Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VII U 767/23

Sądy powszechne2024-10-16
Sygnatura
VII U 767/23
Data orzeczenia
2024-10-16
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII U 767/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 16 października 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior</p> <p>Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 roku w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>sprawy <span class="anon-block">A. J.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o prawo do rekompensaty</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">A. J.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 9 marca 2023 roku znak: <span class="anon-block">(...)</span>oraz z dnia 18 kwietnia 2023 r. znak:<span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 9 marca 2023 roku znak: <span class="anon-block">(...)</span>oraz z dnia 18 kwietnia 2023 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>w ten sposób, że przyznaje odwołującej <span class="anon-block">A. J.</span> prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych od lutego 2023 r.,</p> <p>2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz odwołującej <span class="anon-block">A. J.</span> kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 7 kwietnia 2023 r. ubezpieczona <span class="anon-block">A. J.</span> odwołała się decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> znak: <span class="anon-block">(...)</span> którą odmówiono jej ponownego ustalenia wysokości emerytury wraz z rekompensatą. Zarzuciła oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że jako osoba starająca się o przyznanie prawa do rekompensaty, nie udowodniła wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Wniosła o zmianę tej decyzji i ponowne ustalenie wysokości emerytury wraz z rekompensatą ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.</p> <p>W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona podniosła, że pracę w szczególnych warunkach wykonywała już od dnia 1 stycznia 1983 r. – najpierw w Domu Pomocy Społecznej <span class="anon-block">M.</span> w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 października 1985 r., a później w <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w okresie od dnia 1 września 1993 r. do dnia 28 lutego 2006 r. Wskazała, że we wszystkich kwestionowanych okresach pracowała w tym samym charakterze, jako pielęgniarka psychiatryczna i w pełnym wymiarze czasu pracy, w systemie zmianowym oraz w bezpośrednim kontakcie z pacjentem, zatem tak samo jak w okresie pracy, który Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za udowodniony.</p> <p>Następnie ubezpieczona zaznaczyła, że w świadectwie pracy z dnia 23 lipca 2008 roku wydanym przez <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>, a dotyczącym pracy w okresie od 1 września 1993 r. do 28 lutego 2006 r. zostało wpisane w punkcie 8, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach oraz że pracownik stale w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na Oddziale Psychiatrycznym Szpitala na stanowisku „pielęgniarka”.</p> <p>Ponadto ubezpieczona wyjaśniła, że <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> zostało zlikwidowane, a w jego miejsce powstało <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span>, które nie jest jednak jego następcą prawnym i z tego powodu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie mogło zostać skorygowane, co potwierdza pismo z dnia 28 listopada 2022 roku wydane przez <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span>. Ubezpieczona podsumowała, że z pisma tego niezbicie wynika, że praca jaką świadczyła była wykonywana w szczególnych warunkach, gdyż <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> wyraziło gotowość potwierdzenia tego faktu przed sądem. Odnośnie do zatrudnienia w Domu Pomocy Społecznej <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">M.