III AUa 873/23

<p>Sygn. akt III AUa 873/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 19 listopada 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący sędzia Krzysztof Szewczak</p> <p>Protokolant starszy sekretarz sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>sprawy <span class="anon-block">D. C.</span> </p> <p>przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>o wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block">D. C.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p> <p>z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt VIII U 1283/23</p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 marca 2023 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, w ten sposób, że zobowiązuje Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do wypłaty <span class="anon-block">D. C.</span> części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 100% od dnia 1 kwietnia 2023 r. </strong> </p> <p>Krzysztof Szewczak</p> <p> <strong> <!-- -->III AUa 873/23</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 30 marca 2023 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając z urzędu, przeliczył rentę rolniczą <span class="anon-block">D. C.</span> od dnia 1 kwietnia 2023 r. Organ rentowy ustalił, że część składkowa tego świadczenia wynosi 243,03 zł, natomiast część uzupełniająca wynosi 1 358,12 zł. Część uzupełniająca została zawieszona w całości z powodu niezaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji <span class="anon-block">D. C.</span> zakwestionowała zawieszenie części uzupełniającej świadczenia. W uzasadnieniu odwołania opisała swój stan zdrowia, argumentując, że nie jest w stanie pracować w rolnictwie. Podkreśliła, że status współwłaściciela gospodarstwa rolnego nie oznacza, że w nim pracuje.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wnosił o jego oddalenie i podniósł, że małżonek ubezpieczonej składając wniosek o emeryturę oświadczył, iż jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni <span class="anon-block">(...)</span> ha przeliczeniowych i nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Tymczasem ustawa przewiduje, że zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej następuje, gdy zarówno rencista, jak i małżonek nie są właścicielami (współwłaścicielami) lub posiadaczami gospodarstwa rolnego.</p> <p>Wyrokiem z dnia 24 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie.</p> <p>W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji ustalił, że <span class="anon-block">D. C.</span> <span class="anon-block">urodzona w dniu (...)</span>, zawarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span> związek małżeński z <span class="anon-block">K. C.</span>. Od dnia 21 kwietnia 1982 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonek rolnika.</p> <p>Od dnia 1 października 1997 r. <span class="anon-block">D. C.</span> była uprawniona do pobierania renty rolniczej. Ustalając wysokość tego świadczenia organ rentowy początkowo zawiesił wypłatę części uzupełniającej w 50%, natomiast od dnia 1 stycznia 2013 roku podjął wypłatę 100% części uzupełniającej.</p> <p>Małżonek ubezpieczonej <span class="anon-block">K. C.</span> od dnia 3 marca 2023 r. nabył prawo do emerytury rolniczej. Składając wniosek o emeryturę oświadczył, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni <span class="anon-block">(...)</span> ha fizycznych, tj. <span class="anon-block">(...)</span> ha przeliczeniowych i nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W wyniku powzięcia tych informacji Prezes KRUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 30 marca 2023 r. o zawieszeniu wypłaty części uzupełniającej świadczenia <span class="anon-block">D. C.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">K.</span> małżonkowie <span class="anon-block">C.</span> prowadzą gospodarstwo rolne nieprzerwanie od momentu jego przejęcia przez małżonka wnioskodawczyni.<br/> W latach 80-tych ubiegłego wieku uprawiali w nim zboża i ziemniaki oraz hodowali zwierzęta gospodarskie. Natomiast w latach 90-tych podjęli decyzję o przestawieniu profilu na uprawę warzyw dla celów przemysłowych. Następnie od 2018 r. zaprzestali uprawy warzyw dla zakładów przetwórczych i zajęli się uprawą zbóż oraz rzepaku. Z tego tytułu otrzymują dopłaty. Prowadzenie działalności rolniczej ma na celu zapewnienie dodatkowych dochodów dla gospodarstwa domowego, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni, jej mąż oraz ich syn. Z powodów zdrowotnych <span class="anon-block">D. C.</span> nie jest w stanie podjąć pracy przy uprawach, nie pomaga mężowi w gospodarstwie. Ich syn utrzymuje się z pracy zawodowej i także nie podejmuje prac w rolnictwie.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z zeznań świadka <span class="anon-block">K. C.</span> i przesłuchania wnioskodawczyni <br/>oraz w oparciu o dokumenty.