III SA/Kr 156/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Sędzia WSA Grzegorz Karcz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Powiatowego Domu Pomocy Społecznej im. [...] w P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 1 grudnia 2025 r. nr WO-II.621.2.14.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia danych oddala skargę. Wojewoda Małopolski (dalej: Organ II instancji, Organ odwoławczy, Wojewoda) decyzją z dnia 1 grudnia 2025 r. znak WO-II.621.2.14.2025 po rozpatrzeniu odwołania Powiatowego Domu Pomocy Społecznej im. [...] w P. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) utrzymał w mocy wydaną przez Burmistrza Miasta Chrzanowa (dalej: Organ I instancji, Burmistrz) decyzję z dnia 17 września 2025 r. znak USC.5345.933.2025 orzekającą o odmowie udostępnienia danych osobowych i adresowych spadkobierców ustawowych M. G. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Skarżący wnioskiem z dnia 3 września 2025 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Chrzanowie o udostępnienie z rejestru PESEL danych osobowych i adresowych spadkobierców ustawowych (dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa, dalszych krewnych) M. G. – jeśli osoby te żyły w dniu jego śmierci. Jako uzasadnienie potrzeby uzyskania żądanych danych Skarżący wskazał art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Organ I instancji pismem z dnia 9 września 2025 r. wezwał wnioskodawcę do m.in. wskazania interesu prawnego poprzez dołączenie dokumentów potwierdzających przedmiotowy interes prawny – w terminie 7 dni. Wyjaśnił przy tym, iż jakkolwiek wskazana podstawa prawna uprawnia do uzyskania adresu spadkobierców, to jednak wnioskodawca zobowiązany jest do przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu, stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym lub aktu notarialnego poświadczającego dziedziczenie. Burmistrz podkreślił, że organ gminy nie jest właściwym do ustalenia spadkobierców, zaś zgodnie z przepisem art. 8 i 47 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności – przez dane jednostkowe rozumie się informacje uzyskane z rejestru PESEL/mieszkańców, dotyczące jednej osoby, lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem. Jednocześnie zastrzeżono, że nieuzupełnienie wniosku we wskazanym zakresie, w wyznaczonym terminie, spowoduje wydanie decyzji o odmowie udostępnienia danych zgodnie z art. 47 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 11 września 2025 r. Wnioskodawca przesłał do organu I instancji prawidłowo podpisany wniosek o tożsamej treści jak ten z dnia 3 września 2025 r. Decyzją z dnia 17 września 2025 r. Burmistrz orzekł o odmowie udostępnienia wnioskowanych danych. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. 2025.274 z późn. zm., dalej: "u.e.l.") oraz 1041 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm, dalej "k.p.a."), W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że Wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, uprawniającego do udostępnienia danych wskazanych we wniosku. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji wyjaśnił, że z art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l, wynika iż dane z rejestru PESEL oraz rejestru mieszkańców mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny – co oznacza, że legitymowanie się interesem prawnym musi być udowodnione, a nie tylko uprawdopodobnione; ( interes prawny musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, nie może być tylko przewidywalny w przyszłości, ani hipotetyczny. Burmistrz wskazał przy tym, że nie neguje się zasadności pozyskania przez Wnioskodawcę żądanych informacji w przyszłości, jednakże będzie to uzależnione od złożenia prawidłowych dokumentów, stanowiących podstawę udzielenia informacji (tj. prawomocnego postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym M. G., lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia). Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc zarzuty: 1) naruszenia art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów przez bezzasadne przyjęcie braku podstaw do udostępnienia przedmiotowych danych ze względu na niewykazanie, iż aktualnie posiada interes prawny w uzyskaniu danych osobowych i adresowych spadkobierców ustawowych (dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa, dalszych krewnych) M. G.; 2) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Wojewoda Małopolski opisaną na wstępie decyzją z dnia 1 grudnia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji Organ II instancji powołał art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l. Uzasadniając decyzję Wojewoda wskazał, że art. 46 ust.1 u.e.l. nie przewiduje, aby wyszczególnione tam podmioty (pkt 1-7) wnioskujące o udostępnienie danych z rejestru PESEL w zakresie niezbędnym do realizacji przypisanych im ustawowo zadań publicznych, obowiązane były wykazywać interes prawny. Ponadto art. 46 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (który nie został przywołany ani przez Wnioskodawcę w niniejszej sprawie, ani przez uzasadniający swoje stanowisko Organ I instancji), stanowi, że dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców udostępnia się również państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym oraz innym podmiotom w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach.). W tym aspekcie Organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskodawca jest samodzielną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, działającą jako wyodrębniona jednostka organizacyjna Powiatu Chrzanowskiego, utworzona i działająca w formie jednostki budżetowej. Jako samorządowa jednostka organizacyjna realizuje on zadania powiatu z zakresu pomocy społecznej, wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Powyższe prowadzi do wniosku, że Wnioskodawcę należy uznać za podmiot uprawniony do uzyskania danych z rejestru PESEL – w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań – na podstawie przepisu art. 46 ust.1 pkt 5 u.e.l. Jest to uzasadnione tym bardziej że z art. 6 ust 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, wynika wprost, iż przechowujący depozyt występuje do organu prowadzącego właściwą ewidencję, rejestr lub zbiór danych o udzielenie informacji umożliwiających ustalenie miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do depozytu – gdy miejsce to nie jest znane. Zdaniem Wojewody, istoty problemu należy upatrywać jednak w innej kwestii. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że Wnioskodawca występując o udostępnienie danych spadkobierców ustawowych po zmarłym M. G. (dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa, dalszych krewnych), w żaden sposób nie identyfikuje tych osób, domagając się tym samym podania nie tylko ich danych adresowych, ale również imion i nazwisk. Tak zakreślone żądanie przerzuca zaś w praktyce poszukiwanie oraz samodzielne ustalenie kręgu ustawowych spadkobierców zmarłego na organ udostępniający dane z rejestru PESEL. Tymczasem, przepis art. 8 u.e.l., który określa zakres danych gromadzonych w rejestrze PESEL i w rejestrach mieszkańców, nie przewiduje możliwości gromadzenia w tych rejestrach informacji o spadkobiercach ani o potencjalnych spadkobiercach osób zmarłych. Nie ma zatem możliwości pozyskania takich danych bezpośrednio ze wskazanych rejestrów. Organ II instancji wskazał przy tym, że co do zasady nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku (art. 925 k.c.) Jednocześnie, w myśl art. 1025 k.c. - Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia (§ 1); Domniemywa się, że spadkobiercą jest osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku (§ 2). Do czasu uzyskania stwierdzenia nabycia spadku nie ma więc podstaw do traktowania jakiejkolwiek osoby jako spadkobiercy. Stwierdzenie nabycia spadku następuje w drodze postanowienia sądu powszechnego lub aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza. Jak zatem słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ gminy nie jest właściwy do ustalania spadkobierców. Stanowisko takie potwierdza utrwalona linia orzecznicza. Ponadto, z samego brzmienia przepisu art. 6 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów wynika, że w przypadku, gdy nie jest znane miejsce