KIO 1927/25
Krajowa Izba Odwoławcza2025-07-15
Sygnatura
KIO 1927/25
Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data orzeczenia
2025-07-15
Rodzaj
wyrok
Sędziowie
Elżbieta Dobrenko
Treść orzeczenia
Sygn. akt: KIO 1927/25
KIO 1931/25
KIO 1932/25
WYROK
Warszawa, dnia 15 lipca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Elżbieta Dobrenko
Członkowie:Anna Chudzik
Danuta Dziubińska
Protokolant: Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:
1.w dniu 16 maja 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Elemont Spółka
Akcyjna z siedzibą w Warszawie oraz Vyncke NV z siedzibą w Harelbeke (sygn. akt KIO 1927/25),
2.w dniu 16 maja 2025 r. przez wykonawcę Trasco Invest Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Ostrzeszowie (sygn. akt KIO 1931/25)
3.w dniu 16 maja 2025 r. przez wykonawcę A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Strzelcach
Opolskich (sygn. akt KIO 1932/25)
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Zakład Komunalny Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Opolu
przy udziale uczestników po stronie zamawiającego:
1.wykonawcy A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Strzelcach Opolskich w postępowaniu o sygn.
akt KIO 1927/25,
2.wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Elemont Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie
oraz Vyncke NV z siedzibą w Harelbeke w postępowaniu o sygn. akt KIO 1931/25 oraz KIO 1932/25
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu nr 3 odwołania w sprawie o sygn. akt KIO 1927/25.
2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie w sprawie o sygn. akt KIO 1927/25.
3.Oddala odwołania w sprawach KIO 1931/25 oraz KIO 1932/25.
4.Kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 1927/25 obciąża wykonawcówwspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia: Elemont Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie oraz Vyncke NV z siedzibą w Harelbeke i:
4.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy), uiszczoną przez ww. wykonawcę tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez uczestnika
postępowania odwoławczego wykonawcy A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Strzelcach
Opolskich z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
4.2.zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Elemont Spółka Akcyjna z
siedzibą w Warszawie oraz Vyncke NV
z siedzibą w Harelbeke na rzecz wykonawcy A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Strzelcach Opolskich kwotę 3.600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione przez uczestnika postępowania odwoławczego z tytułu wynagrodzenia
pełnomocnika.
5.Kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 1931/25 obciąża wykonawcęTrasco Invest Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Ostrzeszowie i:
5.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy), uiszczoną przez ww. wykonawcę
tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 złotych (trzy tysiące sześćset złotych), poniesioną przez
zamawiającego – Zakład Komunalny Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Opolu z tytułu
wynagrodzenia pełnomocnika;
5.2.zasądza od wykonawcy Trasco Invest Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Ostrzeszowie na rzecz zamawiającego – Zakładu Komunalnego Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Opolu kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy),
stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego z tytułu wynagrodzenia
pełnomocnika.
6.Kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 1932/25 obciąża wykonawcęA. Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Strzelcach Opolskich i:
6.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy), uiszczoną przez ww. wykonawcę tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 złotych (trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy), poniesioną przez zamawiającego – Zakład Komunalny Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Opolu z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika;
6.2.zasądza od wykonawcy A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Strzelcach Opolskich na rzecz zamawiającego – Zakładu Komunalnego Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Opolu kwotę 3.600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy),
stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego z tytułu wynagrodzenia
pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………………..…..
……………………….
………………………..
Sygn. akt: KIO 1927/25
KIO 1931/25
KIO 1932/25
U z asadnie nie
Zamawiający Zakład Komunalny Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Opolu, dalej: „zamawiający” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień
publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego pn.:
„Budowa Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów wraz z odzyskiem energii jako elementu Centrum Zielonej
Transformacji w Opolu”, dalej: „postępowanie”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
z dnia 18 lipca 2024 r. pod numerem 433370-2024.
I.KIO 1927/25
16 maja 2025 r. wykonawcy wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Elemont Spółka Akcyjna z siedzibą w
Warszawie oraz Vyncke NV z siedzibą w Harelbeke, dalej: „odwołujący(1)” wniósł odwołanie wobec czynności i
zaniechań zamawiającego podjętych
z naruszeniem przepisów ustawy Pzp, zarzucając naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 Pzp, poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie odrzucenia
oferty ADAMIETZ Sp. z o.o., podczas gdy wykonawca ten złożył nieprawdziwe informacje w zakresie:
a)spełnienia warunku udziału w postępowaniu, określonego w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1 lit. c) SW Z tj.
wskazania, iż „Budowa zakładu produkcji nośników energetycznych
i odzysku energii” jest instalacją termicznego przekształcania odpadów komunalnych, zaś wsad do instalacji opisanej
w ww. poz. tabeli zawartej w Wykazie usług i robót, odnosi się do odpadów rozumianych zgodnie z ustawą o
odpadach wraz przypisem numer 2 do warunku tj. jako: „Pod pojęciem odpadów należy rozumieć także odpady
określone w art.
3 pkt 31 lit. b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie emisji
przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom
i ich kontrola) (Dz.U.UE L z dnia 17 grudnia 2010 r.), w tym odpady drewniane mogące zawierać chlorowcopochodne
związki organiczne lub metale ciężkie wprowadzone
w wyniku zastosowania środków do konserwacji lub powlekania drewna i które obejmują
w szczególności takie odpady drewniane pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych”, podczas gdy nie
można uznać kotła na czystą biomasę za instalację termicznego przekształcenia odpadów.
b) spełniania warunku udziału w postępowaniu w odniesieniu do doświadczenia, określonego w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt
4 ppkt 4.1 lit. a) SW Z tj. wskazania projektu budowlanego zamiennego związanego z zadaniem inwestycyjnym pn.
Budowa Instalacji Termicznego Przetwarzania z Odzyskiem Energii PGE GiEK SA o/Elektrociepłownia Rzeszów,
podczas gdy projekt ten obejmował jedynie znikomą część zakresu prac projektowych typowych dla budowy obiektu
energetycznego.
2. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp poprzez jego niezastosowanie
i zaniechanie odrzucenia oferty ADAMIETZ Sp. z o.o., który nie tylko podlega wykluczeniu
z postępowania z powodów opisanych w treści art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, gdyż wprowadził bowiem Zamawiającego w
błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu (zataił te informacje), w wyniku co najmniej (rażącego)
niedbalstwa, ale dodatkowo
w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne
zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co
doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji
uprawnień
z tytułu rękojmi za wady, a tym samym również z tego powodu powinien podlegać wykluczeniu.
3. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 111 pkt. 6 Pzp, poprzez jego niezastosowanie
i zaniechanie odrzucenia oferty ADAMIETZ Sp. z o.o., podczas gdy wykonawca ten podlega wykluczeniu z Postępowania
gdyż wprowadził Wojewódzki Szpital Dziecięcy im.
J. Brudzińskiego w Bydgoszczy w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp przy przedstawianiu informacji
dotyczących oferowanego przezeń sprzętu, a tym samum względem Niego zmaterializowały się przesłanki wykluczenia
z art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp.
Odwołujący(1) wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu:
1.odrzucenia oferty A. Sp. z o.o. (poza podstawami prawnymi i faktycznymi wskazanymi w uzasadnieniu czynności
odrzucenia oferty A. Sp. z o.o. z dnia 6 maja 2025r.) także na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust.
1 pkt 8 i 10 PZP oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp.
Odwołujący(1) wniósł także o:
- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do odwołania lub przedłożonych w toku
postępowania przed Izbą, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odwołania lub w dacie ich powołania w
postępowaniu przed Izbą,
- zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa i zgodnie z fakturą przedstawioną na
rozprawie.
W odpowiedzi na odwołanie - piśmie z 10 czerwca 2025 r. zamawiający oświadczył,
że uwzględnia część zarzutów przedstawionych w odwołaniu, tj. zarzuty oznaczone w petitum odwołania nr 1 i nr 2 oraz
wniósł o:
1.umorzenie postępowania w części (w zakresie zarzutów nr 1 i 2) na podstawie art. 568 pkt 3 Pzp w zw. z art. 522 ust.
4 Pzp,
2.oddalenie odwołania w pozostałym zakresie (w zakresie zarzutu nr 3),
3.obciążenie kosztami postępowania odwoławczego odwołującego, w tym zasądzenie od odwołującego na rzecz
zamawiającego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
12 czerwca 2025 r. odwołujący(1) oświadczył, że cofa zarzut nr 3 odwołania – pismo
z 12 czerwca 2025 r.
2.KIO 1931/25
16 maja 2025 r. wykonawca Trasko Invest Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Ostrzeszowie, dalej: „odwołujący(2)” wniósł odwołanie wobec następujących czynności podjętych przez
zamawiającego:
1)zaniechania przez zamawiającego unieważnienia postępowania przetargowego, w sytuacji kiedy postępowanie
obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą, uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w
sprawie zamówienia publicznego;
2) odrzucenia oferty Trasko Invest sp. z o.o. wobec przyjęcia przez zamawiającego braku możności rozpoznania
złożonego przez odwołującego wniosku z dnia 7 stycznia 2025 roku, o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień i
uzupełnienia dokumentów oraz z uwagi na brak pisemnej zgody odwołującego na przedłużenie terminu związania
ofertą, którą to czynność poprzedziło przyjęcie przez zamawiającego zaistnienia podstawy do wystąpienia o wypłatę
kwoty wadium;
3)wyboru oferty złożonej przez konsorcjum Elemonte S.A. (lider konsorcjum) oraz Vyncke NV (partner konsorcjum), w
sytuacji kiedy istotne naruszenia, których dopuścił się Zamawiający winny doprowadzić do unieważnienia
postępowania, a tym samym brak podstaw do dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.
Odwołujący(2) zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów, tj.:
1)art. 255 pkt 6 Pzp w zw. z art. 457 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 Pzp, poprzez zaniechanie unieważnienia
postępowania o zamówienie publiczne jako obarczonego niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, tj. pozostawienie przez zamawiającego
bez rozpoznania wniosku odwołującego z dnia 7 stycznia 2025 roku o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień i
uzupełnienia dokumentów, z uwagi na – zdaniem zamawiającego – niemożność jego rozpoznania, podczas gdy
wpływ wniosku nastąpił ostatniego dnia pierwotnie wyznaczonego terminu, w godzinach wieczornych (a więc wciąż w
terminie), stąd Zamawiający był uprawniony (wręcz zobowiązany) do jego rozpoznania, nadto Zamawiający rozpoznał
tożsame wnioski innego wykonawcy z dnia 11 lutego 2025 r. oraz z dnia 11 marca 2025 r., co doprowadziło do
naruszenia zasady równości, przejrzystości
i konkurencyjności w postępowaniu i skutkowało bezprawnym wystąpieniem o wypłatę wadium oraz finalnie
odrzuceniem oferty odwołującego;
2) art. 255 pkt 6 Pzp w zw. z art. 457 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 Pzp, poprzez zaniechanie unieważnienia
postępowania przetargowego jako obarczonego niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy
w sprawie zamówienia publicznego, wobec różnicowania sytuacji wykonawców biorących udział w postępowaniu, a
polegającego na uwzględnieniu odwołania A. sp. z o.o.
z dnia 27 stycznia 2025 r. i w konsekwencji unieważnieniu czynności wezwania A. sp. z o.o. z dnia 15 stycznia 2025 r.
do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia dokumentów, podczas gdy Zamawiający utrzymał w mocy wezwanie dotyczące
tego samego zakresu skierowane do Trasko Invest sp. z o.o. z dnia 7 stycznia 20225 r., co doprowadziło do
naruszenia zasady równości, przejrzystości i konkurencyjności w postępowaniu
i skutkowało bezprawnym wystąpieniem o wypłatę wadium oraz odrzuceniem oferty odwołującego;
3) art. 255 pkt 6 Pzp w zw. z art. 457 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 Pzp, poprzez zaniechanie unieważnienia
postępowania przetargowego jako obarczonego niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy
w sprawie zamówienia publicznego, wobec bezprawnych działań zamawiającego polegających na nieformalnym,
niejawnym przekazywaniu innemu wykonawcy informacji dotyczących postępowania, w szczególności wyników
badania i oceny dokumentów oraz wyjaśnień przekazanych przez Trasko sp. z o.o. na żądanie zamawiającego, czym
doprowadził do nieuprawnionego uprzywilejowania pozycji jednego z wykonawców, sprzeniewierzając się zasadzie
przejrzystości i równego traktowania uczestników postępowania;
4) art. 226 ust.1 pkt 2 lit. b) i pkt 12 Pzp w zw. z art. 98 ust. 6 pkt 1 Pzp w zw. z art. 16 ust.
1 i ust. 2 Pzp, poprzez zwrócenie się o wypłatę wadium oraz odrzucenie oferty odwołującego, w sytuacji gdy:
a) w toku pierwotnie wyznaczonego przez zamawiającego terminu – w dniu 7 stycznia 2025 r., odwołujący zwrócił się
do zamawiającego o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień i dokumentów (na wezwania z dnia 20 grudnia
2024 r.), co stanowiło
o powinności rozpoznania przedmiotowego wniosku (pozytywnie lub negatywnie); pozostawienie wniosku
odwołującego bez rozpoznania pomimo jego wpływu w terminie, godzi w zasadę przejrzystości i równego
traktowania wykonawców;
b)mimo braku rozpoznania wniosku odwołującego z dnia 7 stycznia 2025 r. o przedłużenie terminu do złożenia
wyjaśnień i dokumentów, zamawiający pismem z dnia 7 stycznia 2025 roku wezwał odwołującego do złożenia
dalszych wyjaśnień i dokumentów, czym utwierdzał odwołującego w przekonaniu, że jego oferta nadal podlega
ocenie;
c) zamawiający uwzględnił odwołanie A. sp. z o.o. z dnia 27 stycznia 2025 r.
i w konsekwencji unieważnieniu czynności wezwania A. sp. z o.o. z dnia
15 stycznia 2025 r. do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia dokumentów, podczas gdy Zamawiający utrzymał w mocy
wezwanie dotyczące tego samego zakresu skierowane do Trasko Invest sp. z o.o. z dnia 7 stycznia 2025 r.;
d) w kolejnych pismach z dnia 17 stycznia 2025 roku oraz z dnia 31 stycznia 2025 roku, odwołujący złożył wszystkie
wyjaśnienia i dokumenty, o które wzywał zamawiający
w pismach z dnia 20 grudnia 2024 r. oraz z dnia 7 stycznia 2025 roku;
5) art. 16 ust. 1 i ust. 2 Pzp, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej
konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości, tj. różnicowania pozycji wykonawców biorących
udział w postępowaniu.
Odwołujący(2) wniósł o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania oraz nakazanie zamawiającemu:
1)unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne,
ewentualnie
2) unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w postępowaniu,
3) unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego w postępowaniu.
Odwołujący(2) wniósł, na podstawie art. 534 ust. 1 w zw. z art. 535 Pzp, o dopuszczenie
i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania, wnioskowanych w odwołaniu lub przedstawionych na rozprawie,
na fakty wskazane w pisemnym uzasadnieniu odwołania lub ustnie na rozprawie o zasądzenie od zamawiającego na
rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm
przewidzianych przepisami prawa.
W odpowiedzi na odwołanie – piśmie z 10 czerwca 2025 r. zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz
obciążenie kosztami postępowania odwoławczego odwołującego,
w tym o zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
3.KIO 1932/25
16 maja 2025 r. wykonawca A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Strzelcach Opolskich, dalej: „odwołujący(3)” wniósł odwołanie wobec następujących czynności i zaniechań
Zamawiającego:
(1)nieuzasadnionego odrzucenia oferty w Postępowaniu złożonej przez A. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) Pzp z
uwagi na rzekome niespełnienie przez odwołującego warunku udziału w Postępowaniu, o którym mowa w Rozdziale 6
pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1. lit. a) SWZ, mimo że wskazane przez A. doświadczenie potwierdza spełnienie ww. warunku;
ewentualnie:
zaniechania wezwania Odwołującego w trybie art. 128 ust. 1 Pzp do poprawienia podmiotowych środków
dowodowych, w tym Wykazu usług i robót w zakresie zadania wykazywanego na spełnienie warunku, o którym mowa
w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1. lit. a) SWZ,
(2)nieuzasadnionego odrzucenia oferty w Postępowaniu złożonej przez A. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) Pzp z
uwagi na rzekome niespełnienie przez Zamawiającego warunku udziału w Postępowaniu, o którym mowa w Rozdziale
6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1. lit. c) SWZ,
(3)nieuzasadnionego odrzucenia oferty w postępowaniu złożonej przez A. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z
art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp - z uwagi na rzekome spełnienie się względem odwołującego przesłanki wykluczenia, o
której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp;
(4)nieuzasadnionego wyboru oferty najkorzystniejszej w postępowaniu, tj. oferty wykonawców wspólnie ubiegających się
o udzielenie zamówienia publicznego w składzie: ELEMONT SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Opolu przy ul.
