II SAB/Łd 145/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Przewodniczącego S. w P. w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego J. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi zaksięgowaną w dniu 26 listopada 2025 r., pod poz. [...]. MR Pismem z 26 listopada 2025 r. J.F. złożył skargę na bezczynność Przewodniczącego S. w P., powoływanego dalej jako: "organ" w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wobec nieprzekazania skargi, pismem z 8 lutego 2026 r. skarżący złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie ww. skargi. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SO/Łd 5/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych (ust. 1) oraz zasądził od organu na jego rzecz kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ww. postanowienie uprawomocniło się 5 maja 2026 r. Pismem z 24 kwietnia 2026 r. skarżący złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. na podstawie nadesłanego odpisu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym także w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 - 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Niewykonanie tego obowiązku zostało obwarowane dwuetapowym mechanizmem dyscyplinującym z art. 55 p.p.s.a. W pierwszej fazie, zgodnie z dyspozycją art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (§ 2). Złożenie i uwzględnienie wniosku o wymierzenie grzywny stanowi zatem przesłankę dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. Postępowanie to ma charakter etapowy, a rozpoznanie sprawy bez akt administracyjnych jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu możliwości ukarania organu grzywną. Wymierzenie grzywny uzależnione jest od stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz złożenia wniosku przez stronę. Grzywnie tej nadaje się charakter mieszany – dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie NSA z 27 października 2010 r., sygn. akt I OZ 827/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, przywoływanej dalej jako: "CBOSA"). Wniosek o jej wymierzenie jest przy tym wnioskiem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., a na postanowienie wydane w tym przedmiocie przysługuje na podstawie art. 173 § 1 in fine w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. zażalenie, nie zaś skarga kasacyjna (por. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, CBOSA). Powyższa okoliczność ma decydujące znaczenie dla wykładni zwrotu "mimo wymierzenia grzywny" z art. 55 § 2 p.p.s.a. Skoro postanowienie o wymierzeniu grzywny podlega zaskarżeniu zażaleniem w terminie siedmiu dni od doręczenia, to dopóki termin ten biegnie albo zażalenie nie zostało prawomocnie rozpoznane, byt prawny sankcji pozostaje otwarty. Zgodnie zaś z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne dopiero, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy, a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Dopóki zatem postanowienie o wymierzeniu grzywny nie stanie się prawomocne, nie funkcjonuje jeszcze w obrocie wiążące i ostateczne rozstrzygnięcie sankcyjne, to nie można zasadnie stwierdzić, że organ trwa w bezczynności w przekazaniu skargi "mimo" wymierzenia takiej sankcji. Przesłankę z art. 55 § 2 p.p.s.a. spełnia bowiem wyłącznie prawomocne postanowienie o wymierzeniu grzywny. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 15 kwietnia 2026 r. Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Postanowienie to uprawomocniło się 5 maja 2026 r. Skarżący zgłosił natomiast żądanie rozpoznania sprawy na podstawie odpisu skargi pismem z 24 kwietnia 2026 r., a więc przed uprawomocnieniem się postanowienia o wymierzeniu grzywny. W dacie zgłoszenia żądania przesłanka "mimo wymierzenia grzywny" nie była jeszcze spełniona, co czyni żądanie skarżącego przedwczesnym. Dodać również należy, że przedwczesności tej nie usuwa okoliczność, że przesłanka ziściła się później, gdyż dopuszczalność czynności procesowej ocenia się według stanu z chwili jej dokonania. Wobec tego, że podstawą merytorycznego rozpoznania sprawy bez akt administracyjnych, których organ nadal nie przekazał, było przedwczesne, a przez to bezskuteczne żądanie z art. 55 § 2 p.p.s.a., Sąd nie dysponuje podstawą prawną do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przedwczesność żądania stanowi "inną przyczynę" niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skutkującą jej odrzuceniem. Nadmienić należy, że odrzucenie skargi nie zamyka skarżącemu drogi do ponownego wystąpienia z żądaniem rozpoznania sprawy w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a., o ile organ w dalszym ciągu nie wykonał obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. MR