II OZ 496/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.S. i R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1583/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.S. i R.S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 października 2025 r., nr IFXIV.7840.9.45.2024 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1583/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi B.S. i R.S. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Śląskiego z 21 października 2025 r., nr IFXIV.7840.9.45.2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda Śląski powyższą decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty Mikołowskiego z 28 listopada 2024 r., nr RDPB-682/2024, którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hali namiotowej w Mikołowie przy ul. Wojska Polskiego, na parcelach nr 849/6, nr 850/6, nr 851/6 i nr 369/6. R.S. i B.S. pismem z 27 listopada 2025 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Skarżący podnieśli, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia im znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku wyegzekwowania decyzji i rozebrania hali namiotowej wydanie wyroku w sprawie straci dla skarżących całkowicie na znaczeniu. Nadto wskazali, że ustawodawca w art. 37a ust. 2 ustawy – Prawo budowlane wprost przewidział mechanizm ochronny dotyczący obiektów tymczasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że przedmiotem ochrony tymczasowej nie są objęte wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, lecz jedynie te, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów nakładających na adresata określony obowiązek, bądź przyznających mu określone uprawnienie. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę do takich aktów nie należy. Decyzja ta, na obecnym etapie postępowania nie powoduje żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony w tym sensie, że nie nakłada nowych praw i obowiązków, które podlegałyby wykonaniu, nie wiąże się z obowiązkiem działania, zaniechania czy też znoszenia zachowania innych podmiotów. Sąd podkreślił, że skutkiem zaskarżonej decyzji nie jest konieczność rozbiórki hali namiotowej. Do rozbiórki nieruchomości może dojść na skutek ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie. Tym samym nie sposób rozważać wstrzymania wykonania aktów jeszcze niewydanych lub niepodjętych. Odnosząc się zaś do obowiązku rozbiórki obiektu tymczasowego, Sąd wskazał, że obowiązek ten powstaje na skutek upływu terminu, na który obiekt ten został wzniesiony. Przy tym obowiązek rozbiórki obiektu tymczasowego jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec tego to upływ terminu jest przyczyną konieczności rozbiórki obiektu tymczasowego, a nie decyzja utrzymująca w mocy decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B.S. i R.S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie prowadzi do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wskazują, że takie niebezpieczeństwo zachodzi. Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu podniesiono tożsamą do wniosku argumentację koncentrującą się na założeniu, że zaskarżona decyzja w sposób zasadniczy wpływa na sytuację skarżących, gdyż przesądza o braku możliwości zalegalizowania istniejącego obiektu budowlanego w drodze uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji wykonanie tej decyzji prowadzi do sytuacji, w której skarżący zostają pozbawieni możliwości dalszego korzystania z przedmiotowej hali namiotowej, a tym samym pozwala właściwym organom do podjęcia dalszych działań do usunięcia tego obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że celem przyznania ochrony tymczasowej jest stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego. W przypadku wyeliminowania przez sąd administracyjny z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego, który w czasie trwania postępowania sądowego wywołał nieodwracalne skutki prawne lub wyrządził adresatowi znaczną szkodę wykonanie takiego orzeczenia będzie nieskuteczne. Udzielenia takiej ochrony skarżący może domagać się od organu administracji bezpośrednio po wniesieniu skargi (art. 61 § 2 p.p.s.a) lub od sądu – po przekazaniu sądowi skargi (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Trafnie zauważył Sąd I instancji, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, wykonania nałożonych na adresata obowiązków lub przyznanych praw. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10.05.2012 r., II FZ 358/12). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady cechy wykonalności nie posiadają akty odmowne (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r., s. 204, a także postanowienia NSA: z 20.01.2011 r., II OZ 1368/10; z 23.07.2009 r., II FZ 282/09). Taki zaś charakter posiada zaskarżona decyzja, o której wstrzymanie wykonania wnoszą skarżący. Trzeba też zwrócić uwagę na ugruntowane stanowisko orzecznictwa, że wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, tym bardziej (jak w niniejszej sprawie) obiektu tymczasowego, który co do zasady jest posadowiony na określony okres czasu, a konieczność jego rozbiórki wynika z mocy prawa, co również zasadnie podnosił Sąd Wojewódzki. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.