Dobrzeńskiej 72B, 45-920 Opole („Lider Konsorcjum”; „ELEMONT”) oraz VYNCKE NV z siedzibą w Harelbeke
(Belgia), Gentsesteenweg 224, 8530 Harelbeke(„Partner Konsorcjum”; „VYNCKE NV”), przy jednoczesnym
odrzuceniu oferty Konsorcjum A.;
Odwołując(3) zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
(1)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) Pzp poprzez odrzucenie oferty A. jako niespełniającej warunków udziału w postępowaniu, i:
a) uznanie, że odwołujący nie spełnia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa
w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1. lit. c) SW Z, podczas gdy prawidłowa ocena dokonana w oparciu o literalną
wykładnię brzmienia warunku ustaloną na moment składania ofert (zdefiniowane tam pojęcie „odpadów”), prowadzi
do uznania, że rzeczony warunek udziału został przez odwołującego spełniony, a nieprawidłowy wynik badania
stanowi skutek dokonania przez Zamawiającego nieuprawnionej modyfikacji treści SW Z na etapie po upływie
terminu składania ofert (interpretacja wynikająca z Zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz
odrzuceniu ofert);
b)uznanie, że odwołujący nie spełnia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa
w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1. lit. a) SW Z, z uwagi na fakt, iż w ramach referencyjnego zadania
(„Budowa Instalacji Termicznego Przetwarzania z Odzyskiem Energii PGE GiEK SA o/Elektrociepłownia
Rzeszów”), na które to zasoby A. powołał się w wyniku ich udostępnienia przez podmiot trzeci Foroom Sp. z o.o.,
obejmuje wykonanie w ramach dokumentacji projektowej projekt budowlany zamienny – co zdaniem
zamawiającego rzekomo nie odpowiada brzmieniu warunku (i wynikającego
z tego brzmienia zakresu prac, mających być realizowanymi w ramach referencyjnego zadania), podczas gdy,
„projekt budowlany zamienny” jest „projektem budowlanym”
w rozumieniu art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne („Pb”)
a w przypadku, gdy treść warunku referuje, do „projektu budowlanego”, w zbiorze desygnatów tego pojęcia
znajduje się także „projekt budowlany zamienny” (wykazanie się doświadczeniem w realizacji projektu budowlanego
zamiennego powinno zostać uznane za spełniające warunek udziału w postępowaniu);
ewentualnie, w sytuacji nieuwzględnienia zarzutu, o którym mowa powyżej w lit. b) (dot. warunku z Rozdziału 6 pkt 6.1.
ppkt 4 ppkt 4.1. lit. a) SWZ):
(2) art. 128 ust. 1 Pzp w zw. z art. 112 ust. 2 pkt 4 Pzp w zw. z art. 122 Pzp poprzez zaniechanie wezwania
odwołującego do poprawienia przedłożonego przez odwołującego(3) dokumentu „Wykazu usług i robót” oraz
wskazania nowego zadania referencyjnego spełniającego wymagania określone w treści tego warunku;
(3) art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp poprzez błędne
przyjęcie, że odwołujący(3) podlega wykluczeniu z postępowania
z uwagi na przedstawienie w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa informacji wprowadzających w błąd
zamawiającego poprzez przedłożenie zamawiającemu niewystarczających – w opinii zamawiającego – informacji w
zakresie sytuacji, o których mowa w treści art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp, podczas gdy:
• odwołujący w dokumencie JEDZ udzielił Zamawiającemu – w części odnoszącej się m. in. do historii kontraktowej A.
(przesłanki, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp) odpowiadającą prawdzie odpowiedź „TAK”;
• wskazał, iż udzielenie odpowiedzi na rzeczone pytanie w opisany wyżej sposób ma miejsce jedynie z daleko idącej
ostrożności, a w ocenie odwołującego(3) nie podlega wykluczeniu, oraz
• brak jest konieczności przedstawiania w JEDZ informacji na temat pełnej historii kontraktowej wykonawcy, z uwagi na
okoliczność, iż JEDZ stanowi jedynie wstępne oświadczenie dot. przesłanek wykluczenia,
- co oznacza, iż odwołujący nie podlega wykluczeniu z Postępowania, gdyż nie wprowadził zamawiającego w błąd
(zamawiający nawet nie wskazuje nawet, która z informacji ma być nieprawdziwa), a jego oferta nie powinna zostać
odrzucona z tej przyczyny;
a w konsekwencji powyższego;
(4)art. 16 pkt 1 - 3 Pzp poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji,
równego traktowania wykonawców, proporcjonalności
i przejrzystości.
Odwołujący(3) wniósł o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania oraz nakazanie zamawiającemu:
(1) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w Postępowaniu;
(2) unieważnienia czynności wykluczenia A.;
(3) unieważnienia czynności odrzucenia oferty A.;
ewentualnie, w odniesienie do warunku Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1. lit. a) SW Z, nakazanie Zamawiającemu
wezwania odwołującego do poprawienia dokumentów podmiotowych w trybie art. 128 ust. 1 Pzp,
(4) powtórzenie czynności oceny i badania ofert z uwzględnieniem oferty A..
Na podstawie art. 534 ust. 1 w zw. z art. 535 Pzp, odwołujący wniósł o dopuszczenie
i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania, wnioskowanych w odwołaniu lub przedstawionych na rozprawie,
na okoliczności wskazane w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym.
Na podstawie art. 573 Pzp, odwołujący(3) wniósł o zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów
postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa
zgodnie z fakturą przedstawioną na rozprawie.
W odpowiedzi na odwołanie – piśmie z 10 czerwca 2025 r. wniósł o oddalenie odwołania
w całości oraz o obciążenie kosztami postepowania odwoławczego odwołującego, w tym
o zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk
stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, wyrażonych w pisemnych oraz ustnych stanowiskach,
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołań, nie zawierały one braków
formalnych.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosili następujący wykonawcy:
1.A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Strzelcach Opolskich
w postępowaniu o sygn. akt KIO 1927/25,
2.Elemont Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie oraz Vyncke NV z siedzibą w Harelbeke w postępowaniu o sygn. akt
KIO 1931/25 oraz KIO 1932/25.
Zgłoszenia spełniały warunki określone w art. 525 ust. 1 i ust 2 ustawy Pzp.
Izba zaliczyła do materiału dowodowego sprawy dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej, dokumenty
dołączone do pism stron i uczestników postępowania oraz dokumenty, złożone w postępowaniu odwoławczym.
I. KIO 1927/25
Izba ustaliła:
Przystępujący na posiedzeniu 13 czerwca 2025 r. wniósł sprzeciw wobec uwzględniania przez zamawiającego zarzutów
nr 1 oraz 2 odwołania.
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu nr 3 odwołania z uwagi na oświadczenie odwołującego(1) o
jego cofnięciu, zawartym w piśmie z 12 czerwca 2025 r.
Stosowanie do art. 520 ust. 1 ustawy Pzp, odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu
zamknięcia rozprawy.
Na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy Pzp, Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku
cofnięcia odwołania.
W przywołanym powyżej przepisie art. 520 ust. 1 ustawy Pzp ustawodawca przyznał odwołującemu prawo do cofnięcia
w całości środka ochrony prawnej. Skoro zatem
wykonawca może cofnąć odwołanie w całości, to należy uznać, że na zasadzie wnioskowania a maiori adminus,
odwołujący może zrezygnować z popierania jedynie części
odwołania. W orzecznictwie Izby nie jest kwestionowana możliwość skutecznego cofnięcia
odwołania w części. Odwołujący oświadczył, że nie popiera zarzutu nr 3 odwołania, a zatem postępowanie odwoławcze
w tej części podlegało umorzeniu.
Izba uznała, że odwołujący(1) nie wykazał przesłanek do wniesienia odwołania wynikających
z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Stosownie do art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy,
uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w
konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.
6 maja 2025 r. zamawiający dokonał wyboru oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: Elemont S.A. (Lider Konsorcjum) i Vyncke NV (Partner Konsorcjum) oraz poinformował o odrzuceniu
następujących ofert, złożonych przez wykonawców:
1.A. Sp. z o.o. – oferta została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109
ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp,
2.Energika Z.S. Sp. k. (lider Konsorcjum) oraz MTM Ekotechnika Spółka
z o.o. (Partner Konsorcjum) - oferta została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5
i 12 ustawy Pzp,
3.AB Industry S.A. – oferta została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 i 12 ustawy Pzp,
4.Trasko Invest Sp. z o.o. – oferta została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit
c i pkt 12 ustawy Pzp.
Odwołujący(1) domagał się w odwołaniu odrzucenia oferty A. Sp. z.o.o., poza podstawami prawnymi i faktycznymi
wskazanymi w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty A. Sp. z o.o. z dnia 6 maja 2025 r.) także na podstawie art. 226
ust. 1 pkt 2 lit a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp.
Uzasadniając swoją legitymację do wniesienia odwołania odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania.
Odwołujący(1) podniósł, że wprawdzie w ocenie zamawiającego oferta A. Sp. z o.o. podlega odrzuceniu, czemu dał
wyraz w zaskarżanej czynności
z dnia 6 maja 2025 r., zaś sam wykonawca wykluczeniu z postępowania, lecz ujawnione
w przywołanym rozstrzygnięciu podstawy faktyczne i prawne są niepełne, a tym samym istnieje podstawa faktyczna i
prawna, a także potrzeba związana ze szkodą jaka może powstać w przypadku uchylenia podstaw rozstrzygnięcia
wskazanych przez zamawiającego, co tym samym czyniłoby ofertę A. najkorzystniejszą w postępowaniu.
Powyższe warunkuje potrzebę podnoszenia dalszych zarzutów wobec oferty wykonawcy
(wskazania zaniechań zamawiającego w zakresie wad oferty A. stanowiących dodatkowe, ale też samoistne podstawy
obligatoryjnego wykluczenia wykonawcy i odrzucenia jego oferty), gdyż późniejsze ich podnoszenie mogłoby zostać
przyjęte za spóźnione, mimo nowej czynności zmawiającego wykonywanej po uchyleniu czynności zaskarżanej.
Odwołujący(1) wskazał dalej, że stąd wyniknęła potrzeba obrony interesu odwołującego (gravamen), w eliminacji oferty A.
już na tym etapie, gdyż okoliczności faktyczne
i prawne przedstawione w usadzeniu czynności o odrzuceniu oferty A. choć zasadne, to jednak nie wyczerpują całości
wad, błędów przy tym zamierzonych i celowych w ofercie A., determinujących każdy z osobna samodzielne podstawy
odrzucenia jego oferty.
Jednocześnie rozpoznanie tych zarzutów wpływa na ekonomikę procesową i ekonomikę postępowania o zamówienie
publiczne, w którym powinna następować komasacja przyczyn
i podstaw rozstrzygnięcia.
Izba wskazuje, że legitymacja do wniesienia środków ochrony prawnej powstaje w momencie, gdy pozycja w jakiej
znajduje się wykonawca jest zagrożona, a nie w przypadku, gdy jego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza i
zagrożenie nie występuje. W takiej sytuacji wykonawca nie może wykazać zaistnienia przesłanki poniesienia lub
potencjalnej możliwości poniesienia szkody. Przesłankę potencjalnej możliwości poniesienia szkody lub szkody już
zaistniałej wykonawca powinien wykazać w dacie wniesienia odwołania, a nie powoływać się na hipotetyczną możliwość
wystąpienia szkody na skutek przyszłych czynności zamawiającego. Tak jak w przypadku odwołującego, który wskazał
na konieczność rozstrzygnięcia o innych podstawach wykluczenia wykonawcy A. z postępowania
z uwagi na szkodę, jaka może powstać w przypadku uchylenia podstaw rozstrzygnięcia wskazanych przez
zamawiającego, co tym samym czyniłoby ofertę A. najkorzystniejszą w postępowaniu.
Nie ma żadnej pewności, czy takie czynności zamawiającego nastąpią.
W ocenie Izby nie można wykazywać możliwości poniesienia szkody, która może powstać dopiero na skutek nowych,
przyszłych czynności zamawiającego, które nastąpią z jego własnej inicjatywy lub na skutek orzeczenia Izby.
Przyjęcie stanowiska, że wykonawca w powyższym przypadku posiada interes we wniesieniu odwołania, a rozpoznanie
zarzutów odwołania służy ekonomice postępowania odwoławczego i ekonomice postępowania o zamówienia publiczne,
oznaczałoby przyznanie legitymacji do wniesienia odwołania także w każdym przypadku, gdy istnieje choćby potencjalna
możliwość wystąpienia szkody.
Wnoszenie odwołań przez wykonawców, których oferta została wybrana jako najkorzystniejsza wobec ofert
wykonawców zajmujących niższe pozycje, czy też ofert odrzuconych, „na wszelki wypadek”, czy „z ostrożności”, z
powołaniem się na niewynikającą
z przepisów Pzp zasadę koncentracji środków ochrony prawnej z ostrożności, wobec ryzyka uznania odwołania
wniesionego od nowych czynności zamawiającego za spóźnione, stałoby w sprzeczności z zasadami ekonomki
postępowania odwoławczego, a przepis art. 505 ust. 1 ustawy Pzp utraciłby swój cel.
W ocenie Izby, w sytuacji opisanej powyższej wykonawca posiada legitymację do wniesienia odwołania dopiero
wówczas gdyby na skutek ewentualnej, powtórnej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oferta odwołującego
utraciłaby status oferty najkorzystniejszej. Dopiero wówczas takiemu wykonawcy grozić może szkoda w wyniku
naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp. Stanowisko takie wynika z wyroku Sądu Okręgowego w
Gliwicach
w uzasadnieniu wyroku z 9 stycznia 2015 r. (sygn. akt X Ga 343/14; niepubl.) dopóki w ramach dokonanej oceny ofert
oferta wykonawcy jest uznana za najkorzystniejsza, dopóty żadna
z niżej sklasyfikowanych ofert nie może wyrządzić szkody. Odnosząc się do argumentacji Odwołującego, uzupełniająco
wskazać należy, że w razie niekorzystnego dla niego wyniku powtórnej oceny ofert, nie ma podstaw, aby jego odwołanie
zostało odrzucone na podstawie art. 189 ust 2 pkt 3 pzp jako wniesione po upływie terminu określonego w art. 182 ust. 3
pkt
1 pzp, gdyż o zaniechaniu odrzucenia oferty C. wiedział już uprzednio. Przesłanki odrzucenia odwołania nie mogą być
rozpatrywane w oderwaniu od tego czy wykonawca, który nawet powziął informację o okolicznościach mogących stanowić
o odstawę wniesienia odwołania, mógł skutecznie wnieść takie odwołanie z uwagi na art. 179 ust. 1 pzp. Odwołanie nie
może zostać uznane za spóźnione, jeżeli uprzednio wykonawca nie był legitymowany do jego wniesienia, choćby z uwagi
na brak po jego stronie szkody, gdyż jego oferta była wtedy uznana za najkorzystniejszą. W przypadku A., którego oferta
została uznana za najkorzystniejszą, szkoda ta realnie wystąpi dopiero jeżeli w wyniku powtórzonych czynności wybrana
zostanie oferta C".
Izba podziela w powyższym zakresie stanowisko Izby wyrażone w wyroku z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt KIO 1719/24
oraz 2 lutego 2024 r., sygn. KIO 65/24, KIO 109/24 orazstanowisko Krajowej Izby Odwoławczej wyrażone w wyroku z 8
listopada 2024, sygn. akt KIO 3875/24: „Szkoda, której ryzyko poniesienia wystąpi wyłącznie w razie ziszczenia pewnych
warunków (przyszłych i niepewnych), które to nie występują na moment wniesienia odwołania, zdaniem Izby nie jest objęta
hipotezą art. 505 ust. 1 zd. 2 PZP. W przepisie tym mowa bowiem
o szkodzie, która powstała lub może powstać „w wyniku”, czyli „w związku przyczynowo-skutkowym” z naruszeniem
przepisów przez zamawiającego. Związek ten powinien być adekwatny, czyli normalny.”.
Izba wskazuje na stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej wobec posiadania interesu we wniesieniu odwołania przez
wykonawcę, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, wyrażone: „W przypadku wyboru oferty
najkorzystniejszej, do czasu wzruszenia tego wyboru, wykonawca którego oferta została wybrana za najkorzystniejszą nie
ma legitymacji do wnoszenia środka ochrony prawnej i nie zmienia tego fakt wniesienia odwołania przez innego
wykonawcę. Przesłanki z art. 505 ust. 1 ustawy nie mogą być również interpretowane w zależności od działań innych
podmiotów. Przyjęcie takiej koncepcji, którą
w ocenie Izby należy odrzucić, prowadziłoby do tego, że w zależności od tego czy inny podmiot (wykonawca) złoży swoje
odwołanie, taki byłby los odwołania wykonawcy, którego oferta została wybrana w postępowaniu - tym samym: gdy żaden
inny podmiot nie złoży odwołania to stwierdzane byłoby, że odwołujący nie spełnia przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy,
a odwołanie nie jest rozpatrywane merytorycznie (i ponosi koszty odwołania), a w przypadku gdy również inny podmiot
złożył odwołanie to odwołanie wykonawcy, którego oferta została wybrana w postępowaniu, uznane zostałoby jako
spełniające przesłanki z art. 505 ust.
