II SA/Ol 654/26

Dnia 9 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.M. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] lipca 2026 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia na przewlekłość postępowania postanawia odrzucić skargę. Po wniesieniu przez K.M. (dalej: "skarżący") skargi na zachowanie Wójta Gminy S. (dalej: "Wójt") podczas sesji Rady Gminy S. (dalej: "Rada Gminy") w dniu [...] czerwca 2026 r., pismem z dnia 23 czerwca 2026 r. Rada Gminy poinformowała skarżącego, że w związku z przewidywanym terminem kolejnej sesji Rady Gminy zaplanowanej najpóźniej do dnia 30 września 2026 r., na której będzie rozpatrywana przedmiotowa skarga, nie może być ona rozpatrzona w terminie określonym w art. 237 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a.". Skarżący został pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia ponaglenia do Rady Gminy po upływie terminu określonego w art. 237 § 1 k.p.a. Po otrzymaniu powyższego pisma skarżący wniósł do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego ponaglenie na bezczynność Rady Gminy w zakresie rozpatrzenia jego skargi. Po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącego na przewlekłość postępowania, Rada Gminy uchwałą z dnia [...] lipca 2026 r., nr [...] stwierdziła, że ponaglenie pozostawia bez rozpoznania, bowiem zostało ono wniesione przed upływem terminu do rozpatrzenia sprawy. Na powyższą uchwałę skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącego, ponaglenie nie było przedwczesne. Skarżący zarzucił również ignorowanie przez organ miesięcznego terminu rozpatrzenia skargi. W odpowiedzi Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi wskazując, że sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia dotyczy materii niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wynikającym z art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, a zatem wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres, skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia na przewlekłość postępowania w sprawie skargi wniesionej w trybie wnioskowo-skargowym, uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. Wyjaśnić należy, że czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów Działu VIII kpa, odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym art. 3 § 2 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych z nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo ich pracowników (tak m.in. NSA w postanowieniu z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy administracji publicznej w trybie określonym w dziale VIII (art. 227-240) k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowienia NSA z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09, CBOSA). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd. Mając powyższe na względzie, na podstawie oraz art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.