III FZ 294/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Go 310/25 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 30 czerwca 2025 r. nr 0801-IEE-1.7192.47.2025.4 UNP: 0801-25-040794 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 3 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Go 310/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił A. G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 30 czerwca 2025 r., nr 0801-IEE-1.7192.47.2025.4 UNP: 0801-25-040794, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25 września 2025 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.). Wezwanie doręczono 9 października 2025 r. (k. 24 akt sądowych). Z informacji Oddziału Finansowo – Budżetowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 2 stycznia 2026 r. wynikało, że do 31 grudnia 2025 r. wpis od skargi nie został uiszczony. Następnie, pismem z 2 lutego 2026 r., w reakcji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 13 stycznia 2026 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, Skarżący wniósł zażalenie oraz z ostrożności procesowej - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi. W treści pisma podniesiono, że przedmiotową opłatę Strona uiściła w sposób wskazany przez Ministerstwo Sprawiedliwości poprzez zakup znaków opłaty skarbowej bezpośrednio ze stron MS. W okolicznościach braku możliwości weryfikacji i przyporządkowania opłaty do przedmiotowej sprawy Skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, gdyż dowiedział się o braku jej zaksięgowania, a co za tym idzie powstania braku fiskalnego przedmiotowej skargi w dniu doręczenia postanowienia, tj. 27 stycznia 2026 r. Skarżący poinformował też, że wniesie postępowanie reklamacyjne dotyczące opłaty, ponadto zastrzegł uzupełnienie przedmiotowego zażalenia o materiał dowodowy, który nie został przedstawiony w sposób wystarczający z powodu krótkiego czasu na złożenie przedmiotowego zażalenia. Wraz z wnioskiem Skarżący przedłożył, datowane na 2 lutego 2026 r., potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 3 marca 2026 r. Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności, wskazując, że w ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z 22 marca 2026 r. od wskazanego orzeczenia Strona wywiodła zażalenie, powielając uprzednio prezentowaną argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu (art. 219 § 1 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 219 § 2 p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że opłatę sądową opłaconą w formie znaków opłaty sądowej traktuje się jako niebyłą (tytułem przykładu: postanowienie NSA z 16 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1094/10; postanowienie NSA z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II GZ 472/21). Z treści powołanego wyżej art. 219 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że w procedurze sądowoadministracyjnej dopuszczalne są dwie formy uiszczenia należnej wpłaty z tytułu wpisu sądowego od skargi - gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu, co wyklucza uiszczenie opłaty sądowej w jakiejkolwiek innej formie, w tym np. przez wykupienie znaków opłaty sądowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Ustawodawca nie przewidział możliwości opłacenia pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym znakami opłaty sądowej, jak to uczynił Skarżący w rozpatrywanej sprawie. Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że doręczone Stronie zarządzenie z dnia 25 września 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zawierało wyraźne pouczenie o sposobie i terminie uiszczenia wpisu, jak również o konsekwencjach jego niewykonania. Za trafne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie wykazano przesłanki braku winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności wymaganej od strony postępowania sądowoadministracyjnego. W zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wyraźnie wskazano, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu (kasa czynna: w godz. od 8:00 do 13:00) bądź na rachunek bankowy Sądu (konto NBP O/O Zielona Góra 43101017040060152231000000) w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący miał zatem wiedzę, w jaki sposób należy dokonać stosownej opłaty i jaki skutek wywrze zaniechanie dokonania tej czynności we wskazanym terminie. Wbrew treści wezwania opłatę uiścił w znakach opłaty sądowej, co jak wskazano powyżej wywołuje skutki jej nieuiszczenia. Powyższa okoliczność zaś determinowała przyjęcie oceny o niedochowaniu po stronie Skarżącego należytej staranności w realizacji obowiązku procesowego, co ostatecznie przesądziło o braku spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczalność zastosowania instytucji przywrócenia terminu procesowego, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.