1 ustawy oraz podlegałoby rozpoznaniu merytorycznemu (i w konsekwencji rozliczeniu kosztów zgodnie z wynikiem
rozpoznania merytorycznego). Taka koncepcję należy odrzucić prze jednoczesnym wskazaniu, że dopiero wzruszenie
skutecznego wyboru oferty najkorzystniejszej otwiera temu wykonawcy, który tą ofertę złożył drogę do skutecznego
złożenia środka ochrony prawnej.”
Izba podkreśla, że wykazanie interesu i możliwości poniesienia szkody jest koniecznym warunkiem rozpoznania przez
Izbę wniesionego odwołania. Brak wykazania łącznego spełniania przesłanek interesu we wniesieniu odwołania
wymienionych w przepisie art. 505 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych zawsze będzie prowadzić do oddalenia
odwołania i to bez potrzeby rozpoznania jego zarzutów.
Wobec powyższego odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania Izba orzekła na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz art. § 8 ust.
2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437)
mając na uwadze wynik postępowania.
Wobec oddalenia odwołania w całości koszty postępowania odwoławczego ponosi odwołujący.
II.KIO 1931/25
Izba ustaliła:
W postępowaniu oferty złożyło 5 wykonawców:
1.Konsorcjum: Elemont Spółka Akcyjna z siedzibą w Opolu (Lider Konsorcjum) oraz Vyncke NV z siedzibą w Harelbeke
(Partner Konsorcjum);
2.Konsorcjum: Energika Z.S. Sp. k. (Lider Konsorcjum) oraz MTM Ekotechnika Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Tarnowie (Partner Konsorcjum);
3.AB Industry Spółka Akcyjna z siedzibą w Macierzyszu;
4.A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Strzelcach Opolskich;
5.Trasko Invest Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ostrzeszowie.
Zgodnie z informacją z otwarcia ofert, oferta odwołującego(II) była ofertą najkorzystniejszą.
Zamawiający, na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał odwołującegoII – pismo
z 20 grudnia 2024 r. do uzupełnienia: dokumentu, z którego będzie wynikało, że prezes spółki podmiotu udostępniającego
zasoby BIANNA RECYCLING S.L., tj. p. J.S., został poinformowany o treści dokumentów dotyczących tego podmiotu
złożonych w niniejszym postępowaniu, a podpisanych przez pełnomocnika p. Simone Pantaloni oraz dokonał ich
uprzedniego zatwierdzenia.
Odwołujący(2) odczytał wezwanie 7 stycznia 2025 r. i zwrócił się do zamawiającego z prośbą
o przedłużenie terminu złożenia odpowiedzi do dnia 17.01.2025 r. z względu na przerwę
w działalności podczas świąt Bożego Narodzenia oraz Nowy Rok.
7 stycznia 2025 r. zamawiający wezwał odwołującego(2) do:
1.wyjaśnienia, na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, treści zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby tj.
BIANNA RECYCLING S.L.;
2.uzupełnienia, na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, do zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby tj. BIANNA
RECYCLING S.L.;
3. wyjaśnienia, na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, treści oferty w zakresie informacji podanych w pkt 8 formularza
oferty dot. zakresu podwykonawstwa.
17 stycznia 2025 r. odwołujący(2) złożył odpowiedź na wezwania z 20 grudnia 2024 r. oraz
7 stycznia 2025 r.
10 lutego 2025 r. zamawiający zwrócił się do odwołującego(2) o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania
ofertą o kolejne 60 dni, tj. do 26 kwietnia 2025 r., wskazując, że brak wyrażenia zgody na przedłużenie terminu związania
ofertą stanowi przesłankę do odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp.
Odwołujący(2) nie wyraził zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
25 lutego 2025 r. zamawiający wezwał STU Ergo Hestię S.A., na podstawie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp, do zapłaty
kwoty 1 mln złotych wadium, wynikającej z Gwarancji - wadium zabezpieczającego ofertę złożoną w postępowaniu przez
odwołującego w związku
z wystąpieniem jednego z warunku zatrzymania wadium – odwołujący(II) z przyczyn leżących po jego stronie nie złożył
innych dokumentów, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez odwołującego(2) jako
najkorzystniejszej.
6 maja 2025 r. zamawiający dokonał wyboru oferty wykonawców: Elemont Spółka Akcyjna
i Vynckle NV oraz odrzucił ofertę Trasko Invest Sp. z o.o. wskazując następujące uzasadnienie:
„Odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 PZP
„W związku z tym, że wybór najkorzystniejszej oferty nie nastąpił przed upływem terminu związania ofertą określonym w
dokumentach zamówienia, Zamawiający w dniu 10 lutego 2025 r. zwrócił się z wnioskiem do wszystkich Wykonawców,
którzy złożyli oferty w ww. postępowaniu, o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą o okres 60 dni, czyli
do dnia 26 kwietnia 2025 r. Zamawiający poinformował Wykonawców, że przedłużenie terminu związania ofertą wymaga
złożenia przez Wykonawcę pisemnego oświadczenia
o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą oraz przedłużenia okresu ważności wadium albo jeżeli nie jest
to możliwe, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres związania ofertą.
W pierwotnym terminie związania ofertą tj. do dnia 25 lutego 2025 r., w którym upływał także termin na złożenie ww.
oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą oraz przedłużenie okresu ważności wadium, ww.
Wykonawca nie złożył stosownego oświadczenia.
Zgodnie z art. art. 226 ust. 1 pkt 12) PZP Zamawiający zobowiązany jest odrzucić ofertę
w sytuacji, gdy wykonawca w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego wystosowanego na podstawie 220 ust. 3 PZP, nie
dokonuje zgodnego z żądaniem przedłużenia terminu związania ofertą. Ponieważ zgoda ta ma być pisemna, toteż nie
może być ona zgodą dorozumianą.
W związku z powyższym brak jednoznacznej woli przedłużenia ważności oferty w postaci pisemnego oświadczenia
traktowane jest na równi z odmową wobec wniosku Zamawiającego, potwierdza to orzecznictwo Krajowej Izby
Odwoławczej. (…) Nie ulega zatem wątpliwości, że niezłożenie przez Wykonawcę pisemnego oświadczenia o przedłużeniu
terminu związania ofertą aktualizuję przesłankę odrzucenia złożonej oferty w oparciu o w art. 226 ust. 1 pkt 12) PZP, co
oznacza, że przyjęta przez Zamawiającego podstawa dokonania czynności została określona prawidłowo.
Mając na uwadze powyższe zaszła konieczność odrzucenia ofert ww. Wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12)
PZP, zgodnie z którym odrzuca się ofertę wykonawcy, jeżeli nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania
ofertą.
Odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) PZP
Oferta złożona przez TRASKO INVEST Sp. z o.o. została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. c) PZP, co
oznacza, że Zamawiający odrzucił ofertę złożoną przez TRASKO INVEST Sp. z o.o. jako wykonawcę, który nie złożył w
przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 PZP, lub podmiotowego środka dowodowego,
potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału
w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń.
Dnia 20 grudnia 2024 r. pismem o znaku W/651/DST/24 Zamawiający wezwał Wykonawcę do uzupełnienia dokumentu, z
którego miałoby wynikać, że prezes spółki podmiotu udostępniającego zasoby BIANNA RECYCLING S.L., tj. p. J.S.,
został poinformowany o treści dokumentów dotyczących tego podmiotu złożonych w Postępowaniu, a podpisanych przez
pełnomocnika p. Simone Pantaloni oraz dokonał ich uprzedniego zatwierdzenia.
Zamawiający wskazał, że Wykonawca celem wykazania spełnienia warunków udziału
w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej w odniesieniu do doświadczenia polegał na zasobach
podmiotu udostępniającego zasoby tj. BIANNA RECYCLING S.L. Do oferty załączono dokument JEDZ dla tego
podmiotu, oświadczenie dotyczące przesłanek wykluczenia z postępowania z art. 5k Rozporządzenia 833/2014 składane
na podstawie art. 125 ust. 1 PZP, zobowiązanie do oddania wykonawcy do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby
wykonania zamówienia, referencje potwierdzające posiadanie udostępnianego doświadczenia, zaświadczenie o wpisie do
Rejestru Przedsiębiorstw w języku hiszpańskim oraz polskim, a także pełnomocnictwo udzielone przez podmiot
udostepniający zasoby BIANNA RECYCLING S.L. reprezentowany przez p. Jordi Sala LIado panu Simone Pantaloni,
dokumenty potwierdzające tożsamość mocodawcy oraz dokumenty potwierdzające tożsamość pełnomocnika.
Wszystkie ww. dokumenty, za wyjątkiem pełnomocnictwa, zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym
pełnomocnika tj. p. Simone Pantaloni.
W treści pełnomocnictwa udzielonego przez podmiot udostepniający zasoby - BIANNA RECYCLING S.L. panu Simone
Pantaloni wskazano, że pan Simone Pantaloni jest uprawniony do podpisywania oraz składania wszelkich dokumentów,
oświadczeń i wyjaśnień wymaganych w toku niniejszego postępowania, o ile zostały one wcześniej „powiadomione
i zatwierdzone przez swojego CEO”.
Wśród dokumentów złożonych z ofertą brak było dokumentu, z którego wynikałoby, że prezes (CEO) BIANNA
RECYCLING S.L., tj. p. J.S., został poinformowany o treści dokumentów dotyczących tego podmiotu złożonych w
niniejszym postępowaniu,
a podpisanych przez pełnomocnika p. Simone Pantaloni oraz dokonał ich zatwierdzenia,
w związku z czym zachodziła konieczność jego uzupełnienia.
Zamawiający podsumował, że powyższy brak uniemożliwiał uznanie za skuteczne czynności dokonanych przez
pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu.
Jednocześnie pismem o znaku W/650/DST/24 z dnia 20 grudnia 2024 r. Zamawiający wezwał Wykonawcę do
uzupełnienia pełnomocnictwa udzielonego przez podmiot udostępniający zasoby, BIANNA RECYCLING S.L. panu
Simone Pantaloni. Zamawiający wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30
grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów
elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu
o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie (Dz.U. poz. 2452), pełnomocnictwo przekazuje się w postaci
elektronicznej i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Ponadto Zamawiający dodał, iż wymogi co do formy
dokumentów składanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zostały określone także w rozdziale 7 pkt
7.13.-7.22. SWZ.
Podczas weryfikacji podpisów złożonych pod dokumentem pełnomocnictwa udzielonego przez podmiot udostepniający
zasoby tj. BIANNA RECYCLING S.L. panu Simone Pantaloni jako ważne i prawidłowe kwalifikowane podpisy
elektroniczne zwalidowały się podpis p. P.K. oraz p. J.N., natomiast podpis p. J.S. nie weryfikuje się jako kwalifikowany
podpis elektroniczny, tylko jako zaawansowany podpis elektroniczny.
Zamawiający podkreślił, że zaawansowany podpis elektryczny nie jest kwalifikowanym podpisem elektronicznym, którym
powinno być opatrzone pełnomocnictwo, co stanowiło o tym, że dokument pełnomocnictwa został złożony w
nieprawidłowej i niezgodnej z przepisami formie, w związku z czym zaszła konieczność jego uzupełnienia.
Mając na uwadze powyższe, Wykonawca zobowiązany został do uzupełnienia dokumentu pełnomocnictwa udzielonego
przez podmiot udostepniający zasoby tj. BIANNA RECYCLING S.L. panu Simone Pantaloni, tak aby był sporządzony w
prawidłowej i wymaganej przepisami prawa formie tj. opatrzonej kwalifikowanym podpisem mocodawcy (p. J.S. – prezesa
spółki podmiotu udostępniającego zasoby).
Termin na wypełnienie zobowiązań wynikających z ww. wezwań ustalony został przez Zamawiającego na dzień 7 stycznia
2025 r.
Wykonawca nie udzielił w wyznaczonym terminie (do dnia 7 stycznia 2025 r.) merytorycznej odpowiedzi na wezwania
Zamawiającego z dnia 20 grudnia 2024 r.
Jedynie pismem z dnia 7 stycznia 2025 r. - ostatniego dnia terminu - o godzinie 21:09 Wykonawca zwrócił się do
Zamawiającego z prośbą o przedłużenie terminu złożenia odpowiedzi do dnia 17 stycznia 2025 r., powołując się na okres
urlopowy związany ze Świętami Bożego Narodzenia oraz Nowym Rokiem. Abstrahując od argumentacji Wykonawcy,
wskazać należy na dwie kwestie związane z momentem złożenia przez Wykonawcę wniosku
o wydłużenie terminu z dnia 7 stycznia 2025 r.
Po pierwsze, wysłanie przedmiotowej prośby o godzinie 21:09 nasuwa Zamawiającemu przypuszczenie, iż czynnikiem,
który zmotywował Wykonawcę do przedłożenia przedmiotowej prośby w takich okolicznościach, było odebranie
powiadomienia o ww. pismach Zamawiającego dopiero dnia 7 stycznia 2025 r., w którym Zamawiający skierował do
wykonawcy kolejną grupę wezwań. Pośrednio pozwala wysunąć taki wniosek również treść pisma wykonawcy z dnia 7
stycznia 2025 r., w którym stwierdził on, iż „dopiero w dniu dzisiejszym [7 stycznia 2025 r. – przyp.] udało nam się pobrać
pisma nr W/649/DST/24, W/650/DST/24, W/651/DST/24, z dnia 20.12.2024 r. oraz pismo W/11/DST/25 z dnia
07.01.2025 r.”.
W tym miejscu należy jednak wskazać, że obowiązkiem wykonawcy biorącego udział
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest bieżące śledzenie korespondencji elektronicznej z
Zamawiającym, a już w szczególności w sytuacji, gdy oferta wykonawcy znalazła się na pierwszym miejscu w rankingu
ofert i może racjonalne spodziewać się pism ze strony Zamawiającego.
Obiektywnie patrząc, Wykonawca działając w normalnym toku czynności, mógł zapoznać się z treścią pisma
Zamawiającego, zwłaszcza w dobie wszechobecnego Internetu i smartfonów z funkcjami poczty elektronicznej nawet, gdy
fizycznie nie był w biurze z uwagi na okres świąteczno-noworoczny. Zamawiający nie może zatem ponosić
odpowiedzialności za niedopatrzenie Wykonawcy. Ponadto zgodnie z pkt 8.15 SW Z obowiązkiem wykonawcy jako
podmiotu profesjonalnego było bieżące sprawdzanie komunikatów i wiadomości dotyczących postępowania
zamieszczonych bezpośrednio na platformie zakupowej przez Zamawiającego.
Czynności podejmowane przez Wykonawcę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego powinny być
rozpatrywane w kategorii staranności wymaganej w danych okolicznościach, z uwzględnieniem profesjonalnego,
zawodowego charakteru prowadzonej przez wykonawców działalności (art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 PZP). Należyta
staranność dłużnika określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej
uzasadnia zwiększone oczekiwania co do skrupulatności
i rzetelności przy działaniach i zaniechaniach podejmowanych przez wykonawców na potrzeby przetargów, zwłaszcza w
zakresie monitorowania korespondencji prowadzonej
z Zamawiającym. W ustalonym stanie rzeczy trudno oceniać postępowanie Wykonawcy
w kategoriach innych, niż rażące niedopełnienie ciążących na nim obowiązków, związanych
z profesjonalnym charakterem prowadzonej działalności.
Dodatkowo w stosunku do profesjonalistów miernik ten ulega podwyższeniu, gdyż art.
355 § 2 k.c. precyzuje, że należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej
określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Za takiego profesjonalistę należy uznać, co do
zasady, wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego. Należyta staranność profesjonalisty nakłada
na wykonawcę, który bierze udział w postępowaniu, aby upewnił się, czy nie wpłynęła do niego korespondencja ze strony
Zamawiającego, także w okresie świąteczno-noworocznym.
Na marginesie należy wskazać, że termin, który zamawiający może wyznaczyć na złożenie, poprawienie lub uzupełnienie
w trybie art. 128 ust. 1 PZP nie został przez ustawodawcę określony. Termin ten powinien być jednak realny i umożliwić
wykonawcom złożenie, poprawienie lub uzupełnienie wymaganych w postępowaniu oświadczeń lub dokumentów (zob.
także art. 8 ust. 4 PZP). W ocenie Zamawiającego termin na dokonanie uzupełnienia
w ww. zakresie był racjonalny oraz realny.
Uwagę zwrócić należy także na przywołaną przez Wykonawcę kwestię okresu świąteczno-noworocznego, który
obejmował okres upływu terminu na złożenie odpowiedzi na wezwania Zamawiającego z dnia 20 grudnia 2024 r.
