IV P 527/24
Sądy powszechne2024-10-18
Sygnatura
IV P 527/24
Data orzeczenia
2024-10-18
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Andrzej Kurzych (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
Skoro oba stosunki pracy ustały w tym samym dniu w warunkach objętych dyspozycją art. 92 ze zn. 1 § 1 k.p., to w takiej sytuacji pracownik nabywa prawo do odprawy emerytalnej od obu pracodawców.
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->IV P 527/24</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 18 października 2024 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący sędzia Andrzej Kurzych</p>
<p>Protokolant sekretarz sądowy Karolina Grudzińska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 18 października 2024 roku w Toruniu na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">H. L.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong>
</p>
<p>o odprawę emerytalną</p>
<p>I.
zasądza od pozwanej Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">H. L.</span> kwotę 4.000,00 zł (cztery tysiące złotych) tytułem odprawy emerytalnej z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 września 2023 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>II.
oddala powództwo w pozostałej części,</p>
<p>III.
nadaje wyrokowi w punkcie I. rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 4.157,68 zł (cztery tysiące sto pięćdziesiąt siedem złotych sześćdziesiąt osiem groszy),</p>
<p>IV.
nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy ustawy.</p>
<p>sędzia Andrzej Kurzych</p>
<p>
<strong>
<!-- -->IV P 527/24 </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 30 kwietnia 2024 r. powód <span class="anon-block">H. L.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanej Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span>. w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 4.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 września 2023 r. do dnia zapłaty tytułem odprawy emerytalnej.</p>
<p>Powód wskazał, że był zatrudniony u pozwanego od 1 kwietnia 2021 r. do 4 września 2023 r. na stanowisku pracownika ochrony. Umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron w związku z przejściem powoda na emeryturę. Powód w związku z tym nabył prawo do odprawy emerytalnej w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę. pozwany nie odpowiada jednak na pisma z prośbą o wypłatę.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Pozwana wskazała, że powód złożył wniosek o odprawę emerytalną dopiero w dniu 19 kwietnia 2024 r. Wzbudziło to wątpliwości, czy powód uzyskał odprawę emerytalną u innego pracodawcy. Powód nie przedłożył pracodawcy oświadczenia, że takowej odprawy nie pobrał gdzie indziej, co uniemożliwiało pozwanej jej wypłatę.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span>
</strong>
</p>
<p>Powód był zatrudniony w Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span>. w <span class="anon-block">W.</span> w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. na podstawie umowy o pracę na okres próbny z dnia 22 marca 2021 r. Następnie w dniu 1 lipca 2021 r. pozwana zawarła z powodem umowę o pracę na czas określony od 1 lipca 2021 r. do 30 września 2023 r. Powód był zatrudniony na stanowisku pracownika ochrony w pełnym wymiarze czasu pracy. W umowie z 1 lipca 2021 r. wskazana została stawka godzinowa opiewająca na kwotę 23,38 zł.</p>
<p>Jednocześnie powód był zatrudniony w wymiarze ½ etatu na stanowisku pracownika ochrony w Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Obie umowy były wykonywane jednocześnie. Funkcjonował jeden grafik dla obu spółek.</p>
<p>
Spółki Agencja Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>i Agencja Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> współpracują ze sobą tworząc konsorcjum. Udziałowcem Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> jest <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, zaś Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span>. w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i <span class="anon-block">K. K.</span>. Prokurentem w obu spółkach jest <span class="anon-block">L. K.</span>. Agencja Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> zatrudnia kilkaset osób. Obecnie spółka jest w restrukturyzacji. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2023 r. otwarte zostało przyspieszone postępowanie układowe. Powołany został nadzorca sądowy w osobie <span class="anon-block">M. G.</span>.</p>
<p>(dowody:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>przesłuchanie powoda - protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:50:41-00:56:54, k. 52-52v. akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>zeznania świadka <span class="anon-block">L. K.</span> – protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:33:09-00:49:01, k. 51-51v. akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowa o pracę z 22.3.2021 r. i z 1.7.201 r. – w aktach osobowych,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowa o pracę z 1.7.2021 r. – k. 48 akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>aneks – k. 49 akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>świadectwo pracy – k. 47 akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>postanowienie – k. 68-69 akt)</p>
