I GZ 163/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2026 r. sygn. akt V SA/Wa 3529/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r., nr DIR-IIa.025.1.2023.EF.7 w przedmiocie orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2026 r. sygn. akt V SA/Wa 3529/25 w sprawie skargi D. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za niepodatkowe należności budżetowe. W skardze na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjne. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji opiewającej na kwotę 676 696,00 zł doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodał, że obawia się nieuchronnej egzekucji, ponieważ nie posiada środków na zapłatę należności wynikających z zaskarżonej decyzji. W ocenie strony w sprawie istnieje uzasadnienie skorzystania z instytucji przedawnienia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, że niewstrzymanie wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe określone decyzją o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich przyznanych na podstawie umowy o dofinansowanie spowoduje dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki lub sprowadzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w rozpatrywanej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co skutkowało odmową udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji podczas, gdy wykonanie tej decyzji poprzez wyegzekwowanie od skarżącego kwoty 676 696,00 zł z tytułu solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe doprowadzi do istotnej i realnej szkody w jego sferze majątkowej, w szczególności utraty płynności finansowej oraz niemożności regulowania bieżących zobowiązań, a w konsekwencji do zajęcia składników majątku skarżącego, co wywoła trudne, a nawet niemożliwe do odwrócenia skutki. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w całości do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu prawa wynika, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w taki sposób, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe określone decyzją o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został dostatecznie uzasadniony, a zatem nie była możliwa ocena czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodnie z prawem i zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia wniosku skarżący nie wskazał okoliczności, które w kontekście przesłanek przewidzianych na gruncie w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek. NSA zwracał również uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej i ma na celu przekonanie Sądu o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (zob. postanowienie NSA z: 21 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 438/23, 17 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 7370/21; publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Aby zbadać, czy w stosunku do skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącego do ich sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i nieprzedłożenie dowodów na jej poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej, sytuacji tej z tożsamych powodów nie zmieniła argumentacja zawarta w zażaleniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.