III Ca 1310/16

<p>Sygn. akt III Ca 1310/16</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu oddalił powództwo Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> - <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span> przeciwko <span class="anon-block">R. G.</span> o zapłatę kwoty 955,71 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Powyższy rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy uzasadnił uznaniem za niezasadne i niepodlegające uwzględnieniu żądania powoda zapłaty na jego rzecz dochodzonej kwoty z tytułu bezumownego korzystania przez pozwanego z lokalu użytkowego położonego w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w okresie od dnia 16 listopada 2012 roku do dnia 30 listopada 2012 roku.</p> <p>Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że pozwany wykazał, że uzyskał zgodę strony powodowej na korzystanie ze spornego lokalu na zasadzie ustnej umowy użyczenia, a tym samym, że posiadał tytuł prawny do zajmowania przedmiotowej nieruchomości w spornym okresie.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji fakt, że powód zgłosił roszczenie o bezumowne korzystanie z lokalu dopiero po roku od wypowiedzenia przez pozwanego umowy najmu wskazuje, iż nie kwestionował on prawa pozwanego do korzystania przez okres dwóch tygodni z tego lokalu na zasadzie użyczenia. Powód przyjął od pozwanego po zakończonej umowie najmu lokal protokołem zdawczo - odbiorczym, nie czyniąc żadnej uwagi, co do np. uregulowania przez pozwanego należności za lokal i nie obciążył pozwanego dochodzoną kwotą bezpośrednio po zakończonej umowie najmu.</p> <p>Apelację od przedmiotowego wyroku wywiódł powód, podnosząc następujące zarzuty:</p> <p>- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na:</p> <p>a) nielogiczności wyprowadzonych z dowodów ocen i dokonanie przez to wadliwych ustaleń faktycznych polegających na bezkrytycznym uznaniu za wiarygodne wyjaśnień pozwanego na temat ustnej domniemanej zgody p.o. Dyrektora <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span>, podczas gdy z całego zebranego w sprawie materiału dowodowego należy wyprowadzić odmienne wnioski;</p> <p>b) przyjęciu, iż powód nie kwestionował prawa pozwanego do korzystania z lokalu, podczas gdy w aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których jasno wynika, iż powód kwestionował zasadność korzystania przez pozwanego z lokalu;</p> <p>c) dowolnym ustaleniu, iż powód nie kwestionował faktu zadłużenia, z uwagi na fakt, iż nie wpisał w tym zakresie zastrzeżenia do protokołu zdawczo - odbiorczego lokalu, podczas gdy okazany przez pozwanego w Sądzie protokół zdawczo - odbiorczy dotyczył zdania lokalu na podstawie umowy najmu, a nie zdania lokalu po bezumownym korzystaniu;</p> <p>- błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwany posiadał tytuł prawny polegający na nieodpłatnym użyczeniu lokalu przez okres dwóch tygodni, podczas gdy pozwany zajmował przedmiotowy lokal bezumownie;</p> <p>- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 224 § 2)">art. 224 § 2 k.c.</a>, w z w. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 225)">art. 225 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">230 k.c.</a> poprzez ich niezastosowanie i oddalenie powództwa pomimo zasadności dochodzonego roszczenia.</p> <p>W związku z powyższym powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 955,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty i rozstrzygniecie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego za obie instancje według norm prawem przepisanych.</p> <p>Nadto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów: zmiany wniosku o wszczęcie egzekucji z dnia 23 grudnia 2015 roku, wezwania komornika do uiszczenia zaliczki na wydatki komornicze z dnia 17 grudnia 2015 roku, z uwagi na fakt, iż potrzeba powołania się na powyższe dokumenty wynikła później, tj. wskutek rozszerzającej interpretacji przez Sąd I instancji treści protokołu zdawczo-odbiorczego, na okoliczność: istnienia zadłużenia pozwanego na rzecz powoda w kwocie ponad 9.500 zł z tytułu zawartych umów najmu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.</p> <p>Ustalenia faktyczne, jak również ocena prawna przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Rejonowy, znajdują pełną akceptację Sądu Okręgowego.</p> <p>W pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, w ramach którego skarżący kwestionuje poczynione przez Sąd I instancji ustalenia co do tego, że pozwany w okresie od dnia 16 listopada 2012 roku do dnia 30 listopada 2012 roku korzystał z lokalu należącego do powoda na podstawie zawartej ustnie między stronami umowy użyczenia.</p> <p>Ustosunkowując się do tak sformułowanego zarzutu wyrazić należy przekonanie, że Sąd I instancji słusznie dał wiarę wersji przedstawionej przez pozwanego jako bardziej prawdopodobnej w okolicznościach niniejszej sprawy i w świetle zasad doświadczenia życiowego. Przede wszystkim z twierdzeniami pozwanego, że uzyskał on od ówczesnego p.o. Dyrektora <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span> ustną zgodę na pozostawienie należących do niego rzeczy w lokalu po zakończeniu najmu, a to do czasu rozstrzygnięcia kolejnego przetargu na jego zagospodarowanie, nie pozostaje w sprzeczności okoliczność, iż w kierowanych do pozwanego wezwaniach do zapłaty za bezumowne korzystanie z lokalu widnieje podpis <span class="anon-block">M. S.</span> działającego w imieniu <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span>. Omawiane upomnienia, podpisane m.in. przez <span class="anon-block">M. S.