Niewątpliwie między 20 grudnia 2024 r. a 7 stycznia 2025 r. cztery dni stanowiły dni ustawowo wolne od pracy. Nie można
jednak stracić z polu widzenia, iż w ramach terminu wyznaczonego przez Zamawiającego mieściło się osiem dni
roboczych, w ciągu których nie nastały jakiekolwiek przeszkody w uczynieniu zadość obowiązkom wynikającym z wezwań
z dnia 20 grudnia 2024 r. (…)
W dalszej kolejności podnieść należy, iż złożenie przez Wykonawcę wniosku o przedłużenie terminu na uzupełnienia
dokumentów w późnych godzinach wieczornych ostatniego dnia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwania z dnia 20
grudnia 2024 r. oznaczało w praktyce pozbawienie się możliwości otrzymania repliki na prośbę o przedłużenie terminu
jeszcze przed upływem pierwotnie wyznaczonego terminu. Podkreślenia wymaga, iż Zamawiający wykonuje swoje
obowiązki w godzinach od 07:00 do 15:00. Już sam powyższy fakt wskazuje na niemożliwość dokonania bieżącej reakcji
przez Zamawiającego – rozumianej jako przyjęcie pisma do wiadomości tego samego dnia, w której zostało do niego
skierowane wraz
z udzieleniem odpowiedzi.
Brak możliwości dokonania takiej reakcji przez Zamawiającego spotęgowane jest przez złożenie przez Wykonawcę pisma
o godzinie 21:09, która stanowi późną godzinę wieczorną, w której pracownicy biurowi Zamawiającego nie dysponują
dostępem do Platformy Zakupowej, przez którą prowadzona jest korespondencja. Przede wszystkim zwrócić uwagę
należy również na fakt, iż pracownicy biurowi w porze złożenia przez Wykonawcę przedmiotowego pisma są poza
godzinami pracy, dlatego nie ciążył na nich nawet obowiązek odebrania rzeczonego pisma. Powyższe wiązało się zatem z
możliwością odebrania oraz zareagowania na przedmiotową prośbę dopiero następnego dnia roboczego, zatem już po
terminie na udzielenie odpowiedzi przez Wykonawcę. (…)
Wykonawca dopiero pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. (tj. z 10-dniowym przekroczeniem terminu wyznaczonego przez
Zamawiającego) odniósł się m.in. do kwestii podniesionych przez Zamawiającego w wezwaniach z dnia 20 grudnia 2024 r.,
a do pisma załączył oświadczenie p. J.S. w wersji angielskiej i polskiej o upoważnieniu p. Simone Pantaloni do podpisania
dokumentów imieniu Bianna Recycling S.L. (…).
Na gruncie powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, iż wobec zaistniałych okoliczności doszło do nieuzupełnienia
dokumentów w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego. Powyższą sytuację należy zatem utożsamiać z
niezłożeniem przedmiotowego dokumentu.
W konsekwencji powyższego nastąpiła konieczność odrzucenia oferty Wykonawcy TRASKO INVEST Sp. z o.o. na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. c) PZP.”
Izba zważyła:
Odwołujący(II) uzasadniając swój interes we wniesieniu odwołania wskazał:
„….fakt, iż Odwołujący nie wyraził zgody na przedłużenie terminu związania ofertą nie oznacza, że nie ma interesu w
pozyskaniu zamówienia, w sytuacji kiedy wnioskuje o jego unieważnienie. Należy przy tym podkreślić, że brak złożenia
przez Odwołującego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie pierwotnego terminu związania ofertą (o co
wnioskował Zamawiający w dniu 10 lutego 2025 r.), był wynikiem bezprawnego i nielojalnego działania Zamawiającego w
postępowaniu, jaskrawo sprzecznego z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania, tj. jego prowadzenia w
sposób przejrzysty, konkurencyjny,
z uwzględnieniem równego traktowania wykonawców, a także w sposób proporcjonalny.
W konsekwencji, w wyniku działań i zaniechań Zamawiającego, Odwołujący może ponieść szkodę, w postaci braku
możliwości osiągnięcia wynagrodzenia w związku z realizacją zamówienia.
Na skutek zaistnienia nieusuwalnej wady postępowania oraz bezprawnych działań Zamawiającego, oferty nie mogły
zostać ocenione w sposób poprawny, transparentny
i uczciwy. W interesie Odwołującego jest, aby doprowadzić do unieważnienia postępowania przetargowego i złożenia oferty
w postępowaniu wszczętym po dokonaniu czynności unieważnienia aktualnie jeszcze prowadzonego postępowania.
Zgodnie z orzeczeniem KIO z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt: KIO 354/24, w określonych okolicznościach nawet
ostateczne odrzucenie oferty wykonawcy nie niweczy jego interesu w uzyskaniu zamówienia (w kolejnym postępowaniu).
W przywołanym orzeczeniu KIO zwróciła uwagę, że możliwość unieważnienia postępowania stwarza odwołującemu
szansę ubiegania się o udzielenie zamówienia w przyszłości, w wyniku powtórzenia postępowania o udzielenie zamówienia.
Jednocześnie możliwość poniesienia szkody przez Odwołującego przejawia się w utracie korzyści (zysku), który
Odwołujący mógł osiągnął pozyskując umowę o zamówienie publiczne w Postępowaniu, a który utracił w wyniku
dokonania w przedmiotowym postępowaniu wyboru oferty innego wykonawcy z naruszeniem przepisów Pzp.
Dodatkowo wskazuję, że rzeczywistą szkodę poniesioną przez Odwołującego stanowi kwota wadium w wysokości
1.000.000,00 zł wypłacona Zamawiającemu przez Gwaranta.
Podkreślić także należy, że z uwagi na zastosowanie w postępowaniu tzw. procedury odwróconej oceny ofert, w sytuacji
kiedy Odwołującemu odmówiono by prawa do złożenia przedmiotowego odwołania, zostałby on także pozbawiony prawa
do kwestionowania dokonanego przez Zamawiającego wyboru najkorzystniejszej oferty, czego z oczywistych względów
nie mógł dokonać na wcześniejszym etapie postępowania. Takie zaś działanie, polegające na odmowie przyznania
Odwołującemu prawa do wniesienia środka ochrony prawnej w aktualnej sytuacji, naruszałoby wprost zasadę
proporcjonalności oraz zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wskutek działań i zaniechań
Zamawiającego Odwołujący utracił bowiem możliwość uzyskania zamówienia.
Tożsame stanowisko zostało zaprezentowane przez KIO także w orzeczeniu z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt: KIO
3733/21.
Szeroki wywód dotyczący możliwości skutecznego odwołania od bezprawnych zaniechań, czynności zamawiającego w
sytuacji wnioskowania o unieważnienie postępowania przetargowego zawarty został także w uzasadnieniu wyroku KIO z
dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt: KIO 2395/15.
W przywołanym orzeczeniu Izba uznała, że wykonawca ma interes we wniesieniu odwołania oraz może ponieść szkodę
skutkiem naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, nawet jeśli następstwem uwzględnienia odwołania byłoby
unieważnienie postępowania. Izba stwierdził, że w świetle wykładni prounijnej art. 179 ust. 1 ustawy Pzp (w brzmieniu przed
zmianą ustawy z 2019 r.) w odniesieniu do art. 1 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 89/665/EW G z dnia 21 grudnia 1989 r. w
sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych
i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych
na dostawy i roboty budowlane zmienionej dyrektywą 2007/66/W E Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia
2007 r. należy uznać, że pojęcie interesu w uzyskaniu danego zamówienia musi być wykładane w ten sposób, że dane
zamówienie publiczne nie oznacza konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ale odpowiada
definicji zamówienia publicznego z art. 2 pkt 13 ustawy (aktualnie art. 7 ust. 32 Pzp), tj. należy przez to rozumieć umowy
odpłatne zawierane między zamawiającym, a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane.
Tym samym interes w uzyskaniu danego zamówienia trwa co najmniej do czasu zawarcia umowy, która dotyczy
nabywanego przez zamawiającego przedmiotu zamówienia. Jeśli istnieje tożsamość przedmiotu zamówienia, to
niezależnie od liczby postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, które są prowadzone przez tego samego
zamawiającego, dopóki nie zostanie zawarta umowa, to jest to ubieganie się o to samo dane zamówienie publiczne i póty
wykonawca ma interes w jego uzyskaniu. Za taką wykładnią powyższego przepisu przemawia wykładnia poczyniona przez
TSUE w motywie 27 i 28 wyroku TSUE z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie C-689/13 Puligenica Facility Esco. Popiera ją
także motyw 49 opinii Rzecznika Generalnego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 kwietnia 2015 r. w
sprawie sygn. akt C 689/13 - odwołanie główne i odwołanie wzajemne tworzą uzasadniony interes
w ponownym wszczęciu postępowania przetargowego oraz pkt 33 wyroku Fastweb C-100/12, który stanowi że: (…)
odwołanie wzajemne wybranego oferenta nie może prowadzić do odrzucenia odwołania oferenta, w sytuacji gdy
prawidłowość oferty każdego z podmiotów jest zakwestionowana w ramach tego samego postępowania i na takich
samych podstawach.
W takiej sytuacji każdy z konkurentów może powołać się na uzasadniony interes w postaci wykluczenia ofert innych, co
może prowadzić instytucję zamawiającą do stwierdzenia niemożności dokonania wyboru prawidłowej oferty.
Podsumowując, zarówno orzecznictwo krajowe jak i orzecznictwo unijne opowiada się za możliwością wnoszenia środków
ochrony prawnej nawet w sytuacji, gdy skutkiem uwzględnienia takiego środka miałoby być unieważnienie postępowania.
W przypadku bowiem unieważnienia postępowania, w którym wniesiony został środek ochrony prawnej, wykonawcy mogą
ubiegać się o to zamówienie publiczne w kolejnym postępowaniu, w którym każdy
z oferentów mógłby wziąć udział i w ten sposób pośrednio otrzymać zamówienie. Zamówienie publiczne należy
utożsamiać jako umowę na określony przedmiot, którą można zawrzeć po przeprowadzeniu innego postępowania niż to, w
którym złożone zostało odwołanie.
Tym samym Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez
Zamawiającego przepisów ustawy, z tego względu, że składając przedmiotowe odwołanie wskazuje na podstawy i wnosi o
unieważnienie postępowania przetargowego w całości.
Izba stwierdziła, że nie można odmówić interesu wykonawcy, który oświadczył, że
w przypadku unieważnienia postępowania zamierza ubiegać się o udział w nowym postępowaniu wszczętym po
dokonaniu czynności unieważnienia postepowania.
Zdaniem Izby, pod pojęciem interesu w uzyskaniu danego zamówienia, należy rozumieć interes w zawarciu umowy na
konkretny przedmiot zamówienia, nie ma wówczas znaczenia, czy wykonawca dąży do uzyskania tego zamówienia w
bieżącym, czy w przyszłym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Bowiem jak długo się o nie ubiega i dąży do
zawarcia umowy, to posiada interes i może dążyć unieważnienia postępowania, tak aby móc wziąć udział w nowym
postępowaniu.
W powyższym należy również upatrywać możliwości poniesienia szkody przez odwołującego w związku z
niezawarciem umowy.
W ocenie Izby, przy ocenie, czy odwołujący(2) posiada interes we wniesieniu odwołania należało mieć na uwadze
szerokie rozumienie interesu w uzyskaniu zamówienia. Jeżeli wykonawca wskazuje, że postępowanie obarczone jest
wadami, które skutkować mogą unieważnieniem postępowania, to może domagać się jego unieważnienia i
przeprowadzenia ponownie postępowania zgodnie z przepisami.
Interes w uzyskaniu zamówienia powinien być interpretowany szeroko jako odnoszący się nie tylko do uzyskania
zamówienia w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia, ale do możliwości pozyskania świadczenia
będącego przedmiotem zamówienia, niezależnie od tego, w jakim postępowaniu zostanie ono wykonawcy udzielone.
Tym samym interes może być rozumiany jednolicie i niezależnie od okoliczności konkretnej sprawy, podnoszonych
zarzutów oraz żądania co do sposobu rozstrzygnięcia odwołania, por. wyrok KIO z dnia
23 marca 2021 r., KIO 578/21, KIO 579/21, wyrok KIO z dnia 18 czerwca 2021 r., KIO 1299/21, wyrok KIO z 3 lutego
2023 r., sygn. akt 174/23.
W wyroku z 28 września 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 112/22 Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy
Odwoławczy podkreślił, że w niektórych stanach faktycznych wykonawca może mieć interes w uzyskaniu zamówienia
nawet wówczas, gdy uwzględnienie wniesionego przez niego odwołania miałoby prowadzić do unieważnienia
postępowania
o udzielenie zamówienia.
Izba stwierdziła, że odwołujący(2) tylko w przypadku zarzutów nr 1-3 odwołania podniósł, że postępowanie obarczone
jest niemożliwą do usunięcia wada postępowania uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w
sprawie zamówienia.
Izba uznała, że w przypadku 2 pozostałych zarzutów: zarzutów nr 4 oraz nr 5 odwołujący(2) nie wykazał spełnienia
przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Z treści odwołania wynika, że odwołujący(2) upatrywał istnienie swojego interesu
przede wszystkim w unieważnieniu postępowania z powodu wady postępowania.
Wobec powyższego, zarzuty nr 4 i 5 odwołania również podlegały oddaleniu.
Zarzut nr 1 odwołania
Zgodnie ze stanowiskiem odwołującego(2) postępowanie prowadzone przez zamawiającego powinno być unieważnione
ponieważ jest obarczone niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy. Odwołujący(2) przywołał następujące okoliczności, które w jego ocenie miały świadczyć o wadach
postepowania: pozostawienie bez rozpoznania wniosku odwołującego z 7 stycznia 2025 r. o przedłużenie terminu do
złożenia wyjaśnień i uzupełnienia dokumentów bez rozpoznania, różnicowanie sytuacji wykonawców biorących udział w
postępowaniu, polegające na uwzględnieniu odwołania wykonawcy A. Sp. z o.o. z 27 stycznia 2025 r., unieważnienie
czynności wezwania tego wykonawcy i uzupełnienia dokumentów w odróżnieniu od wezwania skierowanego do
odwołującego(2), przekazywanie innemu wykonawcy informacji dotyczących badania i oceny dokumentów oraz
wyjaśnień przekazanych przez odwołującego(2).
Zgodnie z art. 255 pkt 6 ustawy Pzp, zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie
obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie
zamówienia publicznego.
Unieważnienie postępowania jest możliwe w sytuacji, gdy:
1.zamawiający naruszył przepisy regulujące jego prowadzenie – wada postępowania,
2.naruszenie powyższe stanowi wadę niemożliwą do usunięcia
3.konsekwencją wady jest brak możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy.
Ustalenie, czy w danym postępowaniu wystąpiła wada uniemożliwiająca zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy,
powinno być dokonywane przede wszystkim poprzez odniesienie określonego naruszenia przez zamawiającego
przepisów Pzp do przyczyn,
z powodu których zawarta umowa podlega unieważnieniu, określonych w ustawy Pzp.
Stosowanie do przepisu art. 457 ust. 1 ustawy Pzp, umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający:
1) z naruszeniem ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów bez
uprzedniego zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej
ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające
postępowanie, jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert;
2) zawarł umowę z naruszeniem art. 264 lub art. 308 ust. 2 lub 3 lub art. 421 ust. 1 lub 2 albo art. 577, jeżeli uniemożliwiło
to Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy;
3) zawarł umowę przed upływem terminu, o którym mowa w art. 216 ust. 2;
4) z naruszeniem art. 314 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4, art. 315 lub art. 422 ust. 2 lub 3 udzielił zamówienia objętego umową
ramową;
5) z naruszeniem art. 323, art. 324 lub art. 391 ust. 4 lub 5 udzielił zamówienia objętego dynamicznym systemem
zakupów.
Odwołujący(2) nie wyjaśnił, w związku z którą podstawą, określoną w przepisie art. 457 ust.
1 ustawy Pzp, upatruje konieczności unieważnienia postępowania.
Przyczyny, z powodu których zawarta umowa podlega unieważnieniu, określone w art. 457 ust. 1 ustawy Pzp stanowią
konsekwencję istotnych uchybień zamawiającego.
W ocenie Izby okoliczności wskazanych przez odwołującego(2) nie można zaliczyć do wad,
z powodu których istniałby konieczność unieważnienia prowadzonego przez zamawiającego postępowania.
Jeśli chodzi o brak odpowiedzi zamawiającego na wniosek odwołującego(2) o przedłużenie terminu na złożenie
dokumentów oraz wyjaśnienia treści oferty, to Izba wskazuje, że przepisy ustawy Pzp nie przewidują obowiązku
udzielenia odpowiedzi na wnioski wykonawców, których przedmiotem jest przedłużenie terminu do złożenia dokumentów
oraz wyjaśnienia treści oferty. Ewentualna odpowiedź zamawiającego jest przejawem praktyki, którą stosuje
zamawiający.