</span> ubezpieczona podniosła, że w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 6 lipca 2022 r. zapisane jest wprost, że praca w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 października 1985 r. była pracą w szczególnych warunkach zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> i określona jest w wykazie A Dział XII pkt. 1 <em> <!-- -->(odwołanie od decyzji z dnia 9 marca 2023 r. – k. 3 – 4 v akt o sygn. VII U 767/23)</em> </p> <p>W odpowiedzi z dnia 4 maja 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o umorzenie postępowania w sprawie z odwołania od decyzji z dnia 9 marca 2023 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span> w zakresie, w jakim decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r. i oddalenie odwołania w pozostałym zakresie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->( 14)</sup> § 1 k.p.c.</a> W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że w toku toczącego się przed nim postępowania <span class="anon-block">A. J.</span> nie udowodniła piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wobec czego decyzją z dnia 9 marca 2023 r. Zakład odmówił ponownego ustalenia emerytury z rekompensata i obliczył staż pracy w szczególnych warunkach jedynie w wymiarze 2 lat, 11 miesięcy i 7 dni. Następnie w oparciu o przedłożone świadectwo wykonywania prac szczególnych warunkach z dnia 5 kwietnia 2023 r., kolejną decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r. Zakład ustalił staż pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynoszący 5 lat, 9 miesięcy i 7 dni tj. doliczając okres zatrudnienia ubezpieczonej w Państwowym Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci, <span class="anon-block"> (...)</span> i Dorosłych od 1 stycznia 1983 r. do 31 października 1985 r. Zdaniem organu rentowego nie można było uwzględnić do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonej w Mazowieckiem Centrum Neuropsychiatrii i <span class="anon-block"> (...)</span> od 1 września 1993 r. do 28 lutego 2006 r. na podstawie świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 23 lipca 2008 r. ponieważ nie zostało ono wystawione prawidłowo. Pracodawca powinien wskazać charakter wykonywanej pracy oraz stanowisko ściśle według wykazu, działu, pozycji i punktu załącznika do zarządzenia ministra, któremu podlegał zakład <em> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie od decyzji z dnia 9 marca 2023 r. – k. 8 – 9 akt o sygn. VII U 767/23).</em> </p> <p>W dniu 10 maja 2023 r. <span class="anon-block">A. J.</span> odwołała się od decyzji z dnia 18 kwietnia 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>, wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu odwołania podniosła te same okoliczności, na które powoływała się w odwołaniu od decyzji z dnia 9 marca 2024 r. <em> <!-- -->(odwołanie od decyzji z dnia 18 kwietnia 2024 r. – k. 2 – 3 v akt o sygn. VII U 841/23)</em> </p> <p>Odpowiadając na odwołanie od decyzji z dnia 18 kwietnia 2023 r. organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na odwołanie od decyzji z dnia 9 marca 2023 r. (<em> <!-- -->odpowiedź na odwołanie od decyzji z dnia 18 kwietnia 2024 r. – k. 9 </em>akt o sygn. VII U 841/23)</p> <p>Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2024 r. Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> połączył sprawę VII U 767/23 dotyczącą odwołania od decyzji z 9 marca 2023 r. ze sprawą VII U 841/23 dotyczącą odwołania od decyzji z 18 kwietnia 2023 r. celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadził ją dalej pod sygnaturą VII U 767/23 <em> <!-- -->(zarządzenie z dnia 5 stycznia 2024 r. – k. 17 akt o sygn. VII U 841/23).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">A. J.</span> <span class="anon-block">urodzona (...)</span>, w dniu 9 września 1982 r. ukończyła naukę w Zespole Szkół Medycznych w <span class="anon-block">Ż.</span> uzyskując prawo do używania tytułu pielęgniarki dyplomowanej, a w dniu 15 marca 1983 r. uzyskała zaświadczenie o prawie wykonywania zawodu pielęgniarki. W dniu 3 listopada 2005 r. uzyskała tytuł pielęgniarki specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego <em> <!-- -->(świadectwo dojrzałości – nienumerowana karta akt osobowych, zaświadczenie – k. 6 akt osobowych, dyplom z dnia 3 listopada 2005 r. – k. 12 akt osobowych).