</span> jako osobę upoważnioną do składania oświadczeń woli w imieniu jednostki organizacyjnej województwa, wyrażały oficjalne stanowisko powoda w 2015 roku, którego zmiana w stosunku do pozwanego była skutkiem kontroli zewnętrznej zobowiązującej powoda do obciążenia pozwanego kosztami zajmowania lokalu w okresie od dnia 16 listopada 2012 roku do dnia 30 listopada 2012 roku.</p> <p>Przyznał to zresztą sam powód na rozprawie wskazując, iż w wyniku kontroli był zobligowany wystąpić do Sądu z pozwem w tej sprawie. Z powyższego wynika, że zawarte w omawianych pismach żądanie zapłaty, nie było wyrazem zamiaru wyegzekwowania nieuregulowanej przez pozwanego należności za bezumowne korzystanie z lokalu, a jedynie skutkiem wniosków pokontrolnych z działalności powoda, co skłoniło skarżącego do wycofania się z ustnych uzgodnień z pozwanym w zakresie użyczenia lokalu w spornym okresie. Oceny tej nie zmienia sugestia skarżącego, że ewentualne bezpłatne użyczenie lokalu jako mienia publicznego byłoby niemożliwe ze względu na narażenie jednostki publicznej na szkodę w postaci utraty potencjalnego czynszu najmu. Nie podejmując się w tym miejscu oceny, czy użyczenie lokalu we wskazanym okresie stanowiło przejaw niegospodarności, nie niweczy to skutków obligacyjnych związanych z zawarciem takiej umowy. Kwestia ta może być przedmiotem np. kontroli powołanych do tego organów nadzoru, pozostaje jednak bez znaczenia dla odpowiedzialności pozwanego. Za prawidłowością ustaleń Sądu Rejonowego w tym zakresie przemawia również fakt, iż powód nie zgłaszał żadnych roszczeń do pozwanego bezpośrednio po zakończeniu pierwszej umowy najmu, a z żądaniem zapłaty wystąpił dopiero po upływie roku od zakończenia drugiej umowy i ostatecznym opróżnieniu lokalu. Co więcej, po zakończeniu pierwszej umowy najmu powód nie wzywał pozwanego nawet do zwrotu przedmiotu najmu zgodnie z § 8 umowy, nakładającym taki obowiązek na najemcę w ciągu trzech dni. W tym świetle uprawiony jest zatem wniosek, że strony zawarły umowę użyczenia lokalu na okres od dnia 16 listopada 2012 roku do dnia 30 listopada 2012 roku z uwagi na spodziewany przez nie wynik przetargu i potencjalną możliwość kontynuowania dotychczasowej działalności przez pozwanego w tym samym miejscu. Pozwany wygrał przetarg, w rezultacie czego strony zawarły kolejną umowę najmu przedmiotowego lokalu.</p> <p>Wreszcie rozważenia wymagała wyeksponowana w apelacji kwestia formy pisemnej pod rygorem nieważności zastrzeżonej dla ewentualnych zmian treści łączącej strony umowy najmu z dnia 31 lipca 2012 roku, w czym skarżący upatruje braku podstaw do zawarcia ustnego porozumienia w zakresie korzystania z lokalu.</p> <p>Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Pozwany prezentując taki pogląd usiłuje prowadzić wykładnię tejże umowy w sposób rozszerzający skutki dla stron poza zakres wynikający z jej postanowień. Skarżący nie dostrzega bowiem, iż jak wynika z § 10 przedmiotowa umowa została zawarta na czas określony od dnia 16 sierpnia 2012 roku do dnia 15 listopada 2012 roku, a tym samym nie znajduje zastosowania do stanów prawych i faktycznych zaistniałych po jej ekspiracji. Tymczasem strony zawarły ustną umowę użyczeniu już po wygaśnięciu umowy najmu. Zdaniem Sądu Okręgowego kreuje ona między stronami nowy stosunek prawny i z tego względu nie mają do niej zastosowania przepisy o formie czynności prawnej ad solemnitatem, do których strony odwołały się w umowie najmu.</p> <p>Reasumując, podniesione w apelacji argumenty nie doprowadziły do podważenia poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego. W rezultacie nie mogą także odnieść zamierzonego przez powoda skutku procesowego zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skoro pozwanemu przysługiwał skuteczny względem właściciela tytuł prawny do władania spornym lokalem w okresie dochodzonym w pozwie, skarżący nie może domagać się od niego wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.</p> <p>Sąd Okręgowy pominął w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> dowód w postaci kserokopii zmiany wniosku o wszczęcie egzekucji z dnia 23 grudnia 2015 roku oraz wezwanie komornika do uiszczenia zaliczki na wydatki komornicze z dnia 17 grudnia 2015 roku. Zgodnie z tym przepisem Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. W rozpoznawanej apelacji strona powodowa nie wykazała istnienia przyczyn usprawiedliwiających w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> potrzebę powołania dowodu dopiero przed Sądem drugiej instancji.</p> <p>Występujący w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> zwrot: "potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później" nie może być przy tym pojmowany - jak zdaje się to zakładać strona apelująca - w ten sposób, że "potrzeba" ich powołania może wynikać jedynie z tego, iż rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest dla strony niekorzystne, gdyż takie pojmowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> przekreślałoby jego sens i rację istnienia. <span class="anon-block"> (...)</span> ta ma być następstwem zmienionych okoliczności sprawy, które są niezależne od zapadłego rozstrzygnięcia pochodzącego od sądu pierwszej instancji. W realiach przedmiotowej sprawy nic nie stało na przeszkodzie, by przedmiotowy dowód został powołany w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.</p> <p>Z przedstawionych powyżej powodów Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> </div>