</dd>
</dl>
<p>W związku z tym, że powód zamierzał przejść na emeryturę 4 września 2023 r. obie umowy zostały rozwiązane na mocy porozumienia stron. W dniu 6 września 2023 r. Agencja Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> zawarła z powodem kolejną umowę o pracę. Powód został zatrudniony na czas określony do 31 stycznia 2024 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika ochrony ze stawką godzinową 29,00 zł.</p>
<p>(dowody:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>przesłuchanie powoda - protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:50:41-00:56:54, k. 52-52v. akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>o pracę z 6.9.2023 r. – k. 45 akt)</p>
</dd>
</dl>
<p>Decyzją z dnia 27 września 2023 r. ZUS Oddział w <span class="anon-block">T.</span>przyznał powodowi prawo do emerytury od dnia 2 września 2023 r. (po rozpatrzeniu wniosku z 11 września 2023 r.).</p>
<p>(dowody:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>decyzja – k. 7 akt)</p>
</dd>
</dl>
<p>Po ustaniu zatrudnienia w Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w marcu 2024 r. spółka ta wypłaciła powodowi odprawę emerytalną w kwocie ok. 2 tys. zł. Wcześniej powód nie otrzymał innej odprawy emerytalnej lub rentowej. Powodowi nie wypłacono również odprawy emerytalnej z tytułu zatrudnienia w Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Przyjęto, że powód nie złożył wniosku o wypłatę odprawy w tej spółce, złożył natomiast taki wniosku w odniesieniu do zatrudnienia w Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> i dlatego w tej spółce odprawę wypłacono.</p>
<p>(dowody:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>zeznania świadka <span class="anon-block">L. K.</span> – protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:33:09-00:49:01, k. 51-51v. akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>przesłuchanie powoda - protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:50:41-00:56:54, k. 52-52v. akt)</p>
</dd>
</dl>
<p>Miesięczne wynagrodzenie za pracę powoda liczone jak przy ekwiwalencie za urlop wynosiło 4.157,68 zł. Wynagrodzenie za pracę powoda za sierpień 2023 r. opiewało na kwotę 4.391,20 zł.</p>
<p>(dowody:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>zaświadczenie – k. 22 akt,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>karta wynagrodzeń – k. 24 akt)</p>
</dd>
</dl>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd zważył, co następuje: </span>
</strong>
</p>
<p>Stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały. Ich wiarygodność nie budziły także zastrzeżeń Sądu. Podstawą ustaleń faktycznych były również zeznania świadka <span class="anon-block">L. K.</span>, a także przesłuchanie powoda. Sąd uznał, że w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zeznania wymienionych osób były wiarygodne. W sposób zgodny osoby te przedstawiały istotne dla sprawy fakty. Wynikał z nich spójny obraz wydarzeń.</p>
<p>Pozwany cofnął wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony pozwanej (k. 51v. akt).</p>
<p>Powód w niniejszej sprawie domagał się odprawy emerytalnej. Poza sporem było, że do dnia 4 września 2023 r. powód pozostawał w stosunku pracy z Agencją Ochrony <span class="anon-block">(...)</span>. w <span class="anon-block">W.</span> i Agencją Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Obie umowy zostały rozwiązane na mocy porozumienia stron. Następnie, po jednym dniu przerwy, tj. w dniu 6 września 2023 r., powód podjął ponownie pracę w Agencji Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Ponadto decyzją z dnia 27 września 2023 r. ZUS Oddział w <span class="anon-block">T.</span> przyznał powodowi prawo do emerytury od dnia 2 września 2023 r. (po rozpatrzeniu wniosku z 11 września 2023 r.). W marcu 2024 r. powodowi została wypłacona odprawa emerytalna w związku z rozwiązaniem umowy o pracę ze spółką Agencja Ochrony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Inna emerytalna lub rentowa na rzecz powoda nie została wypłacona.</p>
<p>W przedstawionym stanie faktycznym nie budziło żadnych wątpliwości, że powodowi przysługiwała odprawa emerytalna w związku z ustaniem zatrudnienia w pozwanej Spółce.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1);art. 92(1) § 1)">art. 92<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.p.</a> pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1) § 2)">§ 2</a> wskazanego przepisu pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.</p>
<p>Przejście na emeryturę (rentę) oznacza utratę statusu pracownika w zamian za uzyskanie statusu emeryta (rencisty). Pojęciowo i funkcjonalnie przejście na emeryturę (rentę) jest związane z ustaniem stosunku pracy. Pracownik pobierający emeryturę (rentę) w czasie trwania stosunku pracy przechodzi na jedno z tych świadczeń wówczas, gdy ustaje jego stosunek pracy (np. Sąd Najwyższy w uchwale z 25 stycznia 2002 r., III ZP 24/01, OSNAPiUS 2002/9, poz. 202 i w wyroku z 6 czerwca 2000 r., I PKN 700/99, OSNAPiUS 2001/23, poz. 691).</p>
