IV SAB/Wr 406/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia z dnia 8 marca 2026 r. I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia z dnia 8 marca 2026 r.; II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Wrocławia nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia; IV. dalej idącą skargę oddala. M. S. (dalej: strona, skarżący) - pismem z 30 marca 2026 r. - wniósł skargę na bezczynność działającego z upoważnienia Prezydenta Wrocławia - Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia z 8 marca 2026 r. Skarżący wniósł m.in. o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 35.000 zł. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący ww. wnioskiem z 8 marca 2026 r. zwrócił się do organu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego następujące fakty: "1. Ile łącznie, pod odrębnymi sygnaturami, procedur "Niebieska Karta" jest lub było w przeszłości prowadzonych przez tut. Zespół/Grupę Roboczą dla naszej rodziny, a w szczególności wnoszę o potwierdzenie stanu faktycznego dla następujących konfiguracji: a) Czy jest/była prowadzona procedura, w której figuruję jako osoba doznająca przemocy (ODP), a moja żona A. B. jako osoba podejrzana o stosowanie przemocy (OSP)? (Zaznaczam, że pomimo figurowania przeze mnie w tej roli, nigdy nie zostałem przez Państwa wezwany w charakterze ofiary w celu wysłuchania i zaoferowania mi przewidzianej prawem pomocy). b) Czy jest/była prowadzona procedura, w której moje małoletnie dzieci – A1. i Z. S. - figurują jako osoby doznające przemocy (ODP), a ich matka A. B. jako osoba podejrzana o stosowanie przemocy (OSP)? (Procedura, która z urzędu powinna zostać wszczęta na podstawie zgłaszanych przeze mnie dowodów audio dokumentujących przemoc fizyczną matki wobec dzieci oraz w oparciu o oficjalną opinię biegłych OZSS wskazującą jednoznacznie na zachowania przemocowe matki). c) Czy w obrocie funkcjonują jeszcze jakiekolwiek inne procedury dotyczące mnie i mojej rodziny (np. gdzie to ja jestem wskazany jako OSP ze zgłoszenia mojej żony lub z urzędu)? 2. Jaki jest stan prawny i faktyczny każdej z ww. procedur z osobna na dzień wydania zaświadczenia (tj. czy jest w toku, czy została zakończona - z precyzyjnym wskazaniem daty oraz podstawy prawnej jej zakończenia dla każdej sygnatury i konfiguracji z osobna)?" Jak wyjaśniła strona, uzyskanie urzędowego potwierdzenia powyższych faktów jest jej niezbędne w celu przedłożenia jako dowód w toczących się postępowaniach przed sądami. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie obszernie argumentując przyczyny opieszałości w rozpoznaniu wniosku strony. Organ wskazał jednocześnie, że postanowieniem z 17 kwietnia 2026 r. odmówił wydania wspomnianego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sąd bada m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1- 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego. Czynność w postaci wydania zaświadczenia jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dla dokonania powyższej czynności ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przewlekłość i bezczynność postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (wyrok WSA we Wrocławiu z 9 stycznia 2025 r., IV SAB/Wr 952/24). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a. Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Co istotne, w myśl art. 217 § 3 k.p.a., zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 § 1 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 k.p.a., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jak wynika z powyższych przepisów, po złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia strona powinna uzyskać w ustawowym terminie siedmiu dni zaświadczenie o żądanej treści, postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia lub postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skarga jest więc zasadna, gdyż - na dzień jej wniesienia - organ bezspornie pozostawał bezczynny w rozpoznaniu przywołanego na wstępie wniosku z 8 marca 2026 r. Nie wydał zaświadczenia o treści żądanej przez stronę lub stosownego postanowienia. Pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. i jest to stan, który powstaje, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W sprawie z wniosku o wydanie zaświadczenia termin siedmiu dni na załatwienie sprawy został określony w wyżej przywołanym art. 217 § 3 k.p.a. Oznacza to, że w realiach przedmiotowej sprawy upływał więc z dniem 15 marca 2026 r. Pismo pozostawiono jednak bez reakcji organu. Wobec tego, pismem z 17 marca 2026 r. strona złożyła ponaglenie, a następnie pismem z 30 marca 2026 r. skargę na bezczynność organu. Dopiero postanowieniem z 17 kwietnia 2026 r., doręczonym skarżącemu w dniu 21 kwietnia 2026 r., czyli po wniesieniu skargi, organ odmówił wydania zaświadczenia. Z wyżej wskazanych przyczyn, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku (pkt I sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, która miałaby miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego, czego w sprawie o wydanie zaświadczenia Sąd się nie dopatrzył. Organ bowiem formalnie załatwił jego wniosek postanowieniem odmawiającym wydania zaświadczenia. Wprawdzie miało to miejsce po wniesieniu ponaglenia i skargi, lecz przekroczenie 7-dniowego terminu do załatwienia sprawy nie było znaczące. Z uwagi na wydanie w sprawie opisanego na wstępie postanowienia organu z 17 kwietnia 2026 r., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, stąd nie uwzględnił jego wniosku i oddalił skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Tutaj Sąd zważył na fakt, że organ nie dopuścił się rażącej bezczynności i po wniesieniu skargi wydał stosowne postanowienie. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że skarga na bezczynność dotyczy wyłącznie wydania zaświadczenia, które jest czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych, o które wnosi wnioskodawca. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego dotyczącego wnioskodawcy. Jednocześnie nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja skarżącego dotycząca zasadności przyznania wnioskowanej sumy, która dotyczyła nie tyle skutków opieszałości w wydaniu zaświadczenia lecz generalnej negatywnej oceny strony sposobu procedowania przez organ jej wniosków. Z tego względu Sąd ocenił, że zastosowanie w sprawie dolegliwości pieniężnej, polegającej na przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, nie ma żadnego uzasadnienia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.