V GC 421/24

<p>Sygn. akt VGC 421/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->ŁĄCZNY </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 29 października 2024r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie:</p> <p>przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski</p> <p>protokolant: sekretarz sądowy Irena Serafin</p> <p>po rozpoznaniu dnia 29 października 2024r., w <span class="anon-block">T.</span>,</p> <p>na rozprawie</p> <p>spraw</p> <p>z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>zawisłej pod sygnaturą VGC 415/24</p> <p>oraz :</p> <p>z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>zawisłej pod sygnaturą VGC 421/24</p> <p>w sprawie VGC 415/24</p> <p>I.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 205,93zł ( dwieście pięć złotych i dziewięćdziesiąt trzy grosze ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 kwietnia 2023r. do dnia zapłaty,</p> <p>II.  oddala powództwo w pozostałej części,</p> <p>III.  ustala, że strony odpowiadają za koszty procesu w stosunku 7 do 93 na korzyść pozwanego i pozostawia ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu;</p> <p>w sprawie VGC 421/24</p> <p>I.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 692,20zł ( sześćset dziewięćdziesiąt dwa złote i dwadzieścia groszy ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 kwietnia 2023r. do dnia zapłaty,</p> <p>II.  oddala powództwo w pozostałej części,</p> <p>III.  ustala, że strony odpowiadają za koszty procesu w stosunku 32 do 68 na korzyść pozwanego i pozostawia ich szczegółowe wyliczenia referendarzowi sądowemu.</p> <p>Sygn. akt VGC 421/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">(...)</span> domagała się od <span class="anon-block">(...)</span> 3.075,47zł. Podniosła, że <span class="anon-block">(...)</span> ubezpieczyła u pozwanej samochód, który został uszkodzony w czasie zdarzenia objętego ryzykiem ubezpieczeniowym. Pozwana powinna zapłacić 11.723,32zł odszkodowania, ponieważ tyle kosztuje naprawa pojazdu, jednak uiściła tylko 8.678,85zł a powódka nabyła roszczenie od poszkodowanego, co uzasadnia żądanie ( k. 3 – 5 akt VGC 415/24 ).</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, ponieważ ustaliła wysokość świadczenia zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia ( k. 47 – 48 akt VGC 415/24 ).</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> żądała też od pozwanej 2.176zł. Podniosła, że ubezpieczony samochód tego samego dnia został uszkodzony w czasie drugiego zdarzenia objętego ryzykiem ubezpieczeniowym. Pozwana powinna zapłacić z tego względu 5.302,80zł i tyle zapłaciła ( jest to jednak oczywista omyłka w pozwie, k. 4v. ), ponieważ pozwana uiściła tylko 3.126,80zł ( k. 17 ) a powódka nabyła roszczenie od poszkodowanego, co uzasadnia żądanie.</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, ponieważ ustaliła wysokość świadczenia zgo-dnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia ( k. 48 – 49 ).</p> <p>Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>W 2023r. <span class="anon-block">(...)</span>miała furgonetkę <span class="anon-block">(...)</span>ubezpieczoną w zakresie AC w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Bezsporne.</p> <p>Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia mającymi zastosowanie do umowy zawartej przez <span class="anon-block">(...)</span>. z <span class="anon-block">(...)</span>( powoływanymi jako o.w.u. ), odszkodowanie w przypadku szkody częściowej określa się po przedłożeniu faktur za naprawę z uw-zględnieniem norm czasowych producenta pojazdu ujętych w systemie <span class="anon-block">(...)</span> lub <span class="anon-block">(...)</span> i stawki za roboczogodzinę ustaloną dla warsztatu naprawczego a jeżeli nie ustalono stawki dla warsztatu naprawczego, średnich cen usług obowiązujących na danym terenie oraz cen części i materiałów ujętych w systemie <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E.</span> lub <span class="anon-block">(...)</span> nie większych niż średnie ceny zalecane przez producenta lub importera pojazdu do stosowania w ich sieci serwisowej.</p> <p>Dowód: polisa k. 7,</p> <p>o.w.u. § 8 pkt 3, k. 29.</p> <p>W 2023r. <span class="anon-block">(...)