VIII U 627/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII 627/24</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 1 marca 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2023, poz.1251) dalej: ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">J. K.</span> rentę rodzinną od <span class="anon-block">(...)</span>. tj. od dnia śmierci męża. Wskazał dodatkowo, że do renty rodzinnej przysługuje ubezpieczonej prawo do okresowej emerytury kapitałowej, której wypłata podlega zawieszeniu, gdyż <span class="anon-block">J. K.</span> kontynuuje zatrudnienie.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji, zaskarżonej w części dotyczącej zawieszenia wypłaty okresowej emerytury kapitałowej ubezpieczona wniosła o jej zmianę i ustalenie, że okresowa emerytura kapitałowa będzie jej wypłacana wraz z rentą rodzinną. Wniosła też <br/>o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 30;art. 30 ust. 2;art. 6;art. 6 pkt. 2)">art. 30 ust. 2 oraz art.6 pkt 2 ustawy z 21.11.2008r. o emeryturach kapitałowych</a> w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu, iż wypłata okresowej emerytury kapitałowej wraz z rentą ulega zawieszeniu na czas kontynuowania przez ubezpieczonego zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy w związku <br/>z nabyciem prawa do emerytury w sytuacji, w której zawieszenie wypłaty okresowej emerytury kapitałowej jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy ma być ona wypłacana łącznie z emeryturą, do której prawo zostało zawieszone z powodu kontynuowania zatrudnienia. Zdaniem odwołującej brak jest podstawy prawnej do zawieszenia wypłaty okresowej emerytury kapitałowej wypłacanej łącznie z rentą rodzinną w okresie pozostawania przez ubezpieczonego w stosunku pracy. Odwołująca wywodziła, że w niniejszej sprawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach <br/>z FUS nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte <br/>w zaskarżonej decyzji tj. że emerytura kapitałowa jest świadczeniem integralnie związanym <br/>z emeryturą. Wskazał, że wypłata emerytury kapitałowej została zawieszona w związku <br/>z kontynuowaniem zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy w oparciu o art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazał, że przepis ten ma zastosowanie do okresowej emerytury kapitałowej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 6)">art. 6 ustawy z 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">urodzona (...)</span> w dniu 4 stycznia 2024r. wystąpiła z wnioskiem o emeryturę. Decyzjami z 10 stycznia 2024r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę z FUS i okresową emeryturę kapitałową w kwocie zaliczkowej. Jednocześnie zawiesił wypłatę emerytury i okresowej emerytury kapitałowej w związku z kontynowaniem zatrudnienia.</p> <p>Następnie w dniu 6 lutego 2024r. ubezpieczona wystąpiła o rentę rodzinną po zmarłym mężu.</p> <p>Po rozpatrzeniu tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzją z 1 marca 2023r. omówioną na wstępie, a dotyczącą przyznania ubezpieczonej renty rodzinnej po zmarłym mężu i o zawieszeniu emerytury kapitałowej przysługującej do renty rodzinnej.</p> <p>Powyższe okolcznosci były bezsporne, a sąd ustalił je na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do zagadnienia prawnego,<br/> a to, czy organ rentowy winien podjąć wypłatę okresowej emerytury kapitałowej przyznanej ubezpieczonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 ()">ustawy z 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych</a> (Dz.U. z 2018, poz. 926) w związku z przyznaniem ubezpieczonej renty rodzinnej po zmarłym mężu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 5)">art. 5 ustawy o emeryturach kapitałowych</a> emerytury te przysługują osobom mającym ustalone prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Po myśli art. 6 pkt 2, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do emerytur kapitałowych stosuje się odpowiednio: (…), art. 103a, ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przepis ten stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.