<p>Niewątpliwe powód przeszedł na emeryturę w warunkach opisanych dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1);art. 92(1) § 1)">art. 92<sup>
<!-- -->(
1 )</sup>§ 1 k.p.</a> Uzyskał prawo do emerytury z dniem 2 września 2023 r., a stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron z dniem 4 września 2023 r. Nie ma w tym zakresie znaczenia, że powód w dniu 6 września 2023 r. ponownie podjął pracę w Agencji Ochrony<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Przedstawiony układ faktyczny był wystarczający do nabycia prawa do odprawy emerytalnej. Pracownik nie musi składać w tym przedmiocie jakichkolwiek wniosków. Prawo do odprawy emertytalnej powstaje z mocy prawa, gdy wystąpi stan rzeczy polegający na ustaniu stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. Twierdzenia pozwanej, iż nie wypłacił powodowi odprawy emerytalnej, albowiem nie wystąpił on z wnioskiem o wypłatę odprawy emerytalnej nie mają więc żadnego znaczenia z punktu widzenia prawa do tego świadczenia. Dlatego też Sąd nie badał szczegółowo, czy powód w pozwanej spółce takowy wniosek złożył, czy też nie.</p>
<p>Pozwany podnosił również, że nie miał pewności co do tego, czy powód uzyskał już odprawę emerytalną z innego zatrudnienia. Nie jest bowiem wykluczone, że wystąpiła sytuacja, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1);art. 92(1) § 2)">art. 92<sup>
<!-- -->(
1 )</sup>§ 2 k.p.</a> Powód wiarygodnie twierdził, że innej odprawy niż ta, którą wypłaciła Agencja Ochrony <span class="anon-block">(...)</span>. w <span class="anon-block">W.</span> nie otrzymał. Ta zaś odprawa nie eliminuje prawa do odprawy emerytalnej z tytułu ustania stosunku pracy z Agencją Ochrony <span class="anon-block">(...)</span>w związku z przejściem na emeryturę. Oba stosunki pracy ustały bowiem w tym samym dniu, a więc w obu wystąpił stan rzeczy objęty dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1);art. 92(1) § 1)">art. 92<sup>
<!-- -->(
1 )</sup>§ 1 k.p.</a> W takiej sytuacji pracownik nabywa prawo do odprawy od obu pracodawców (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2011 r., III PK 17/10, OSNP 2012/5-6, poz. 60; zob. także E. Maniewska [w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, LEX/el. 2024, art. 92<sup>
<!-- -->(
1)</sup>, t. 4.2.; Kodeks pracy. Komentarz, red. prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk, Legalis, t. 7).</p>
<p>Powód tytułem odprawy domagał się kwoty 4.000,00 zł i taka też kwota została na jego rzecz zasądzona. W zakresie wysokości odprawy należy wskazać, że wysokość odprawy wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie pracownika, które oblicza się stosownie do wydanego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 297)">art. 297 k.p.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19960620289" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy - Dz. U. z 1996 r. Nr 62, poz. 289 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy</a> (Dz. U. z 2017 r. poz. 927), a więc tak jak przy ekwiwalencie za urlop wypoczynkowy (§ 2 ust. 1 pkt 7). Pozwany wskazał tę kwotę w zaświadczeniu z 13 czerwca 2024 r. (k. 22 akt) podając, iż opiewa ona na 4.157,68 zł. Pełnomocnik pozwanego na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. kwestionował podaną kwotę twierdząc, że została ona wadliwie obliczona. Nie podjął jednak dalszych działań w kierunku jej weryfikacji. W związku z tym Sąd uznał ją za obowiązującą. Warto też zwrócić uwagę na to, że wynagrodzenie powoda za sierpień 2023 r. opiewało na kwotę 4.391,20 zł, a więc było zbliżone do obliczonego przez pozwanego miesięcznego wynagrodzenia. Nic zatem nie wskazywało na to, aby służby księgowe pozwanej dopuściły się w tym zakresie jakiejś omyłki.</p>
<p>O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> Powód jako początkową datę odsetek wskazał ostatni dzień zatrudnienia, tj. 4 września 2023 r. Pracownik uzyskuje prawo do odprawy z dniem przejścia na rentę lub emeryturę, a więc powodowi przysługiwały odsetki od dnia następnego po dniu rozwiązania stosunku pracy, czyli 5 września 2023 r. Powództwo w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie za dzień 4 września 2023 r. podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku. Warto podkreślić, że obowiązek zapłaty odsetek jest niezależny od winy dłużnika w terminowym spełnieniu świadczenia. Stąd też wymagalność roszczenia o odprawę nie zależy od daty wydania decyzji emerytalnej, ewentualnie daty okazania tej decyzji pracodawcy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2015 r., I PK 297/14, LEX nr 1785693).</p>
<p>O rygorze natychmiastowej wykonalności w zakresie jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę orzeczono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(2);art. 477(2) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 k.p.c.</a> (zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez pozwaną).</p>
<p>O kosztach należnych Skarbowi Państwa orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 96;art. 96 ust. 1;art. 96 ust. 1 pkt. 4)">art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz. U. z 2024 r., poz. 959 ze zm.). Pobrane od pozwanego koszty sądowe obejmowały opłatę od pozwu.</p>
<p>sędzia Andrzej Kurzych</p>
</div>