</em> </p> <p>Ubezpieczona od dnia 15 października 1982 r. do 31 października 1985 zatrudniona była w Państwowym Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci, <span class="anon-block"> (...)</span> i Dorosłych <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">M.</span>. Zgodnie ze świadectwem pracy z ww. zakładu pracy z dnia 30 października 1985 r. ubezpieczona zajmowała stanowisko pielęgniarki <em> <!-- -->(świadectwo pracy z dnia 30 października 1985 r. – k. 4 akt osobowych). </em>Zatrudnienie w ww. zakładzie pracy w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 31 października 1985 r. stanowiło pracę wykonywaną w szczególnych warunkach. Ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę w domu pomocy społecznej dla nieuleczalnie i przewlekle chorych, umysłowo upośledzonych dorosłych i umysłowo niedorozwiniętych dzieci <em> <!-- -->(świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 6 lipca 2022 r. – k. 16 a.r., k. 6 a.s.).</em> </p> <p>Od dnia 1 listopada 1985 r. do 31 sierpnia 1993 r. <span class="anon-block">A. J.</span> była zatrudniona w <span class="anon-block"> Zespole (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> na stanowisku pielęgniarki dyplomowanej w pełnym wymiarze czasu pracy <em> <!-- -->(świadectwo pracy z dnia 28 sierpnia 1993 r. – k. 3 akt osobowych).</em> </p> <p>Następnie, od dnia 1 września 1993 r. do 28 lutego 2006 r. ubezpieczona pracowała w <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> k. <span class="anon-block">W.</span>. Początkowo, tj. od 1 września 1993 r. do 31 grudnia 1994 r. zajmowała stanowisko pielęgniarki w Sanatorium w <span class="anon-block">J.</span>, a od 1 stycznia 1995 r. do 26 lutego 2006 r. stanowisko starszej pielęgniarki w Szpitalu w <span class="anon-block">J.</span> <em> <!-- -->(świadectwo pracy z dnia 28 lutego 2006 r. – k. 14 akt osobowych,k.25 – akt osobowych). </em>W okresie od dnia 2 sierpnia 1995 r. do dnia 15 września 1995 r. – <span class="anon-block">A. J.</span> przebywała na urlopie bezpłatnym (<em> <!-- -->k.35 - akt osobowych).</em> </p> <p> <span class="anon-block">A. J.</span> w toku zatrudnienia w ww. placówce, wykonywała pracę jako pielęgniarka, a następnie starsza pielęgniarka na oddziałach psychiatrii dziecięcej, przede wszystkim na oddziale zamkniętym psychiatrii dziecięcej. Do jej obowiązków należała organizacja czasu wolnego chorych w sposób ułatwiający im stopniową adaptację do warunków życia w oddziale, wnikliwa obserwacja zachowania pacjentów i stanu ich zdrowia, zabezpieczenie pacjentów w przypadku zaistnienia stanów zagrożenia ich bezpieczeństwa, koordynacja pracy i udzielanie wskazówek innym pielęgniarkom w zakresie postępowania z pacjentem, współpraca z pielęgniarką oddziałową, obsługa chorych w zakresie wydawania im drobnych sum, żywności i korespondencji, nadzór nad organizacją pracy podległego personelu, czynności związane z iniekcją, podawanie leków i prowadzenie dokumentacji medycznej <em> <!-- -->(Regulamin pracy starszej pielęgniarki oddziału neuropsychiatrycznego dla dzieci z dnia 8 grudnia 1994 r. – k. 32 akt osobowych).</em> </p> <p>Na dziecięcych oddziałach psychiatrycznych przebywali pacjenci w różnym stanie. Były m.in. dzieci agresywne, po próbach samobójczych, autystyczne, z <span class="anon-block"> (...)</span>, z początkami schizofrenii, depresyjne i wymagające interwencji np. unieruchomienia pacjenta, żeby nie zrobił sobie krzywdy. Pacjentów z anoreksją należało pilnować przy spożywaniu posiłków. Niektórzy pacjenci podlegali obserwacji ścisłej, czyli takiej wiążącej się z koniecznością obecności przy pacjencie, inni wymagali obserwacji tzw. super ścisłej, tj. takiej, że obowiązkiem pielęgniarki było nawet wejście z pacjentem do toalety. Ponadto, pielęgniarki na psychiatrycznym oddziale dziecięcym były także odpowiedzialne za wyprowadzanie dzieci na spacery, a jeśli zachodziła potrzeba towarzyszyły podczas wyjazdu na inne badania, które przeprowadzano poza placówką, która świadczyła tylko pomoc psychiatryczną. Pacjentami były na ogół dzieci w wieku 5 – 15 lat. Praca świadczona była od godz. 8:00-20:00, od 20:00 do 8:00 rano. Na ogół w systemie dyżurowym 12 godzin, nie było to usystematyzowane i zdarzały się przerwy, a czasem istniała potrzeba, by po nocy przyjąć na kolejną noc. Przeciętnie na pielęgniarkę wypadało 7-8 dyżurów nocnych w miesiącu <em> <!