I USK 391/24

I USK 391/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Renata Żywicka w sprawie z odwołania B.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 października 2025 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt III AUa 86/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od B.S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Krakowie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz z odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata D.S. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. [I.T.] UZASADNIENIE I USK 391/24 2 Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 9 października 2020 r., VII U 3486/19, oddalił odwołanie B.S. od decyzji z dnia 10 czerwca 2019 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Krakowie, w przedmiocie renty z tytułu niezdolności do pracy. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2024 r., III AUa 86/21 Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację ubezpieczonej (pkt I.) oraz przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata D.S. kwotę 240 zł powiększoną o 23% tej kwoty jako podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku ubezpieczona zarzuciła naruszenie: 1. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c.; 2. art. 232 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na to, że jest ona oczywiście uzasadniona. Skarżąca wskazała, że konieczność rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 2352 § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. wynika z faktu, iż uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pomijając wskazane przez skarżącą dowody, jak również nie przeprowadzając z urzędu dowodu z opinii biegłego alergologa, okoliczności faktyczne nie zostały dostatecznie wyjaśnione, przez co Sąd Apelacyjny wydał wyrok w oparciu o niepełny i nieprawidłowo ustalony stan faktyczny. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; oddalenie skargi kasacyjnej - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz w każdym przypadku zasądzenie od skarżącej na rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I USK 391/24 3 Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 4 § 2 k.p.c.) powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie (sporządzone odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) powinno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Powołanie się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wymaga od skarżącego zawarcia w uzasadnieniu wniosku wywodu prawnego wskazującego, w czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawienia argumentów na poparcie tego twierdzenia. Zobowiązuje zatem skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego I USK 391/24 4 polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wypada stwierdzić, że skarżąca nie wykazała spełnienia powołanej przez siebie przesłanki przedsądu. Po pierwsze należy podnieść, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został sporządzony w sposób bardzo lakoniczny. Odwołująca twierdzi, że wniesiona przez nią skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. przez co Sąd Apelacyjny wydał wyrok w oparciu o niepełny i nieprawidłowo ustalony stan faktyczny. Tak sformułowany wniosek nie jest poparty żadną argumentacją wskazującą na kwalifikowany charakter naruszenia, która jak wskazywano powyżej powinna być zamieszczona w odrębnym od podstaw kasacyjnych uzasadnieniu. Ponadto należy przypomnieć, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Związanie to wyklucza, nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie czy Sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2019 r., II CSK 95/18, LEX nr 2645127). Zarzutem takim jest nie tylko zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., lecz także przepisów regulujących sposób ustalania faktów. Artykuł 227 k.p.c. upoważniający sąd do selekcji zgłaszanych dowodów z punktu widzenia oceny istotności okoliczności faktycznych, których wykazaniu dowody te mają służyć, w zasadzie także nie może być podstawą skutecznego zarzutu kasacyjnego - bez równoczesnego powołania uchybienia innym przepisom postępowania, np. przez oddalenie istotnych wniosków I USK 391/24 5 dowodowych (art. 217 § 2 lub 3 k.p.c.) lub uchylenie się od obowiązku działania z urzędu (art. 232 zd. 2 k.p.c.) (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2025 r., III USK 125/24, LEX nr 3896056). Z podanych wyżej względów Sąd najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 98 § 1 i § 1 1 k.p.c. [I.T.] [a.ł]