</p> <p>Przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymusza dokonanie wyboru między rozwiązaniem stosunku pracy w celu pobierania emerytury a kontynuowaniem zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy. Wybór ten aktualizuje się dopiero w razie złożenia wniosku o to świadczenie, a wymieniony w tym przepisie warunek rozwiązania stosunku pracy dotyczy zatrudnienia trwającego w dacie, w której istnieje prawna możliwość uruchomienia wypłaty emerytury. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt III USKP 154/21, Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2022 r. <span class="anon-block"> (...)</span> 584/21)</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 30;art. 30 ust. 2)">art. 30 ust. 2 ustawy o emeryturach kapitałowych</a> okresowa emerytura kapitałowa wypłacana jest wraz z emeryturą z FUS (art. 24 lub 24a ustawy emeryturach i rentach z FUS) lub z rentą rozumianą jako świadczenie, do którego prawo ustalił ZUS (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 3;art. 3 pkt. 7)">art. 3 pkt 7 ustawy o emeryturach kapitałowych</a>). tj. w razie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej.</p> <p>Stanowisko odwołującej opiera się na twierdzeniu, że w przypadku pobierania renty rodzinnej wypłata przysługującej obok niej emerytury kapitałowej nie może być zawieszona, a tym samym, że w takim przypadku art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma odpowiedniego zastosowania. Stanowiska tego sąd okręgowy nie podziela.</p> <p>W ocenie sądu prawidłowa wykładnia przepisów ustawy wskazuje, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 6;art. 6 pkt. 2)">art. 6 pkt 2 ustawy o emeryturach kapitałowych</a>, art.103a ustawy z emeryturach i rentach z FUS ma zastosowania do emerytury kapitałowej niezależnie od tego, czy miałaby ona być wypłacana obok emerytury czy obok renty. Ustawodawca ani w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 6)">art.6</a> ani w innym przepisie tej ustawy nie postanowił, że art.103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma odpowiedniego zastosowania w sytuacji wypłaty ubezpieczonemu renty. Brak jednocześnie podstaw do ograniczania mocy wiążącej art.6 pkt 2 tej ustawy w sposób wskazany przez odwołującą.</p> <p>Mimo, że okresowa emerytura kapitałowa może być wypłacana tylko obok emerytury lub renty, to jednak jest to świadczenie uregulowane odrębnymi przepisami, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 ()">ustawą z dnia 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych</a>( Dz. U. 2018.926). Ustawodawca w art.6 tej ustawy przewidział odpowiednie stosowanie do okresowej emerytury kapitałowej konkretnych przepisów dwóch innych ustaw, w tym ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nie przekreśla to jednak wskazanej odrębności unormowania. Zdaniem sądu okręgowego prawidłowy jest wniosek, że przesłanki zawieszenia wypłaty okresowej emerytury kapitałowej wprowadzone zostały przez ustawodawcę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 (art. 6;art. 6 pkt. 2)">art.6 pkt 2 ustawy o emeryturach kapitałowych</a> przez odwołanie do treści art.103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zrealizowanie przesłanki kontynuowania zatrudnienia (szczegółowo określonego w ww. art. 103a) stanowi podstawę do zawieszenia okresowej emerytury kapitałowej niezależnie od tego, czy ubezpieczonej przysługuje uprawnienie do renty rodzinnej i czy pobiera ona takie właśnie świadczenie.</p> <p>Warto zaznaczyć, że w postanowieniu z 1 stycznia 2022 r. (sygn. akt II USK 584/21) Sąd Najwyższy wskazał, że artykuł 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS wiąże prawo do wypłaty (realizacji) emerytury z uprzednim rozwiązaniem stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał pracę przed dniem nabycia prawa do emerytury. Po rozwiązaniu stosunku pracy może dojść do zawarcia nowej umowy i kontynuowania zatrudnienia.</p> <p>Należy zwrócić uwagę, że obowiązująca regulacja nie wyłącza możliwości łączenia okresowej emerytury kapitałowej z dochodami z pracy zarobkowej lecz uzależnia wypłatę tej emerytury od rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą (pracodawcami), u którego dana osoba była zatrudniona bezpośrednio przed złożeniem wniosku o emeryturę.</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 ^{<!-- -->14}§ 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne.</p> <p> <em> <!-- -->(-) SSO Gabriela Sobczyk</em> </p> </div>