III OPP 45/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J.T. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2079/25 w sprawie ze skargi J.T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 czerwca 2025 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. Pismem z 18 czerwca 2026 r. J.T. (dalej: skarżący) wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2079/25 w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 czerwca 2025 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W treści skargi skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2079/25, nastąpiła przewlekłość postępowania polegająca na nieprzedstawieniu Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skargi kasacyjnej z dnia 11 lutego 2026 r. wraz z aktami sprawy; 2. zalecenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie niezwłocznego przedstawienia skargi kasacyjnej wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, nie później niż w terminie 3 dni od doręczenia rozstrzygnięcia; 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w załącznikach; 4. zwrot uiszczonej opłaty od skargi. Ponadto skarżący wskazał, że nie wnosi o przyznanie sumy pieniężnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 11 lutego 2026 r. została wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2079/25. Skarga kasacyjna została wniesiona za pośrednictwem WSA w Warszawie. Mimo upływu znacznego czasu skarga kasacyjna, nie została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz z aktami sprawy. Pismem z dnia 11 maja 2026 r. Skarżący zwrócił się do WSA w Warszawie o niezwłoczne przekazanie skargi kasacyjnej i akt do NSA, co nie doprowadziło do usunięcia stanu opóźnienia. Zdaniem skarżącego, opóźnienie nie ma charakteru neutralnego, bowiem sprawa dotyczy inwestycji realizowanej w trybie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu. Jak wynika z pisma Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 maja 2026 r., decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dla gazociągu wysokiego ciśnienia wraz z infrastrukturą towarzyszącą stała się ostateczna i prawomocna z dniem 3 kwietnia 2026 r. W czasie, w którym skarga kasacyjna pozostaje nieprzekazana do NSA, skutki prawne i faktyczne inwestycji zostały więc istotnie utrwalone. Skarżący podkreślił, że dalsze opóźnienie osłabia efektywność ochrony sądowej i uzasadnia niezwłoczne podjęcie czynności polegającej na przedstawieniu skargi kasacyjnej wraz z aktami sprawy NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm., dalej: ustawa). Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Pewna wskazówka, jaki okres może świadczyć o przewlekłości postępowania wynika z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14; 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13; 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11; 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 2 ustawy. Od dnia wypływu skargi na postanowienie organu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do WSA (2 września 2025 r.) do daty wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (18 czerwca 2026 r.) upłynęło niewiele ponad 9 miesięcy. Choć należy zwrócić uwagę na fakt, że jak wynika z akt sprawy, czynności przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie po wyroku z 5 grudnia 2025 r., podejmowane były w znacznych odstępach czasu, to jednak łączny czas procedowania po wyroku, do momentu przekazania akt sprawy wraz ze skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (26 czerwca 2026 r.) nie przekroczył dwunastu miesięcy. Odnosząc powyższe do podniesionego w skardze na przewlekłość postępowania zarzutu zwłoki w przekazaniu środka zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważyć trzeba, w myśl art. 179 zdanie drugie p.p.s.a., po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi wnoszącemu skargę kasacyjną, wojewódzki sąd administracyjny niezwłocznie przedstawi skargę kasacyjną wraz z odpowiedzią i aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Z akt sprawy wynika, że skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła do Sądu I instancji 19 lutego 2026 r., od ww. daty do przekazania akt sprawy wraz ze skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (26 czerwca 2026 r.) upłynęły wprawdzie aż 4 miesiące, to jak wskazano powyżej za przewlekłe uznaje się postępowanie przekraczające okres 12 miesięcy. Z tej chociażby przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był stwierdzić bezzasadność złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarga kasacyjna została przekazana do NSA dopiero po piśmie skarżącego z dnia 11 maja 2026 r. (prośba o niezwłoczne przekazanie akt sprawy i skargi kasacyjnej do NSA), skardze na przewlekłość postępowania wniesionej przez skarżącego, a także wniosku skarżącego do Prezesa WSA o podjęcie czynności nadzorczych i ustalenie przyczyn nieprzedstawienia NSA skargi kasacyjnej, jednak stan taki nie powoduje automatycznego stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Sądem I instancji. Ubocznie należy skarżącemu wyjaśnić, że powołany przez niego w piśmie z dnia 11 maja 2026 r., art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1222)., stanowi, że termin rozpatrzenia skargi kasacyjnej wynikającej z realizacji inwestycji w zakresie terminalu wynosi 2 miesiące od jej wniesienia. Z kolei art. 35 ust. 1 tej ustawy stanowi, że do skarg na decyzje administracyjne, o których mowa w niniejszej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 i 1685 oraz z 2025 r. poz. 769), z wyłączeniem art. 61 § 3 tej ustawy, oraz z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy, z tym że: pkt 1 przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; pkt 2 skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Z przepisów tych wynika zatem, że terminy: 30 dni na rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny oraz 2 miesiące na rozpoznanie skargi kasacyjnej, zostały przewidziane dla skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w ustawie. Tymczasem w tej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem przepis art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. nie miał w tej sprawie wprost zastosowania. Konkludując stwierdzić należy, że w toku postępowania nie wystąpiły w czynnościach Sądu I instancji takie nieprawidłowości, których charakter znacznie przedłużyłyby czas postępowania, a wskazywana w skardze na przewlekłość zwłoka w działaniach WSA nie może zostać oceniona jako nadmierna. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ww. ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.