II OSK 1700/26

Dnia 8 września 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 261/26 o odrzuceniu skargi Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia 25 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego [...] w miejscowości [...] w sąsiedztwie jeziora [...] postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 261/26, po rozpoznaniu skargi Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej [...] z 25 marca 2024 r., nr [...], w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego [...] w miejscowości [...] w sąsiedztwie jeziora [...] - w punkcie I. odrzucił skargę; w punkcie II. zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w wysokości 300 zł. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, Dyrektor [...] Parku Krajobrazowego złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego [...] w miejscowości [...] w sąsiedztwie jeziora [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały i o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że teren objęty zaskarżoną uchwałą znajduje się w całości w granicach [...] Parku Krajobrazowego – dalej: "[...]PK" i obszarów Natura 2000. W ocenie skarżącego [...] Park Krajobrazowy, jako wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna, ma zdolność sądową i ma interes prawny w sprawie dotyczącej uchwalenia panu miejscowego gminy położonej na obszarze jego działania. Skarżący argumentował, że interes prawny dyrektora parku w zaskarżeniu uchwał niezgodnych z Planem Ochrony [...]PK wynika z: art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 3, art. 20 ust. 4 pkt 6, art. 30 ust. 1 w zw. z art. 105 i art. 107 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 13, z późn. zm.) - dalej: "u.o.p.". Organ zobowiązany do tworzenia planu ochrony parku krajobrazowego, identyfikacji i oceny istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych parku, ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie planu miejscowego, która jest niezgodna z uchwałą o [...]PK, Planem Ochrony [...]PK, Planem Zadań Ochronnych Obszarów Natura 2000 zlokalizowanych na obszarze tego parku. Skarżący powołał się na pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 252/19, że skoro do kompetencji dyrektora parku krajobrazowego należy składanie wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzących w skład parku krajobrazowego, to konsekwentnie musi mieć też uprawnienie do wystąpienia w imieniu parku krajobrazowego ze skargą w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.) - dalej: "u.s.g.", w sytuacji gdy organ gminy nie uwzględni złożonych wniosków w ramach procedury planistycznej w celu zweryfikowania, czy przyjęta treść uchwały w sprawie planu miejscowego narusza ustalenia planu ochrony parku krajobrazowego, wbrew wymogom wynikającym z art. 20 ust. 4 pkt 6 u.o.p. i art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem skarżącego, przyznanie dyrektorowi parku uprawnień tylko w sferze sygnalizacji lub współpracy z innymi organami administracji może być niewystarczające dla zapewnienia realizacji celów ochrony przyrody, zwłaszcza w aspekcie spójności pomiędzy planem ochrony parku a planem miejscowym. Zasadne jest zatem uznanie jego legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż zaskarżony plan nie respektuje ustaleń planu ochrony [...]PK. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska [...] wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Wskazanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za podlegającą odrzuceniu. Podniósł, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 538) - dalej: "u.p.z.p.", która w art. 3 ust. 1 powierzyła gminie, jako zadanie własne, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego. Z tego względu, co do zasady, prawo do zaskarżania na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwał wprowadzających do obrotu prawnego ustalenia planów miejscowych przyznaje się właścicielom nieruchomości położonych na terenie objętym tymi planami. Nie wyklucza to jednak możliwości zaskarżenia uchwał w sprawie planu miejscowego podmiotom niebędącym właścicielami nieruchomości położonych na terenie objętym ustaleniami planu w dniu wniesienia skargi bądź podmiotom, których interes prawny wywodzi się z innego niż tytuł własności źródła. Z treści skargi wynika, że skarżący wywodzi istnienie swojego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały wyłącznie z własnej oceny niezgodności tego aktu z przepisami prawa. Tymczasem okoliczność, że w ocenie podmiotu wnoszącego skargę zaskarżony plan miejscowy jest niezgodny z prawem, zdaniem Sądu pierwszej instancji nie przesądza o skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy w tym przedmiocie. Sąd Wojewódzki miał na uwadze, iż skarżący wskazał wprawdzie, że jego interes prawny wynika z art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 3, art. 20 ust. 4 pkt 6, art. 30 ust. 1 oraz art. 105 i art. 107 ust. 2 u.o.p., lecz nie wskazał na naruszenie interesu prawnego, który ma wynikać z ww. przepisów, i nie wyjaśnił, na czym miałoby ono polegać. W ocenie Sądu pierwszej instancji interes prawny skarżącego nie wynikał również z art. 101 ust. 1 u.s.g. Skoro