zamieszkania lub siedziba uprawnionego przechowujący depozyt występuje do organu prowadzącego właściwą ewidencję, rejestr lub zbiór danych, o udzielenie informacji umożliwiających ustalenie tego miejsca. W ocenie Wojewody oznacza to, że w skierowanym do organu gminy wniosku o udostępnienie danych z rejestru PESEL/rejestru mieszkańców, powinny być podane dane identyfikujące osoby uprawnione, co do których istnieje konieczność ustalenia miejsca zamieszkania. Innymi słowy, dla ustalenia adresu zamieszkania uprawnionego – na podstawie wskazanego przepisu – najpierw musi być wiadome kto konkretnie nim w istocie jest (tak tez np. NSA w wyroku z 28.09.2023 r., sygn. akt II OSK1054/22). Podsumowując Wojewoda wskazał, że jakkolwiek motywy rozstrzygnięcia organu I instancji nie zostały podane w sposób wyczerpujący, to jest ono prawidłowe i nie zachodzą przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Decyzję tę Skarżący zaskarżył w całości formułując w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowa zarzuty: 1. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że przepis ten nie stanowi podstawy do poszukiwania spadkobierców przez przechowującego depozyt oraz poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten stanowi podstawę do wystąpienia przez przechowującego depozyt z wnioskiem w odniesieniu do spadkobierców zmarłego mieszkańca przechowującego depozyt po udowodnieniu przez niego, że osoby, o których dane chodzi są spadkobiercami zmarłego mieszkańca a nie jedynie potencjalnymi spadkobiercami, a także przez błędną interpretację zwrotu "uprawniony" i przyjęcie, że uprawnionym w rozumieniu tej ustawy jest tylko spadkobierca w odniesieniu do zmarłego deponenta i tym samym bezzasadne przyjęcie braku podstaw do udostępnienia przechowującemu depozyt danych potencjalnych spadkobierców deponenta oraz żądanie wykazania interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych i adresowych spadkobierców ustawowych deponenta, w niniejszym przypadku dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa, dalszych krewnych M. G.; - art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l. poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że pozyskanie przedmiotowych danych jest potrzebne do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach, jakim jest zapewnienie bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów wartościowych, wynikające z § 5 ust. 1 pkt 3 ppkt. h) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy na co wskazywał Skarżący, a co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia wniosku; - art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący, jako przechowujące depozyt zmarłego mieszkańca, realizujący zadania publiczne, występując z wnioskiem o udostępnienie danych winien był wykazać interes prawny, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia wniosku, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I w całości, a także o obciążenie organu kosztami postępowania sądowego. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych w niej zarzutów. Uwypuklono w nim, że przechowawca depozytu musi wykazać swoją legitymację do uzyskania tych danych, tj. winien przedstawić dowody, że są to dane niezbędne do realizacji ustawowych zadań związanych z depozytami, a ostatecznie to spadkobierca musi udowodnić swoje prawo do odbioru depozytu (np. postanowieniem sądu/akt poświadczenia dziedziczenia). Celem DPS jest ustalenie, kto jest uprawniony, więc musi uzyskać dane (adres) potencjalnych spadkobierców z ewidencji, zaś ciężar udowodnienia, że dana osoba jest uprawniona do odbioru, spoczywa na osobie zgłaszającej się. Rolą Skarżącej jako na przechowawcy depozytu jest gromadzenie depozytów i wydanie ich uprawnionym (spadkobiercom). Przepis art. 6 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów uprawnia podmioty przechowujące depozyt do żądania danych z ewidencji ludności w celu realizacji zadania ustawowego. Skarżący podkreślił, że z pozyskanymi danymi potencjalnych spadkobierców działa jako administrator danych, wykorzystując przepisy ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów i RODO