III FZ 436/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lutego 2026 r. sygn. akt I SPP/Kr 102/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 czerwca 2022 r. nr 1201-IEW-1.4123.5.2022.17 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 2 lutego 2026 r., I SPP/Kr 102/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie P. G. (dalej: skarżący) na postanowienie tego sądu z 12 listopada 2025 r. w sprawie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 17 czerwca 2022 r., nr 1201-IEW-1.4123.5.2022.17 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że sprzeciw można wnieść jedynie od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, a więc tych wydawanych przez referendarza sądowego. Z kolei art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. wprost wskazuje, iż w przypadku wniesienia sprzeciwu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wobec tego zażalenie nie przysługuje od postanowienia sądu, mocą którego sąd ten rozstrzygał już postanowienie referendarza sądowego, ponieważ p.p.s.a. nie przewiduje środka zaskarżenia w tym przypadku. Pismem z 8 kwietnia 2026 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (zdanie drugie § 2 art. 260 p.p.s.a.). Artykuł 194 § 1 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w ww. katalogu. W konsekwencji, mając na uwadze art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., przyjąć należało, że na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku dotyczącego przyznania prawa pomocy zażalenie nie przysługuje, gdyż w tym przypadku WSA w Krakowie działał jako sąd drugiej instancji. Wniesienie takiego zażalenia jest niedopuszczalne, co w konsekwencji skutkowało jego odrzuceniem. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.