</p> <p>Sąd Okręgowy w całości obdarzył wiarą zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. C.</span> oraz świadka jej męża <span class="anon-block">K. C.</span>. Były one ze sobą zgodne i przedstawiały jednolity opis okoliczności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Z zeznań wynika jednoznacznie, że małżonkowie nadal wykonują działalność rolniczą, gdyż prowadzą gospodarstwo rolne, w tym również po przyznaniu emerytury <span class="anon-block">K. C.</span>. Stan ten trwa nieprzerwanie od lat 80-tych ubiegłego wieku, niezależnie od stanu zdrowia ubezpieczonej. Sąd I instancji obdarzył wiarą zeznania, że <span class="anon-block">D. C.</span> nie pracuje w rolnictwie, co potwierdza również szereg orzeczeń lekarzy i decyzji uznających ją za osobę całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, jednak bezsprzecznie działalność rolniczą prowadzi jej mąż, a efekty tego przeznaczane są na wspólne gospodarstwo domowe małżonków.</p> <p>Dowody z dokumentów nie zostały skutecznie zakwestionowane przez strony, a także nie budziły wątpliwości Sądu Okręgowego. Wynikający z nich stan faktyczny nie był sporny, wobec czego Sąd I instancji ocenił je jako wiarygodne.</p> <p>We wstępie do oceny prawnej powyższego, w istocie bezspornego stanu faktycznego, Sąd Okręgowy przytoczył treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 24)">art. 24 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 208 ze zm.), zgodnie z którym renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy składa się z części składkowej i części uzupełniającej, ustalonych zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 25;art. 26)">art. 25 i 26</a>. Dla każdej z tych części ustala się wskaźnik wymiaru. Natomiast w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28)">art. 28</a> ostatnio powołanej ustawy przewidziane zostały okoliczności skutkujące zawieszeniem wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej w całości lub w części. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 1;art. 28 ust. 2;art. 28 ust. 2 pkt. 2;art. 28 ust. 3)">art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, wypłata części uzupełniającej renty rolniczej ulega zawieszeniu w całości, jeżeli rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W myśl ust. 4 pkt 1 powołanego przepisu uznaje się, że rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając m.in. gruntów wydzierżawionych na podstawie umowy pisemnej; gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych; gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do renty rolniczej z ubezpieczenia; własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka. Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 11)">art. 28 ust. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, w przypadku gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu.</p> <p>W sprawie niniejszej spór koncertował się na ustaleniu, czy wnioskodawczyni zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie organu rentowego, taka okoliczność nie miała miejsca, bowiem mąż ubezpieczonej oświadczył, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego i prowadzi na nim działalność rolniczą po uzyskaniu prawa do emerytury. Do tego czasu, począwszy od dnia 1 stycznia 2013 r., do wnioskodawczyni miał zastosowanie wyjątek przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 11)">art. 28 ust. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, który pozwalał na wypłatę całości części uzupełniającej świadczenia pomimo prowadzenia działalności rolniczej przez małżonka. Od momentu nabycia przez małżonka prawa do emerytury rolniczej nie podlega on jednak ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, a zatem przesłanka z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 11)">art. 28 ust. 11</a> uległa dezaktualizacji.</p> <p>Rozpatrując żądanie wnioskodawczyni Sąd Okręgowy nie przychylił się do jej argumentacji, zgodnie z którą część uzupełniająca nie powinna zostać zawieszona, ponieważ z powodów zdrowotnych nie jest ona w stanie pracować w rolnictwie. Rzecz w tym, że jest to argument niewystarczający, bo art. 28 ust. 4 ustawy przewiduje wyraźnie, że zawieszenie następuje także wtedy, gdy działalność rolniczą prowadzi chociażby małżonek rencisty, a nie tylko rencista.