</span> został dwukrotnie uszkodzony w czasie zdarzeń objętych ryzykiem ubezpieczeniowym przewidzianym umową stron.</p> <p>Bezsporne.</p> <p>Naprawa samochodu należącego do <span class="anon-block">(...)</span> z uwzglę-dnieniem norm czasowych producenta pojazdu ujętych w systemie <span class="anon-block">(...)</span>, średnich cen usług obowiązujących w <span class="anon-block">T.</span> oraz cen części i materiałów ujętych w systemie <span class="anon-block">(...)</span> nie większych niż średnie ceny zalecane przez producentów lub importerów pojazdu do stosowania w ich sieci serwisowej kosztuje po pierwszym zdarzeniu 3.995zł a po drugim 8.893,78zł.</p> <p>Dowód: opinia biegłego k. 95 i 106v.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> przelała na <span class="anon-block">(...)</span>roszczenia przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Bezsporne.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span>. zapłaciła <span class="anon-block">(...)</span> odszkodowanie w wysokości 3.126,80zł za pierwszą i 8.687,85zł za drugą szkodę.</p> <p>Bezsporne.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>1. Stan faktyczny w znacznej części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> </p> <p>W pozostałym zakresie Sąd ustalił fakty na podstawie opinii biegłego. Ekspertyza była</p> <p>bowiem jasna, spójna i konkretna a wnioski biegłego logicznie wypływały z przeprowadzonych przez niego wywodów i obliczeń. Uwagi pozwanej ( k. 164 ) nie dotyczyły meritum opinii a wyboru konkretnego wariantu obliczeń. Z kolei zarzuty strony powodowej ( k. 138 – 147 ) okazały się nieuzasadnione. Biegły przekonująco odparł je w opi-nii uzupełniającej dodając kolejne warianty zgodnie z sugestiami powódki ( k. 181 – 190 ). Podkreślania wymaga też to, że biegły ma tytuł naukowy doktora habilitowanego, co pozwala odwołać się do reguły <em> <!-- --> <span class="anon-block">R.</span> loquta, causa finta</em>.</p> <p>Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii, ponieważ niezadowolenie strony z ekspertyzy nie uzasadnia powielania dowodu tego typu.</p> <p>Dla porządku Sąd stwierdza, że dokumenty nie budziły wątpliwości i nie były podważane.</p> <p>2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że po pierwsze, <em> <!-- -->de lege lata</em>, proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej; strony są zatem zobowiązane przeprowadzić postępowania, w tym zwłaszcza dowodowe i ponoszą ryzyko zaniechań i niepowodzeń w tym zakresie.</p> <p>Po drugie, ogólne warunki umów wiążą strony i stanowią podstawę oceny zasadności ro-szczeń wynikających z umowy ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 384;art. 384 § 1)">art. 384 § 1 k.c.</a> ). W rezultacie określają wiążąco sposób obliczenia wysokości świadczenia zakładu ubezpieczeń, w oderwaniu od rzeczywistych kosztów naprawy samochodu.</p> <p>Po trzecie, w sprawie o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia ciężar dowodu spoczywa przede wszystkim na stronie powodowej, która jest zobowiązana wykazać zasadność zgłoszonych pretensji. Pozwanego obciąża zaś konieczność przeprowadzenia dowodu przytaczanych przez siebie faktów, jeżeli wywodzi z nich skutki prawne ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> – <em> <!-- -->ei incumbit probatio, qui dicit </em>). W rezultacie <em> <!-- -->onus probandi</em> rozkłada się na obie strony.</p> <p> <br/>3. Przed nawiasem dalszych uwag wypada też zaznaczyć, że z powodu związania stron wzorcem umownym, każda ze szkód powinna być rozliczona osobno, nawet jeżeli do pomyślenia była jedna naprawa a skutkiem takiego podejścia jest wycena zdublowa-nych czynności.</p> <p>Jak była już mowa, odszkodowanie powinno być obliczone wyłącznie w oparciu o treść wzorca umownego i z teoretycznego puntu widzenia; tak bowiem strony postanowiły. Każde zdarzenie ubezpieczeniowe rodzi natomiast osobne roszczenie o odszkodowanie, które należy osobo wyliczyć zgodnie z postanowieniami umowy.</p> <p>4. Rozstrzygnięcie wymagało przesądzenia następujących kwestii, którymi należy zająć się po kolei. Stwierdzenie, że trzeba odwołać się do o.w.u. nie rozwiązuje bowiem problemu, ponieważ stanowią, że wysokość odszkodowania oblicza się z uwzględnie-niem norm czasowych producenta pojazdu i koszu części ujętych w systemach eksper-ckich i stawki za roboczogodzinę ustaloną dla warsztatu naprawczego a jeżeli jej nie ustalono, z odwołaniem do średnich cen usług obowiązujących na danym terenie.