II SA/Ke 214/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ś. na czynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie nieuzasadnionego wezwania Policji postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z 17 marca 2026 r. J. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na nieodpowiednie zachowanie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, polegające na wezwaniu Policji do jej miejsca zamieszkania 12 stycznia 2026 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że podjął działania zgodne z procedurami i przepisami prawa, a kontakt z Policją był konieczny. W piśmie z 2 lipca 2026 r. wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik skarżącej doprecyzował, że skarga dotyczy czynności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci nieuzasadnionego wezwania Policji na adres zamieszkania skarżącej i wniósł o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności. Wskazał, że przedmiot skargi stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", Mianowicie czynność: 1) nie ma charakteru decyzji lub postanowienia; 2) była podjęta w sprawie indywidualnej i skierowanej do konkretnego podmiotu - skarżącej, co oznacza realizację normy indywidualno-konkretnej; 3) miała charakter publicznoprawny, charakteryzowała się władztwem administracyjnym; 4) dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem pełnomocnika, pomiędzy czynnością Kierownika GOPS w G. , a realizacją obowiązku skarżącej w postaci przymusu podporządkowania się poleceniom funkcjonariuszy Policji wynikającego z przepisu prawa istniał ścisły i bezpośredni związek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także: - w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), - w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z treści skargi oraz jej uzupełnienia wynika, że skarżąca zarzuca Kierownikowi GOPS w G. podjęcie czynności nieuzasadnionego wezwania Policji. Wobec powyższego należy zauważyć, że nie każda czynność podejmowana przez organ administracji publicznej lub osobę piastującą funkcję organu administracji stanowi akt albo czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Dla objęcia danej czynności kognicją sądu administracyjnego nie jest wystarczające, że została ona podjęta przez organ administracji publicznej. Konieczne jest bowiem, aby była to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Jak wynika z uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, podjętej w składzie 7 sędziów (dostępnej na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek konkretnego adresata. Inaczej mówiąc, musi występować związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku oznaczonego podmiotu. Uprawnienie lub obowiązek wynika z przepisu prawa, jeżeli ich powstanie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Nie ulega więc wątpliwości, że akt lub czynność, o których mowa wyżej, muszą pozostawać w bezpośrednim związku z indywidualnym uprawnieniem lub obowiązkiem wynikającym z przepisu prawa oraz wywoływać skutki w sferze administracyjnoprawnej podmiotu, którego dotyczą. Nie jest natomiast wystarczające jedynie pośrednie oddziaływanie określonego działania na sytuację prawną jednostki. Czynność polegająca na wezwaniu Policji przez Kierownika GOPS w G. nie jest czynnością ani aktem zaskarżalnym do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Samo zawiadomienie Policji nie rozstrzyga o prawach ani obowiązkach skarżącej, nie kształtuje jej sytuacji administracyjnoprawnej ani nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych w tej sferze. Nie można podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącej, że pomiędzy wezwaniem Policji a obowiązkiem podporządkowania się poleceniom funkcjonariuszy Policji istnieje taki związek, który uzasadniałby objęcie zaskarżonej czynności kontrolą sądu administracyjnego. Obowiązek podporządkowania się zgodnym z prawem poleceniom funkcjonariuszy Policji wynika bowiem z przepisów regulujących wykonywanie ustawowych zadań Policji, a nie z czynności polegającej na zawiadomieniu Policji przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Źródłem ewentualnych obowiązków skarżącej nie było zatem zachowanie Kierownika GOPS, lecz dopiero samodzielne czynności podejmowane przez funkcjonariuszy Policji w ramach przysługujących im kompetencji ustawowych. Wezwanie Policji stanowi czynność faktyczną, która sama przez się nie rozstrzyga o prawach ani obowiązkach jednostki, nie kształtuje jej sytuacji administracyjnoprawnej oraz nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych w tej sferze. Z tego względu nie stanowi aktu ani czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ocena zasadności lub bezzasadności wezwania Policji pozostaje zatem poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Sąd nie jest uprawniony do badania, czy Kierownik GOPS miał podstawy do dokonania zgłoszenia, skoro sama czynność zgłoszenia nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić.