V U 229/16
Sądy powszechne2016-12-13
Sygnatura
V U 229/16
Data orzeczenia
2016-12-13
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Krzysztof Główczyński (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sygn. akt</span>
</strong> V U 229/16</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia</strong> 13 grudnia 2016 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong> SSO Krzysztof Główczyński</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant</strong>: star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 13 grudnia 2016 r. w Legnicy</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z wniosku</strong> <span class="anon-block">E. W.</span>, małoletniej <span class="anon-block">A. W.</span>, działającej przy udziale opiekuna prawnego <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">S. W.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko</strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>o rentę rodzinną z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym <span class="anon-block">J. W.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek odwołania</strong> <span class="anon-block">E. W.</span>, małoletniej <span class="anon-block">A. W.</span>, działającej przy udziale opiekuna prawnego <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">S. W.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia</strong> 14 stycznia 2016 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->znak</strong> <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->zmienia decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> z dnia 14 stycznia 2016 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> w ten sposób, że przyznaje prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego wnioskodawczyniom <span class="anon-block">E. W.</span>, małoletniej <span class="anon-block">A. W.</span>, działającej przy udziale opiekuna prawnego <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">S. W.</span> od dnia <span class="anon-block">(...)</span>, </em>
</strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> na rzecz wnioskodawczyń <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">S. W.</span> kwoty po 360 zł na rzecz każdej z nich, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. </em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VU 229/16</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzjami z dnia 14 stycznia 2016 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> odmówił <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">A. W.</span> oraz <span class="anon-block">S. W.</span> prawa do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego w związku ze śmiercią <span class="anon-block">J. W.</span>. Powołując się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 8;art. 22;art. 22 ust. 1;art. 22 ust. 1 pkt. 2)">art. 6 ust. 1 pkt 8 i art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1242 ze zm.) organ rentowy wskazał, że świadczenie im nie przysługuje ponieważ zakład pracy nie uznał zdarzenia z dnia <span class="anon-block">(...)</span> za wypadek przy pracy, bowiem zespół powypadkowy ustalił, że brak jest przyczyny zewnętrznej i urazu.</p>
<p>Od powyższych decyzji odwołanie złożyły wnioskodawczynie, w imieniu własnym i małoletniej <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">S. W.</span> domagając się jej zmiany poprzez przyznanie im prawa do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego. W uzasadnieniu wskazały, że w toczącej się przed Prokuratorem Rejonowym w Świdnicy sprawie ustalono, że przyczyną zgonu <span class="anon-block">J. W.</span> była wysoka temperatura zewnętrzna, co przy nasileniu wysiłku fizycznego spowodowało zatrzymanie krążenia i oddychania. Ustalenie to daje podstawę do stwierdzenia, że zdarzenie to było wypadkiem przy pracy.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> wniósł o jego oddalenie, wskazując, że zespół powypadkowy nie zakwalifikował zdarzenia z dnia <span class="anon-block">(...)</span> jako wypadek przy pracy z powodu nie stwierdzenia przyczyny zewnętrznej i urazu i z tego względu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy wypadkowej odmówiono prawa do renty rodzinnej, z powodu nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">E. W.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> pozostawali w związku małżeńskim. Z tego związku <span class="anon-block">urodziły się w dniu (...)</span> <span class="anon-block">S. W.</span> oraz w dniu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. W.</span>. <span class="anon-block">J. W.</span> zmarł w dniu <span class="anon-block">(...)</span>, w czasie wykonywania pracy w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Produkcji Handlu i Usług (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">K.</span>. <span class="anon-block">S. W.</span> w lipcu 2015 r. była studentką 2 semestru I roku studiów stacjonarnych II stopnia (rok akademicki 2014/2015) na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe w Wyższej Szkole <span class="anon-block">(...)</span> im. <span class="anon-block">T. K.</span> we <span class="anon-block">W.</span>, z planowanym terminem ukończenia studiów we wrześniu 2016 r.</p>