-- -->(zeznania <span class="anon-block">A. J.</span> – k. 77 a.s., zeznania <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">F.</span> – k. 73 – 75 a.s., zeznania <span class="anon-block">M. P.</span> – k. 75 – 76 a.s.).</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> dokonało korekty świadectwa pracy <span class="anon-block">A. J.</span> z dnia 28 lutego 2006 r. i w dniu 23 lipca 2008 r. wystawiło nowy dokument świadectwa pracy, w którym w pkt 8 dodano informację, że przez cały ww. okres zatrudnienia <span class="anon-block">A. J.</span> wykonywała pracę w szczególnych warunkach – stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonując pracę na Oddziale Psychiatrycznym Szpitala na stanowisku pielęgniarki. Dnia 23 lipca 2008 r. ww. pracodawca wystawił także świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, zgodnie z którym praca świadczona przez ubezpieczoną na stanowisku pielęgniarki na oddziale psychiatrycznym stanowiła pracę określoną w wykazie A, dziale XII, pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>.<em> <!-- --> (świadectwo pracy z dnia 23 lipca 2008 r. – k. 17 – 18 akt osobowych, k. 28 – 29 a.s., świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 23 lipca 2008 r. – k. 19 akt osobowych, k. 5 a.s., opinia biegłego sądowego specjalisty ds. BHP – k. 82 – 89 a.s.).</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> k. <span class="anon-block">W.</span> w 2011 r. zostało przekształcone w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, które jednak nie jest następcą prawnym przekształconego podmiotu. Spółka częściowo mieści się w tym samym miejscu co poprzednie <span class="anon-block"> (...)</span>. Spółka przejęła pracowników, nie przejmując dokumentów osób, które w momencie przejęcia nie były zatrudnione w Centrum. Dokumentacja byłych pracowników została przekazana do Archiwum Zakładowego Urzędu Marszałkowskiego <em> <!-- -->(pismo z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z dnia 2 lutego 2024 r. – k. 46 a.s., zeznania <span class="anon-block">M. R.</span> – k. 73 a.s.).</em> </p> <p>W okresie od 1 stycznia 2006 r. do 23 lutego 2023 r. <span class="anon-block">A. J.</span> była zatrudniona na stanowisku starszej pielęgniarki w wymiarze pełnego etatu w Wojskowym Instytucie Medycznym – <span class="anon-block"> Państwowym Instytucie (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> <em> <!-- -->(świadectwo pracy z dnia 23 lutego 2023 r. – k. 14 a.r.).</em> Praca wykonywana przez ubezpieczoną w ww. placówce stanowiła pracę w szczególnych warunkach określoną w Wykazie A, Dziale XII, poz. 1b pkt 4 załącznika do zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 48 z dnia 12 września 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej. <em> <!-- -->(świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 23 lutego 2023 r. – k. 17 a.r.).</em> </p> <p> <span class="anon-block">A. J.</span> w dniu 27 czerwca 2022 r. złożyła wniosek o emeryturę z rekompensatą <em> <!-- -->(wniosek z dnia 27 czerwca 2022 r.– k. 1 a.r.). </em>Decyzją z dnia 18 lipca 2022 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przyznał ubezpieczonej emeryturę od dnia 1 czerwca 2022 r.<em> <!-- --> (decyzja z dnia 18 lipca 2022 r. – k. 6 a.r.). </em>W tym samym dniu organ rentowy wydał także decyzję ustalającą okresową emeryturę kapitałową <em> <!-- -->(decyzja – k. 9 a.r.).</em> Jednocześnie, organ rentowy wydał w tym dniu kolejną decyzję, którą odmówił ubezpieczonej rekompensaty do emerytury uzasadniając, że od dnia 23 lipca 2008 r. nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy do okresu pracy w szczególnych warunkach nie uznał okresu zatrudnienia od 1 września 1993 r. do 28 lutego 2006 r., ponieważ świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 23 lipca 2008 r. nie zostało wystawione ściśle według wykazu, działu, pozycji i punktu załącznika do zarządzenia ministra, któremu podlegał zakład oraz nie zawierało charakteru wykonywanej pracy <em> <!