I FZ 87/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji z dnia 9 marca 2026 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25 o odrzuceniu zażalenia I. J. z dnia 3 lutego 2026 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25 o wezwaniu Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. J. z dnia 6 października 2025 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za l, ll, Ill i IV kwartał 2020 r. postanawia: odrzucić zażalenie z dnia 9 marca 2026 r. 1.1. Zarządca masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji (dalej: Zarządca) żaleniem z dnia 9 marca 2026 r. zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25. 1.2. Powołanym postanowieniem Sąd ten, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), odrzucił - jako niedopuszczalne - zażalenie I. J. z dnia 3 lutego 2026 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I tego Sądu z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. I SA/Rz 530/25, o wezwaniu Zarządcy do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. J. z dnia 6 października 2025 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za l, ll, Ill i IV kwartał 2020 r. 1.3. Uzasadniając to postanowienie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że I. J. była pozbawiona legitymacji zażaleniowej - nie była podmiotem uprawnionym do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 22 stycznia 2026 r. Zarządzenie to było bowiem skierowane do Zarządcy masy sanacyjnej [który w doręczonym wezwaniu został pouczony o przysługującym właśnie jemu prawie do wniesienia zażalenia na to zarządzenie - przyp. NSA], a nie do I. J. 2. W zażaleniu Zarządca wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego merytorycznego rozpoznania. Zarządca zarzucił Sądowi naruszenie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. przez błędne uznanie, że zażalenie z dnia 3 lutego 2026 r. zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną, a tym samym podlegało odrzuceniu. Tymczasem zażalenie to zostało wniesione i podpisane przez Zarządcę masy sanacyjnej dłużniczki I. J. S. w restrukturyzacji, zgodnie z zasadą legitymacji procesowej wyrażoną w art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428, z późn. zm.). 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. 3.2. Na wstępie należało jednak wyjaśnić (bo zupełnie umknęło to uwadze Zarządcy), że zaskarżone postanowienie z dnia 9 lutego 2026 r. było skierowane wyłącznie do I. J. Zażalenie bowiem tej osoby z dnia 3 lutego 2026 r. (a nie zażalenie z tej samej daty wniesione przez Zarządcę) Sąd pierwszej instancji odrzucił przywołanym postanowieniem. I. J., jako adresat postanowienia Sądu pierwszej instancji, skorzystała z prawa do wniesienia na nie zażalenia, o którym to prawie prawidłowo została pouczona. Zażalenie tej osoby zostało rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 lipca 2026 r., sygn. akt I FZ 88/26. 3.3. Z akt sprawy wynikało, że postanowienie z dnia 9 lutego 2026 r. zostało doręczone również Zarządcy masy sanacyjnej wraz z błędnym pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia. Pouczenie to wprowadziło więc Zarządcę w błąd, gdyż legitymacją zażaleniową dysponowała w tym obszarze I. J.. Zarządca, jak wynikało z rozpoznanego tu zażalenia, nie zorientował się, że doręczone mu postanowienie dotyczyło wprost zażalenia I. J. (co wynikało zarówno z sentencji, jak i uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji), a nie zażalenia Zarządcy masy sanacyjnej. Wyjaśnić przy tym wypadało, że z akt sprawy o sygn. I SA/Rz 530/25 wynika, że w dniu 3 lutego 2026 r. zostały złożone dwa odrębne zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu: 1) zażalenie I. J. (k. 53-55 akt sądowych) oraz 2) zażalenie Zarządcy masy sanacyjnej, gdzie na stronie tytułowej pisma podano jako Skarżącą I. J. (k. 58-60 akt sądowych). To pierwsze zostało odrzucone postanowieniem Sądu z dnia 9 lutego 2026 r. (zaskarżonym do NSA przez I. J. - wspomniana już sprawa o sygn. akt I FZ 88/26 i przez Zarządcę - niniejsza sprawa o sygn. akt I FZ 87/26). Drugie zaś przekazane zostało do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który uwzględnił zażalenie Zarządcy na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I postanowieniem z dnia 28 lipca 2026 r., sygn. akt I FZ 86/26. 3.4. Z zażalenia Zarządcy z dnia 9 marca 2026 r. wynikało, że jego wniesienie było skutkiem nieporozumienia i wadliwego przekonania jego autora, że postanowieniem z dnia 9 lutego 2026 r. Sąd odrzucił zażalenie "wniesione i podpisane przez P. G. wyznaczoną do pełnienia funkcji Zarządcy Masy Sanacyjnej dłużniczki I. J. S. w restrukturyzacji". Jak już wzmiankowano, zaskarżone postanowienie dotyczyło innego zażalenia (z tej samej daty), a mianowicie zażalenia I. J., przez nią podpisanego. 3.5. Tym samym należało uznać, że zażalenie Zarządcy z dnia 9 marca 2026 r. było niedopuszczalne w rozumieniu art. 180 w związku z art. 178 P.p.s.a. W myśl art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Stosownie zaś do art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z kolei w świetle art. 180 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. 3.6. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 oraz w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak sentencji.