<p>Analiza choroby <span class="anon-block">J. W.</span> z <span class="anon-block"> Gminnego Ośrodka (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> od dnia 20 lipca 1992 r. do 29 stycznia 2015 r. wykazuje, że zmarły nie był leczony z powodu schorzeń przewlekłych przez lekarza POZ i sporadycznie korzystał ze zwolnień lekarskich. Przyczynami wizyt były schorzenia ostre w postaci infekcji górnych dróg oddechowych oraz dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. W czasie zatrudnienia u ostatniego pracodawcy 4 dni w 2010 r. i 7 dni w 2014 r. Z dokumentacji wynika także, że <span class="anon-block">J. W.</span> palił papierosy w ilości 20 sztuk dziennie, alkoholu nie pił.</p>
<p>Na podstawie zawartej w dniu 09 października 2011 r. z <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem Produkcji Handlu i Usług (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> umowy o pracę na czas określony do 09 października 2021 r. <span class="anon-block">J. W.</span> był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze górnika skalnika, operatora palnika wrębowego w <span class="anon-block">K.</span> – <span class="anon-block">K.</span> Granitu 49A. Umowę tę poprzedzały umowy o pracę na okres próbny od 09 lipca do 08 października 2009 r. i następnie na czas określony od 09 października 2009 r. do 08 października 2011 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->D o w ó d: w aktach prokuratury – aktach osobowych - umowy o pracę.</em>
</p>
<p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span> po dokonaniu około godziny 7:00 odprawy pracowników I zmiany sztygar zmianowy skierował do przodka nr 3 (na poziomie ok. 209 m w północno-zachodniej części wyrobiska) jako zespół dwóch pracowników <span class="anon-block">J. W.</span> – przodowego i pomocnika górnika skalnika <span class="anon-block">R. D.</span>. Po zejściu na miejsce pracy wymienieni przygotowali palnik wrębowy do przetransportowania żurawiem w inną cześć wyrobiska. Następnie zatankowali paliwo do palników, które miały pracować na drugiej zmianie. Około godz. 09:00 udali się do blaszanego kontenera po wodę i na krótki odpoczynek. Kontener służył zatrudnionym w wyrobisku jako pomieszczenie socjalne. Do przerwy śniadaniowej, wyznaczonej na godzinę 11:00, zespół przodka nr 3 załadował jedną kolebę rumoszem skalnym. Podczas pracy przodowy <span class="anon-block">J. W.</span> pracował i zachowywał się normalnie i nie wspominał o złym samopoczuciu. Około godziny 10:50 pracownicy udali się na przerwę śniadaniową do kontenera, odległego o około 20 metrów. Po wejściu do kontenera <span class="anon-block">J. W.</span> zasłabł, położył się na krzesłach, z których zsunął się na podłogę. Górnik skalnik <span class="anon-block">A. P.</span> natychmiast przystąpił do udzielania pomocy przodowemu. Wezwał sztygara <span class="anon-block">B.</span>, który o zdarzeniu poinformował <span class="anon-block"> (...)</span>. O godzinie 11:05 <span class="anon-block"> (...)</span> wezwał pogotowie ratunkowe. W tym czasie pracownicy prowadzili akcję resuscytacyjną w wyrobisku, następnie w kolebie, którą wytransportowano <span class="anon-block">J. W.</span> na górną krawędź wyrobiska. Tam reanimowano go aż do przyjazdu karetki pogotowia o godzinie 11:45. Załoga karetki przejęła akcję resuscytacyjną. Zespół ratownictwa medycznego po bezskutecznych działaniach odstąpił od medycznych czynności ratunkowych o 12:04 stwierdzając zgon <span class="anon-block">J. W.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. W.</span> posiadał zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do zatrudnienia na stanowisku „górnik skalnik, operator palnika wrębowego (praca na wysokości pow. 3 m)”, wydane w dniu 03 lipca 2014 r., ważne do 30 czerwca 2016 r.</p>
<p>W okresie 14 dni poprzedzających dzień zgonu wymieniony był zatrudniony w dniach roboczych oraz w sobotę 27 czerwca 2015 r., na I zmianie, w godzinach od 07:00 do 15:00 i nie pracował w godzinach nadliczbowych. <span class="anon-block">J. W.</span> nie przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zgonu.</p>
<p>W protokole sądowo-lekarskich oględzin zewnętrznych zwłok ludzkich z dnia 28 lipca 2015 r. lekarz medycyny sądowej określił, że przypuszczalną przyczyną zgonu były zmiany zewnętrzne w postaci wysokiej temperatury podczas wysiłku fizycznego. Stan ten spowodował najprawdopodobniej zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie jego pracy. Z wykonanego w dniu 26 lipca 2015 r. sprawozdania z badań zawartości alkoholu w płynach ustrojowych – próbki krwi oraz płynu z gałki ocznej – wynika, że u zmarłego nie stwierdzono obecności alkoholu etylowego.</p>