do zlokalizowania uprawnionych i spełnienia obowiązku wydania depozytu. Musi jedynie uzasadnić potrzebę pozyskania danych z ewidencji, tj. ciążący na nim obowiązek realizacji zadania publicznego W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zacząć należy od tego, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym albowiem w myśl art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym a Skarżący w zakreślonym ustawowo terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przeprowadzona w tak określonych granicach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa udostępnienia Skarżącemu – Powiatowemu Domowi Pomocy Społecznej, przechowującemu depozyt po zmarłym mieszkańcu danych jednostkowych z rejestru PESEL, obejmujących dane osobowe i adresowe "spadkobierców ustawowych (dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa, dalszych krewnych)" zmarłego, o ile osoby te żyły w dniu jego śmierci. Zgodnie z art. 46 ust. 1 u.e.l. dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, udostępnia się enumeratywnie wymienionym w tym przepisie podmiotom (pkt 1–7), w tym – stosownie do pkt 5 – państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym oraz innym podmiotom w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach. Odrębną kategorię wnioskodawców normuje art. 46 ust. 2 u.e.l., w myśl którego dane te mogą być udostępnione m.in. osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny (pkt 1). Tryb udostępniania danych jednostkowych reguluje art. 47 u.e.l., przy czym stosownie do art. 47 ust. 3 u.e.l. organ rozpatrujący wniosek odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46. Definicję legalną danych jednostkowych zawiera art. 47 ust. 4 u.e.l., zgodnie z którym przez dane jednostkowe rozumie się informacje uzyskane z rejestrów, o których mowa w art. 3, dotyczące jednej osoby lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem. Zakres danych gromadzonych w rejestrze PESEL i w rejestrach mieszkańców określa w sposób zamknięty art. 8 u.e.l. Wreszcie, powołany przez Skarżącego art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1537 z późn. zm., dalej: "u.l.n.d.") stanowi, że w przypadku gdy miejsce zamieszkania lub siedziba uprawnionego nie jest znana, przechowujący depozyt występuje do organu prowadzącego właściwą ewidencję, rejestr lub zbiór danych o udzielenie informacji umożliwiających ustalenie tego miejsca. Wskazując na te przepisy Sąd podziela ocenę Wojewody, że Skarżący – jako samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, działająca w formie jednostki budżetowej Powiatu Chrzanowskiego i realizująca ustawowe zadania powiatu z zakresu pomocy społecznej, w tym zadania związane z przechowywaniem i wydawaniem depozytów mieszkańców na podstawie przepisów u.l.n.d. oraz § 5 ust. 1 pkt 3 lit. h rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej – należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l. Podmioty wymienione w art. 46 ust. 1 u.e.l. uzyskują dane z rejestru PESEL w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań i – w przeciwieństwie do podmiotów, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. – nie są obowiązane wykazywać interesu prawnego. Rozróżnienie to ma charakter normatywny. Ustawodawca odmiennie ukształtował przesłanki udostępnienia danych podmiotom publicznym realizującym zadania publiczne (kryterium niezbędności dla realizacji zadania) oraz pozostałym wnioskodawcom (kryterium interesu prawnego, ewentualnie interesu faktycznego za zgodą osoby, której dane dotyczą – art. 46 ust. 2 pkt 3 u.e.l.). W konsekwencji trafnie Organ odwoławczy dostrzegł, że Organ I instancji błędnie zakwalifikował wniosek Skarżącego do reżimu z art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. i w rezultacie błędnie wezwał go do wykazania interesu prawnego, stosując wobec samorządowej jednostki organizacyjnej realizującej zadania publiczne wzorzec oceny właściwy dla podmiotów prywatnych. Uchybienie to zostało jednak w pełni skorygowane w postępowaniu odwoławczym. Należy przypomnieć, że istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne merytoryczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie tej samej sprawy administracyjnej, a nie jedynie kontrola zasadności zarzutów odwołania. Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę, władny jest – utrzymując w mocy prawidłowe co do rezultatu rozstrzygnięcie – skorygować i uzupełnić jego motywy, jeżeli samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Tak też stało się w niniejszej sprawie: Wojewoda przyjął prawidłową kwalifikację podmiotową Skarżącego (art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l.), odstąpił od wymogu wykazania interesu prawnego i osadził odmowę udostępnienia danych na właściwej podstawie normatywnej. Z tego względu zarzut skargi dotyczący błędnego zastosowania art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l., jest o tyle chybiony, że kwestionowana w nim wadliwość została wyeliminowana już na etapie postępowania odwoławczego i nie stanowi elementu podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Ostateczna, wiążąca dla oceny legalności ocena prawna sprawy zawarta jest bowiem w decyzji Organu II instancji, a ta wymogu wykazania interesu prawnego wobec Skarżącego nie formułuje. Z tych samych przyczyn nie mógł odnieść skutku zarzut skargi w zakresie, w jakim zarzuca "niezastosowanie" art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l. – przepis ten został bowiem przez Wojewodę zastosowany i to z rezultatem korzystnym dla Skarżącego, gdyż to właśnie na jego podstawie Organ odwoławczy przypisał Skarżącemu status podmiotu uprawnionego do wnioskowania o dane z rejestru PESEL. Powyższe niczego jednak nie przesądzało. Uprawnienie podmiotowe do występowania o dane z rejestru PESEL nie jest bowiem równoznaczne z obowiązkiem organu uwzględnienia każdego żądania takiego podmiotu, niezależnie od jego treści. Istota problemu w niniejszej sprawie nie tkwi przy tym w kwestii legitymacji Skarżącego do wnioskowania o dane – tę bowiem, jak wyżej wskazano, Skarżący posiada – lecz w tym, że dane, o których udostępnienie wystąpił, nie są danymi jednostkowymi w rozumieniu art. 47 ust. 4 u.e.l., nie są gromadzone w rejestrze PESEL i w konsekwencji nie mogą być z tego rejestru udostępnione. Punktem wyjścia dla tej oceny musi być treść art. 8 u.e.l., który w sposób enumeratywny i wyczerpujący określa katalog danych gromadzonych w rejestrze PESEL oraz w rejestrach mieszkańców. Wśród danych tych znajdują się m.in. imiona i nazwiska, imiona i nazwiska rodowe rodziców, data i miejsce urodzenia, stan cywilny wraz z danymi małżonka, numer PESEL, adresy zameldowania oraz data zgonu. Rejestr nie zawiera natomiast – i na gruncie obowiązującej regulacji zawierać nie może – informacji o wzajemnych stosunkach pokrewieństwa pomiędzy poszczególnymi zarejestrowanymi osobami w układzie pozwalającym na wyszukanie osób według kryterium więzi rodzinnej z inną osobą, ani tym bardziej informacji o statusie prawnym określonej osoby jako spadkobiercy lub potencjalnego spadkobiercy osoby zmarłej. Rejestr PESEL jest rejestrem danych konkretnych, zindywidualizowanych osób; nie jest bazą genealogiczną ani bazą powiązań rodzinnych, a jego funkcją jest ewidencjonowanie ludności, nie zaś dokumentowanie następstwa prawnego po osobach zmarłych. Konsekwencją zamkniętego charakteru katalogu z art. 8 u.e.l. jest to, że przedmiotem udostępnienia w trybie art. 46 i 47 u.e.l. mogą być wyłącznie dane w rejestrze rzeczywiście zgromadzone. Żaden przepis nie nakłada na organ ewidencji obowiązku wytworzenia, ustalenia czy wyselekcjonowania informacji, których rejestr nie zawiera. Z definicją legalną danych jednostkowych zawartą w art. 47 ust. 4 u.e.l. koresponduje wymóg, aby wniosek o udostępnienie danych identyfikował osobę, której dane mają być udostępnione. Skoro danymi jednostkowymi są informacje dotyczące jednej osoby (lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem), to wniosek – choćby obejmował większą liczbę osób – musi każdą z nich wskazywać w sposób umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację w rejestrze. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego można odnaleźć pogląd, że art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. nakłada, na osobę składającą wniosek o udostępnienie danych, obowiązek wykazania niezbędnych danych indentyfikacyjnych. Wynika to z faktu, że działaniu polegającemu na udostępnieniu danych ze zbioru PESEL ustawodawca przypisał charakter czynności technicznej. W postępowaniu tym organ opiera się na określonych przez wnioskodawcę kryteriach wyszukiwania. W sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę kryteria wyszukiwania oparte na wskazaniu imienia i nazwiska nie prowadzą do zindywidualizowania osoby poszukiwanej, a jednocześnie nie jest możliwa filtracja wyników oparta na uwzględnieniu przy wyszukiwaniu innych informacji odnoszących się do danych osobowych osoby poszukiwanej (np. data urodzenia, miejsce urodzenia, nazwisko rodowe), organ nie jest uprawniony do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania, gdyż wykracza to poza przyznane mu kompetencje (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2115/21) jak również, że ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, co wynika z użytego w art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. sformułowania "wykażą" (por. motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017 r., II OSK 9/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie w judykaturze (por. motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., II OSK 2497/18, orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazuje się, że wnioskodawca celem zindywidualizowania konkretnej osoby ze zbioru PESEL, powinien podać dane, które w tym rejestrze się znajdują zgodnie z art. 8 u.e.l. zawierającym katalog takich danych. Tylko bowiem na podstawie danych wymienionych we wspomnianym art. 8 można wyodrębnić osobę, której danych wniosek dotyczy (por. wyrok NSA z 28 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1054/22) W sprawie niniejszej Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska żadnej osoby, której dane chciałby uzyskać; nie podał jakichkolwiek danych indywidualizujących pozwalających na wyszukanie kogokolwiek w rejestrze. Żądanie obejmujące dane "dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa, dalszych krewnych" zmarłego, o ile żyli oni w dniu jego śmierci, ma charakter generalny i dotyczy bliżej nieokreślonej, otwartej grupy osób – w istocie całego potencjalnego kręgu spadkobierców ustawowych w rozumieniu art. 931 i nast. k.c. Tak skonstruowany wniosek w swej istocie nie jest wnioskiem o udostępnienie danych z rejestru, lecz wnioskiem o ustalenie kręgu spadkobierców zmarłego mieszkańca. Tymczasem ustalenie następstwa prawnego po osobie zmarłej należy co do zasady do kompetencji sądu powszechnego, który na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 zd. 1 k.c.). Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zostało przy tym ukształtowane w sposób zapewniający ustalenie rzeczywistego kręgu spadkobierców: sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą (art. 670 § 1 k.p.c.), dysponując instrumentarium, którego organ ewidencji ludności jest całkowicie pozbawiony. Ani Burmistrz, ani jakikolwiek inny organ prowadzący rejestr PESEL nie został wyposażony w środki prawne ani faktyczne pozwalające na wiążące, a choćby tylko wiarygodne ustalenie, kto należy do kręgu spadkobierców określonej osoby. Trafnie zatem przyjęto, że organ gminy nie jest właściwy do ustalania spadkobierców. Wymaga przy tym podkreślenia, że nawet gdyby hipotetycznie założyć, iż rejestr PESEL pozwala na powiązanie danych osób spokrewnionych (co, jak wyżej wskazano, nie ma miejsca – przyp. Sądu) to i tak samo pozostawanie w określonej relacji rodzinnej ze zmarłym nie jest tożsame z posiadaniem statusu jego spadkobiercy. Porządek dziedziczenia ustawowego może zostać wyłączony lub zmodyfikowany testamentem (art. 941 k.c.); poszczególne osoby mogą spadek odrzucić (art. 1012 k.c.), mogą zostać uznane za niegodne dziedziczenia (art. 928 k.c.), mogą zawrzeć umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia (art. 1048 k.c.) bądź zostać wydziedziczone. Weryfikacja żadnej z tych okoliczności nie leży w zasięgu właściwości organu ewidencji ludności. Udostępnienie danych osób wyodrębnionych wyłącznie według kryterium pokrewieństwa oznaczałoby zatem w praktyce udostępnienie danych osobowych osób, co do których nie wiadomo czy w ogóle są uprawnionymi do depozytu, a doświadczenie życiowe wskazuje, że znaczna ich część takimi uprawnionymi się nie okaże. Przechodząc z kolei do oceny zarzutu naruszenia art. 6 ust. 3 u.l.n.d. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, jakoby przepis ten stanowił samoistną i wystarczającą podstawę do poszukiwania – za pośrednictwem organu ewidencji ludności – potencjalnych, niezidentyfikowanych spadkobierców deponenta. Przepis stanowi, że w przypadku gdy miejsce zamieszkania lub siedziba uprawnionego nie jest znana, przechowujący depozyt występuje do organu prowadzącego właściwą ewidencję, rejestr lub zbiór danych o udzielenie informacji umożliwiających ustalenie tego miejsca. Wykładnia językowa tej normy prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Po pierwsze, hipoteza przepisu zakłada, że "uprawniony" jest już znany co do tożsamości – nieznane jest jedynie jego miejsce zamieszkania lub siedziba. Przedmiotem informacji, o którą występuje przechowujący depozyt, są bowiem wyłącznie dane "umożliwiające ustalenie tego miejsca", a więc miejsca zamieszkania lub siedziby konkretnej osoby, nie zaś dane umożliwiające ustalenie jej tożsamości. Gdyby wolą ustawodawcy było powierzenie organom prowadzącym ewidencje zadania identyfikowania osób uprawnionych do depozytów, dałby temu wyraz w treści przepisu. Tymczasem zakres żądanej informacji został ograniczony do jednego tylko elementu tj. lokalizacji uprawnionego. Po drugie, kategoria "uprawnionego" nie jest w ustawie kategorią blankietową. Zgodnie z art. 4 u.l.n.d. przechowujący depozyt jest obowiązany wezwać uprawnionego do jego odbioru. Wezwać zaś można jedynie osobę oznaczoną. Po trzecie wreszcie, przepis nie nakłada na organ prowadzący ewidencję obowiązku ani nie przyznaje mu kompetencji do ustalenia, kto jest uprawnionym; obowiązek organu ogranicza się do udzielenia informacji o miejscu pobytu osoby już zidentyfikowanej. Taka wykładnia znajduje potwierdzenie w powołanym już wyroku NSA z 28 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1054/22, wydanym na tle zbliżonego stanu faktycznego. Innymi słowy, art. 6 ust. 3 u.l.n.d. umożliwia poszukiwanie miejsca zamieszkania osoby już zidentyfikowanej jako uprawniona, nie zaś ustalanie tożsamości osób potencjalnie uprawnionych. Analogiczne stanowisko co do konieczności zindywidualizowania osób objętych wnioskiem o udostępnienie danych zajął NSA w wyroku z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2115/21. Odczytanie pojęcia "uprawnionego" w kontekście depozytu po osobie zmarłej umożliwia do pewnego stopnia uchwała Sądu Najwyższego z 15 września 2017 r., sygn. akt III CZP 39/17 (OSNC 2018, nr 7–8, poz. 69), zgodnie z którą jeżeli osoba uprawniona do odbioru depozytu zmarła, jej spadkobierca jest uprawnionym w rozumieniu przepisów art. 6 u.l.n.d. Środki pieniężne i przedmioty wartościowe pozostawione przez zmarłego mieszkańca domu pomocy społecznej wchodzą w skład spadku, a zatem uprawnionym do ich odbioru jest wyłącznie spadkobierca. Rzecz jednak w tym, że status spadkobiercy, w stosunkach z podmiotami trzecimi, w tym z przechowującym depozyt i z organami administracji wymaga wykazania. Jakkolwiek bowiem nabycie spadku następuje z mocy samego prawa z chwilą otwarcia spadku (art. 924 i 925 k.c.), to względem osób trzecich spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 k.c.), a domniemanie, że dana osoba jest spadkobiercą, powstaje dopiero z chwilą uzyskania jednego z tych dokumentów (art. 1025 § 2 k.c.). Do tego czasu nie ma podstaw prawnych do traktowania jakiejkolwiek osoby – choćby najbliżej spokrewnionej ze zmarłym – jako jego spadkobiercy, a więc jako "uprawnionego" w rozumieniu art. 6 ust. 3 u.l.n.d. Konstrukcja tego przepisu jest zatem wewnętrznie spójna: skoro uprawnionym jest spadkobierca, a o tym, kto jest spadkobiercą, rozstrzyga w sformalizowanym trybie sąd powszechny, to rola organu ewidencji ludności rozpoczyna się dopiero wówczas, gdy tożsamość uprawnionego