XII 1Co 359/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: XII 1 Co 359/24</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 23 września 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wydział XII Cywilny Sekcja do Spraw Egzekucyjnych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia SR <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 września 2024 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy egzekucyjnej <strong> <!-- -->GKm <span class="anon-block">(...)</span> </strong>z wniosku wierzyciela <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko dłużnikowi <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. M.</span> </strong> </p> <p>ze skargi wierzyciela na czynności Komornika sądowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. P.</span> – punkt 3 postanowienia z dnia 5 lutego 2024r.</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 759;art. 759 § 2)">art. 759 § 2 k.p.c.</a> zmienić punkt 1 postanowienia Komornika sądowego przy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. P.</span> z dnia 5 lutego 2024 r., w ten sposób, że odmówić wszczęcia egzekucji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 1;art. 800(1) § 1 pkt. 1)">art. 800^{<!-- -->1} § 1 pkt 1) k.p.c.</a>;</p> <p>2.  zmienić postanowienie Komornika sądowego przy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. P.</span> z dnia 5 lutego 2024 r. w ten sposób, że:</p> <p>a)  w punkcie 3 uchylić dwie pozycje:</p> <p>- Opłata stosunkowa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30 u)">art. 30 u.k.k.</a> (10%) 3 190,60 zł</p> <p>- Razem koszty wyniosły: 3 198,39 zł</p> <p>b) w punkcie 4 w miejsce kwoty „3 198,39 zł” wpisać kwotę „<strong> <!-- -->7,79 zł</strong>”;</p> <p>3.  kosztami postępowania obciążyć wierzyciela, uznając je za uiszczone w całości.</p> <p> <em> <!-- -->SSR Joanna Krata</em> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wierzyciel, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wystąpił ze skargą na postanowienie Komornika sądowego przy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. P.</span>, w sprawie egzekucyjnej GKm <span class="anon-block">(...)</span> - w zakresie punktu 3 postanowienia z dnia 5 lutego 2024r.</p> <p>Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i polecenie Komornikowi ponownego rozliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o zmianę w ten sposób, że obowiązek zapłaty określony zostanie na kwotę 150 zł. Wierzyciel wniósł ponadto o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Komornik przekazał uzasadnienie dokonania zaskarżonej czynności, wraz z aktami egzekucyjnymi GKm <span class="anon-block">(...)</span> wnosząc o oddalenie skargi wierzyciela w całości jako bezzasadnej. Komornik w odpowiedzi na skargę wierzyciela wskazał, iż w wyniku zapytania do systemu pl.ID oraz „na podstawie notorii” z innych postępowań egzekucyjnych ustalono, że dłużnik zmarł w dniu 5 listopada 2019r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wierzyciel w dniu 26 stycznia 2024 r. złożył wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikowi <span class="anon-block">J. M.</span> do Komornika sądowego przy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. P.</span> (k. 2 – 6 akt GKm).</p> <p>Komornik sądowy <span class="anon-block">S. P.</span> co najmniej od 15 listopada 2019r. wiedział, że dłużnik <span class="anon-block">J. M.</span> zmarła w dniu 5 listopada 2019r. (informacja z systemu pl.ID z dnia 15.11.2019r. do sprawy Km <span class="anon-block">(...)</span>, k. 7 akt GKm).</p> <p>Postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r. (k 8 akt GKm) Komornik między innymi:</p> <p>- umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 2)">art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824 pkt. 1)">punkt 1</a>)</p> <p>- w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30 u pkt. 3)">punkcie 3</a> ustalił koszty komornicze na kwotę 3 198,39 zł, w tym opłatę z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30 u)">art. 30 u.k.k.</a> w wysokości 3 190,60 zł oraz koszty doręczenia korespondencji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 6;art. 6 pkt. 8 u)">art. 6 pkt 8 u.k.k.</a>) w kwocie 7,79 zł, obciążając nimi w całości wierzyciela,</p> <p>- w punkcie 4 wezwał wierzyciela do zapłaty na swoją rzecz kwoty 3 198,39 zł.</p> <p>Rozpoznając sprawę niniejszą, Sąd zdecydował o podjęciu czynności trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 759;art. 759 § 2)">art. 759 § 2 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 1;art. 800(1) § 1 pkt. 1)">art. 800^{<!-- -->1} § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, obowiązującym od dnia 1 lipca 2023 r., organ egzekucyjny odmawia wszczęcia egzekucji, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1)">art. 199 § 1</a>. Jak wskazuje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.