<p>Około godziny 16:30 w dniu zdarzenia wykonano orientacyjny odczyt temperatur powietrza przy pomocy zaokiennego termometru znajdującego się w kontenerze, w którym nastąpiło zdarzenie. Termometr wskazywał w miejscu zacienionym około 32<sup>
<!-- -->o </sup> C, natomiast w miejscu nasłonecznionym na skale poza krawędzią półki + 213/216 m – powyżej 40<sup>
<!-- -->0 </sup>C.</p>
<p>
<em>
<!-- -->D o w ó d: dokumentacja w aktach prokuratury wraz z notatką służbową Okręgowego Urzędu Górniczego we <span class="anon-block">W.</span> z dnia 14 września 2015 r. </em>
</p>
<p>Przed rozpoczęciem pracy <span class="anon-block">J. W.</span> nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Ustaliwszy przebieg zdarzenia z dnia <span class="anon-block">(...)</span> zespół powypadkowy w <span class="anon-block">protokole nr (...)</span> ustalenia i przyczyn wypadku przy pracy stwierdził, że brak jest przyczyny zewnętrznej jak i urazu i nie uznał tego zdarzenia za wypadek przy pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->D o w ó d: w aktach prokuratury, protokół z dnia 25 września 2015 r. </em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. W.</span> wykonywał pracę w wyrobiskach kamieniołomów, w narażeniu na pyły zwłókniające, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym i miejscowym, w narażeniu na hałas, w zmiennych warunkach mikroklimatycznych, w tym wysokiej temperaturze powietrza, w wyrobisku nawet rzędu 50<sup>
<!-- -->0 </sup> C na wysokości, w wyrobiskach skalnych. Wykonany w dniu <span class="anon-block">(...)</span> pomiędzy 13:40 a 15:00 pomiar powietrza wykazał wewnątrz kontenera temperaturę 36<sup>
<!-- -->o </sup>C. W chwili pomiaru kontener stał w cieniu, zaś w czasie zdarzenia był w słońcu.</p>
<p>Na podstawie analizy dostępnej dokumentacji na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa należy przyjąć, że przyczyną nagłego zgonu <span class="anon-block">J. W.</span> była przyczyna zewnętrzna. Przemawia za tym wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w środowisku utrzymującej się wysokiej temperatury powietrza i kiepsko wentylowanego wyrobiska kamieniołomu oraz w pełnym nasłonecznieniu, w zapyleniu, co skutkowało odwodnieniem pracownika, zaburzeniami elektrolitowymi i istotnymi zaburzeniami rytmu pracy serca, a także nałożeniem się objawów udaru cieplnego (bądź wycieńczenia upałem) z utratą przytomności i nagłym zgonem.</p>
<p>Według danych literatury, praca w mikroklimacie gorącym skutkuje utratą od 05 do 1 litra potu na godzinę. Wiąże się to z utratą wody i elektrolitów. Niewystarczająca ich podaż prowadzi do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, a następnie zaburzeń rytmu pracy serca oraz nagłego zgonu. Nałożenie się objawów udaru cieplnego (wycieńczenia upałem) może znacznie przyspieszyć a także pogłębić wystąpienie wyżej wymienionych objawów, co wydaje się obserwowano u <span class="anon-block">J. W.</span>. W przypadku udaru cieplnego dochodzi do zaburzeń mechanizmów ośrodka termoregulacyjnego i na tym tle zaburzeń gospodarki elektrolitowej i odwodnienia organizmu, a następnie do zaburzeń rytmu pracy serca, spadku ciśnienia tętniczego oraz zgonu. Poza tym udar cieplny manifestuje się bólami i zawrotami głowy, osłabieniem, niepokojem, nudnościami, dreszczami, chwiejnym chodem, bełkotliwą mową, przyspieszonym tętnem, utratą przytomności.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. W.</span> nie prezentował wszystkich przytoczonych powyżej objawów udaru cieplnego. Niemniej jednak zgłaszał znaczne osłabienie i brak siły do pracy. Ponieważ objawy miały gwałtowny przebieg, nie można wykluczyć obecności innych. W świetle ustaleń dotyczących zdarzenia, przez cały okres dniówki roboczej <span class="anon-block">J. W.</span> pracował w gorącym mikroklimacie, w nasłonecznionym miejscu pracy, a praca którą wykonywał należała do ciężkiej. Z dokumentacji medycznej wynika, że nie był on leczony przewlekle z powodu schorzeń internistycznych, w szczególności z powodu schorzeń układu oddechowego i układu krążenia. W dniu zdarzenia nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Alkoholu nie pił.</p>
<p>Przeprowadzona sekcja zwłok nie wykazała zmian morfologicznych w zakresie serca, naczyń wieńcowych, w zakresie tętnic, mózgu i CUN i w zakresie narządów miąższowych, które skutkowałyby nagłą śmiercią. Stąd należy przyjąć, że przyczyną nagłego zgonu <span class="anon-block">J. W.</span> było długotrwałe przebywanie i wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze i nasłonecznionym stanowisku, które skutkowały zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej z odwodnieniem, zaburzeniami rytmu pracy serca, spadkiem ciśnienia tętniczego i nagłym zgonem.</p>
