II SA/Ol 259/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i L. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. K. i L. K. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lutego 2026 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia 1. odrzucić wniosek B. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi 2. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez skarżącego L. K. B. K. i L. K. (dalej jako: skarżący) wnieśli skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 12 lutego 2026 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2026 r. (sygn. akt II SA/Ol 259/26) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił powyższą skargę z powodu nieuzupełnienie przez skarżących braków formalnych skargi w zakreślonym terminie. Postanowienie to wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia zostało doręczone skarżącym 18 czerwca 2026 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru - k. 52 i 53 akt sądowych). W piśmie z 22 czerwca 2026 r. (data nadania – 23 czerwca 2026 r.), przesłanym do tut. Sądu za pośrednictwem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnili, że z uwagi na dłuższy wyjazd skarżącego poza granice kraju, ze względu na jego zobowiązania zawodowe, korespondencję skarżącego odbierała skarżąca, która z powodu upadku ze schodów w dniu 15 maja 2026 r. nie mogła poruszać się przez okres do 20 czerwca 2026 r. (uraz głowy oraz zwichnięcie stawu skokowego w prawej nodze). Podali, że w tych okolicznościach skarżąca nie była w stanie osobiście wysłać pisma z uzupełnieniem braków formalnych skargi, ani uzyskać podpisu męża na otrzymanych egzemplarzach skargi, a ponadto nie miała możliwości uzyskania pomocy od osoby najbliższej, bowiem córka mieszka w innej miejscowości i ma swoje zobowiązania służbowe oraz prywatne. Skarżący wskazali, że dopiero 19 czerwca 2026 r. córka przygotowała i wysłała pełnomocnictwo wraz z numerem PESEL skarżącej, jednakże nie zrealizowała całości zobowiązania wynikającego z treści wezwania Sądu. Przy czym, jak podali skarżący, pozostawali w mylnym przekonaniu, że córka prawidłowo wykonała przedmiotowe zobowiązanie w imieniu skarżącej. Po powrocie skarżącego oboje małżonkowie ponownie zweryfikowali wezwania i osobiście uzupełnili wszystkie braki formalne. Do wniosku skarżący dołączyli podpisaną skargę wraz z siedmioma odpisami oraz podpisane pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej i skarżącego przez córkę wraz z numerami PESEL skarżącej i skarżącego. Powyższy wniosek wpłynął do Wojewody w dniu 25 czerwca 2026 r. i został przesłany przez organ do tut. Sądu w dniu 26 czerwca 2026 r. (data stempla pocztowego – k. 71 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z 20 lipca 2026 r. skarżący wyjaśnił, że jego wyjazd w celach zawodowych do W. miał miejsce w okresie od 6 maja 2026 r. do 19 czerwca 2026 r. Podał, że nie posiada potwierdzenia wynajmu mieszkania, gdyż nocował w mieszkaniu syna brata, ale przesłał jego oświadczenie o użyczeniu mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przy czym skarżąca została wezwana do nadesłania numeru PESEL, natomiast skarżący został wezwany do podpisania skargi i jej odpisów oraz nadesłania numeru PESEL. Wezwania te zostały doręczone skarżącym w dniu 11 maja 2026 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 18 maja 2026 r. Uzupełnienie braków formalnych przez skarżącą nastąpiło w dniu 19 maja 2026 r., gdyż w tym dniu została nadana przesyłka zawierająca jej numer PESEL. Natomiast skarżący uzupełnił braki formalne skargi w dniu 26 czerwca 2026 r., a zatem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich uzupełnienia. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej B. K. stwierdzić należy, że wniosek ten jest spóźniony. Skoro bowiem uzupełnienie braku formalnego przez skarżącą nastąpiło w dniu 19 maja 2026 r., to należy przyjąć, że w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony najpóźniej do 26 maja 2026 r., a został złożony dopiero 26 czerwca 2026 r. Wyjaśnić przy tym należy, że w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, a nie do organu, który wydał zaskarżony akt. W związku z tym datą złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie jest data jego wysłania przez skarżących, lecz nadania przesyłki zawierającej ten wniosek przez organ, co miało miejsce w dniu 26 czerwca 2026 r. (k. 71 akt sądowych). Natomiast nawet gdyby przyjąć, że o uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi skarżąca dowiedziała się z postanowienia tutejszego Sądu z 16 czerwca 2026 r. (sygn. akt II SA/Ol 259/26), to także w tym przypadku wniosek jest spóźniony. Powyższe postanowienie Sądu zostało bowiem doręczone skarżącej w dniu 18 czerwca 2026 r. (k. 53 akt sądowych), a zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął dniu 25 czerwca 2026 r. Jak wskazano zaś wyżej wniosek został złożony w dniu 26 czerwca 2026 r. W związku z tym Sąd nie oceniał przesłanek uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, gdyż wniosek spóźniony, czyli wniesiony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 25 października 2011 r. sygn. akt I OZ 789/11, dostępne w CBOSA). W związku z tym, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego stwierdzić należy, że został on wniesiony z zachowaniem 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu powodem uchybienia terminu był wyjazd służbowy skarżącego, który zakończył się w dniu 19 czerwca 2026 r., a wniosek o przywrócenie terminu wraz z uzupełnieniem braków formalnych skargi został złożony w dniu 26 czerwca 2026 r. W związku z tym Sąd dokonał oceny wniosku o przywrócenie terminu pod kątem uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Należy przede wszystkim podkreślić, że kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 149; postanowienie NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 229/12, dostępny w CBOSA). O braku winy strony można zatem mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Ma to miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi z uwagi na różnorodność sytuacji życiowych zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony o terminie lub trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, dostępny w CBOSA). Ponadto, przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. Choć nie może budzić wątpliwości teza, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak nie jest wystarczające ograniczenie się przez stronę do przedstawienia w tym zakresie samych tylko twierdzeń. Skarżący twierdzi, że przyczyną uchybienia terminu był jego wyjazd w sprawach zawodowych, przy czym na potwierdzenie okresu przebywania poza granicami kraju przedłożył jedynie oświadczenie członka rodziny, w którego mieszkaniu – jak twierdzi – przebywał. W ocenie Sądu okoliczności te nie mogą być uznane za obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu uzupełnienie braków formalnych skargi. Przede wszystkim należy podkreślić, że wyjazdy związane z pracą nie są przeszkodami nieprzewidywalnymi, nagłymi. Ponadto skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, aby był pozbawiony możliwości zapobiegnięcia uchybieniu terminu poprzez nadanie przesyłki podczas wyjazdu służbowego, zwłaszcza że stosownie do art. 83 § 3 p.p.s.a. równoznaczne z wniesieniem do sądu jest oddanie pisma nie tylko w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, ale także placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Skoro zaś przebywał na terenie W., to mógł nadesłać podpisaną kopię skargi z pośrednictwem tamtejszego operatora pocztowego. Dodatkowo należy zauważyć, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 10 marca 2026 r. (data nadania pocztowego), a zatem jeszcze przed wyjazdem skarżącego, co miało miejsce – jak podał – 6 maja 2026 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że sam fakt wszczęcia postępowania sądowego przez stronę skarżącą powinien stworzyć u niej świadomość o możliwości pojawienia się korespondencji, jej odbioru oraz udzielenia na nią odpowiedzi. Zatem przebywanie przez skarżącego poza miejscem zamieszkania w związku z wyjazdem służbowym, co nie jest zdarzeniem nagłym i niespodziewanym, nie wyłącza winy skarżącego w uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA z: 27 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 80/13, 28 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 418/13, 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GZ 180/12, 9 marca 2010 r., sygn. akt II GZ 40/10, dostępne w CBOSA). W związku z tym, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W związku z tym na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.