I OZ 758/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 708/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lutego 2025 r., nr KOC/5324/Op/23 w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 11 września 2025 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lutego 2025 r., nr KOC/5324/Op/23 w przedmiocie zasiłku stałego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ww. decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. uchyliło decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 2023 r. w części dotyczącej pkt 3 (tj. odroczenia terminu spłaty nienależnie pobranych świadczeń w formie zasiłku stałego do dnia 30 września 2023 r.) i w tym zakresie orzekło o ustaleniu wpłaty nienależnie pobranych świadczeń w terminie 14 dni, od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna, a w pozostałym zakresie (tj. w zakresie: pkt 1 dotyczącego uznania za świadczenie nienależnie pobrane świadczenia wypłaconego skarżącemu w wysokości 5.472,93 zł oraz pkt 2 w którym ustalono, że świadczenie to podlega zwrotowi) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. C.. Pismem z dnia 18 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu uzupełnił i rozszerzył zarzuty skargi. Ponadto, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten nie zawierał uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ww. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie zostały bowiem, jak podnosił Sąd, przedstawione żadne argumenty, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazywał przy tym, że choć uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest elementem obligatoryjnym, warunkującym jego dopuszczalność, jednakże odgrywa zasadniczą rolę przy dokonywaniu jego merytorycznej oceny. Jego zadaniem jest wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc jego brak uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Zażalenie to postanowienie wniósł skarżący podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że świadczenia pieniężne co do zasady mają charakter odwracalny, bez uwzględnienia indywidualnej sytuacji skarżącego, co doprowadziło do wadliwej oceny braku przesłanek wstrzymania wykonania; 2. art. 163 § 2 p.p.s.a. - poprzez niewystarczające uzasadnienie postanowienia, ograniczające się do lakonicznego wskazania braku uzasadnienia wniosku, podczas gdy sąd winien odnieść się do materiału procesowego (skargi i jej uzupełnienia), zawierającego informacje o stanie zdrowia, niepełnosprawności i sytuacji finansowej skarżącego. Mając na uwadze powyższe, skarżący wnosił o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W niniejszej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełniał powyższych wymogów. Nie zawierał on bowiem żadnego uzasadnienia, co – jak słusznie stwierdził Sąd Wojewódzki - uniemożliwiło dokonanie jego merytorycznej oceny wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżący wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadnił, to nie może oczekiwać, że sąd udzieli mu ochrony tymczasowej. Oceny tej nie podważają twierdzenia zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji co do braku uzasadnienia wniosku. Należy bowiem w tym miejscu wyjaśnić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, sąd nie bada prawidłowości wydania decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, lecz - jak wskazano wyżej - dokonuje oceny argumentów strony przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., których skarżący nie przedstawił. Zarówno w złożonej skardze, jak i jej uzupełnieniu trudno doszukać się jakiejkolwiek argumentacji zmierzającej do wykazania, w jaki sposób brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mógłby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Skarga wniesiona osobiście przez skarżącego zawierała bowiem jedynie oznaczenie zaskarżonego aktu i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast w uzupełnieniu skargi wniesionej już przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego zawarto - oprócz samego żądania zastosowania ochrony tymczasowej - zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego a także ich uzasadnienie. Należy w związku z tym podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia stosownej opłaty pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją - wobec braku wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. - nie wywołuje zatem stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu orzeczonych kwot. Mając zatem na uwadze powyższe, podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.