<p>
<em>
<!-- -->D o w ó d: opinia, k. 66-68.</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 8)">art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (Dz. U. 2015 r. Nr 167, poz. 1242 j.t.) renta rodzinna z tytułu wypadku przy pracy przysługuje członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Z ustaleń f aktycznych wynika, że zmarły w dniu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">J. W.</span> był ubezpieczonym w rozumieniu zacytowanego wyżej przepisu.</p>
<p>W świetle uzasadnień zaskarżonych decyzji i odpowiedzi na odwołanie jedyną w istocie przyczyną odmowy przyznania prawa do renty rodzinnej jest to, iż zakład pracy w <span class="anon-block">protokole Nr (...)</span> ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy nie uznał zdarzenia z dnia <span class="anon-block">(...)</span> za wypadek przy pracy, ustalając brak jego przyczyny zewnętrznej i urazu. Wskazując na powyższe organ rentowy przytoczył treść art. 22 ust. 1 pkt 2 wymienionej wyżej ustawy wypadkowej. Istota sprawy sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy omawiane zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, spowodowanym przyczyną zewnętrzną. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. Poza przyczyną zewnętrzną, której zaistnienie organ rentowy kwestionuje, nieodzowną przesłanką wypadku przy pracy jest także uraz lub śmierć. Skoro zatem skutkiem zdarzenia z dnia <span class="anon-block">(...)</span> jest śmierć, uzasadnienie odmowy uznania zdarzenie za wypadek przy pracy brakiem urazu jest oczywiście chybione.</p>
<p>Odnosząc powyższe do ustalonych w sprawie faktów należy w przekonaniu Sądu przyjąć, iż wbrew ustaleniom protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zdarzenie z dnia <span class="anon-block">(...)</span> było spowodowane przyczyną zewnętrzną. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, że zmarły w dniu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">J. W.</span> cieszył się dobrym stanem zdrowia, na co wskazuje zebrana dokumentacja medyczna oraz niekwestionowana szczególnie przez organ rentowy, opinia medyczna. Nie był leczony przewlekle z powodu schorzeń internistycznych, w szczególności układów oddechowego i krążenia. W dniu zdarzenia nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Śmiertelny zatem skutek tego zdarzenia nie był wynikiem jakiegokolwiek schorzenia samoistnego. Nie budzi natomiast wątpliwości, że w dniu zdarzenia panowały wyjątkowo niesprzyjające wykonywaniu szczególnie ciężkiej pracy fizycznej, jaką <span class="anon-block">J. W.</span> wykonywał, warunki atmosferyczne. Pracę tę wykonywał bowiem w bardzo wysokiej temperaturze powietrza. Negatywny wpływ tych warunków na organizm został opisany w opinii. W dużym uproszczeniu wynika z niej bowiem, że praca w mikroklimacie gorącym skutkuje utratą wody i elektrolitów, co prowadzi do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, następnie zaburzeń rytmu pracy serca oraz do nagłego zgonu. Zwraca także uwagę ustalenie sekcji zwłok, które nie wykazało zmian morfologicznych w zakresie serca, naczyń wieńcowych, w zakresie tętnic, mózgu i CUN, płuc i w zakresie narządów miąższowych, które skutkowałyby nagłą śmiercią. Zgon <span class="anon-block">J. W.</span> był wynikiem przebywania i wykonywania ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze powietrza i nasłonecznionym stanowisku, stanowiących łącznie przyczynę zewnętrzną. Sąd podziela ustalenia i wnioski jakie wynikają z opinii medycznej, tym bardziej że organ rentowy opinii nie zakwestionował. Podstawę opinii stanowił materiał pozwalający na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia faktów tak co do warunków w jakich <span class="anon-block">J. W.</span> świadczył pracę jak i ich wpływu na przebieg zaistniałego w dniu <span class="anon-block">(...)</span> zdarzenia. W przekonaniu Sądu czynnikiem decydującym była wyjątkowo niesprzyjająca ciężkiej pracy fizycznej jaką <span class="anon-block">J. W.</span> wykonywał bardzo wysoka temperatura, tj. czynnik zewnętrzny. Wbrew zatem ustaleniom wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, nagły zgon podczas i w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności – czego organ rentowy nie kwestionuje – wywołały długotrwałe przebywanie i wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze powietrza i nasłonecznionym miejscu pracy, będące łącznie, przyczyną zewnętrzną. Omawiane zdarzenie jest zatem w przekonaniu Sądu spowodowanym wskazaną wyżej przyczyną zewnętrzną wypadkiem przy pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a>, przy ustalaniu prawa do renty rodzinnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, z uwzględnieniem przepisów ustawy wypadkowej. Na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w odniesieniu do małoletniej <span class="anon-block">A. W.</span> oraz art. 68 ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do studiującej <span class="anon-block">S. W.</span>, obie te wnioskodawczynie są uprawnione do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego. Także wychowująca uprawnioną do renty rodzinnej małoletnią <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">E. W.</span> jest uprawniona do takiego świadczenia na podstawie art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej.</p>