</p> <p>Wyjaśnić trzeba, że działalność rolnicza posiada definicję legalną i zgodnie z art. 6 pkt 3 omawianej ustawy oznacza działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Rolnikiem z kolei w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Przez gospodarstwo rolne, w myśl art. 6 pkt 4 ustawy rozumie się z kolei każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej. Co do zasady Sąd Okręgowy podzielił argumentację przedstawioną w piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2023 r. i zgodził się z poglądem wyrażonym w załączonym do tego pisma wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III AUa 942/17 (k. 10-12). Istotnie bowiem kryterium własnościowe nie ma znaczenia dla określenia, czy działalność rolnicza jest prowadzona. Przesłanką zawieszenia wypłaty części uzupełniającej renty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28)">art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> jest bowiem prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu przytoczonej definicji, a nie samo posiadanie lub dysponowanie własnością gospodarstwa. Takie stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 5/04, OSNP 2004, nr 22, poz. 389 oraz wyroki Sądów Apelacyjnych: w Rzeszowie z dnia 30 października 2012 r., III AUa 629/12, LEX nr 1237669; w Łodzi z dnia 6 czerwca 2013 r., III AUa 696/12, LEX nr 1331045; w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2013 r., III AUa 27/13, LEX nr 1381349).</p> <p>Sytuacja wnioskodawczyni jest jednak odmienna, ponieważ w jej przypadku dochodzi do prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 6;art. 6 pkt. 3)">art. 6 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, przy czym działalność tę bezsprzecznie prowadzi jej mąż. Skoro tak, to nadal spełniony jest warunek zawieszenia wypłaty części uzupełniającej w całości z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 4)">art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>. Podążając za treścią przepisu należy bowiem uznać, że faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej winno dotyczyć zarówno ubezpieczonego, jak i jego małżonka (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2019 r., III AUa 1376/18, LEX nr 2688897).</p> <p>W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że wobec prowadzenia działalności rolniczej przez męża ubezpieczonej zachodzą podstawy do zawieszenia części uzupełniającej jej renty rolniczej w całości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28)">art. 28</a> ust. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28 ust. 3)">ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (ust. 4)">ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>.</p> <p>Mając to wszystko na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a>, oddalił odwołanie.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniosła ubezpieczona <span class="anon-block">D. C.</span>. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, apelantka zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:</p> <p>1/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 4;art. 28 ust. 6)">art. 28 ust. 4 i 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> poprzez błędne przyjęcie, że zawieszenie części uzupełniającej świadczenia jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej przez współmałżonka świadczeniobiorcy, gdy z tej ustawy wynika, że warunkiem zawieszenia części uzupełniającej świadczenia jest wyłącznie prowadzenie działalności rolniczej przez świadczeniobiorcę;</p> <p>2/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 4;art. 5;art. 6;art. 6 pkt. 1;art. 6 pkt. 3)">art. 4, art. 5 i art. 6 pkt 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> poprzez błędne ich zastosowanie polegające na pominięciu znaczenia jakie ustawodawca przypisuje pojęciom prowadzenia działalności rolniczej, rolnika oraz małżonka rolnika, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania powołanych wyżej przepisów i oddalenia odwołania ubezpieczonej.</p> <p>W konsekwencji tych zarzutów ubezpieczona wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego, nie precyzując na czym ta zmiana miałaby polegać. Apelantka wnosiła ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ubezpieczona wnosiła również o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zostały w niej przedstawione zarzuty skutkujące zmianą zaskarżonego wyroku.</p> <p>Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadzała się do interpretacji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 11)">art. 28 ust. 11 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (obecnie t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 90).</p> <p>Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu. Z art. 28 ust. 11 ostatnio powołanej ustawy wynika jedynie to, że pomimo prowadzenia działalności rolniczej przez rencistę, wypłata części uzupełniającej świadczenia nie ulega zawieszeniu jeżeli tenże rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>. Jeżeli małżonek rencisty prowadzi działalność rolniczą i jednocześnie nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, renciście będzie przysługiwało prawo do wypłaty części uzupełniającej świadczenia, gdy udowodni, że pomimo posiadania gospodarstwa rolnego, on (rencista) faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej, np. z przyczyn zdrowotnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za utrwalony należy uznać pogląd, że występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu działalności rolniczej (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2006 r., I UK 16/05 (OSNP 2006, nr 17-18, poz. 278).