III SA/Gl 1046/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 października 2024 r. nr SKO.OG-COVID/41.12/29/2024/14108 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października 2024r. nr SKO. OG-C0VID/41.12/29/2024/14108, na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity - Dz.U. z 2018r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2024r., poz. 572 , po rozpatrzeniu zażalenia A. J., prowadzącej działalności gospodarczą pod firmą: "[...]" z siedzibą w C., przy ul. [...] (dalej: skarżąca, strona), utrzymało w mocy postanowienie nr [...], wydane w dniu 17 lipca 2024r. przez Dyrektora [...] Urzędu Pracy w K. (dalej: WUP, organ I instancji) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku: [...] z dnia 14 maja 2024r. w sprawie wydania decyzji administracyjnej określającej, że kwoty wymienione w lit. a) oraz b) pisma strony z dnia 08.05.2024r. (z datą wpływu do WUP w K. w dniu 14.05.2024r.) stanowiły część wypłaconego świadczenia w części w jakiej zostało ono przyznane z przeznaczeniem na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu17 lipca 2024r., Dyrektor [...] Urzędu Pracy w K. postanowieniem nr [...], wydanym na rzecz skarżącej (prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...] z siedzibą w C.), w trybie art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego mającego prowadzić do wydania decyzji określającej, że kwoty z przelewów środków finansowych na rachunek bankowy WUP w K., dokonane w dniach: 21 marca 2024r. (kwota 4 894,89 zł) i 3 kwietnia 2024r. (kwota 10 393,83 zł), stanowią części wypłaconego świadczenia (dofinansowania z art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz.U. z 2024r., poz. 340 ze zm.; dalej: "ustawa covidowa"), co do którego wezwano Beneficjenta pomocy (stronę) do zwrotu otrzymanego świadczenia, w części w jakiej zostało ono przyznane z przeznaczeniem na pokrycie składek ubezpieczenia społecznego wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że na wniosek strony właścicielki firmy: [...] o przyznanie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dofinansowania wynagrodzeń pracowniczych na podstawie art. 15gg specustawy covidowej (z dnia 13 października 2020r.) przedmiotowe dofinansowanie zostało przyznane w kwocie 32 194,89 zł (w tym: 27 300,00 zł - dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, 4 894,89 zł - dofinansowanie składek ZUS), na okres od 1 października 2020r. - 3 grudnia 2020r. Zgodnie z art. 15gg ust. 19 specustawy covidowej przedsiębiorczyni zobowiązana była do złożenia rozliczenia wniosku, w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania. Dokonując weryfikacji przedłożonej WUP w K. dokumentacji rozliczeniowej, stwierdził, że nie pozwala ona na dokonanie prawidłowego zweryfikowanie czy przyznane środki finansowe zostały prawidłowo wykorzystane. Po dokonaniu korekty rozliczenia, strona zwróciła środki, które stanowiły nienależnie pobrane dofinansowanie do składek ZUS (wraz z odsetkami). Organ wskazał, że w przypadku pobrania świadczenia nienależnego, podlega ono zwrotowi, a zgodnie z art. 15gg ust. 23c i ust. 23d specustawy covidowej stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych dotacje (taką jest świadczenie covidowe) podlegają zwrotowi zgodnie z art. 169 ust. 1 tej ustawy. Natomiast w przypadku niedokonania zwrotu dotacji, w terminie organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Organ I instancji, w dalszej części swojego postanowienie wskazał, że wobec dobrowolnego zwrotu środków wynikających z rozliczenia (dofinansowania do ZUS oraz odsetek), w dniach 21 marca 2024r. i 3 kwietnia 2024r., przez stronę, brak jest obecnie podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie dofinansowania (tym samym wydania decyzji administracyjnej w tej kwestii). Na powyższe postanowienie organu I instancji, strona wniosła zażalenie. W zażaleniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie: 1) art. 29 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez fakt, że w tonerze postanowienia wskazano, że odmowa wszczęcia postępowania dotyczyła wniosku firmy: "[...]", podczas gdy taka osoba prawna nie istnieje i nie mogła być stroną, a składającym wniosek była osoba fizyczna A. J. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: [...]; 2) naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez błędne zastosowanie polegające na nie wskazaniu przez organ czy odmowa spowodowana jest brakiem przymiotu strony czy inną uzasadnioną przyczyną; 3) naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 31zo i art. 15gg ust. 1 specustawy covidowej, poprzez błędne ich zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania; 4) naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania rozstrzygającego de facto kwestie, które miały być przedmiotem postępowania administracyjnego; 5) naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 7a k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie; 6) naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez wprowadzenie skarżącej w błąd co do konieczności zwrotu części otrzymanego dofinansowania, gdy z orzecznictwa sądów administracyjnych można wywieść, że takie żądanie nie jest zasadne. W dniu 7 października 2024r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wpłynęło zawiadomienie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: "Rzecznik") o wstąpieniu na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (tekst jednolity - Dz. U. z 2023r. poz. 1668), do przedmiotowego postępowania wywołanego zażaleniem strony. Rzecznik wskazał, że Dyrektor WUP w K. winien był wszcząć postępowanie administracyjne na wniosek strony z dnia 14 maja 2024r., pomimo, że strona kolejnymi przelewami z dnia 21 marca 2024r. i 3 kwietnia 2024r., na rachunek bankowy WUP w K. dokonała dobrowolnego zwrotu świadczenia covidowego (w części dotyczącej składek ZUS) oraz odsetek. Zdaniem Rzecznika w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji administracyjnej było wymogiem ustawowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po zapoznaniu się z aktami sprawy ustaliło, że w dniach 21 marca 2024r. i 3 kwietnia 2024r. skarżąca dokonała na rachunek bankowy dobrowolne wpłaty, tytułem zwrotu pobranego w 2020r. dofinansowania z art. 15gg specustawy covidowej (w części dotyczącej składek ubezpieczenia społecznego pracowników) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Dyrektor WUP odnosząc się do wniosku strony z dnia 14 maja 2024r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu ww. dofinansowania, wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postepowania. Organ I instancji wskazał przy tym, że w sytuacji gdy Beneficjent pomocy prawidłowo rozliczył środki pomocowe, to nie ma podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, mającym zastosowanie w związku z art. 15gg ust. 23c specustawy covidowej, wydanie decyzji jest możliwe tylko w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po zapoznaniu się z treścią zażalenia oraz z aktami sprawy postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Zgodnie art. 61a § 1 k.p.a., "Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innej uzasadnionej przyczyny postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Kolegium podzieliło stanowisko Dyrektora WUP w K., że przepisy ustawy o finansach publicznych wskazują na dwa etapy zwrotu dotacji (dofinansowania) pobranego w nadmiernej wysokości. W pierwszym etapie to Beneficjent pomocy, zgadzając się z ustaleniami organu który udzielił dofinansowania, dokonuje dobrowolnej zapłaty dofinansowania podlegającego zwrotowi. W takim przypadku wydanie decyzji administracyjnej jest zbędne i brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Dopiero dojście do sytuacji, że dofinansowanie nie zostanie dobrowolnie zwrócone w terminie, aktualizuje kompetencje decyzyjne organu. W przedmiotowej sprawie taka przesłanka nie miała miejsca. Organ I instancji we wstępnych czynnościach związanych z wnioskiem strony z dnia 14 maja 2024r. ustalił, że strona pobrała ona świadczenie z art. 15gg specustawy covidowej i w zakreślonym jej terminie zwróciła (w dobrowolnym akcie) część tego dofinansowania dotyczącego składek ZUS wraz z odsetkami. Zdaniem SKO mając na uwadze te ustalenia wniosek strony z dnia 14 maja 2024r., musiał spotkać się z odmową wszczęcia postępowania, poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia z dnia 17 lipca 2024r. Podniesiona w zażaleniu strony okoliczność, że organ pierwszej instancji w osnowie postanowienia wskazał, że odmowa postępowania dotyczyła wniosku firmy: [...] z dnia 14 maja 2024r., a nie wniosku A. J. - przedsiębiorczyni prowadzącego działalność gospodarczą w ramach "[...]" - zdaniem Kolegium - nie ma zasadniczego znaczenia w sprawie i nie stanowi powodu do uchylenia przedmiotowego postanowienia. Z treści postanowienia organu I instancji jednoznacznie wynika, że jego adresatem, a tym samym stroną była A. J. (przedsiębiorca). Nadto SKO zauważyło, że we wniosku z dnia 14 maja 2024r., jako nadawca została wskazana ("[...]"). Podniesione w zażaleniu inne zarzuty strony, zdaniem Kolegium także nie mogą być uwzględnione lub są niezasadne. W sytuacji gdy strona dobrowolnie dokonała zwrotu części dofinansowania covidowego, w obecnym postępowaniu dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania, przedmiotem ocen Kolegium nie może być to czy Dyrektor WUP w K. stosując