</p> <p>W rachubę nie wszedł przypadek uzgodnienia przez strony stawki za roboczogodzinę. Porozumienie takie, gdyby miało miejsce, musiało polegać na złożeniu zgodnych oświadczeń woli, a fakt ten podlegał dowodzeniu na zasadach ogólnych. Powódka nie przeprowadziła jednak dowodu w tym zakresie, wobec czego należne odszkodowanie podlegało obliczeniu w oparciu o „średnie cen usług” obowiązujących na danym terenie.</p> <p>Pomimo, że strony odmiennie odczytywały znaczenie wyróżnionego terminu, nie złożyły wniosków zmierzających do wykładni wzorca umownego a z uwagi na fakt, że sąd <em> <!-- -->de lege lata</em> nie działa <em> <!-- -->ex officio</em>, wypadało ograniczyć się do typowych metod interpretacji tego typu aktów umownych i odwołać do języka potocznego.</p> <p>Ten zabieg nie potwierdził natomiast prawidłowości stanowiska powódki, że określając „średnie ceny usług” należy brać pod uwagę tylko warsztaty naprawiające ciężarówki.</p> <p>Nie gruncie analizowanych o.w.u. nie ma podstaw do wydzielenia spośród warsztatów samochodowych tych, które zajmują się dużymi autami. Taki zabieg oznacza wprowa-dzenia do wzorca umownego nowego postanowienia, które nie było w nim wyartykuło-wane, co jest niedopuszczalne. Zakłady naprawcze można wprawdzie podzielić na zajmujące się ciężarówkami i samochodami osobowymi i to w prosty sposób, jednak strony tego nie uczyniły, chociaż nie było to wykluczone. Wzorzec nie dzieli zaś serwisów w żaden sposób i w tym zakresie jest jednoznaczny.</p> <p>Zawężenie badania cen na rynku do obowiązujących przy naprawach ciężarówek nie znajduje też usprawiedliwienia w treści polisy, ani nawet rodzaju uszkodzonego samochodu, którym była furgonetka.</p> <p>Na marginesie wypada odnotować, że pojęcie „średniej” było jasne. Co prawda, do po-myślenia jest mediana czy średnia ważona, jednak z uwagi na to, że o.w.u. nie określały żadnych cech, które miały być brane pod uwagę przy określeniu cen, odrzucić trzeba śre-dnią ważoną; z kolei niepopularność mediany nakazuje jej pominięcie. W konsekwencji średnią, o której mowa, jest średnia arytmetyczna.</p> <p>Trzeba było też rozważyć, co oznacza sformułowanie „dany teren” użyty w dalszej części wzorca. Strony zbyły milczeniem ten aspekt problemu, chociaż to w tym wypadku o.w.u.</p> <p>budzą wątpliwości.</p> <p>„Dany teren” nie został przecież zdefiniowany w samym o.w.u. ( § 1 o.w.u. ) a określenie to jest wieloznaczne. Trafny wydaje się jednak wniosek, że teren „dany” to konkretne miejsce, w którym dokonano naprawy uszkodzonego samochodu. Jest bowiem wiadome a tym samym „dane”. Z kolei o.w.u. nie określało „terenu” żadnym innym przymiotnikiem i nie dawało podstaw do nadania mu innego znaczenia. Bez większego ryzyka można zatem stwierdzić, że chodzi o <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>5. W rezultacie powódce w obu wypadkach należało się świadczenie obliczone na podstawie średnich cen napraw samochodów wszystkich kategoriach, stosowanych przez warsztaty <span class="anon-block"> (...)</span>. Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1)">art. 805 § 2 pkt 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 384)">art. 384 k.c.</a> zasądził więc od pozwanej na rzecz powódki w sprawie VGC 415/24 205,93zł ( 8.893,78zł obliczone przez biegłego minus 7.687,85zł już spełnionego świadczenia ) a w sprawie VGC 421/24 692,20zł ( 3.995zł z opinii odjąć zapłacone 3.302,80zł ) i oddalił roszczenia w pozostałym zakresie.</p> <p>Sąd w obu sprawach zasądził od pozwanej odsetki zgodnie z żądaniem, ponieważ go nie kwestionowała.</p> <p>6. Sąd pozostawił szczegółowe wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 zd. 2)">art. 108 zd. 2</a> <em> <!-- -->in princ</em>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> z uwagi na zaskarżenie wynagrodzenia biegłego i przyjmując, że w sprawie VGC 415/24 strony wygrały w stosunku 7 do 93 a w sprawie VGC 421/24 32 do 68 na korzyść pozwanej ( w pierwszej, powódka wygrała 693 z 2176zł; w drugiej, 206 z 3076zł ).</p> </div>