VII P 1640/24

<p>Sygn. akt VII P 1640/24</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 18 listopada 2024 r.</p> <p>Sad Rejonowy Katowice – Zachód w Katowicach VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Magdalena Niemiec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Ławnicy:</p> </td> <td> <p>Jarosław Łysio</p> <p>Katarzyna Sołtysiak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Monika Marchewka</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2024 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>w sprawie z powództwa <span class="anon-block">A. Z.</span> (<span class="anon-block">Z.</span>)</p> <p>przeciwko Zarządcy masy sanacyjnej <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w restrukturyzacji w <span class="anon-block">W.</span> <br/>o przywrócenie do pracy</p> <p>wniosku o zabezpieczenie powództwa</p> <p>postanawia:</p> <p>oddalić wniosek.</p> <p>Ławnik Sędzia Ławnik</p> <p>Katarzyna Sołtysiak Magdalena Niemiec Jarosław Łysio </p> <p> Zdanie odrębne:</p> <p> Nie zgadzam się z tym rozstrzygnięciem;</p> <p> Uważam, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Ławnik Jarosław Łysio</p> <p> <strong> <!-- -->Zdanie odrębne ławnika Jarosława Łysio </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->do postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt VII P 1640/24</strong> </p> <p>Uważam, że wniosek powódki, będącej pracownikiem, którego trwałość stosunku pracy podlega szczególnej ochronie jako działacza związkowego, w zakresie udzielenia zabezpieczenia, zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1)">art. 730^{<!-- -->1} § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego</a> (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568, zwanej dalej: „<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>”) udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730;art. 730 § 2)">art. 730 § 2</a> zd. pierwsze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.</p> <p>Wprawdzie użycie przez ustawodawcę sformułowania „może” w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730;art. 730 § 2)">art. 730 § 2 k.p.c.</a> wskazuje na dyskrecjonalny charakter decyzji sądu w zakresie udzielenia zabezpieczenia, to jednak w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego, wywodzonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.</a> (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., zwanej dalej: „<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a>”), której istotą jest urzeczywistnianie sprawiedliwości społecznej, sąd w sytuacji niemalże pewnej zasadności roszczenia powinien zabezpieczenia udzielić. Realizacja wskazanej zasady wymaga bowiem, aby przepisy proceduralne były stosowanew sposób służący ochronie praw podmiotowych strony, zwłaszcza w przypadku, gdy brak zabezpieczenia mógłby prowadzić do poważnego uszczerbku w jej prawach.</p> <p>Roszczenie na etapie postępowania zabezpieczającego jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje <em> <!-- -->prima facie</em>. Uprawdopodobnienie roszczenia oznacza, że bez szczegółowego analizowania wszystkich możliwych aspektów faktycznych i prawnych sprawy, istnieje duże prawdopodobieństwo, że na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę faktów popartych dowodami lub innymi środkami, które nie są dowodami w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, uprawnionemu dane roszczenie przysługuje. Natomiast jeśli chodzi o interes prawny, to wskazać należy, że stosunek pracy jest nie tylko źródłem dochodów, ale także kluczowym elementem stabilności życiowej pracownika. Tym samym nagłe lub bezprawne rozwiązanie umowy o pracę narusza tę stabilność, narażając pracownika na trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.</p> <p>Przesłanki udzielenia zabezpieczenia – uprawdopodobnienie roszczenia i występowanie interesu prawnego – istnieją w rozpoznawanej sprawie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 59)">art. 59 Konstytucji RP</a>, związki zawodowe podlegają ochronie jako podmioty realizujące prawo do zrzeszania się i obrony interesów pracowniczych. Ta ochrona obejmuje także przedstawicieli związkowych, co znajduje odzwierciedlenie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910550234" title="Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - Dz. U. z 1991 r. Nr 55, poz. 234 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych</a> (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 854, dalej zwanej: „u.z.z.”). Celem ochrony działaczy związkowych jest zagwarantowanie im niezależności<br/>w wykonywaniu funkcji, po to, aby zapewnić związkowi zawodowemu rzeczywistą niezależność od pracodawcy oraz stworzenie realnych możliwości aktywnego działania na rzecz i w interesie pracowników.