przepisy specustawy covidowej dokonuje prawidłowej wykładni art. 15gg w zw. z art. 31zo tej ustawy. Nadto, zdaniem Kolegium, organ I instancji w przedmiotowym postępowaniu nie naruszył podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz nie dokonał wadliwej wykładni art. 61a k.p.a. W sytuacji gdy po dokonanym przez stronę zwrocie części dofinansowania uznawanego za nienależne, rozliczono tą wpłatę i WUP w K. uznał, że obecnie po stronie skarżącej nie istnieje żadne zobowiązanie, to postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu udzielonego w 2020r. dofinansowania covidowego (jako zbędne) nie może być wszczęte. W związku z powyższym strona w dniu 15 listopada 2024r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 października 2024 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a KPA a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia WUP, pomimo braku wystąpienia przeszkód wszczęcia i prowadzenia postępowania na wniosek skarżącej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia które - wbrew wykładni funkcjonalnej art.: 61 a KPA - zostało wydane na podstawie wniosków i ocen dotyczących meritum żądania; b. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie wszczęcie postępowania pomimo, iż WUP odmawiając wszczęcia postępowania nie wskazał, czy odmowa spowodowana jest brakiem przymiotu strony czy inną uzasadnioną przyczyną, co uniemożliwia rzeczywiste zweryfikowanie powodów odmowy; 2) art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a § 1 KPA w zw. z art. 29 KPA - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia WUP, pomimo że w tenorze postanowienia wskazano, że odmowa wszczęcia postępowania dotyczy wniosku firmy; [...], podczas gdy taka osoba prawna nie istnieje i nie mogła być stroną, a składającą wniosek była osoba fizyczna A. J. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...], w związku z czym postanowienie WUP nie zostało wydane w stosunku do wnioskodawcy; 3) art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a KPA w zw. z art. 31zo i art. 15gg ust. 1 Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz- wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: Ustawa COVID-owa, Ustawa) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie wszczęcie postępowania, pomimo że wniosek złożyła osoba będąca stroną w okolicznościach uzasadniających wszczęcie i przeprowadzenie postępowania, której to okoliczności polegają na tym, że WUP dokonał niewłaściwej wykładni art. 31 zo Ustawy COVID-owej uznając, iż skorzystanie z pomocy polegającej na zwolnieniu z opłacania nieopłaconych składek ZUS wykluczało następnie możliwość skorzystania z pomocy wynikającej z art. 15gg ust. 1 tej samej Ustawy, co uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu dobrowolnie, lecz nienależnie wpłaconych przez skarżącą środków lub wydanie decyzji określającej, iż wpłacone przez skarżą środki| były środkami należnymi do zwrotu, co umożliwiłoby sądowoadministracyjną kontrolę faktu, czy rzeczywiście środki te podlegały zwrotowi; 4) art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a KPA w zw. z art. 7 KPA: - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, które rozstrzyga przed wszczęciem postępowania kwestie stanowiące meritum żądania i podlegające rozstrzygnięciu! w trakcie postępowania poprzez wydanie decyli administracyjnej, co uniemożliwia stronie obronę swoich słusznych praw, które zostały naruszone chociażby poprzez kierowanie do skarżącej pism i wyjaśnień drogą nieformalną, co było działaniem celowym i bezprawnym, nastawionym na utrudnienie lub uniemożliwienia skarżącej skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego i stoi w sprzeczności z obowiązkami SKO i WUP jako organów administracji publicznej mających zgodnie z art. 7 KPA stać na straży praworządności; 5) art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a KPA w zw. z art. 7a § 1 KPA - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca wykazała oczywistą wadliwość dokonanej przez WUP interpretacji przepisów prawa oraz niezasadność podjętych wobec niej czynności, a organ I instancji nawet pomimo powołania się na utrwalone stanowisko sądów administracyjnych nie tylko nie podzielił wyjaśnień skarżącej, ale nawet nie uznał, iż w tym zakresie pozostają jakiekolwiek wątpliwości; 6) art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a KPA w zw. z art. 8 § 1 i § 2 KPA - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania pomimo wprowadzenia skarżącej; przez pracowników i Dyrektora WUP w błąd co do konieczności zwrotu otrzymanego świadczenia w części, w jakiej zostało ono przyznane z przeznaczeniem na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników nieobjętych przestojem, ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie COVID-19, podczas gdy w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych żądanie to było bezzasadne i wynika z nieprawidłowej wykładni przepisów tejże ustawy przez urzędników WUP, a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego dot. powyższej materii, co naruszyło zaufanie skarżącej do organów administracji publicznej; W związku z powyższym, skarżąca wniosła o: 1) uchylenie postanowienia SKO oraz poprzedzającego je postanowienia WUP i przekazanie sprawy WUP do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca w uzasadnieniu skargi obszernie opisała stan faktyczny, a także podniosła szereg zarzutów dotyczących przedmiotowego postanowienia SKO m.in. wskazała, iż SKO nieprawidłowo zastosowało przepis art. 61a KPA, utrzymując w mocy postanowienie WUP. Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalna wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest; możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. Strona wskazała, iż zarówno SKO, jak i WUP nieprawidłowo zastosowały art. 61a § 1 KPA, bowiem przedstawione przez organy argumenty odnoszą się do meritum sprawy, rozstrzygając kwestie takie jak wykładnia art. 31zo i art. 15gg ust. 1 Ustawy COVID-owej i zasadność wezwania skarżącej do zwrotu środków, do czego żaden z organów nie był uprawniony bez uprzedniego wszczęcia postępowania w sprawie. Co więcej, w tenorze postanowienia WUP wskazano, że odmowa wszczęcia postępowania dotyczy wniosku firmy: [...], podczas gdy taka osoba prawna nie istnieje i me mogła być stroną, a składającą wniosek była osoba fizyczna A. J. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...]. Powyższe sprawia, że postanowienie zostało skonstruowane wadliwie, gdyż wydano je podmiotowi, który nie wnioskował o wszczęcie postępowania. Skarżąca wskazała, że organ wyższego stopnia nie może dokonywać "sanacji" postanowienia WUP i w miejsce organu I instancji formułować podstaw rozstrzygnięcia - jeżeli postanowienie WUP zawierało wady wymagające dokładnego sprecyzowania jego przedmiotu, zasadnym działaniem organu wyższego stopnia było uchylenie tego postanowienia, czego jednak, zdaniem skarżącej błędnie, SKO nie uczyniło. Strona nadmieniła, iż od początku nie zgadzała się z otrzymanym wezwaniem. Nigdy niej było jej zamiarem jakiekolwiek wprowadzenie w błąd organów Państwa lub działanie: niezgodne z prawem. Podkreśliła, że przed złożeniem wniosku o udzielenie pomocy na miesiące październik, listopad i grudzień 2020 r. konsultowała możliwość skorzystania z niej z pracownikami urzędu i otrzymała informację, że jej działanie jest zgodne z prawem. Strona zaznaczyła, że bardzo obawiała się wysokich kosztów, które mógł w stosunku do jej przedsiębiorstwa wygenerować brak dobrowolnej spłaty kwoty, do której zwrotu została wezwana przez WUP. W wyniku tego, poprzez przelewy z dnia 21 marca 2024 r. i 3 kwietnia 2023 r; dobrowolnie wpłaciła na wskazane konto WUP kwotę 15 288,72 zł. Konieczność zwrotu tak znacznej sumy, ze względu na odsetki wyższe niż faktycznie otrzymana pomoc, co pogłębiło tylko problemy finansowe jej przedsiębiorstwa. Dodała, że dobrowolny zwrot kwoty nie oznaczał jednak uznania argumentacji organu za zasadną - miał jedynie na celu zapobiegniecie dalszemu naliczaniu odsetek i innych kosztów ubocznych. Strona podkreśliła, iż skierowane do niej wezwanie również było całkowicie bezzasadne, oparte na wadliwej wykładni ustawy i doprowadziło do wyrządzenia jej szkody majątkowej na łączną kwotę 15 288.72 zł. Strona zaznaczyła, że prowadząc jej sprawę, WUP konsekwentnie ignorował wszystkie zasady, ponadto poprowadził sprawę w taki sposób, że poprzez różnorakie naciski doprowadził do dobrowolnego wpłacenia przez stronę żądanej kwoty, bez wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało, że w dniach: 21 marca 2024r. i 3 kwietnia 2024r. strona dokonała na rachunek bankowy dobrowolne wpłaty, tytułem zwrotu pobranego w 2020r. dofinansowania z art. 15gg specustawy covidowej (w części dotyczącej składek ubezpieczenia społecznego pracowników) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Nadto, zdaniem Kolegium Odwoławczego, organ I instancji w przedmiotowym postępowaniu nie naruszył podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz nie dokonał wadliwej wykładni art. 61a k.p.a. W sytuacji gdy po dokonanym przez stronę zwrocie części dofinansowania uznawanego za nienależne, rozliczono tą wpłatę i WUP w K. wskazuje, że obecnie po stronie skarżącej nie istnieje żadne zobowiązanie, a to oznacza, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu udzielonego w 2020r. dofinansowania covidowego (jako zbędne) nie może być