniu (art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp). Względnie Odwołujący wskazywał, że Zamawiający nie powinien
przyznać ofercie Konsorcjum H. dodatkowych dwudziestu (20) punktów w kryterium „Doświadczenie Kierownika
Budowy” określonym w Rozdziale XIX ust. 3 SW Z (naruszenie art. 239 ust. 1 ustawy pzp, zgodnie z którym:
„Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach
zamówienia.”) i w trybie art. 128 ust. 1 ustawy pzp wezwać Konsorcjum H. do uzupełnienia podmiotowych środków
dowodowych na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w Rozdziale IX ust. 2 pkt 2)
SWZ.
Izba uznała, że zarówno zarzut główny odwołania jak i zarzuty ewentualne oparte na tożsamych okolicznościach
faktycznych nie zasługiwały na uwzględnienie.
Izba podtrzymuje w tym zakresie argumentację przedstawioną w odniesieniu do zarzutu braku uprawnień z odwołania w
sprawie KIO 5619/25.
Dodatkowo Izba wskazuje, że jak sam Odwołujący podnosił, zgodnie z art. 104 Prawa budowlanego: „O soby, które,
przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały uprawnienia budowlane lub stwierdzenie posiadania przygotowania
zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych
funkcji w dotychczasowym zakresie.” Odwołujący pominął przy tym, że w odniesieniu do warunku dotyczącego osób
Zamawiający zastrzegł, że: „akceptuje uprawnienia budowlane zdobyte na podstawie przepisów wcześniej
obowiązujących.” Zgodnie z decyzją o nadaniu uprawnień dla Pana B.P. w specjalności: konstrukcyjno – budowlanej
nabył on uprawnienia „w zakresie: kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń.” Uprawnienia zostały nabyte w
pełnym zakresie i obejmowały również: „obiekty budowlane gospodarki wodnej — morskie obiekty hydrotechniczne.”,
które na moment nadania uprawnień były jedynymi specjalizacjami dotyczącymi hydrotechniki wskazanymi w załączniku
nr 3 do rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie
samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8 poz. 38 z 1995 r.), co oznacza, że na podstawie tych
uprawnień Pan B.P. był uprawniony do kierowania robotami budowlanymi dotyczącymi wszystkich obiektów
hydrotechnicznych. W tym kontekście za całkowicie chybione należało uznać twierdzenia Odwołującego, że użyta
nomenklatura w art. 15a ust. 15 ustawy Prawo budowlane obecnie obowiązującej oraz w par. 13 ust. 10 i 11
rozporządzenia Ministra Infrastruktury Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie (Dz.U. 2014 poz. 1278), dotycząca uprawnień w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej i rozgraniczenie budowli hydrotechnicznych na tymczasowe i stałe miałaby wpłynąć na już posiadane
bez ograniczeń uprawnienia Pana B.P.. Izba zauważa również za Zamawiającym, że powoływane w odwołaniu przepisy
wskazujące, jak argumentował Odwołujący, na konieczność przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego celem
uzyskania decyzji administracyjnej w zakresie specjalizacji hydrotechnicznej nie dotyczą osób, które już nabyły
odpowiednie uprawnienia. Paragraf 11 rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie
przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. 2019 poz. 831)
stanowi: „Osoby, które przed dniem 25 września 2014 r. uzyskały wymagane wykształcenie określone w załączniku nr 1
do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie (Dz. U. poz. 578, z 2007 r. poz. 1528 oraz z 2011 r. poz. 573) i które przed dniem 25
września 2014 r. rozpoczęły praktykę zawodową w trybie określonym w przepisach rozdziału 2 rozporządzenia Ministra
Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, po
odbyciu praktyki zawodowej mogą przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego na podstawie przepisów niniejszego
rozporządzenia bez konieczności ukończenia studiów na kierunkach określonych w załączniku nr 2 do niniejszego
rozporządzenia w odniesieniu do uprawnień budowlanych, o których nadanie ubiegają się, przy czym: (…) 2) osoby, które
rozpoczęły praktykę zawodową w celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno--budowlanej,
uznaje się w przypadku odbycia tej praktyki w wymaganym zakresie za osoby uprawnione do przystąpienia do
postępowania kwalifikacyjnego w celu uzyskania uprawnień budowlanych także w specjalności inżynieryjnej
hydrotechnicznej.” Paragraf 22 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w
sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. 2014 poz. 1278) stanowi, że: „Osoby, które przed
dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia uzyskały wymagane wykształcenie określone w załączniku nr 1 do
rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578, z 2007 r. Nr 210, poz. 1528 oraz z 2011 r. Nr 99, poz. 573) i przed
dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia rozpoczęły praktykę zawodową w trybie określonym w przepisach
rozdziału 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie, po odbyciu praktyki zawodowej mogą przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego na
podstawie przepisów niniejszego rozporządzenia bez konieczności spełnienia wymagań dotyczących wykształcenia
określonych w załączniku nr 2 do niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do uprawnień budowlanych, o które się
ubiegają, przy czym: (…) 2) osoby, które rozpoczęły praktykę zawodową w celu uzyskania uprawnień budowlanych w
specjalności konstrukcyjno-budowlanej uznaje się – w przypadku odbycia tej praktyki w wymaganym zakresie – za osoby
uprawnione do przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego w celu uzyskania uprawnień budowlanych także w
specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej.” Przepisy te, co wynika z ich literalnego brzmienia nie dotyczą osób, które
nabyły uprawnienia na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów.
Dalej Izba uznała za niezasadną argumentację Odwołującego podnoszoną w odniesieniu do twierdzeń strony przeciwnej,
że Pan P. od lat kieruje robotami w zakresie hydrotechniki i posiadane uprawnienia nigdy nie były podważane przez
organy administracyjne, w której Odwołujący przekonywał, że być może przy tych realizacjach zamawiający nie stawiali
analogicznych jak w przedmiotowym postępowaniu warunków dotyczących uprawnień. Podkreślenia wymaga, że czym
innym jest decyzja zamawiającego o weryfikacji na etapie badania i oceny ofert posiadania określonych uprawnień a
czym innym konieczność ich posiadania na etapie realizacji zamówienia wynikająca z przepisów prawa. Pan P. nie
mógłby kierować robotami budowlanymi w zakresie obiektów hydrotechnicznych bez wymaganych prawem budowlanych
uprawnień. Stwierdził to zresztą też Odwołujący PRCiP w odwołaniu w sprawie KIO 5619/25: Zgodnie
„ z art. 12 ust. 1
ustawy Prawo budowlane uprawnienia budowlane są konieczne do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie określonych w tej normie. Istotą uprawnień budowlanych jest więc upoważnienie do wykonywania
określonych czynności, zgodnie z wyliczeniem rodzajowo działań, które stanowią samodzielną funkcję techniczną.”
Odwołujący nie wykazał przy tym, że Pan B.P. na podstawie posiadanych uprawnień nie będzie mógł kierować jakimś
zakresem robót budowlanych dotyczących przedmiotowej realizacji. Kwestia ta stanowi jednak wyłącznie wątek
poboczny, a przesądzająca o spełnieniu warunku udziału w postępowaniu jest dokonana już analiza postanowień SW Z,
decyzji o nadaniu uprawnień dla Pana Patały w świetle przepisów, które obowiązywały w dniu ich nadania, skoro
Zamawiający jednoznacznie wskazał w dokumentach zamówienia, że: „akceptuje uprawnienia budowlane zdobyte na
podstawie przepisów wcześniej obowiązujących.”, a te pozwalają na kierowanie robotami budowlanymi dotyczącymi
obiektów hydrotechnicznych w pełnym zakresie.
Izba zauważa również, że powoływane przez Odwołującego orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej przeczą stanowisku
prezentowanemu w odwołaniu. W wyroku z dnia 7 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt: KIO 4609/24 Izba zważyła:
„Zatem o fakcie i zakresie uprawnień będzie decydować każdorazowo treść decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych
z uwzględnieniem interpretacji przepisów obowiązujących w dniu nadania uprawnień. Natomiast obecnie używanym przez
Ustawodawcę zwrotom „bez ograniczeń” i „w ograniczonym zakresie” nie można nadawać znaczenia jakie wynika z
obecnie obowiązujących przepisów. Rozgraniczenie to odczytywać należy w sposób zgodny z zasadą praw nabytych,
odnosząc się do regulacji obowiązujących w dniu nadania uprawnień i do podziałów wówczas istniejących. Zamawiający
ustalił warunek w stosunku do obecnie występującego w przepisach podziału uprawnień na bez ograniczeń i z
ograniczeniami. Nie oznacza to jednak, że uprzednio uzyskane uprawnienia muszą odnosić się do takiego samego
zakresu przedmiotowego jak wynika to z obecnie obowiązujących przepisów. Na przestrzeni lat przepisy związane z
nadawaniem uprawnień ulegały wielokrotnym zmianom, tak w zakresie specjalności, jak również zmianom zakresowym
dla poszczególnych specjalności. (…)”
Nie powielając uzasadnienia w odniesieniu do tego zarzutu, które Izba już przedstawiła w sprawie KIO 5619/25 Izba
uznała, że Pan B.P. posiada uprawnienia wymagane przez Zamawiającego w postępowaniu.
