III SAB/Wa 75/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Dębkowski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie metryk spraw akt postępowania postanawia: odrzucić skargę. A.S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie metryk spraw akt postępowania. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 16 października 2025 roku M.S. (nieprofesjonalny pełnomocnik Skarżącej), złożył wniosek o przesłanie metryk akt z systemu SZD oraz dokumentów powstałych w wersji elektronicznej z podpisami elektronicznymi między innymi niżej wymienionych dokumentów: • [...] • [...] Pismem z 17 listopada 2025 roku, NUS udzielił odpowiedzi wskazując, że w tutejszym organie nie zostały wytworzone pisma o numerach: [...] oraz [...]. NUS z uwagi na przypuszczenie, że w przesłanej informacji zostały wskazane niepełne numery pism, w odpowiedzi wyjaśnił, że zawiadomienia o zajęciu nr [...] z [...] września 2020 roku oraz nr [...] z [...] sierpnia 2021 roku zostały przesłane między innymi przy pismach NUS z 8 września 2023 roku, oraz z 18 lipca 2024 roku. 14 lipca 2025 roku w budynku NUS odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli pracownicy [...] Działu Egzekucji Administracyjnej – K.P. i B.O. oraz pełnomocnik Skarżącej. Podczas spotkania zostało wyjaśnione, iż w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym przez organ egzekucyjny metryka sprawy nie jest prowadzona. 26 listopada 2025 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. przekazał do NUS pismo pełnomocnika Strony z 19 listopada 2025 roku wniesione bezpośrednio do organu nadzoru i zatytułowane "Ponaglenie Naczelnika US - metryki spraw – P.", w którym podnosi niezałatwienie wniosku z 16 października 2025 roku. Powyższe ponaglenie wraz z aktami sprawy przekazano przy piśmie z 2 grudnia 2025 roku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] grudnia 2025 roku uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe. W złożonej skardze do Sądu wniesiono o - orzeczenie bezczynności NUS z rażącym naruszeniem prawa, - naruszenie Konstytucji RP; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., - nakazanie realizacji obowiązków przez organ, - zasadzenie od organu dla Skarżącej zwrot kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stwierdzić trzeba, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy przedstawiona mu sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, a więc czy mieści się ona w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonym. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "P.p.s.a."), szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. I tak kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: kpa), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa (art. 3 § 2a P.p.s.a.), jak również orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W kontekście powyższego, Sąd zauważa w tym miejscu, że przedmiotem skargi jest bezczynność NUS w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie metryk akt spraw. Tymczasem z przywołanych wyżej przepisów wynika wyraźnie, że przedmiotem skargi na bezczynność może być jedynie niewydanie decyzji, postanowienia w postępowania administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, bezczynność w odniesieniu do postępowań wyłączonych z zakresu at. 3 § 2 pkt 3 i 4 (opieszałość w wydawaniu postanowień incydentalnych, wpadkowych). Prowadzenie metryki akt sprawy nie należy do żadnej ww. kategorii spraw. Analizując, czy przedmiot niniejszej sprawy mieści się w zakresie wyznaczonym art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. należy zwrócić uwagę na niezdefiniowane w k.p.a. pojęcie akt sprawy, które należy rozważać w kontekście obowiązku organu gromadzenia materiału do oceny zgodności z przepisami prawa, rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W kwestii prowadzenia przez organ metryki podkreślić należy, że obowiązek ten ustalony w art. 66a k.p.a. wprowadziła ustawa z 15 lipca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. poz. 1100). Zgodnie z tym unormowaniem w aktach sprawy zakłada się metrykę sprawy (§ 1). W treści metryki sprawy wskazuje się wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu administracyjnym oraz określa się wszystkie podejmowane przez te osoby czynności wraz z odpowiednim odesłaniem do dokumentów określających te czynności (§ 2). Metryka sprawy, wraz z dokumentami do których odsyła, stanowi obowiązkową część akt sprawy i jest na bieżąco aktualizowana (§ 3). Metryka stanowi więc obowiązkowy element akt sprawy administracyjnej, a celem jej wprowadzenia było - według projektu rządowego (Sejm RP VI kadencji, nr druku: 3362) - zwiększenie transparentności udziału poszczególnych urzędników w procesie wydania rozstrzygnięć w sprawach obywateli oraz transparentności uzasadnienia podjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie obowiązku założenia i prowadzenia oraz aktualizacji metryki nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na jego wynik albo wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. II GSK 1175/13). Podstawowym celem prowadzenia metryki jest zarejestrowanie w jednym akcie pisemnym rzeczywistego przebiegu postępowania administracyjnego w sprawie. W doktrynie (patrz: Jaśkowska M., Wilbrandt-Gotowicz M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex) zauważa się, że charakter prawny metryki jest niejasny. Z jednej strony jest bowiem oczywiste, że metryka nie stanowi utrwalenia na piśmie czynności organu administracji publicznej, to bowiem jest przedmiotem protokołu i adnotacji. Z drugiej strony czynności organu, w tym czynności pracowników organu lub "osób", są utrwalane w formie protokołu lub adnotacji. (...) W rezultacie przyjmuje się, że metryka nie ma waloru dokumentu (urzędowego) ani też nie stanowi dowodu, w szczególności zaś nie zastępuje dowodu z dokumentów, do których odsyła. Metryka jest rejestrem czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym. Tak ujęty charakter metryki nie pozwala przyjąć, by czynność polegająca na jej sporządzeniu mogła podlegać kontroli sądu administracyjnego. W świetle powyższego, prowadzenie metryki sprawy stanowi czynność techniczną polegającą na utrwaleniu informacji o datach, czynnościach i ich wykonawcach podejmowanych w toku postępowania administracyjnego. Jako taka, czynność nie jest rozstrzygnięciem, nie ma wpływu na sam proces wydania rozstrzygnięcia i jego prawidłowość. W szczególności w żaden sposób nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Zaniechanie tych czynności przez organ nie może więc stanowić w obowiązującym stanie prawnym przedmiotu skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.