wszczęte. Ponadto zdaniem SKO stanowisko przedstawione przez pełnomocnika Rzecznika Małej i Średniej Przedsiębiorczości w postępowaniu zażaleniowym było zbieżne ze stanowiskiem wcześniej przedstawionym przez stronę (nie wniosło do sprawy żadnych nowych okoliczności), to również ono - zdaniem SKO – było niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wywody prawne i wnioski organów obydwu instancji. Sąd podkreśla, że przedmiotem tej sprawy jest postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu udzielonego w 2020r. dofinansowania covidowego. Stanowiący podstawę zaskarżonych postanowień art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W kontrolowanej sprawie skarżąca była podmiotem uprawnionym do wniesienia przedmiotowego żądania, jednak organy obu instancji zasadnie przyjęły, że zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn. Sąd podzielił stanowisko organów przesądzające o rozstrzygnięciu w kontrolowanej sprawie, postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania w przedmiocie zwrotu ww. dofinansowania ponieważ w sytuacji gdy Beneficjent pomocy prawidłowo rozliczył środki pomocowe, to nie ma podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym samym wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu przez Przedsiębiorcę dofinasowania. Zgodnie z art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, mającym zastosowanie w związku z art. 15gg ust. 23c specustawy covidowej - zdaniem organu - wydanie przedmiotowej decyzji byłoby możliwe tylko w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organów, że przepisy ustawy o finansach publicznych wskazują na dwa etapy zwrotu dotacji (dofinansowania) pobranego w nadmiernej wysokości. W pierwszy etapie to Beneficjent pomocy, zgadzając się z ustaleniami organu który udzielił dofinansowania, dokonuje dobrowolnej zapłaty dofinansowania podlegającego zwrotowi. W takim przypadku wydanie decyzji administracyjnej jest zbędne i brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Dopiero dojście do sytuacji, że dofinansowanie nie zostaje dobrowolnie zwrócone w terminie, aktualizuje kompetencje decyzyjne organu. W przedmiotowej sprawie taka przesłanka nie miała miejsca. Organ pierwszej instancji we wstępnych czynnościach związanych z wnioskiem strony z dnia 14 maja 2024r. ustalił, że strona pobrała świadczenie z art. 15gg specustawy covidowej i w zakreślonym jej terminie zwróciła (w dobrowolnym akcie) część tego dofinansowania dotyczącego składek ZUS wraz z odsetkami. W związku z czym wniosek strony z dnia 14 maja 2024r., musiał spotkać się z odmową wszczęcia postępowania dotyczącego zwrotu dofinansowania covidowego i prowadzić do wydania zaskarżonego postanowienia. Z powyższego Kolegium prawidłowo wywiodło, że skoro w niniejszej sprawie na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 KPA. Tak więc już tylko z tej przyczyny zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia były prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów strony o naruszeniu przez organ art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 144 KPA w zw. z art. 61a KPA w zw. z art. 7 , 8 KPA, Sąd nie podzielił tych zarzutów, w ocenie Sądu organ należycie uzasadnił zaskarżone postanowienie, w odniesieniu do zarzutów skarżącej, pozwalając na zrozumienie jego stanowiska, co faktycznie zrealizowało zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa i w konsekwencji organ prawidłowo na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W okolicznościach badanej sprawy trafnie wskazało SKO, że w podniesiona przez stronę w skardze okoliczność, iż organ pierwszej instancji w osnowie postanowienia wskazał, że odmowa postępowania dotyczyła wniosku firmy: [...] z dnia 14 maja 2024r., a nie wniosku A. J. - przedsiębiorczyni prowadzącego działalność gospodarczą w ramach "[...]" – nie ma zasadniczego znaczenia w sprawie i nie stanowi powodu do uchylenia przedmiotowego postanowienia. Nadto we wniosku z dnia 14 maja 2024r., jako nadawca została wskazana ("[...]"), a z treści postanowienia organu I instancji jednoznacznie wynika, że jego adresatem, a tym samym stroną była A. J. (przedsiębiorca). Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia jak oddalające skargę. Dodatkowo należy wskazać, że w zaistniałej sytuacji uchylenie zaskarżonych postanowień jedynie w celu ich prawidłowego doręczenia naruszałoby zasadę ekonomii procesowej, gdyż nie miałoby wpływu na wynik postępowania, a jedynie doprowadziło by do jego przedłużenia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszym postępowaniu zaktualizowała się przesłanka, o której mowa w art. 61 a § 1 k.p.a. Reasumując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.