-- -->(decyzja odmawiająca prawa do rekompensaty z dnia 18 lipca 2022 r. – k. 11 a.r.).</em> </p> <p>W dniu 24 lutego 2023 r. <span class="anon-block">A. J.</span> złożyła do organu rentowego wniosek o ponowne obliczenia świadczenia emerytalno – rentowego z rekompensatą. Do wniosku zostały dołączone nowe dokumenty, tj. wystawione przez Dom Pomocy Społecznej <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">M.</span> świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach oraz świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawione przez Wojskowy Instytut Medyczny <span class="anon-block"> Państwowy Instytut (...)</span> <em> <!-- -->(wniosek z załączonymi dokumentami z dnia 24 lutego 2023 r. – k. 12 – 15 a.r.).</em> </p> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 9 marca 2023 r. wydał dwie decyzje; jedną z nich ustalił i podjął wypłatę emerytury od dnia 1 lutego 2023 r. <em> <!-- -->(decyzja z dnia 9 marca 2023 r. – k. 20 a.r.),</em> a drugą odmówił ponownego ustalenia wysokości emerytury wraz z rekompensatą. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczona udowodniła okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 2 lat, 11 miesięcy i 7 dni. Odnosząc się do świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach za okres od 1 stycznia 1983 r. do 31 października 1985 r. z Domu Pomocy Społecznej <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">M.</span> i za okres od 1 września 1993 r. do 28 lutego 2006 r. z <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład wskazał, że nie są wystawione zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. zgodnie z którym okres pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy lub jego następca prawny na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Pracodawca powinien podać charakter wykonywanej pracy i stanowisko ściśle według wzoru, działu, pozycji, punktu załącznika do zarządzenia ministra lub uchwały centralnego związku spółdzielczego, którym podlegał zakład pracy lub załącznika do ww. rozporządzenia, jeżeli był to zakład prywatny <em> <!-- -->(decyzja z dnia 9 marca 2023 r. – k. 23 a.r.).</em> </p> <p>Następnie, w dniu 18 kwietnia 2023 r. organ rentowy wydał decyzję zmieniającą decyzję z dnia 9 marca 2023 r. i odmówił ponownego ustalenia wysokości emerytury z rekompensatą, ustalając, że staż pracy ubezpieczonej w warunkach szczególnych wynosi 5 lat, 9 miesięcy i 7 dni. Zakład wskazał, że nadal nie uwzględnia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->(decyzja z dnia 18 kwietnia 2023 r. – k. 26 a.r.).</em> </p> <p>Ubezpieczona odwołała się od ww. decyzji, tj. od decyzji z dnia 9 marca 2023 r. i decyzji z dnia 18 kwietnia 2023 r., co zainicjowało przedmiotowe postępowanie sądowe (<em> <!-- -->odwołanie od decyzji z dnia 9 marca 2023 r. – k. 3 – 4v akt o sygn. VII U 767/23, odwołanie od decyzji z dnia 18 kwietnia 2024 r. – k. 2 – 3v akt o sygn. VII U 841/23).</em> </p> <p>Podstawą do ustalenia stanu faktycznego były zgromadzone w toku sprawy dowody z dokumentów tj. dokumentacja obrazująca przebieg postępowania przed organem rentowym i dokumenty wchodzące w skład akt osobowych oraz dokumenty, które uzupełniły materiał dowodowy w toku postępowania sądowego. Dokumenty te pozwoliły na ustalenie okresów zatrudnienia ubezpieczonej, zajmowanych przez nią w spornym okresie stanowisk służbowych i zakresu czynności. Obiektywny charakter tych dokumentów nie budził wątpliwości Sądu, co do ich wiarygodności, dlatego Sąd oparł się na nich czyniąc ustalenia w zakresie faktów sprawy.</p> <p>Sąd oparł się także na zeznaniach świadków, tj. <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M. P.</span>. Osoby te znają ubezpieczoną, pracowały z nią w <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> k. <span class="anon-block">W.