</p> <p>Niezależnie od powyższego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9)">art. 9 Konstytucji RP</a> nakłada na Rzeczpospolitą Polską obowiązek przestrzegania wiążącego prawa międzynarodowego, w tym umów międzynarodowych. Tym samym Polska jest zobowiązana do realizacji postanowień Konwencji nr 135 dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach<br/>i przyznania im ułatwień, przyjętej w Genewie dnia 23 czerwca 1971 r. (Dz.U. Nr 39 z 1977 r., poz. 178, zwanej dalej: „Konwencją nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy”), która<br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 1)">art. 1</a> nakłada na państwa-strony obowiązek ochrony przedstawicieli pracowników,<br/>w szczególności przed działaniami dyskryminacyjnymi oraz zwolnieniem ich w związku<br/>z pełnionymi funkcjami.</p> <p>Wskazówki interpretacyjne w tym zakresie daje ponadto Zalecenie nr 143 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczące ochrony przedstawicieli pracowników<br/>w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień, przyjęte w Genewie 23.06.1971 r. (zwane dalej: „Zaleceniem nr 143 Międzynarodowej Organizacji Pracy”). Choć nie jest ono formalnie wiążącym źródłem prawa międzynarodowego ani polskiego porządku prawnego, to autorytet Międzynarodowej Organizacji Pracy i fakt, iż wskazane Zalecenie czerpie z wiedzy najwybitniejszych ekspertów i doświadczeń międzynarodowych, nadają mu wysoką wartość merytoryczną i praktyczną.</p> <p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9;art. 91;art. 59)">art. 9, art. 91 oraz art. 59 Konstytucji RP</a>, jak również w kontekście ochrony wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1</a> u.z.z., godzi się podzielić pogląd, że art. 300 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1428, zwanej dalej: „prawem restrukturyzacyjnym”), nie uchyla ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy działaczy związkowych w sytuacji, gdy pracodawca został objęty postępowaniem sanacyjnym. Analiza przepisów krajowych, międzynarodowych standardów ochrony praw pracowniczych oraz celów postępowania sanacyjnego wskazuje jednoznacznie, iż przeciwna interpretacja art. 300 prawa restrukturyzacyjnego byłaby sprzeczna z systemem prawa oraz zasadami konstytucyjnymi.</p> <p>Postępowanie sanacyjne bowiem, zgodnie z definicją zawartą w prawie restrukturyzacyjnym, ma na celu umożliwienie dłużnikowi (pracodawcy) poprawy sytuacji ekonomicznej i kontynuację działalności. W przeciwieństwie do postępowania upadłościowego i likwidacyjnego, sanacja nie prowadzi do zakończenia działalności podmiotu, lecz do jego uzdrowienia. Cel ten znajduje wyraz w art. 3 prawa restrukturyzacyjnego, który stanowi, że restrukturyzacja ma na celu ochronę przed likwidacją przedsiębiorstwa i umożliwienie jego dalszego funkcjonowania.</p> <p>Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 300 prawa restrukturyzacyjnego otwarcie postępowania sanacyjnego wpływa na stosunki pracy i wywołuje w zakresie praw<br/>i obowiązków pracowników i pracodawcy takie same skutki, jak ogłoszenie upadłości, przy czym uprawnienia syndyka wykonuje zarządca. Jednakże z przepisu tego nie godzi się odczytywać normy, która prowadziłaby do naruszenia zasad ochrony działaczy związkowych, wynikających z przepisów międzynarodowych i u.z.z. W tym kontekście należy zauważyć, że art. 300 prawa restrukturyzacyjnego nie wyłącza wprost stosowania art. 32 ust. 1 u.z.z., co oznacza, że ochrona działaczy związkowych obowiązuje również w toku postępowania sanacyjnego.</p> <p>Konwencja nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz Zalecenie nr 143 Międzynarodowej Organizacji Pracy podkreślają, iż państwa-strony są zobowiązane zapewnić przedstawicielom pracowników ochronę przed zwolnieniem lub innymi działaniami dyskryminacyjnymi wynikającymi z ich działalności związkowej. Przepisy wskazanej wyżej Konwencji stanowią <em> <!-- --> lex specialis</em> w stosunku do ogólnych regulacji dotyczących stosunków pracy, co oznacza, że ich stosowanie nie może być uchylone w drodze przepisów krajowych,<br/>w tym art. 300 prawa restrukturyzacyjnego.</p> <p>Ochrona działaczy związkowych ma charakter trwały i nie może podlegać zawieszeniu w przypadku restrukturyzacji, której celem jest kontynuacja działalności gospodarczej pracodawcy. Naruszenie tej ochrony prowadziłoby <em> <!-- -->de facto</em> do osłabienia pozycji związków zawodowych i ich zdolności do reprezentacji interesów pracowników, co pozostaje<br/>w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawa<br/>i sprawiedliwości społecznej.</p> <p>Z tych wszystkich względów stoję na stanowisku, że wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia winien podlegać uwzględnieniu.</p> <p>ławnik</p> <p>Jarosław Łysio</p> </div>