</a>, Sąd odrzuca pozew <br/>min. jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.</strong> </p> <p>Nie ulega wątpliwości Sądu, iż w sprawie niniejszej Komornik nieprawidłowo umorzył postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 2)">art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c.</a>, pomijając dyspozycję przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1))">art. 800^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, w sytuacji gdy z urzędu miał już od kilku lat wiedzę o tym, że dłużnik nie żyje. Powyższa okoliczność wynika z oświadczenia samego Komornika, zawartego w odpowiedzi na skargę wierzyciela; znajduje również potwierdzenie w aktach sprawy (wydruk z systemu pl.ID z datą 15.11.2019r., na którym widnieje inna sygnatura niż sprawy, w której została złożona skarga).</p> <p>Komornik mając zatem z urzędu (w sprawie niniejszej - z innych prowadzonych uprzednio postępowań) wiedzę o zgonie dłużnika, zobligowany był do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 1;art. 800(1) § 1 pkt. 1)">art. 800^{<!-- -->1} §1 pkt 1 k.p.c.</a> i do odmowy wszczęcia egzekucji wobec zajścia okoliczności wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1)">art. 199 § 1 k.p.c.</a> tj. braku zdolności sądowej dłużnika.</p> <p>Dostrzegając powyższe nieprawidłowości, Sąd orzekł jak w punkcie 1 postanowienia, na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 759;art. 759 § 2)">art. 759 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 1;art. 800(1) § 1 pkt. 1)">art. 800^{<!-- -->1} § 1 pkt 1 k.p.c.</a> </p> <p>Konsekwencją powyższej zmiany jest zmiana postanowienia w zakresie orzeczenia o kosztach komorniczych.</p> <p>W myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 2)">art. 800^{<!-- -->1} §2 k.p.c.</a>, w razie odmowy wszczęcia egzekucji organ egzekucyjny wstrzymuje się z dalszymi czynnościami, a wniosek o wszczęcie egzekucji nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego złożeniem. Powyższe oznacza, że w sprawie GKm <span class="anon-block">(...)</span> nie doszło do skutku w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zatem brak podstaw do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania egzekucyjnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 770;art. 770 § 2)">art. 770 § 2 k.p.c.</a>, w tym ustalenia opłaty z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30 u)">art. 30 u.k.k.</a> </p> <p>Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych, Komornik pobiera lub ściąga opłaty komornicze tylko w przypadkach określonych w ustawie; żaden z przepisów nie przewiduje możliwości ustalenia opłaty w przypadku odmowy wszczęcia egzekucji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 1;art. 800(1) § 1 pkt. 1)">art. 800^{<!-- -->1} §1 pkt 1 k.p.c.</a> </p> <p>Odmiennie – zdaniem Sądu – wygląda kwestia zwrotu kosztów korespondencji, który to zwrot gwarantuje Komornikowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5)">art. 5</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 6;art. 6 ust. 8 u)">art. 6 ust. 8 u.k.k.</a> Odmowa wszczęcia egzekucji jest inną czynnością, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5 u)">art. 5 u.k.k.</a> </p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 767)">art. 767 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 2)">art. 800^{<!-- -->1} §2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 770)">art. 770 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30 u)">art. 30 u.k.k.</a> <em> <!-- --> a contrario </em>oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5)">art. 5</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 6;art. 6 ust. 8 u)">art. 6 ust. 8 u.k.k.</a> </p> <p>O kosztach postępowania wywołanego wniesieniem skargi orzeczono - na zasadzie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c<em> <!-- -->.</em> </a> <em> <!-- --> a contrario</em> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> - jak w punkcie 3 sentencji postanowienia. Rozstrzygając o kosztach postępowania skargowego Sąd miał z jednej strony na uwadze, iż dłużnik nie żyje i nie może być podmiotem zobowiązanym do zwrotu kosztów, z drugiej zaś Sąd nie stwierdził oczywistego naruszenia prawa przez Komornika. Nie można również pominąć okoliczności, że niniejsze postępowanie skargowe jest efektem złożenia przez wierzyciela – reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosku o wszczęcie egzekucji przeciwko osobie, która nie żyje od wielu lat. Powyższe daleko odbiega od standardów należytej staranności zawodowej. Wierzyciel winien zdawać sobie sprawę z ryzyka (także finansowego) jakie niesie inicjowanie spraw przeciwko osobom nieżyjącym.</p> <p> <em> <!-- -->SSR Joanna Krata</em> </p> </div>