</span>. Świadkowie w sposób wzajemnie się potwierdzający charakteryzowali czynności pracy odwołującej w okresie, mając ku temu wiedzę – ponieważ w spornym okresie także byli pracownikami placówki i zajmowali takie samo stanowisko co ubezpieczona i również pracowali na oddziale psychiatrii. Sąd obdarzył zeznania świadków przymiotem wiarygodności, w ocenie Sądu relacja świadków była rzetelna i szczera.</p> <p>Podstawą ustaleń faktycznych były także zeznania świadka <span class="anon-block">M. R.</span>. Świadek rzetelnie przedstawiła wiadome jej okoliczności przekształcenia <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> k. <span class="anon-block">W.</span> w 2011 r., a zeznania te korespondują z treścią pisma z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z dnia 2 lutego 2024 r.<em> <!-- --> (k. 46), </em>co do którego Sąd również nie miał podstaw, by negować prawdziwość zawartych w nim informacji.</p> <p>Zeznania odwołującej się <span class="anon-block">A. J.</span> na okoliczność charakteru pracy w spornym okresie, również ocenił Sąd jako wiarygodne i uczynił z nich podstawę ustaleń faktycznych, ponieważ korelowały one z zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków i znalazły potwierdzenie w opinii biegłego z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span>, na której Sąd także się oparł, uznając opinię za przydatną do rozstrzygnięcia sprawy, dającą rzetelną odpowiedź na stawiane przez Sąd pytania, zawierającą zrozumiałą i spójną argumentację i wywiedzione wnioski.</p> <p>Tak zebrany materiał dowodowy sąd uznał za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaś strony postępowania nie wnosiły o jego uzupełnienie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołania ubezpieczonej <span class="anon-block">A. J.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 9 marca 2023 r. <span class="anon-block"> (...)</span>, którą odmówiono jej ponownego ustalenia wysokości emerytury wraz z rekompensatą oraz od decyzji z dnia 18 kwietnia 2023 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>, którą zmieniono decyzję z 9 marca 2023 r. w zakresie okresu stażu pracy w warunkach szczególnych i ponownie odmówiono prawa do świadczenia – zasługiwały na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1340) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.</p> <p>Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r., III AUa 1899/15).</p> <p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:</p> <p>1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,</p> <p>2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.</p> <p>Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.</p> <p>Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p> <p>Z § 1 rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.</p> <p>Rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.</p> <p>Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 473)">art. 473 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi<em> <!-- --> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.02.1996 r. II URN 3/95). </em> </p> <p>Okresem spornym podlegającym weryfikacji przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu z punktu widzenia zgłoszonego przez <span class="anon-block">A. J.</span> roszczenia, był okres zatrudnienia odwołującej w <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> k. <span class="anon-block">W.</span> przypadający od dnia 1 września 1993 r. do dnia 28 lutego 2006 r., którego organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na brak wskazania w świadectwie pochodzącym od pracodawcy, że ww. okres pracy ubezpieczonej był okresem uzasadniającym prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ nie wskazywał charakteru wykonywanej pracy oraz stanowisko ściśle według wykazu, działu, pozycji i punktu załącznika do zarządzenia ministra, któremu podlegał zakład.</p> <p>Dane te w istocie stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Brak takich dokumentów nie oznacza jednak braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano ugruntowany już pogląd, zgodnie z którym okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym dopuszczalne jest więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie wykazać tej okoliczności jedynie w oparciu o dokumenty <em> <!