</p> <p>Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej miało więc ustalenie, czy ubezpieczona <span class="anon-block">D. C.</span>, po nabyciu przez jej męża <span class="anon-block">K. C.</span> prawa do emerytury rolniczej i związanym z tym ustaniu podlegania przez niego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, faktycznie prowadzi działalność rolniczą. Sam fakt bycia współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i prowadzenia przez małżonka rencisty działalności rolniczej w tym gospodarstwie, nie jest bowiem tożsamy z prowadzeniem działalności rolniczej przez rencistę (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., I UK 202/08, OSNP 2010, nr 15-16, poz. 200).</p> <p>W sprawie niniejszej nie było sporne, że <span class="anon-block">D. C.</span> ze względu na stan zdrowia nie wykonuje prac fizycznych w gospodarstwie rolnym oraz nie bierze udziału w czynnościach o charakterze zarządczym, związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa, a więc nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 6;art. 6 pkt. 3)">art. 6 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>.</p> <p>W tym miejscu należy z całą mocą podkreślić, że sam fakt pozostawania rencisty w związku małżeńskim z osobą, która po nabyciu prawa do emerytury rolniczej nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie może w sposób automatyczny przesądzać o prowadzeniu przez rencistę działalności rolniczej. Dla dokonania oceny, czy istnieją podstawy do zawieszenia części uzupełniającej renty rolniczej istotne jest bowiem ustalenie, czy działalność rolnicza jest faktycznie prowadzona przez rencistę. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że <span class="anon-block">D. C.</span> ze względu na stan zdrowia (całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym), który wraz z upływem czasu ulega pogorszeniu, od wielu lat nie wykonuje prac fizycznych oraz nie bierze udziału w czynnościach o charakterze zarządczym, związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, którego, obok męża <span class="anon-block">K. C.</span>, jest współwłaścicielem.</p> <p>Należy pokreślić, że w postępowaniu przed Sądem I instancji pozwany organ rentowy nie kwestionował dowodu z zeznań świadka <span class="anon-block">K. C.</span> oraz dowodu z przesłuchania ubezpieczonej <span class="anon-block">D. C.</span>, z których to dowodów wynika, że wnioskodawczyni od wielu lat ze względu na stan zdrowia nie prowadzi działalności rolniczej. Takiej działalności nie prowadzi również po nabyciu przez męża <span class="anon-block">K. C.</span> prawa do emerytury rolniczej. Zeznania te jasno i logicznie świadczą o tym, że ubezpieczona <span class="anon-block">D. C.</span> od wielu lat nie prowadzi działalności rolniczej.</p> <p>W sprawie niniejszej organ rentowy z faktu prowadzenia działalności rolniczej przez męża wnioskodawczyni wywiódł, że <span class="anon-block">D. C.</span> nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. Dokonując takiej oceny organ rentowy, a za nim Sąd I instancji, kierował się przeświadczeniem, że doświadczenie życiowe podpowiada, iż małżonek będący współwłaścicielem gospodarstwa rolnego aktywnie uczestniczy w prowadzeniu tego gospodarstwa wespół z małżonkiem – drugim współwłaścicielem. Na takim założeniu zdawał się opierać pozwany organ rentowy posiłkując się z pewnością przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 28;art. 28 ust. 4)">art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (w zaskarżonej decyzji jako podstawa prawna jej wydania została jedynie ogólnie wskazana ta ustawa). W sprawie niniejszej zostało jednak dowiedzione przez wnioskodawczynię, że od wielu lat nie uczestniczy w żaden sposób w prowadzeniu działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, którego wraz z mężem są współwłaścicielami.</p> <p>Z powyższych względów zaskarżony wyrok i poprzedzająca go decyzja organu rentowego podlegały zmianie poprzez zobowiązanie organu rentowego do wypłaty <span class="anon-block">D. C.</span> części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w 100% od dnia 1 kwietnia 2023 r.</p> <p>Mając to wszystko na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie powołanych wyżej przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji wyroku.</p> <p>Ubezpieczona wnosiła w apelacji również o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje. W związku z tym, że strony nie wykazały, iż poniosły jakiekolwiek koszty postępowania w sprawie niniejszej, Sąd Apelacyjny odstąpił od orzekania o tych kosztach.</p> </div>