Zatem bez znaczenia dla rozpoznania zarzutu nr 1 odwołania pozostawał złożony przez odwołującego(2) dowód w
postaci wiadomości przesłanej przez zamawiającego do odwołującego, zawierającej potwierdzenie odczytania
wiadomości o godzinie 20:47 z 16 maja 2025 r. oraz oświadczenia członka zarządu Trasko Invest Sp. z o.o. z 12
czerwca 2025 r. dotyczącego powzięcia informacji dotyczącej spodziewanego terminu wezwania Trasko Invest do
złożenia dalszych dokumentów w postepowaniu.
Z okoliczności, które odwołujący(2) podniósł w uzasadnieniu zarzut nr 1 wynika, że nie zachował on należytej staranności
wymaganej od wykonawcy biorącego udział
w postępowaniu o udzielenie zamówienia: wezwanie do złożenia dokumentów i wyjaśnienia treści oferty odczytał w
ostatnim dniu, na który przypadał obowiązek realizacji wezwania, wniosek o przedłużenie terminu złożył w ostatnim dniu
w późnych godzinach wieczornych.
Ponadto, Izba podkreśla, iż wykonawca, który nie zgadza się z zarówno treścią wezwania, jak
i z terminem, jaki został wyznaczony przez zamawiającego na złożenie dokumentów lub wyjaśnienia treści oferty, może
skorzystać ze środków ochrony prawnej.
Wobec powyższego, pozostawienie wniosku odwołującego(2) o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów oraz
wyjaśnień treści oferty nie stanowi istotnej wady postępowania
i podstawy do unieważnienia prowadzonego przez zamawiającego postępowania.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania – zarzut nr 2 – różnicowania sytuacji wykonawców w związku ze
złożonymi tożsamymi wnioskami o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień treści dokumentów, Izba wskazuje na
istotne różnice dotyczące złożenia wniosków o przedłużenie terminu przez odwołującegoII oraz wykonawcę A. Sp. z o.o.
Wnioski A. Sp. z o.o. złożone zostały kilka dni przed upływem terminu na złożenie dokumentów i wyjaśnień: wniosek
pochodził z 11 lutego 2025 r., termin na złożenie wyjaśnień wyznaczono 15 lutego 2025 r., zamawiający udzielił
odpowiedzi na wniosek 12 lutego 2025 r., kolejny wniosek został złożony 11 marca 2025, wyznaczony przez
zamawiającego termin upływał 18 marca 2025 r., zamawiający udzielił odpowiedzi 12 marca 2025 r.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, Izba doszła do przekonania, że zamawiający nie różnicował sytuacji
wykonawców, którzy złożyli wnioski o przedłużenie terminu na złożenie lub wyjaśnienie treści dokumentów z uwago na
fakt, iż wnioski wykonawcy A. Sp. z o.o. zostały złożone w terminach, które umożliwiały zamawiającemu odniesienie się
do nich.
Wobec powyższego, zamawiający nie naruszył przepisów ustawy Pzp, których skutkiem powinno być unieważnienie
postępowania.
W odniesieniu do zarzutu nierównego traktowania wykonawców A. Sp z o.o.
i odwołującego(2) w związku z uwzględnieniem odwołania z 27 stycznia 2025 r. wykonawcy A. Sp. z o.o. oraz
unieważnieniem czynności wezwania do uzupełnień i wyjaśnień, Izba wskazuje na następujące okoliczności:
- wykonawca A. sp. z o.o. zaskarżył czynność wezwania do uzupełnienia zobowiązania podmiotu trzeciego FOROOM
sp. z o.o. oraz czynność uznania przez zamawiającego, że dla skuteczności użyczenia zasobów przez podmiot trzeci,
zobowiązanie podmiotu trzeciego musi określać inwestycję/zadanie, na którym nabyto doświadczenie, inwestora na
rzecz którego to zadanie wykonano, a także w jakim okresie i kiedy to doświadczenie nabyto.
- wezwanie było przedwczesne, z uwagi na etap postępowania,
- zamawiający uwzględnił odwołanie i unieważnił czynność wezwania wykonawcy A. do uzupełnienia zobowiązania
podmiotu trzeciego,
- podstawą wezwania odwołującego(2) była weryfikacja podmiotowych środków dowodowych.
W ocenie Izby w tym przypadku nie doszło do różnicowania sytuacji wykonawców,
w związku z faktem, iż wykonawcy byli wzywani do złożenia wyjaśnień lub złożenia w związku z różnymi
okolicznościami związanymi z określonym etapem postępowania.
Izba ponownie podkreśla, iż wykonawca, który nie zgadzał się z zarówno treścią wezwania, mógł skorzystać ze środków
ochrony prawnej.
W ocenie Izby, zamawiający nie naruszył przepisów ustawy Pzp poprzez zróżnicowanie sytuacji wykonawców. Nie
zaistniała wobec powyższego wada podstępowania, której skutkiem powinno być jego unieważnienie.
Wobec powyższego zarzut nr 2 odwołania podlegał oddaleniu.
Zarzut nr 3 odwołania
W uzasadnieniu odwołania w zakresie zarzutu nr 3, odwołujący przywołał okoliczność podjęcia przez zamawiającego
nieformalnej i niejawnej dla innych wykonawców komunikacji
z wybranym wykonawcą na temat innych uczestników postępowania, o którym to fakcie odwołujący(2) dowiedział się z
treści odwołania A. Sp. z o.o. z 27 stycznia 2025 r.,
w którym wykonawca uzasadnił swój interes w następujący sposób:
„Odwołujący ma interes w uzyskaniu zamówienia będącego przedmiotem Postępowania (oferta, jak wynika z informacji
przekazanych przez Zamawiającego, z uwagi na braki po stronie innego oferenta, jest traktowana jako najkorzystniejsza w
Postępowaniu).”
Odwołujący(2) w uzasadnieniu zarzutu wskazał, że nie ma wątpliwości, że prowadząc nieformalną komunikację z innym
wykonawcą (co najmniej jednym) i przekazując w jej ramach konkretne decyzje dotyczące oceny i „losu” oferty innego
wykonawcy, zamawiający niewątpliwie uprzywilejował pozycję tego wykonawcy i naruszył tym samym zasadę równego
traktowania.
W ocenie Izby, po pierwsze, odwołujący(2) w żaden sposób nie wykazał i nie przedstawił dowodów na nieformalną
komunikację pomiędzy innymi wykonawcami oraz zamawiającym dotyczącą jego sytuacji w postępowaniu, poza swoim
przypuszczeniem opartym na treści odwołania wykonawcy A. Sp. z o.o.
Nie wyjaśnił również na czym polegało uprzywilejowanie pozycji innego wykonawcy w związku z przekazaniem informacji
o brakach ze strony innego wykonawcy i w jaki sposób powyższa okoliczność wpłynęła na wynik postępowania.
Wobec powyższego, Izba oddaliła zarzut nr 3 odwołania.
O kosztach postępowania Izba orzekła na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz art. § 8 ust.
2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437)
mając na uwadze wynik postępowania.
Wobec oddalenia odwołania w całości koszty postępowania odwoławczego ponosi odwołujący.
III.KIO 1932/25
Izba ustaliła:
Odwołujący(3) uzasadniając swój interes we wniesieniu odwołania wskazał, że spełniły się wobec niego przesłanki, o
których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Po pierwsze posiada status wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia („ma interes w uzyskaniu
zamówienia”).
Po drugie może on, na skutek czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu może ponieść oczywistą (i
dotkliwą) szkodę, ponieważ zamawiający, nie mając podstaw odrzucił ofertę odwołującego, uznając, że odwołujący(3)
nie spełnia warunków udziału
w postępowaniu. Skutkiem powyższych czynności było nieuwzględnienie jego oferty
w rankingu ofert a w konsekwencji brakiem możliwości uzyskania zamówienia.
Podstawa wykluczenia, o której mowa w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, skutkować może dla wykonawcy
roczną kadencją.
Odwołujący(3) wskazał również, że w sytuacji, gdyby zamawiający zachował się zgodnie
z przepisami ustawy, oferta odwołującego(3) zostałaby sklasyfikowana na pierwszym miejscu w rankingu ofert.
W ocenie Izby, odwołujący(3) wykazał, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku
naruszenia przez zamawiającego wskazanych przez niego przepisów postępowania.
Zgodnie z Zawiadomieniem o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz o odrzuceniu ofert
z 6 maja 2025 r., zamawiający odrzucił ofertę odwołującego(3) na podstawie przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy
Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Zarzut nr 1a
W Rozdziale 6 WARUNKI UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA
w pkt 6.1. ppkt 4.1. a) oraz c) wskazano:
„6.1. W postępowaniu mogą brać udział Wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału
w postępowaniu dotyczące:
4) zdolności technicznej lub zawodowej:
4.1. Warunek ten, w zakresie doświadczenia, zostanie uznany za spełniony, jeśli Wykonawca wykaże, że w okresie
ostatnich 12 lat liczonych wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert (a jeżeli okres prowadzenia działalności
jest krótszy – w tym okresie):
a) wykonał co najmniej jedną dokumentację projektową obejmującą co najmniej: projekt budowlany, projekt wykonawczy i
specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych instalacji termicznego przekształcania odpadów2
komunalnych o mocy przerobowej instalacji, odnoszącej się do strumienia odpadów poddawanych termicznemu
przekształceniu, nie mniejszej niż 15.000 Mg/rok,
(…)
c) wykonał co najmniej jedną dokumentację projektową w zakresie technologicznym oraz na jej podstawie, wykonał
dostawę, montaż i rozruch instalacji termicznego przekształcania odpadów2 komunalnych o mocy przerobowej instalacji
odnoszącej się do strumienia odpadów poddawanych termicznemu przekształceniu, nie mniejszej niż 15.000 Mg/rok, w
skład której wchodziły co najmniej:
− węzeł spalania i odzysku energii, obejmujący co najmniej palenisko zintegrowane z kotłem odzyskowym
oraz
− instalację wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w kogeneracji
oraz
− instalację oczyszczania spalin.
UWAGA!
Zamawiający dopuszcza również możliwość, aby Wykonawca celem wykazania spełnienia warunków określonych w lit. a)
i b) lub a)-c), wykazał się jednym zadaniem wykonanym w formule zaprojektuj-wybuduj.”
Zamawiający zdefiniował w SWZ pojęcia:
-„budowy” wskazując:
„1Pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę,
rozbudowę lub nadbudowę obiektu budowlanego.
oraz „odpadów”:
„2Pod pojęciem odpadów należy rozumieć także odpady określone w art. 3 pkt 31 lit. b) Dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane
zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola)(Dz.U.UE L z dnia 17 grudnia 2010 r.), w tym odpady drewniane mogące
zawierać chlorowcopochodne związki organiczne lub metale ciężkie wprowadzone w wyniku zastosowania środków do
konserwacji lub powlekania drewna i które obejmują
w szczególności takie odpady drewniane pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych.”
Zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 31 lit. b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z 24 listopada 2020 r.
w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), „biomasa” oznacza
którąkolwiek
z następujących pozycji:
b)następujące odpady:
(i) odpady roślinne z rolnictwa i leśnictwa;
(ii) odpady roślinne z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli wytworzone ciepło jest odzyskiwane;
(iii) włókniste odpady roślinne z procesu produkcji pierwotnej pulpy celulozowej i z produkcji papieru z pulpy, jeżeli odpady
te są współspalane w miejscu produkcji, a wytworzone ciepło jest odzyskiwane;
(iv) odpady korka;
(v) odpady drewniane, z wyjątkiem odpadów drewnianych mogących zawierać chlorowcopochodne związków
organicznych lub metale ciężkie wprowadzone w wyniku zastosowania środków do konserwacji lub powlekania drewna i
które obejmują
w szczególności takie odpady drewniane pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych.
W celu wykazania ww. warunku udziału w postępowaniu odwołujący(3) powołał się na zasoby podmiotu STC Power Srl z
siedzibą w Forii.
W odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z 18 marca 2025 r. do złożenia podmiotowych środków dowodowych
odwołujący(3) poinformował zamawiającego o zmianie podmiotu trzeciego, na zasobach którego polegał w zakresie
zdolności zawodowych na Energika Z.S. Sp. k. z siedzibą w Zasutowie.
W przedłożonym na wezwanie zamawiającego Wykazie usług i robót odwołujący(3) wskazał robotę realizowaną przez
Energika Z.S. Sp. k.: „Budowa zakładu produkcji
nośników energetycznych i odzysku energii” z następującym opisem:
Zaprojektowanie i wykonanie obiektu energetycznego o mocy nie mniejszej niż 7 MWt - wykaz
podstawowych urządzeń i instalacji układu kogeneracyjnego:
- System magazynowania i dostarczania paliwa do kotła składający się z wygarniaczy hydraulicznych, rozdrabniacza
paliwa, przenośników paliwa, wagoprzenośnika;
- Węzeł spalania i odzysku energii obejmujący m.in. palenisko zintegrowane z kotłem odzysknicowym (kocioł parowy z
rusztem schodkowym w technologii ścian szczelnych
o wydajności nominalnej 29t/h z ekonomizerem suchym (zużycie paliwa gwarancyjnego wynosi ok. 100 000 Mg/rok);
- Węzeł wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w kogeneracji z turbozespołem oraz skraplaczem;
- Kompletny układ chłodzenia dla potrzeb zrzutu ciepła z kondensatora turbozespołu i odbioru ciepła z urządzeń
technologicznych
- Kompletna instalacja oczyszczania i odprowadzania spalin spełniająca aktualne normy emisyjne z instalacjami
pomocniczymi oraz kominem;
- Odpopielanie z przenośnikiem popiołu i kontenerem na popiół;
- Instalacja odprowadzania żużla wraz z kontenerem na popiół;
- Wymiennik rezerwowy para/woda;
- Instalacje parowe ze stacjami redukcyjno-schładzającymi pary, instalacja kondensatu ze zbiornikiem kondensatu oraz
pompami kondensatu;
- Instalacja wody zasilającej wraz z wysokociśnieniowymymi pompami zasilającymi oraz stacją przygotowania wody
kierowanej do kotła, zbiornikiem wody zasilającej i odgazowywaczem;
- Instalacja sprężonego powietrza ze sprężarkami i zbiornikiem sprężonego powietrza;
- Instalacje zasilająco-sterownicze, szafy sterownicze oraz wyposażenie AKPiA w tym pełne opomiarowanie
zbudowanego układu wraz z budową nowego systemu DCS
- Instalacja elektroenergetyczna z wyprowadzeniem mocy.
Przedmiot: Projekt i budowa układu wyposażonego w kocioł parowy wysokoprężny
o nominalnej wydajności 29t/h mx 33t/h (moc termiczna w paliwie 26,09MW) opalany odpadami drzewnymi, turbinę
parową z generatorem prądu o mocy 7100kWe, zespół praowy wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz instalacjami do
włączenia w istniejący układ technologiczny ciepłowni.
Zakres: zakres prac wykonanie niezbędnych prac projektowych we wszystkich branżach (dokumentacja
techniczna/podstawowa, projekt budowlany, specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych,
dokumentacja wykonawcza, dokumentacja powykonawcza), prace budowlane na podstawie projektów, w tym:
demontaże i rozbiórki elementów istniejących, adaptacja istniejących obiektów, budowa nowych obiektów) kubaturowych
oraz magazynu paliwa, zagospodarowanie terenu, infrastruktura podziemna, prace montażowe, instalacyjne, dostawy
urządzeń i materiału, rozruch, szkolenia, pomiar gwarancyjne, wraz z uzyskaniem wszystkich niezbędnych pozwoleń,
wymaganych przepisami prawa dla oddania do żytkowania i eksploatacji kompletnej instalacji energetycznego spalania
odpadów z układem wysokosprawnej kogeneracji wraz z przynależną infrastrukturą towarzyszącą.
Referencyjne zadanie zrealizowano w okresie 2021-2023 w Kostrzynie nad Odrą na rzecz Eco Raven Sp. z o.o.
Zamawiający odrzucił ofertę odwołującego(3) na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp.
W uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego(3), zamawiający wskazał:
„(…) inwestycja pod nazwą „Budowa zakładu produkcji nośników energetycznych i odzysku energii” obejmująca zaprojektowanie i
wykonanie obiektu energetycznego o mocy nie mniejszej niż 7 MWt wraz z następującymi urządzeniami i instalacjami układu
kogeneracyjnego:
1) System magazynowania i dostarczania paliwa do kotła składający się z wygarniaczy hydraulicznych, rozdrabniacza paliwa,
przenośników paliwa, wagoprzenośnika;
2) Węzeł spalania i odzysku energii obejmujący m.in. palenisko zintegrowane z kotłem odzysknicowym (kocioł parowy z rusztem
schodkowym w technologii ścian szczelnych o wydajności nominalnej 29t/h
z ekonomizerem suchym (zużycie paliwa gwarancyjnego wynosi ok.100 000 Mg/rok);
3) Węzeł wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w kogeneracji z turbozespołem oraz skraplaczem;
4) Kompletny układ chłodzenia dla potrzeb zrzutu ciepła z kondensatora turbozespołu i odbioru ciepła z urządzeń technologicznych;
5) Kompletna instalacja oczyszczania i odprowadzania spalin spełniająca aktualne normy emisyjne
z instalacjami pomocniczymi oraz kominem;
6) Odpopielanie z przenośnikiem popiołu i kontenerem na popiół;
7) Instalacja odprowadzania żużla wraz z kontenerem na popiół;
8) Wymiennik rezerwowy para/woda;
9) Instalacje parowe ze stacjami redukcyjno-schładzającymi pary, instalacja kondensatu ze zbiornikiem kondensatu oraz pompami
kondensatu;
10) Instalacja wody zasilającej wraz z wysokociśnieniowymymi pompami zasilającymi oraz stacją przygotowania wody kierowanej do
kotła, zbiornikiem wody zasilającej i odgazowywaczem;
11) Instalacja sprężonego powietrza ze sprężarkami i zbiornikiem sprężonego powietrza;
12) Instalacje zasiająco-sterownicze, szafy sterownicze oraz wyposażenie AKPiA w tym pełne opomiarowanie zbudowanego układu
wraz z budową nowego systemu DCS;
13) Instalacja elektroenergetyczna z wyprowadzeniem mocy” i zrealizowana na rzecz spółki ECO RAVEN Sp. z o.o. przez nowy
podmiot udostepniający zasoby tj. Energika Z.S. Sp. K. nie obejmuje swoim zakresem wymaganej treścią warunku udziału w
postępowaniu, o którym mowa
w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1 lit. c) SWZ, instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych, zaś wsad do
instalacji opisanej w ww. poz. tabeli zawartej w Wykazie usług i robót, nie odnosi się do odpadów rozumianych zgodnie z ustawą o
odpadach wraz przypisem numer 2 do warunku tj. jako: „Pod pojęciem odpadów należy rozumieć także odpady określone w art. 3 pkt
31 lit. b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie emisji przemysłowych
(zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U.UE L z dnia
17 grudnia 2010 r.), w tym odpady drewniane mogące zawierać chlorowcopochodne związki organiczne lub metale ciężkie wprowadzone
w wyniku zastosowania środków do konserwacji lub powlekania drewna i które obejmują w szczególności takie odpady drewniane
pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych”, gdyż wsadem do referencyjnej instalacji powołanej na wykazanie spełnienia ww.
warunku udziału w postępowaniu jest tzw. czysta biomasa, a nie odpad komunalny w rozumieniu zdefiniowanym przez Zamawiającego.
W szczególności wskazać należy, że pomimo tego, że inwestycja opisana przez Wykonawcę w wykazie usług i robót swoim zakresem
obejmowała kocioł biomasowy, który wykorzystuje pirolizę (czyli technologię teoretycznie analogiczną do tej stosowanej w Instalacji
Termicznego Przekształcania Odpadów) do przekształcania biomasy, to nie jest instalacją termicznego przekształcania odpadów.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że biomasa, która jest paliwem zasilającym kocioł
w referencyjnej instalacji, nie jest odpadem w rozumieniu treści przedmiotowego warunku udziału
w postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach, przepisów tej ustawy nie stosuje się do biomasy w postaci:
a) odchodów podlegających przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października
2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia
przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz.
Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009",
b) słomy,
c) innych, niebędących niebezpiecznymi, naturalnych substancji pochodzących z produkcji rolniczej lub leśnej,
- wykorzystywanej w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są
szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.
Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 6 i 7 ustawy o odpadach - ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach - rozumie się przez to każdą
substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, a w
odniesieniu do odpadów komunalnych rozumie się przez to odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące
od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów
z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania,
zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z
gospodarstw domowych
- przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci
kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów
budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami
komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich
właściwości.
Powyższe świadczy o tym, że instalacja podana w wykazie usług i robót nie przekształcała odpadów komunalnych wymaganych w
omawianym warunku.
Podkreślić należy, że w sekcji dotyczącej spełniania warunków udziału w postępowaniu, w pkt 6.1 ppkt 4.1 lit. c) SWZ dotyczącym
warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej
i zawodowej odnoszącym się do doświadczenia Zamawiający wymagał, aby Wykonawca wykazał, że wykonał co najmniej jedną
dokumentację projektową w zakresie technologicznym oraz na jej podstawie, wykonał dostawę, montaż i rozruch instalacji termicznego
przekształcania odpadów komunalnych
o mocy przerobowej instalacji odnoszącej się do strumienia odpadów poddawanych termicznemu przekształceniu, nie mniejszej niż
15.000 Mg/rok, w skład której wchodziły co najmniej: węzeł spalania i odzysku energii (obejmujący palenisko zintegrowane z kotłem
odzyskowym), instalacja wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w kogeneracji oraz instalacja oczyszczania spalin.
W celu potwierdzenia spełnienia tego warunku, Wykonawca A. Sp. z o.o. przedłożył w ramach podmiotowych środków dowodowych
wykaz usług wraz z referencjami dotyczącymi wykonania kotła biomasowego, który, jak wynika z przedstawionych informacji, nie jest
instalacją termicznego przekształcania odpadów. Jak już wskazano powyżej, przedmiotowa instalacja przekształca biomasę metodą
pirolizy i posiada pozwolenie na użytkowanie wydane na zasadach emisji przemysłowych. Dla referencyjnej instalacji nie wydano
zezwolenia na eksploatację instalacji do termicznego przekształcania odpadów.
W przedmiotowym postępowaniu, Zamawiający w sposób jednoznaczny określił warunek udziału
w postępowaniu dotyczący doświadczenia w zakresie wykonania instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych o ściśle
określonych parametrach i elementach składowych.
Przedstawiona przez Wykonawcę A. Sp. z o.o. realizacja dotyczy zaś kotła biomasowego, który nie spełnia warunku udziału w
postępowaniu, o którym mowa powyżej, ponieważ nie jest instalacją termicznego przekształcania odpadów komunalnych z przyczyn
wskazanych poniżej.
Kocioł biomasowy, przetwarzający biomasę metodą pirolizy, nie jest tożsamy z instalacją termicznego przekształcania odpadów, która
zazwyczaj opiera się na procesie spalania (utleniania) odpadów.
Jednocześnie zauważyć należy, że biomasa, zgodnie z definicją w art. 3 pkt 31 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2010/75/UE, która została w niniejszym postępowaniu włączona do definicji odpadów komunalnych w ograniczonym zakresie (odpady
drewniane wraz z odpadem drewna zanieczyszczonego), bazuje na mniej restrykcyjnych normach emisyjnych oraz wymaganiach
technologicznych, niż instalacja, która jest przedmiotem inwestycji Zamawiającego.
Przepisy ustawy o odpadach określają zarówno definicję odpadów, odpadów komunalnych, jak i zasady gospodarowania odpadami.
Gospodarowanie odpadami jako działalność regulowana wymaga uzyskania stosownych zezwoleń lub pozwoleń wydawanych w formie
decyzji administracyjnych.
Do katalogu ww. zezwoleń i pozwoleń kwalifikuje się pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, które jest niezbędne
zawsze, jeśli instalacja, emituje zanieczyszczenia do powietrza, co jest nieuniknione w procesie spalania gazów. Takie pozwolenie
określa dopuszczalne limity emisji różnych substancji. Pozwolenie na przetwarzanie odpadów jest natomiast wydawane, jeśli
wykorzystywana
w instalacji biomasa jest uznawana na podstawie obowiązujących przepisów za odpad (w rozumieniu ustawy o odpadach).
W przypadku referencyjnej instalacji w Kostrzynie nad Odrą nie wydano jakiejkolwiek decyzji administracyjnej udzielającej zgody na
eksploatację instalacji do termicznego przekształcania odpadów. Powyższe potwierdza także fakt, że pozwolenie na użytkowanie dla
tej referencyjnej instalacji zostało wydane na zasadach emisji przemysłowych, ale nie obejmuje zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a
zatem nie jest to instalacja termicznego przekształcania odpadów o wymaganej charakterystyce (węzeł spalania i odzysku energii,
kogeneracja, oczyszczanie spalin).
Dlatego też z uwagi na brak ww. pozwolenia dla instalacji referencyjnej, niemożliwym jest uznanie, że warunek udziału w postępowaniu
został spełniony. Dla referencyjnej inwestycji, gdyby faktycznie była to instalacja termicznego przekształcania odpadów, również
powinno być wydane zezwolenie na przetwarzanie odpadów.
Dodatkowo, jeśli instalacja termicznego przekształcania odpadów osiąga określone progi mocy przerobowej wyrażonej w Mg, podlega
obowiązkowi uzyskania pozwolenia zintegrowanego, na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2002 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz.
U. z 2024 r., poz. 54). Pozwolenie zintegrowane obejmuje wszystkie aspekty oddziaływania instalacji na środowisko, w tym emisje do
powietrza, wody, gleby, gospodarowanie odpadami i inne. Referencyjna instalacja realizowana przez podmiot udostępniający zasoby na
rzecz ECO Raven Sp. z o.o. ww. pozwolenia nie posiada, pomimo zainstalowanej mocy przerobowej o wysokości około 90 tys. Mg
rocznie (która to moc przerobowa wymagałaby uzyskania pozwolenia zintegrowanego, gdyby omawiana instalacja była Instalacją
Termicznego Przekształcania Odpadów).
Tym samym stwierdzić należy, że dla instalacji pirolizy biomasy zawsze niezbędnym będzie uzyskanie pozwolenia na wprowadzanie
gazów lub pyłów do powietrza. Ponadto, jeśli wykorzystywana biomasa jest odpadem, wymagane będzie również pozwolenie na
przetwarzanie odpadów. W zależności zaś od skali i charakterystyki instalacji, również konieczne jest uzyskanie pozwolenia
zintegrowanego obejmującego zezwolenie na przetwarzanie odpadów. W przypadku referencyjnej instalacji
w Kostrzynie nad Odrą nie wydano zaś jakiejkolwiek decyzji administracyjnej udzielającej zgody na eksploatację instalacji do
termicznego przekształcania odpadów, co oznacza, że instalacja objęta wykazem nie jest instalacją termicznego przekształcania
odpadów wymaganą w warunku określonym w SWZ.
Zamawiający zwraca także uwagę na odmienności pomiędzy instalacją termicznego przekształcania odpadów (spalania odpadów), a
instalacją na paliwo biomasowe.
Szczegółowe wymagania dla instalacji termicznego przekształcania odpadów (spalania odpadów) zostały wyartykułowane w
Rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 21 stycznia 2016 roku w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego
przekształcania odpadów oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu (Dz. U. z 2016 r. poz. 108). W
świetle obowiązującej regulacji normatywnej:
a) Procesy spalania odpadów innych niż niebezpieczne muszą być prowadzone w sposób zapewniający całkowite spalenie odpadów, a
konstrukcja komory spalania i warunki pracy muszą zapewniać dopalanie gazów spalinowych w temperaturze co najmniej 850°C przez
co najmniej 2 sekundy;
b) Instalacja termicznego przekształcania odpadów musi być wyposażona w automatyczny system kontroli i monitorowania parametrów
procesu spalania, w szczególności temperatury, a w przypadku awarii lub nieprawidłowej pracy systemu należy wprowadzać procedury
awaryjne;
c) Rozporządzenie, o którym mowa powyżej, określa wymagania dotyczące przyjmowania odpadów do instalacji, w tym ich ważenia,
identyfikacji, dokumentowania i kontroli wizualnej. Niedopuszczalne jest przyjmowanie odpadów wybuchowych, łatwopalnych w
warunkach składowania, zakaźnych i innych, które mogą zagrozić procesowi lub instalacji;
d) Prowadzenie procesu termicznego przekształcania musi być prowadzone przez osoby posiadające odpowiednie przeszkolenie.
Należy prowadzić ewidencję przyjmowanych i przekształcanych odpadów oraz powstających pozostałości;
e) Instalacja musi być zaprojektowana, wyposażona, zbudowana i eksploatowana w sposób zapobiegający lub ograniczający emisje
substancji zanieczyszczających powietrze, wodę i glebę, zgodnie z obowiązującymi standardami emisyjnymi. Określone są wymagania
dotyczące systemów oczyszczania spalin;
f) Całkowita zawartość węgla organicznego w żużlach i popiołach paleniskowych ma być niższa niż 3% lub strata przy prażeniu żużli i
popiołów paleniskowych ma być niższa niż 5% suchej masy;
g) Podczas prowadzenia procesu w komorze spalania prowadzi się ciągły pomiar:
• temperatury gazów spalinowych
• stężenia tlenu w gazach spalinowych
• ciśnienia gazów spalinowych;
h) Proces nie może być kontynuowany przez okres przekraczający cztery godziny, w przypadku, gdy przekraczane są standardy
emisyjne określone w odrębnych przepisach.
Ww. rozporządzenie szczegółowo reguluje techniczne i organizacyjne aspekty procesu termicznego przekształcania odpadów, kładąc
nacisk na bezpieczne prowadzenie procesu i minimalizację negatywnego wpływu na środowisko. Jest to kluczowy akt prawny dla
funkcjonowania instalacji termicznego przekształcania odpadów w Polsce, uzupełniający przepisy ustawowe, w tym Prawo ochrony
środowiska i ustawę o odpadach. Kocioł na czystą biomasę, czyli instalacja opisana w wykazie usług i robót Wykonawcy nie spełnia
ww. wymagań wynikających z cytowanego wyżej rozporządzenia.
Dodatkowo, Zamawiający zwraca uwagę, że porównanie dopuszczalnych emisji do powietrza dla instalacji termicznego przekształcania
odpadów (spalania odpadów) i instalacji pirolizy czystej biomasy jest złożone i zależy od wielu czynników, takich jak, rodzaj i
charakterystyka surowca/czy odpadu stanowiącego wkład do kotła. Odpady mają bardziej heterogeniczny i potencjalnie niebezpieczny
skład niż czysta biomasa, zaś samo spalanie odpadów odbywa się w wysokiej temperaturze z nadmiarem tlenu, podczas gdy piroliza
biomasy zachodzi w warunkach beztlenowych lub z ograniczonym dostępem tlenu.
Większe instalacje podlegają zazwyczaj bardziej rygorystycznym przepisom, a zarówno Polska, jak
i Unia Europejska posiadają szczegółowe regulacje dotyczące emisji z instalacji termicznego przekształcania odpadów. Instalacje
termicznego przekształcania odpadów podlegają ścisłym regulacjom wynikającym głównie z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i
Rady 2010/75/UE, która implementuje najlepsze dostępne techniki (BAT) i określa rygorystyczne wartości graniczne emisji.
W Polsce implementacja tej dyrektywy nastąpiła poprzez ustawę Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia wykonawcze Ministra
Klimatu i Środowiska np. Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych
rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1860). Jeśli
natomiast biomasa nie jest traktowana jako odpad (jak ma to miejsce w niniejszym przypadku), instalacje te podlegają przepisom
dotyczącym spalania paliw, a nie termicznego przekształcania odpadów. Emisje regulowane są zaś przez Prawo ochrony środowiska
oraz rozporządzenia dotyczące standardów emisyjnych dla źródeł spalania paliw.
Dla instalacji termicznego przekształcania odpadów, ze względu na różnorodny skład odpadów, dopuszczalne limity emisji są ustalone
z uwzględnieniem szerokiego spektrum zanieczyszczeń, w tym m.in.: pyły, tlenki siarki (SOx), tlenki azotu (NOx), tlenek węgla (CO),
całkowity węgiel organiczny (TOC), chlorowodór (HCl) i fluorowodór (HF), metale ciężkie (Cd, Hg, Tl, Sb, As, Pb, Cr, Co, Cu, Mn, Ni, V),
dioksyny i furany. Natomiast dla instalacji pirolizy czystej biomasy emisje zależą od składu biomasy
i technologii pirolizy oraz ewentualnego spalania powstałych gazów. Zazwyczaj jednak spalanie czystej biomasy generuje mniej złożony
skład spalin niż spalanie odpadów. Dopuszczalne emisje mogą obejmować w takim przypadku między innymi pyły, tlenki siarki (SOx),
tlenki azotu (NOx) oraz tlenek węgla (CO).”
Zamawiający w Zawiadomieniu o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz odrzuceniu ofert
z 6 maja 2025 r. wskazał, że porównał wymagania emisyjne instalacji termicznej przekształcania odpadów i kotła
biomasowego i w konsekwencji stwierdził, że:
„Omówione powyżej różnice i odmienności dowodzą, że nie można uznać kotła na czystą biomasę za instalację termicznego
przekształcenia odpadów. Kluczową różnicą jest status prawny spalanego materiału (odpad vs. paliwo) oraz cel procesu
(unieszkodliwianie vs. produkcja energii). Kotły na czystą biomasę są zaprojektowane i regulowane jako instalacje spalania paliw
odnawialnych, a nie jako instalacje do unieszkodliwiania odpadów, co wiąże się z różnymi wymaganiami technicznymi
i prawnymi. Nawet jeśli kocioł na biomasę wykorzystuje proces pirolizy do wstępnego przekształcenia paliwa, nadal jego głównym celem
jest produkcja energii z biomasy, która zazwyczaj nie jest traktowana jako odpad w kontekście budowy Instalacji Termicznego
Przekształcania Odpadów, a instalacja ta podlega innemu reżimowi prawnemu i ma odmienne wymagania technologiczne oraz
standardy emisyjne, dostosowane do charakterystyki czystego paliwa, a nie charakterystyki odpadów przeznaczonych do
unieszkodliwienia.
