V KK 149/25
Sąd Najwyższy2026-07-15
Sygnatura
V KK 149/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia
2026-07-15
Rodzaj
Postanowienie
Treść orzeczenia
V KK 149/25
POSTANOWIENIE
Dnia 6 lipca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie G. B.
skazanego z art. 230 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 6 lipca 2026 r.
wniosku obrońcy skazanego
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania
sprawy V KK 149/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
postanowił
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od
udziału w sprawie o sygn. akt V KK 149/25.
UZASADNIENIE
Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński został wyznaczony do
rozpoznania sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą V KK 149/25.
Pismem z 15 czerwca 2026 r. adw. J. G. złożył wniosek
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego w trybie art. 41 §
1 k.p.k. od udziału w tej sprawie, wskazując na brak spełniania przez niego
wymogów bezstronności i niezawisłości wynikający z faktu powołania na
stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z
2018 r., poz. 3).
V KK 149/25 2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność
tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13
października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego
zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje
okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności
w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie
mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia
standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład
orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu
ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu
sędziego Sądu Najwyższego przez Zbigniewa Kapińskiego, w następstwie brania
udziału w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r.
prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, do
naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jego
udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach:
Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek
przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko
Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych Izb Sądu
Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7;
uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu
Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO
30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Z uwagi
na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych
motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest
konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek argumenty te
aprobuje.
V KK 149/25 3
W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie sędziego SN Zbigniewa
Kapińskiego od rozpoznania sprawy V KK 149/25, bowiem nie ulega wątpliwości,
że niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziego, zachodzi wysokie
prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego
niedającego gwarancji bezstronnego rozpoznania wniesionej skargi.
Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może
mieć zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada
prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o
wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach
towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych. Została
ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i
jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej
procedurze.
Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady
dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę
Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.
[J.J.]
[r.g.]