W konsekwencji zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp należało oddalić. Izba zwraca uwagę, że zarzut jest
niezasadny nie tylko z uwagi na okoliczność, że Pana P. posiada wymagane uprawnienia, ale również dlatego, że
Przystępujący Konsorcjum H. przedstawiło Zamawiającemu na potwierdzenie spełnienia warunku udziału
w postępowaniu wykaz osób, w którym w odniesieniu do uprawnień wskazało wyłącznie ich numer i datę wydania. Nie
jest więc tak jak próbował argumentować Odwołujący, że w wykazie Wykonawca oświadczył, że Pan P. posiada
uprawnienia hydrotechniczne. Wskazanie w wykazie: „Budownictwo hydrotechniczne” odnosiło się do wykształcenia
Pana Patały: „Magister Inżynier-Budownictwo Hydrotechniczne.” Nadto, Przystępujący załączył do wykazu m.in. decyzję
o nadaniu uprawnień w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, a więc Zamawiający otrzymał pełną informację o
faktycznie posiadanych przez Pana Patałę uprawnieniach i mógł dokonać ich badania w kontekście postawionego
warunku udziału w postępowaniu.
Mając na względzie powyższe ustalenia i rozważania, Izba uznała zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp za
chybiony również z tych powodów, że Zamawiający nie został wprowadzony w błąd, wręcz przeciwnie – otrzymał pełną
informację na temat posiadanych przez Pana Patałę uprawnień. Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp: „Z
postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę (…) który w wyniku lekkomyślności lub
niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez
zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.” Nie ulega wątpliwości, że dla zastosowania sankcji
wykluczenia na podstawie powyższego przepisu należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że wykonawca przekazał
w postępowaniu informacje nieprawdziwe czy też wprowadzające w błąd, chociażby przez sposób ich przedstawienia.
Jak wynika z wcześniejszych ustaleń, Przystępujący złożył w postępowaniu oświadczenia co do spełnienia warunków
udziału w postępowaniu zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i były to informacje pełne dające się ocenić w
postępowaniu.
Za niezasadny Izba uznała również zarzut naruszenia art. 128 ust. 1 ustawy pzp, gdyż Zamawiający słusznie uznał
warunek za spełniony, a zatem nie miał podstaw do wezwania Przystępującego do uzupełnienia wykazu osób.
W konsekwencji zarzut niewłaściwej punktacji przyznanej za doświadczenie Pana Patały w kryteriach oceny ofert a
podnoszony z uwagi na brak posiadania wymaganych warunkiem uprawnień należało oddalić.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy pzp oraz w oparciu
o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia
2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i
sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), stosownie do wyniku postępowania obciążając
kosztami postępowania Zamawiającego w części 1/3 i Odwołującego w części 2/3.
Na koszty postępowania odwoławczego składał się wpis uiszczony przez Odwołującego w wysokości 20.000,00 zł,
koszty poniesione przez Odwołującego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3600,00 zł, koszty poniesione
przez Zamawiającego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3600,00 zł oraz koszty dojazdu Zamawiającego na
posiedzenie i rozprawę w wysokości 343,50 zł, gdyż Zamawiający przedstawił faktury za koszty dojazdu na posiedzenie i
rozprawę w obu sprawach połączonych w łącznej wysokości 687,00 zł, dlatego Izba rozdzieliła te koszty po połowie do
każdej ze spraw (łącznie 27.543,50 zł). Izba uwzględniła zarzut niezasadnego odrzucenia oferty Odwołującego,
natomiast oddaliła zarzuty dotyczące braku posiadania uprawnień przez Pana B.P. i zarzuty dotyczące braku ważnego
podpisu pod ofertą Przystępującego H., dlatego koszty należało stosunkowo podzielić mając na względzie wynik
postępowania. Odwołujący poniósł dotychczas koszty postępowania odwoławczego w wysokości 23.600,00 zł tytułem
wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika, tymczasem odpowiadał za nie do wysokości 18.362,33 zł
(27.543,50 zł x 2/3). Wobec powyższego Izba zasądziła od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 5238,00 zł,
stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi dotychczas przez Odwołującego a kosztami postępowania, za
jakie odpowiada w świetle jego wyniku.
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………………
Członkowie: ………………………
………………………