Zamawiający, w celu potwierdzenia wniosków z weryfikacji podmiotowych środków dowodowych, zwrócił się do Starosty Gorzowskiego,
Burmistrza Miasta Kostrzyn nad Odrą oraz ECO Raven Sp.
z o.o. i ustalił, że na terenie Powiatu Gorzowskiego (tj. powiatu, na obszarze którego znajduje się inwestycja opisana w wykazie usług i
robót realizowana na rzecz ECO Raven Sp. z o.o.) nie funkcjonuje żadna instalacja termicznego przekształcania odpadów, co
utwierdziło Zamawiającego w przekonaniu, że Wykonawca nie spełnia ww. warunku udziału w postępowaniu.”
Izba zważyła:
Zgodnie z przepisem art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez
wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu.
Stosownie do art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający określa warunki udziału
w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do
należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.
Określenie przez zamawiającego warunków udziału w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia służy ocenie
zdolności wykonawcy do realizacji zamówienia w celu zminimalizowania ryzyka nienależytego wykonania zamówienia.
Zamawiający posiadają swobodę w formułowaniu warunków udziału w postępowaniu. Warunki udziału w postępowaniu
nie muszą być odzwierciedleniem przedmiotu zamówienia, natomiast zamawiający muszą określić warunki udziału w
postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.
Warunki udziału w postępowaniu w pierwszej kolejności wykładni językowej, polegającej na ustalaniu znaczenia tekstu
przez odwołanie się do kontekstu językowego terminów, zwrotów lub wyrażeń zawartych SW Z. Ustalenie znaczenia
warunku określonego przez zamawiającego
w SW Z dokonywane jest poprzez ustalenie językowego znaczenia oraz sensu postanowień opisujących warunki udziału
w postępowaniu. Jeśli wyrażeniom użytym w SW Z, na gruncie języka potocznego, można przypisać kilka znaczeń, to
należy wybrać takie znaczenie, które jest najbardziej oczywiste. Jeśli wykładania językowa nie daje podstaw do ustalenia
nie budzącego wątpliwości znaczenia postanowień SWZ, ustalenie znaczenia określonego
w SWZ warunku obywa się przy pomocy wykładni systemowej i funkcjonalnej.
W ocenie Izby, treść warunku, określonego przez zamawiającego w pkt 6.1 pkt 4.1.c) SW Z nie budziła wątpliwości i nie
wymagała szczególnych zbiegów interpretacyjnych.
Stosownie do ww. warunku wykonawca musiał się legitymować wykonaniem co najmniej jednej dokumentacji projektowej
w zakresie technologicznym oraz na jej podstawie, wykonał dostawę, montaż i rozruch instalacji termicznego
przekształcania odpadów2 komunalnych
o mocy przerobowej instalacji odnoszącej się do strumienia odpadów poddawanych termicznemu przekształceniu, nie
mniejszej niż 15.000 Mg/rok, w skład której wchodziły co najmniej:
− węzeł spalania i odzysku energii, obejmujący co najmniej palenisko zintegrowane z kotłem odzyskowym oraz
− instalację wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w kogeneracji oraz
− instalację oczyszczania spalin.
Warunek referował do wykonania dostawy, montażu i rozruchu instalacji termicznego przekształcania odpadów
komunalnych, przy czym tylko pojęcie „odpady” zostało zdefiniowane poprzez odesłanie do pojęcia odpadów,
określonego w art. 3 pkt 31 lit.
b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2020 r.
w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), Dz. U. U.E. L z dnia 17
grudnia 2010 r.
Tymczasem odwołujący(3) dokonał interpretacji warunku udziału w postępowaniu, określonego w pkt 6.1. ppkt 4.1.c)
SWZ poprzez pryzmat pojęcia „odpady” i uznał, że skoro
w referencyjnej inwestycji przetwarzane są odpady z drewna, co wynika m.in. z PKD spółki
i prowadzonej przez nią działalności – produkcji drewnianych opakowań, a biomasa, która jest paliwem zasilającym
kocioł referencyjnej instalacji, jest odpadem w rozumieniu treści warunku udziału w postępowaniu, a definicja odpadów
(uwzględniająca w zbiorze desygnatów tego pojęcia również biomasę, o której mowa w art. 3 pkt 31 lit. b Dyrektywy) jest
szersza niż definicja odpadów na gruncie ustawy o odpadach do której referował zamawiający
w uzasadnieniu odrzucenia, a zatem, w ocenie odwołującego(3), referencyjna inwestycja jest inwestycją termicznego
przetwarzania odpadów komunalnych w rozumieniu SW Z, a definicja instalacji termicznej przekształcania odpadów
komunalnych została zasadniczo zdeterminowana pojęciem „odpadów”, bo to one przekształcane są termicznie.
Odwołujący(3) zarzucił zamawiającemu, że dokonał interpretacji rozszerzającej czy też zmieniającej treść warunku,
powołując się na definicję odpadów z ustawy
o odpadach oraz wymagając wykazanie, że dla instalacji wydano odpowiednie zezwolenia
w celu odrzucenia oferty odwołującego(3).
W ocenie Izby, stanowisko odwołującego(3) w powyższym zakresie jest nieprawidłowe.
Nie ulega wątpliwości, że zamawiający wymagał, aby wykonawca w celu wykazania spełniania warunku udziału w
postępowaniu, określonym w pkt 6.1. ppkt 4.1.c) SW Z wykazał, że wykonał dostawę, montaż i rozruch instalacji
termicznego przekształcania odpadów komunalnych,
a nie instalacji, niebędącej instalacją termicznego przekształcania odpadów, w której przekształcane są odpady należące
do kategorii odpadów, wskazanych przez zamawiającego w treści warunku.
Jak wykazał zamawiający, przede wszystkim instalacja wskazywana przez odwołującego(3) nie w Wykazie usług i robót
jest instalacją termicznego przekształcania odpadów. Jak już wskazano powyżej, przedmiotowa instalacja przekształca
biomasę metodą pirolizy i posiada pozwolenie na użytkowanie wydane na zasadach emisji przemysłowych. Dla
referencyjnej instalacji nie wydano zezwolenia na eksploatację instalacji do termicznego przekształcania odpadów.
Przedstawiona przez wykonawcę A. Sp. z o.o. realizacja dotyczy zaś kotła biomasowego, ponieważ nie jest instalacją
termicznego przekształcania odpadów komunalnych. Kocioł biomasowy, przetwarzający biomasę metodą pirolizy, nie
jest tożsamy
z instalacją termicznego przekształcania odpadów, która zazwyczaj opiera się na procesie spalania (utleniania)
odpadów.
Powyższą okoliczność potwierdziły dokumenty, przedstawione przez przystępującego – Zapytanie ofertowe EcoRaven
(Nr 23/11/2020 z 23.11.2020) „Budowa Zakładu Produkcji Nośników energetycznych i Odzysku energii – Etap 2”, wzór
umowy dotyczący „Budowy Zakładu Produkcji Nośników Energetycznych i Odzysku Energii – Etap 2”, Załącznik nr
2 do SIW Z „Budowa Zakładu Produkcji Nośników Energii – Etap 2” – Parametry paliwa oraz Raport odziaływania na
środowisko.
Z ww. dokumentów wynika, że przedmiotem zadania realizowanego przez Energika Z.S. dla EcoRaven Sp. z o.o. była
elektrociepłownia zasilana paliwem biomasowym.
Ponadto Izba wskazuje, że zamawiający w Zawiadomieniu o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz o odrzuceniu ofert z
6 maja 2025 r., zwrócił uwagę na różnice pomiędzy instalacją termicznego przekształcania odpadów (spalania
odpadów), a instalacją na paliwo biomasowe oraz szczegółowe wymagania, jakie dla instalacji termicznego
przekształcania odpadów (spalania odpadów) zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 21 stycznia
2016 roku w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów oraz
sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu (Dz. U. z 2016 r. poz. 108):
a) procesy spalania odpadów innych niż niebezpieczne muszą być prowadzone w sposób zapewniający całkowite
spalenie odpadów, a konstrukcja komory spalania i warunki pracy muszą zapewniać dopalanie gazów spalinowych w
temperaturze co najmniej 850°C przez co najmniej 2 sekundy;
b) instalacja termicznego przekształcania odpadów musi być wyposażona w automatyczny system kontroli i
monitorowania parametrów procesu spalania, w szczególności temperatury, a w przypadku awarii lub nieprawidłowej
pracy systemu należy wprowadzać procedury awaryjne;
c) ww. rozporządzenie określa wymagania dotyczące przyjmowania odpadów do instalacji,
w tym ich ważenia, identyfikacji, dokumentowania i kontroli wizualnej. Niedopuszczalne jest przyjmowanie odpadów
wybuchowych, łatwopalnych w warunkach składowania, zakaźnych
i innych, które mogą zagrozić procesowi lub instalacji;
d) prowadzenie procesu termicznego przekształcania musi być prowadzone przez osoby posiadające odpowiednie
przeszkolenie. Należy prowadzić ewidencję przyjmowanych
i przekształcanych odpadów oraz powstających pozostałości;
e) instalacja musi być zaprojektowana, wyposażona, zbudowana i eksploatowana w sposób zapobiegający lub
ograniczający emisje substancji zanieczyszczających powietrze, wodę
i glebę, zgodnie z obowiązującymi standardami emisyjnymi. Określone są wymagania dotyczące systemów
oczyszczania spalin;
f) całkowita zawartość węgla organicznego w żużlach i popiołach paleniskowych ma być niższa niż 3% lub strata przy
prażeniu żużli i popiołów paleniskowych ma być niższa niż 5% suchej masy;
g) podczas prowadzenia procesu w komorze spalania prowadzi się ciągły pomiar:
• temperatury gazów spalinowych,
• stężenia tlenu w gazach spalinowych,
• ciśnienia gazów spalinowych;
h) proces nie może być kontynuowany przez okres przekraczający cztery godziny,
w przypadku, gdy przekraczane są standardy emisyjne określone w odrębnych przepisach.
Ww. rozporządzenie szczegółowo reguluje techniczne i organizacyjne aspekty procesu termicznego przekształcania
odpadów, kładąc nacisk na bezpieczne prowadzenie procesu
i minimalizację negatywnego wpływu na środowisko. Jest to kluczowy akt prawny dla funkcjonowania instalacji
termicznego przekształcania odpadów w Polsce, uzupełniający przepisy ustawowe, w tym Prawo ochrony środowiska i
ustawę o odpadach. Kocioł na czystą biomasę, czyli instalacja opisana w wykazie usług i robót Wykonawcy nie spełnia
ww. wymagań wynikających z cytowanego wyżej rozporządzenia.
Zamawiający zwrócił także uwagę, że porównanie dopuszczalnych emisji do powietrza dla instalacji termicznego
przekształcania odpadów (spalania odpadów) i instalacji pirolizy czystej biomasy jest złożone i zależy od wielu
czynników, takich jak, rodzaj i charakterystyka surowca/czy odpadu stanowiącego wkład do kotła. Odpady mają bardziej
heterogeniczny
i potencjalnie niebezpieczny skład niż czysta biomasa, zaś samo spalanie odpadów odbywa się w wysokiej temperaturze
z nadmiarem tlenu, podczas gdy piroliza biomasy zachodzi
w warunkach beztlenowych lub z ograniczonym dostępem tlenu.
Większe instalacje podlegają zazwyczaj bardziej rygorystycznym przepisom, a zarówno Polska, jak i Unia Europejska
posiadają szczegółowe regulacje dotyczące emisji z instalacji termicznego przekształcania odpadów. Instalacje
termicznego przekształcania odpadów podlegają ścisłym regulacjom wynikającym głównie z Dyrektywy Parlamentu
Europejskiego
i Rady 2010/75/UE, która implementuje najlepsze dostępne techniki (BAT) i określa rygorystyczne wartości graniczne
emisji.
Na różnice pomiędzy instalacją energetycznego spalania biomasy i instalacją termicznego przekształcania (spalania)
odpadów w zakresie wymagań określonych w przepisach praw,
w zakresie standardów emisyjnych wymagań w zakresie konstrukcji instalacji i procesu termicznego przekształcania
odpadów oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu, zwrócił także uwagę prof. G.W.
w Opinii dotyczącej możliwości uznawania referencji w postaci budowy instalacji energetycznego spalania biomasy za
tożsamy z referencjami w zakresie instalacji termicznego przekształcania odpadów, przedstawioną przez
przystępującego oraz Opinii dotyczącej uwarunkowań
i ograniczeń dopuszczenia instalacji spalania biomasy do udziału w postępowaniu przetargowym na budowę „Instancji
termicznego przekształcania odpadów wraz z odzyskiem energii jako elementu centrum Zielonej Transformacji w Opolu”
dr hab. T.P.
z 3 czerwca 2025 r., załączoną do odpowiedzi na odwołanie.
Przedstawione przez przystępującego oraz zamawiającego opinie stanowiły uzupełnienie ich stanowisk.
Z uwagi na fakt, iż między instalacją energetycznego spalania biomasy oraz instalacją termicznego przekształcania
odpadów występują różnice, Izba uznała za niewiarygodny dowód przedstawiony przez odwołującego(3) w postaci
Schematu blokowego Instalacji Termicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych (ITPO) oraz Schematu blokowego
Instalacji Termicznego Przetwarzania Biomasy, które takich różnic nie ujawniają.
Z przedstawionych powyższej okoliczności wynika, że odwołujący(3) nie spełnił warunku udziału w postępowaniu, o
którym mowa w Rozdz. 6 pkt 6.1. ppkt 4.1. lit. c) SWZ.
Przy czym istotne, jak słusznie podniósł zamawiający, z uwagi na zmianę podmiotu trzeciego, na zasobach którego
polegał odwołujący(3), nie miał już możliwości, aby, stosowanie do przepisu art. 122 ustawy Pzp, wezwać
odwołującego(3) do uzupełnienia lub poprawienia podmiotowych środków dowodowych potwierdzających spełnienie ww.
warunku udziału
w postępowaniu.
Decyzja zamawiającego o odrzuceniu oferty odwołującego(3) na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy Pzp była
prawidłowa.
Wobec powyższego, zarzut nr 1a oraz zarzut 2 odwołania podlegał oddaleniu.
Zarzut nr 1b i nr 2
W Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4.1.a) SWZ wskazano:
„6.1. W postępowaniu mogą brać udział Wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału
w postępowaniu dotyczące:
4) zdolności technicznej lub zawodowej:
4.1. Warunek ten, w zakresie doświadczenia, zostanie uznany za spełniony, jeśli Wykonawca wykaże, że w okresie
ostatnich 12 lat liczonych wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert (a jeżeli okres prowadzenia działalności
jest krótszy – w tym okresie):
a) wykonał co najmniej jedną dokumentację projektową obejmującą co najmniej: projekt budowlany, projekt wykonawczy i
specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych instalacji termicznego przekształcania odpadów2
komunalnych o mocy przerobowej instalacji, odnoszącej się do strumienia odpadów poddawanych termicznemu
przekształceniu, nie mniejszej niż 15.000 Mg/rok.
W celu wykazania spełnienia ww. warunku odwołujący(3) powołał się na zdolności techniczne i zawodowe podmiotu
udostępniającego zasoby - Foroom Sp. z o.o. i przedłożył na wezwanie zamawiającego podmiotowe środki dowodowe -
Wykaz usług i robót wraz z dowodami potwierdzającymi należyte wykonanie usług w postaci referencji wystawionych
przez przedstawiciela Termomeccanica Ecologia Astaldi S.p.A. (generalnego wykonawcy) oraz referencji pochodzących
od przedstawiciela PGE Energia Ciepła S.A. związanych z zadaniem inwestycyjnym pn. Budowa Instalacji Termicznego
Przetwarzania z Odzyskiem Energii PGE GiEK SA o/Elektrociepłownia Rzeszów.
Odwołujący(3) w wykazie usług i robót wskazał, że w skład dokumentacji projektowej wchodził projekt budowlany
zamienny. Referencje odnosiły się również do projektu budowlanego zamiennego.
Warunek, określony w Rozdz. 6 pkt 6.1. ppkt 4.1.a)SW Z przewidywał wykazanie się przez wykonawcę doświadczeniem
w opracowaniu projektu budowlanego.