ustawodawca precyzyjnie ograniczył uprawnienia tego podmiotu tylko do składania wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzących w skład parku krajobrazowego, to niedopuszczalne jest wywodzenie z tego dalej idącego uprawnienia – także do zaskarżenia uchwały podjętej w tym przedmiocie, wbrew jednoznacznej treści tego przepisu. Sąd Wojewódzki wyraził stanowisko, że wśród wskazywanych przez skarżącego przepisów brak było unormowań, które wskazywałyby na posiadanie przez niego uprawnienia do zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Realizując obowiązki nałożone na ten organ, dyrektor ma natomiast możliwość sygnalizowania właściwemu miejscowo wojewodzie – jako organowi nadzorczemu nad działalnością gminy – zastrzeżeń i dostrzeżonych naruszeń prawa, w toku uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w ten sposób realizować nałożone na niego obowiązki. Wojewoda jako organ nadzorczy posiada bowiem uprawnienia do kontrolowania takich uchwał w trybie nadzorczym, co wynika wprost z art. 91 ust. 1 u.s.g. Po upływie 30 dniowego terminu od otrzymania uchwały wojewoda posiada uprawnienie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Reasumując powyższe rozważania Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał, naruszenia przez wydanie zaskarżonej uchwały swojego interesu prawnego, a tym samym nie posiadał legitymacji skargowej określonej w art. 101 ust. 1 u.s.g., co umożliwiałoby mu skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia braku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia po stronie skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) - dalej: "P.p.s.a.". Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Dyrektor [...] Parku Krajobrazowego w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 3, art. 20 ust. 4 pkt 6), art. 30 ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 105 i art. 107 ust. 2 pkt 2 u.o.p. poprzez przyjęcie, że skarżący nie wskazał na naruszenie interesu prawnego, który ma wynikać z ww. przepisów, i nie wyjaśnił, na czym miałoby ono polegać, w sytuacji gdy skarżący jest organem zobowiązanym do tworzenia planu ochrony parku krajobrazowego i ma z tego tytułu interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie planu miejscowego, która jest niezgodna z planem ochrony parku krajobrazowego, a jego niezgodność skarżący wykazał obszernie w skardze na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego [...] w miejscowości [...] w sąsiedztwie jeziora [...] ([...]) - dalej: "Plan Miejscowy", która weszła w życie w dniu 24 maja 2024 r.; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie bowiem strona wykazała interes prawny, który został naruszony zaskarżonym aktem prawa miejscowego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania od Gminy Miejskiej [...] przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty dodatkowo umotywowano. W piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2026 r., zatytułowanym "Odpowiedź na skargę kasacyjną" Rada Miejska [...] wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy, że legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzależniona jest od posiadania interesu prawnego. Osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie bowiem z art. 50 P.p.s.a., podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, natomiast status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może w żadnym razie wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony (B. Dauter, B. Gruszczyński, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, punkt 8 komentarza do art.173, Lex 2013). Interes prawny musi być interesem własnym, indywidualnym i wynikającym z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której podmiot nie może poprzeć swojego zainteresowania sprawą przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999r., sygn. akt IV SA 1285/98). W przedmiotowej sprawie istotne jest, że skarga wniesiona została przez Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego w [...] na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym kontekście wskazać należy, że zaskarżona uchwała należy do aktów z zakresu administracji publicznej, a park krajobrazowy, jako wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna ma zdolność sądową i ma interes prawny w sprawie dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze, na którym park ten się znajduje. Należy jednak zwrócić uwagę, że w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja strony skonstruowana jest na innych przesłankach niż w postępowaniu regulowanym przepisami K.p.a. oraz art. 50 P.p.s.a. Stroną w postępowaniu zainicjowanym skargę wniesioną w trybie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Legitymacją do złożenia skargi do sądu administracyjnego ma zatem jednostka, której prawo lub obowiązki publicznoprawne kształtuje zaskarżony akt. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego polega na ustaleniu związku funkcjonalnego o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. uchwały) negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną tego podmiotu w taki sposób, że na przykład pozbawia go pewnych uprawnień lub uniemożliwia ich realizację (np. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). W orzecznictwie sprawowanym w odniesieniu do przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. podkreśla się, że skarga wniesiona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Jak podkreśla się w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, LEX nr 81964). Oddać też należy, że art. 101 ust. 1 u.s.g. był badany przez Trybunał Konstytucyjny pod względem zgodności z określonymi normami Konstytucji. W wyroku z dnia 16 września 2008 r. sygn. SK 76/06 (OTK-A 2008/7/121) Trybunał orzekł, że przepis ten jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 7 oraz z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Jednocześnie w uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał przypomniał, że charakter prawny skargi, wynikającej z art. 101 ww. ustawy, był już przedmiotem jego oceny. W wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. sygn. SK 30/02 (OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84) Trybunał stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu. Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny. W orzecznictwie akcentowano również to, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie stwarza podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114). Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia. O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 ww. ustawy przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być bezpośredni i realny (por.: wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r. sygn. I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r. sygn. II SA 1410/01, LEX nr 53376; postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. II SA 1933/95, ONSA z 1996 r. Nr 4, poz. 170). W tym miejscu zwrócić należy również uwagę, że to sam ustawodawca w art. 105 ust. 4 pkt 5 u.o.p. ograniczył zakres ingerencji dyrektora parku krajobrazowego w procesie planistycznym jedynie do możliwości składania wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzących w skład parku krajobrazowego oraz na zasadach ogólnych do wnoszenia uwag do projektu planu miejscowego, nie wymieniając go w art. 17 u.p.z.p. wśród instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu. Nie można również doszukać się wpływu uchwalonego planu na realizację wymienionych w art. 107 ust. 2 u.o.p. zadań służby parku krajobrazowego z zakresu ochrony przyrody, walorów krajobrazowych, wartości historycznych i kulturowych, w tym zwłaszcza możliwości identyfikacji i oceny istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych parku krajobrazowego oraz możliwości wnioskowania o podejmowanie działań mających na celu eliminowanie lub ograniczanie tych zagrożeń i ich skutków, a także innych działań w celu poprawy funkcjonowania i ochrony parku krajobrazowego. Ponadto wskazywane przez Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego obowiązki i uprawnienia również te, które zostały określone w ustawie o ochronie przyrody określają kompetencje tego organu i nie jest to tożsame z posiadaniem przez ten organ interesu prawnego, który mógłby zostać naruszony. Wśród wskazywanych kompetencji brak jest unormowań które wskazywałyby na posiadanie przez dyrektora parku krajobrazowego uprawnień do zaskarżenia uchwał w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znane jest stanowisko odmienne, zaprezentowane na tle podobnego stanu faktycznego, w wyroku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 252/19, jednakże nie znajduje ono aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Trzeba bowiem wyraźnie wskazać, że realizując obowiązki nałożone na dyrektora parku krajobrazowego m.in. wskazywanymi w toku postępowania przepisami ma on możliwość sygnalizowania właściwemu miejscowo wojewodzie - jako organowi nadzorczemu nad działalnością gminy - zastrzeżeń oraz dostrzeżonych naruszeń prawa, w toku uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w ten sposób realizować nałożone na niego obowiązki. Wojewoda jako organ nadzorczy posiada bowiem uprawnienia do kontrolowania takich uchwał w trybie nadzorczym, co wynika wprost z treści art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Po upływie 30 dniowego terminu od otrzymania uchwały Wojewoda jest uprawniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 2237/12, LEX nr 1367341). W okolicznościach przedstawionych wyżej należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała naruszenia własnego interesu prawnego lub uprawnienia, zatem nie wykazała posiadania legitymacji skargowej, co pozbawiło Sąd Wojewódzki możliwości dokonania oceny merytorycznej zarzutów sformułowanych w skardze. Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest bowiem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego, zatem stwierdzenie, że dysponuje on legitymacją skargową. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. Odnosząc się zaś do zawartego w piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2026 r. wniosku o zasądzenie kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 203 P.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/2/23).