-- -->(zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984r., III UZP 6/84; z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619 i Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004r., III AUa 2474/03)</em>.</p> <p>Zebrany przez Sąd materiał dowodowy pozwolił na uwzględnienie spornego okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, co spowodowało, że uznać należy, że <span class="anon-block">A. J.</span> legitymuje się wymaganym 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, stanowiącym przesłankę nabycia prawa do rekompensaty.</p> <p>W celu ustalenia charakteru pracy ubezpieczonej Sąd miał do dyspozycji obszerny materiał dowodowy – akta osobowe zawierające dokumentację z zatrudnienia ubezpieczonej u ww. pracodawcy, które – jako że stanowiły dokumenty źródłowe – jednoznacznie potwierdziły jaką pracę wykonywała ubezpieczona i jaki był faktyczny jej charakter i zakres czynności. Jednocześnie, należy też podkreślić, że przy ustalaniu pracy w szczególnych warunkach, nie ma znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, lecz rodzaj pracy powierzony i faktycznie wykonywany przez ubezpieczonego. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (obowiązującym w danym systemie czasu pracy i na danym stanowisku) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do <span class="underline"> <!-- -->rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze</span>. Ustalenie zatem, jakie prace faktycznie wykonywał wnioskodawca, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku, II UK 337/03, OSNP 2004/22/392). </em>Sąd posiłkował się także zeznaniami świadków, którzy wykonywali pracę na tym samym stanowisku jak ubezpieczona, pracując z nią w <span class="anon-block"> (...) Centrum (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Sąd posłużył się także dowodem z opinii biegłego z zakresu BHP, z której wynika, że ubezpieczona w spornym okresie wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę pielęgniarki, a następnie starszej pielęgniarki na dziecięcym oddziale psychiatrycznym, a praca ta związana była z bezpośrednim kontaktem z pacjentem. Organ rentowy nie zakwestionował ustaleń biegłego i wniosków płynących ze sporządzonej przez niego opinii.</p> <p>Biorąc pod uwagę ustalony w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy charakter pracy wykonywanej przez ubezpieczoną w spornym okresie, należy stwierdzić, że w tym czasie świadczyła prace w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, Dziale XII, poz. 1 stanowiącym załącznik do <span class="underline"> <!-- -->rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</span> tj. prace na oddziałach intensywnej opieki medycznej, anestezjologii, psychiatrycznych i odwykowych, onkologicznych, leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentem.</p> <p>W konsekwencji Sąd uznał, że sporny okres pracy stanowiący 12 lat, 2 miesiące i 29 dni należy doliczyć do uprzednio przyjętego przez organ rentowy stażu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 5 lat, 9 miesięcy i 7 dni, co po zsumowaniu ww. okresów da ostatecznie łączny staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 18 lat i 6 dni, a zatem wystarczający do przyznania ubezpieczonej prawa do rekompensaty.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- --> 14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> </span> zmienił zaskarżone decyzje i przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">A. J.</span> prawo do rekompensaty od dnia lutego 2023 r, tj. od miesiąca, w którym wystąpiono z wnioskiem o sporne świadczenie.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i 2 k.p.c.</a>, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz ubezpieczonej 360,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ww. kwota 360,00 zł została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych przy uwzględnieniu okoliczności, że przedmiotem postępowania było rozpoznanie odwołań od dwóch decyzji organu rentowego.</p> </div>