W Zawiadomieniu o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz odrzuceniu ofert
z 6 maja 2025 r. zamawiający wskazał:
„Odrzucenie oferty w związku z niespełnieniem warunku udziału w postępowaniu określonego
w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1 lit. a) SWZ”
(…)
„Wykonawca A. sp. z o.o. w ramach podmiotowych środków dowodowych przedłożył wykaz usług i referencje potwierdzające wykonanie
wyłącznie projektu budowlanego zamiennego przez Foroom Spółka z o.o., które nie potwierdzają spełniania ww. warunku udziału w
postępowaniu.
Przedłożony wykaz i referencje potwierdzają doświadczenie jedynie w ograniczonym i marginalnym zakresie w kontekście
sformułowanego warunku udziału w postępowaniu oraz złożoności i specyfiki projektowania przedmiotu zamówienia. Zakres prac
projektowych związanych z taką instalacją obejmuje między innymi: projektowanie rozbudowanych systemów rurociągów, armatury,
zbiorników, wymienników ciepła i innych urządzeń technologicznych specyficznych dla obiektu energetycznego, projektowanie
złożonych systemów monitorowania i sterowania procesem technologicznym, w tym wizualizacji i archiwizacji danych, a także
konstrukcje specjalne, projektowanie konstrukcji wsporczych dla urządzeń technologicznych, bunkrów odpadów, kominów
przemysłowych, projektowanie rozbudowanych instalacji zasilających, oświetleniowych, systemów uziemień i ochrony odgromowej, a
także aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki, projektowanie systemów wodno-kanalizacyjnych, wentylacji i klimatyzacji, w tym
specyficznych dla obiektów przemysłowych, projektowanie układu komunikacyjnego, dróg, placów manewrowych, sieci zewnętrznych
oraz opracowanie rozwiązań minimalizujących wpływ instalacji na środowisko, w tym systemów monitoringu emisji.
Zmiany dotyczące wysokości i kubatury budynku, ochrony przeciwpożarowej, dodania niewielkiego budynku ochrony oraz zmiany
bilansu powierzchni biologicznie czynnej, stanowią zatem marginalny wycinek całościowego zakresu prac projektowych i nie świadczą o
posiadaniu wymaganego doświadczenia w kompleksowym projektowaniu złożonego i specyficznego obiektu energetycznego.
Wymaganie posiadania doświadczenia w wykonaniu projektu budowlanego miało na celu zapewnienie, że Wykonawca posiada
niezbędną wiedzę i doświadczenie do prawidłowego i terminowego wykonania przedmiotu niniejszego zamówienia. Doświadczenie, jakie
posiada podmiot, na którego zasobach polega wykonawca dotyczą tak niewielkiego i nieistotnego fragmentu zadania inwestycyjnego, iż
nie dają Zamawiającemu gwarancji, że Wykonawca posiada wymagane kompetencje i daje rękojmię należytego wykonania zamówienia.”
(…)
„Mając na uwadze powyższe, oferta Wykonawcy podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt
2 lit. b) PZP w związku z niewykazaniem spełnienia warunku udziału w postępowaniu określonego
w Rozdziale 6 pkt 6.1. ppkt 4 ppkt 4.1 lit. a) i c) SWZ.”
Izba wskazuje, konieczność przedstawienie zamiennego projektu budowanego pojawia się
w przypadku konieczności dokonania zmian w realizowanym pierwotnym projekcie budowlanym. Zamienny projekt
budowlany przedstawia zamienne rozwiązania projektowe
w stosunku do rozwiązań, które zostały zatwierdzone w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu.
Z informacji uzyskanych przez zamawiającego od inwestora referencyjnego zadania wynikało, że projekt budowlany
zamienny sporządzony przez Foroom Sp. z o.o. obejmował jedynie nieznaczną część zakresu prac projektowych
typowych dla budowy obiektu energetycznego.
Z uzyskanych przez zamawiającego w trybie dostępu do informacji publicznej dokumentów wynikało, że wykonane
zmiany dotyczyły wyłącznie:
1)zmiany wysokości i kubatury istniejącego budynku;
2)zmiany warunków ochrony przeciwpożarowej;
3)dodania budynku ochrony ITPOE przy bramie wjazdowej;
4)zmiany bilansu powierzchni utwardzonej i powierzchni biologicznie czynnej.
Zamawiający wymagał, aby wykonawcy wykazali się doświadczeniem w zakresie sporządzania dokumentacji
projektowej dla inwestycji polegającej na budowie obiektu energetycznego o określonej mocy.
Z dokumentów zamówienia wynika, że zakres prac projektowych związanych z taką instalacją obejmuje, m.in.:
projektowanie rozbudowanych systemów rurociągów, armatury, zbiorników, wymienników ciepła i innych urządzeń
technologicznych specyficznych dla obiektu energetycznego, projektowanie złożonych systemów monitorowania i
sterowania procesem technologicznym, w tym wizualizacji i archiwizacji danych, a także konstrukcje specjalne,
projektowanie konstrukcji wsporczych dla urządzeń technologicznych, bunkrów odpadów, kominów przemysłowych,
projektowanie rozbudowanych instalacji zasilających, oświetleniowych, systemów uziemień i ochrony odgromowej, a
także aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki, projektowanie systemów wodno-kanalizacyjnych, wentylacji
i klimatyzacji, w tym specyficznych dla obiektów przemysłowych, projektowanie układu komunikacyjnego, dróg, placów
manewrowych, sieci zewnętrznych oraz opracowanie rozwiązań minimalizujących wpływ instalacji na środowisko, w tym
systemów monitoringu emisji.
Zmiany przewidziane w projekcie zamiennym stanowiły niewielką część zakresu prac projektowych i nie mogły
świadczyć o posiadaniu wymaganego doświadczenia
w projektowaniu obiektu energetycznego.
Wobec powyższego odwołujący(3) nie wykazał spełniania warunku w zakresie posiadanego doświadczenia,
polegającego na wykonaniu co najmniej jedną dokumentację projektową obejmującą co najmniej: projekt budowlany,
projekt wykonawczy i specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych instalacji termicznego
przekształcania odpadów2 komunalnych o mocy przerobowej instalacji, odnoszącej się do strumienia odpadów
poddawanych termicznemu przekształceniu, nie mniejszej niż 15.000 Mg/rok.
Decyzja zamawiającego o odrzuceniu oferty odwołującego(3), na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, była
prawidłowa.
Jak słusznie zauważył zamawiający, zgodnie z art. 122 ustawy Pzp w przypadku, gdy zdolności techniczne lub
zawodowe podmiotu udostępniającego zasoby nie potwierdzają spełniania przez wykonawcę warunków udziału w
postępowaniu, zamawiający żąda, aby wykonawca w terminie określonym przez zamawiającego zastąpił ten podmiot
innym podmiotem lub podmiotami albo wykazał, że samodzielnie spełnia warunki udziału
w postępowaniu korzystając z art. 128 ust. 1 Pzp jako podstawy do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych.
Zamawiający nie wzywa jednak do uzupełnienia, jeżeli oferta wykonawcy podlega odrzuceniu bez względu na
uzupełnienie. W tych okolicznościach zaniechanie wezwania Odwołującego w trybie art. 128 ust. 1 Pzp do poprawienia
wykazu usług i robót w zakresie zadania wykazywanego na spełnienie warunku udziału w postępowaniu,
o którym mowa w rozdziale 6 pkt 4.1. lit. a) SW Z nie stanowiło uchybienia przepisom ustawy Prawo zamówień
publicznych.
Zarzut 1 b oraz 2 odwołania podlegały oddaleniu.
W konsekwencji zarzut nr 4 w zakresie, w jakim odnosił się do zarzutów nr 1a i b oraz 2 odwołania, podlegał oddaleniu.
Zarzut nr 3
Odwołujący(3), w odpowiedzi na zawarte w formularzu JEDZ pytanie: „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której
wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub
wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało
odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?” udzielił odpowiedzi „Tak” oraz
wyjaśnił:
„A. informuje, że nie zachodzą względem niego podstawy do zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp. Zakreślenie powyżej odpowiedzi
„Tak” jest wyłącznie konsekwencją brzmienia sformułowanego pytania. W swojej treści bowiem całkowicie pomija ono – po pierwsze -
kwestię przyczyn prowadzących do opisanych w pytaniu skutków (umowa rozwiązana przed czasem, nałożono odszkodowanie bądź
inne sankcje) – po drugie - stopnia lub zakresu albo czasu (długotrwałości) nienależytego wykonania (niewykonywania) umowy – i po
trzecie – istotność zobowiązania umownego, wynikającego z wcześniej zawartej umowy, którego naruszenia miał dopuścić się
wykonawca. Pytanie w JEDZ wskazuje jedynie na samo zaistnienie określonego stanu (rozwiązania umowy; nałożenia odszkodowania).
Tymczasem przepis Pzp, którego to pytanie dotyczy (art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp), wskazuje, że wykluczenie nastąpić może (ma miejsce)
jedynie, gdy skutki te są konsekwencją przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Przepis ten wskazuje również na stopień czy zakres
zdarzeń ocenianych na gruncie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp (które to okoliczności również pominięte są w pytaniu). W końcu wskazuje
również, iż pod uwagę należy brać sytuację, kiedy to naruszone zostały istotne postanowienia umowne. Uwzględniając powyższe A.,
kierując się troską o zapewnienie maksymalnej przejrzystości, załącza do JEDZ odrębne oświadczenie, tj. Załącznik do dokumentu
JEDZ, odnoszące się do niniejszego pytania. Jednocześnie A. jeszcze raz podkreśla, że w stosunku do Wykonawcy nie zachodzą
okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp, tj. nie podlega on wykluczeniu, a niniejsza informacja przedstawiana jest
jedynie z daleko posuniętej ostrożności.”.
W uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego(3), zamawiający wskazał:
„Odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP
Wykonawca w złożonym przez siebie oświadczeniu o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków udziału w postępowaniu na
formularzu JEDZ w Części III lit. C wierszu siódmym w odpowiedzi na pytanie czy znajdował się on w sytuacji, w której wcześniejsza
umowa ws. zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa ws. koncesji została
rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą
umową udzielił odpowiedzi twierdzącej. Jednocześnie Wykonawca wskazał, że nie zachodzą względem niego podstawy do
zastosowania przesłanki wykluczenia z art.109 ust. 1 pkt 7 PZP, której dotyczy pytanie w ww. części JEDZ, a udzielenie odpowiedzi
twierdzącej jest wyłącznie konsekwencją sposobu sformułowania pytania w JEDZ, które w swej treści całkowicie pomija elementy
składowe przesłanki wykluczenia uregulowanej w art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP. Jednocześnie wraz z ofertą Wykonawca złożył załącznik
do JEDZ zawierający informację związaną dyspozycją z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, stanowiącą uzasadnienie, dlaczego wobec
Wykonawcy nie ziściła się ta przesłanka do jego wykluczenia z postępowania. W dokumencie tym Wykonawca dokonał wykładni
przepisu art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, analizy pytania zawartego w Części III lit. C wierszu siódmym JEDZ oraz zawarł sześciopunktowe
uzasadnienie, dlaczego w jego ocenie brak jest podstaw do jego wykluczenia z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP.
W wyjaśnieniach Wykonawca ogólnie wskazał, że doszło do wystąpienia względem wykonawcy zdarzeń opisanych w art. 109 ust.
1 pkt 7 PZP tj. nałożenia kar umownych czy też realizacji przez zamawiającego uprawnień z tytułu rękojmi za wady czy wykonawstwa
zastępczego, nie wskazując konkretnych przypadków zdarzeń w tym zakresie. Informacje te były na tyle ogólne, że Zamawiający na
ich podstawie nie był w stanie ustalić kiedy, z jakiego powodu, przez kogo oraz w jakiej wysokości zostały naliczone Wykonawcy kary
umowne, a zatem dokonać weryfikacji Wykonawcy pod kątem zasadności jego wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP.
Zamawiający uznał więc, że nawet jeśli Wykonawca sam nie uznaje się za spełniającego przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7
PZP, to spoczywa na nim obowiązek powiadomienia zamawiającego w JEDZ, że w stosunku do tego wykonawcy wystąpiły
okoliczności, o których mowa w treści pytania zawartego w Części III lit. C wierszu siódmym JEDZ. Jest to obowiązek notyfikowania
Zamawiającemu obiektywnych faktów, które miały miejsce w toku realizacji innego zamówienia przez Wykonawcę, czyli wystąpienia
określonych obiektywnych zdarzeń, które następnie podlegają ocenie Zamawiającego. Pytanie zawarte w JEDZ nie dotyczy jednak
oceny takich zdarzeń przez Wykonawcę w kontekście zaistnienia przesłanek wykluczenia z postępowania, ale notyfikacji
obiektywnych faktów.
Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. wezwano Wykonawcę do wyjaśnień poprzez wskazanie jakie
okoliczności faktyczne i zdarzenia spowodowały udzielenie odpowiedzi twierdzącej w Części III lit. C wierszu siódmym JEDZ, a do
których Wykonawca odniósł się w załączniku do JEDZ.
W wyjaśnieniach Wykonawca wskazał kilkanaście przypadków naliczenia kar umownych o różnej wysokości.
Powyższe prowadzi do wniosku, że Wykonawca nie dopełnił względem Zamawiającego obowiązków informacyjnych, gdyż mimo
świadomości naliczonych kar umownych, nie przekazał Zamawiającemu wraz z ofertą informacji pozwalających Zamawiającemu na
obiektywną ocenę okoliczności ich naliczenia w kontekście przesłanki wykluczenia z postępowania uregulowanej w art. 109 ust. 1 pkt 7
PZP, podczas gdy informacje o nałożeniu kar umownych powinny podlegać ocenie przez Zamawiającego przez pryzmat możliwości
podlegania przez Wykonawcę wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP.
Mając powyższe na uwadze - jeśli Wykonawca został w przeszłości obciążony karami umownymi, to powinien on zawrzeć informacje w
JEDZ o wszystkich zastosowanych wobec niego sankcjach, a nie samemu arbitralnie je oceniać. Zamawiający musi mieć możliwość
uzyskania od Wykonawcy pełnego spektrum informacji o zastosowanych wobec niego sankcjach oraz samodzielnie ocenić, czy
Wykonawca podlega wykluczeniu z postępowania.” (…)
Zamawiający w momencie złożenia oferty i JEDZ nie miał pełnej informacji, dlatego też został wprowadzony w błąd przez Wykonawcę
A. Sp. z o.o.
„W powyższej sytuacji wydaje się nie budzić wątpliwości, że wobec Wykonawcy wystąpiła co najmniej podstawa wykluczenia opisana w
treści art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP. Wykonawca wprowadził bowiem Zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega
wykluczeniu (zataił te informacje), w wyniku co najmniej (rażącego) niedbalstwa. Wykonawca z pewnością powinien bowiem dochować
należytej staranności przy przekazywaniu Zamawiającemu stosownych informacji. Pokazuje to, iż nie dochował on należytej
staranności.”
Izba zważyła:
Określona w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, przesłanka wprowadzenia w błąd polega na przedstawieniu
zamawiającemu przez wykonawcę informacji nieprawdziwych, czyli niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.
Stosowanie do art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć
wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć
istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
O lekkomyślności można mówić w sytuacji, gdy wykonawca zdaje sobie sprawę z tego, że przedstawiając
zamawiającemu określone informacje może wprowadzić go w błąd, ale bezpodstawnie sądzi, że do tego nie dojdzie.
Natomiast w przypadku niedbalstwa wykonawca nie zdaje sobie sprawy, choć powinien, że przedstawiając
zamawiającemu określone informacje wprowadzi go w błąd.
W ocenie Izby, biorąc pod uwagę fakt, iż pytanie zawarte w formularz JEDZ: „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji,
w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym
lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało
odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?” udzielił odpowiedzi „Tak”,
W wyjaśnieniach odwołujący(3) wskazał kilkanaście przypadków naliczenia kar umownych
o różnej wysokości. W przypadku, gdyby przedstawione wyjaśnienia wydały się zamawiającemu nie dość szczegółowe,
to może on zwrócić się stwierdzenia przez zamawiającego, że podane przez wykonawcę informacje nie są dość
szczegółowe, mógł zwrócić się do wykonawcy o przedstawienie dalszych wyjaśnień.
W ocenie Izby nie było podstaw zatem do stwierdzenia, że odwołujący(3) zawarł w formularzu informacje nieprawdziwe,
a wobec powyższego wprowadził zamawiającego w błąd, którego skutkiem powinno być wykluczenie tego wykonawcy z
postępowania, stosowanie do przepisu art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.
Zarzut nr 3 odwołania okazał się uzasadniony, jednak jego uwzględnienie, z uwagi na oddalenie pozostałych zarzutów,
pozostało bez wpływu na wynik postepowania.
Wobec powyższego odwołanie podlegało oddaleniu w całości.
O kosztach postępowania Izba orzekła na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz art. § 8 ust.
2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437)
mając na uwadze wynik postępowania.
Uwzględniając powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Przewodnicząca:………………………
………………………
………………………