została już ustalona we właściwym postępowaniu, i ogranicza się do wskazania jego aktualnego adresu. Wbrew obawom wyrażanym w skardze, taka wykładnia nie pozbawia Skarżącego możliwości realizacji jego ustawowych zadań ani nie prowadzi do sytuacji, w której depozyty po zmarłych mieszkańcach nie mogłyby zostać wydane osobom uprawnionym. Porządek prawny przewiduje bowiem dla przechowującego depozyt jasno wytyczoną drogę postępowania. Przechowujący depozyt, jako osoba mająca interes w ustaleniu kręgu spadkobierców deponenta (choćby w celu zwolnienia się ze zobowiązania i uniknięcia kosztów dalszego przechowywania), jest legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie art. 1025 § 1 k.c. W postępowaniu tym sąd spadku, dysponujący właściwymi instrumentami procesowymi, ustali z urzędu rzeczywisty krąg spadkobierców, uwzględniając również okoliczności, których organ ewidencji zweryfikować nie może (istnienie testamentu, odrzucenie spadku, niegodność dziedziczenia). Dopiero dysponując prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku (względnie zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia), Skarżący będzie mógł – w razie gdyby ich adresy nadal nie były mu znane – skutecznie skorzystać z trybu przewidzianego w art. 6 ust. 3 u.l.n.d. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l., a wówczas organ ewidencji będzie obowiązany dane adresowe tak zidentyfikowanych osób udostępnić. Na tę sekwencję trafnie zwracały uwagę organy. System prawny nie pozostawia zatem przechowującego depozyt bez środków działania. Wyklucza jedynie tę ścieżkę, którą obrał Skarżący. Oceny powyższej nie zmienia argumentacja skargi odwołująca się do statusu Skarżącego jako administratora danych osobowych oraz do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). Przeciwnie – zasady przetwarzania danych osobowych wynikające z art. 5 ust. 1 RODO przemawiają przeciwko udostępnianiu danych osobowych szerokiego, z góry nieustalonego kręgu osób, spośród których – jak wyżej wskazano – jedynie niektóre okażą się ostatecznie uprawnionymi do depozytu. Deklaracja Skarżącego, że z pozyskanymi danymi będzie postępował zgodnie z prawem, nie może zastąpić ustawowej podstawy ich udostępnienia; o legalności udostępnienia danych z rejestru publicznego rozstrzygają bowiem przesłanki określone w u.e.l., a nie następcze zobowiązania odbiorcy danych. Za chybione Sąd uznał wreszcie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (pkt II skargi). Zarzuty te opierają się na założeniu, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy. Tymczasem spór w niniejszej sprawie nie miał charakteru sporu o fakty, lecz charakter czysto prawny. Stan faktyczny był między stronami bezsporny: bezsporna była treść wniosku Skarżącego, bezsporny był fakt przechowywania przez niego depozytu po zmarłym mieszkańcu, bezsporne było wreszcie to, że Skarżący nie zidentyfikował osób, których dane chciał uzyskać, ani nie dysponował dokumentem stwierdzającym nabycie spadku. Odmowa udostępnienia danych wynikała z przesłanek prawnych, z tego mianowicie, że żądane informacje nie stanowią danych jednostkowych gromadzonych w rejestrze PESEL, a organ ewidencji nie ma kompetencji do ustalania kręgu spadkobierców, nie zaś z negatywnej oceny dowodów czy z nieustalenia jakiejkolwiek spornej okoliczności faktycznej. Podsumowując: Skarżący, będąc podmiotem uprawnionym do występowania o udostępnienie danych z rejestru PESEL na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l., sformułował żądanie, które nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ nie dotyczyło danych jednostkowych zidentyfikowanych osób, lecz zmierzało do ustalenia przez organ ewidencji ludności kręgu spadkobierców zmarłego mieszkańca, a więc do dokonania czynności zastrzeżonej co do zasady dla sądu powszechnego. Przepis art. 6 ust. 3 u.l.n.d. otwiera przechowującemu depozyt drogę do ustalenia miejsca zamieszkania uprawnionego już zidentyfikowanego, nie zaś do poszukiwania osób potencjalnie uprawnionych. Prawidłowo zatem odmówiono Skarżącemu udostępnienia żądanych danych a podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.