III SAB/Gd 595/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 23 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na bezczynność i przewlekłość Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odrzucić skargę. Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; zwanej dalej również jako: "p.p.s.a."), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; powoływanej dalej także jako: "k.p.a."), to znaczy złożyła ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest tu ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Dostrzeżenia wymaga, że w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego nie określono żadnego terminu na wniesienie ponaglenia na bezczynność lub przewlekłość organu do organu wyższego stopnia, ani też terminu do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy jednak zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ponaglenie nie może być wniesione w tym samym dniu, co sama skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/21, wyjaśnił, że na słuszność takiej tezy wskazuje sformułowanie "po wniesieniu ponaglenia", albowiem oznacza ono, że ustawodawca założył pewną sekwencję czasową dokonywania czynności procesowych. Skoro przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (podobnie zresztą jak ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego) nie posługują się przy określaniu terminów systemem godzinowym czy minutowym, a odwołują się do dni, tygodni, miesięcy i lat, to należy uznać, że zwrot, że skargę na bezczynność "można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia", należy rozumieć w ten sposób, że skuteczne wniesienie skargi może nastąpić najwcześniej w dniu następnym po wystąpieniu z ponagleniem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2772/21, dostrzegł, że dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego instytucję ponaglenia, wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie, jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Oczywiście sposób załatwienia ponaglenia przez właściwy organ nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wniosła ponaglenie i skargę w tym samym dniu, tj. w dniu 3 lipca 2026 r. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ponaglenie jest pismem sformalizowanym, które - stosownie do art. 63 k.p.a. - powinno spełniać wymogi pisma w postępowaniu administracyjnym, tj. zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego ponaglenie i jego adres, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz podpis wnoszącego ponaglenie. Tymczasem znajdujące się w aktach sprawy ponaglenie nie zawierało podpisu skarżącej. W konsekwencji stwierdzić należało, że w sprawie nie został spełniony wskazany wyżej warunek poprzedzenia skargi ponagleniem, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Stosownie bowiem do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Natomiast niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje to, że skarga złożona do sądu administracyjnego zostaje oceniona jako niedopuszczalna, co z kolei skutkuje jej odrzuceniem. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że skarga podlegałaby odrzuceniu z uwagi na bark uiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego od skargi. W tym zakresie wskazać należy, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2026 r. zobowiązano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz rygor odrzucenia skargi. Wezwanie do wykonania zarządzenia zostało skierowane na adres skarżącej podany w treści skargi (z uwagi na rezygnację przez skarżącą z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej) i uznane za doręczone w dniu 27 sierpnia 2026 r. (dowód: koperta – k. nr 24 akt sądowych). W zakreślonym terminie, który upłynął z dniem 3 września 2026 r., skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – odrzucił skargę skarżącej jako niedopuszczalną, gdyż przed jej wniesieniem nie wyczerpano środków zaskarżenia.