<p>Prawo do renty należało przyznać zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy wypadkowej i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 100;art. 100 ust. 1)">art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> od dnia zgonu <span class="anon-block">J. W.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Jak wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania prawa do renty rodzinnej przesądził fakt, że pracodawca w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy ze względu na stwierdzony brak przyczyny zewnętrznej, nie uznał zdarzenia z dnia <span class="anon-block">(...)</span> za wypadek przy pracy, co w przekonaniu organu rentowego uzasadniało zastosowanie normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 22;art. 22 ust. 1)">art. 22 ust. 1</a> pkt ustawy wypadkowej. Przepis ten stanowi, iż Zakład odmawia przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w przypadku nieuznania zdarzenia w protokole powypadkowym lub w karcie wypadku zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu ustawy. Wykładni tego przepisu dokonał w wyroku z dnia 14 października 2010 r., III AUa 278/10 Sąd Apelacyjny w Łodzi, stwierdzając, że w postępowaniu prowadzonym na skutek odwołania od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, wydanej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 22;art. 22 ust. 1;art. 22 ust. 1 pkt. 1;art. 22 ust. 2)">art. 22 ust. 1 pkt 1 lub 2 i ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (j.t. Dz.U.2009.1322), sąd ubezpieczeń społecznych nie jest uprawniony do dokonywania oceny czy dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że wypadek przy pracy jest instytucją prawa pracy wynikającą ze stosunku pracy i tylko w postępowaniu przeciwko pracodawcy w sprawie z zakresu prawa pracy, a nie przeciwko organowi rentowemu w postępowaniu ubezpieczeniowym pracownik może dochodzić ustalenia danego zdarzenia za wypadek przy pracy, czy też sprostowania protokołu powypadkowego. Postępowanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczenia społecznego, w aspekcie art. 22 ustawy wypadkowej ma na celu, na co wskazuje Sąd Apelacyjny, ustalenie prawidłowości decyzji organu rentowego, nie może jednak służyć do ustaleń faktycznych, które zwalniałyby pracownika-ubezpieczonego od złożenia najistotniejszego dokumentu koniecznego do wystąpienia z wnioskiem o świadczenie z ubezpieczenia społecznego.</p>
<p>Odmienny pogląd wyraził Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., XIU 346/13 wskazał między innymi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest związany treścią protokołu powypadkowego – może odmówić świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w razie stwierdzenia, że protokół powypadkowy lub karta wypadku zawierają stwierdzenia bezpodstawne. Podobnie nie jest związany prawomocnym wyrokiem sądu wydanym w sprawie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą o ustalenie zdarzenia za wypadek przy pracy, wydanie (sprostowanie protokołu powypadkowego). Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a> wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sąd Rejonowy wyraził przekonanie, że odsyłanie w tej sytuacji ubezpieczonego na drogę postępowania sądowego przeciwko pracodawcy jest niecelowe. W razie nieprzedstawienia karty wypadku bądź nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy przez pracodawcę organ rentowy nie jest uprawniony do czynienia w tej kwestii ustaleń faktycznych, choćby ze względu na ograniczenia dowodowe tego organu. Dopiero złożenie odwołania do sądu otwiera fazę postępowania dowodowego. Na etapie postępowania apelacyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego wykładni art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej dokonał w uchwale z dnia 11 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy wskazując, że w postępowaniu prowadzonym na skutek odwołania od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego wydanej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, sąd ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do dokonywania oceny, czy dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Przyjęcie powyższego stanowiska mimo iż pomniejsza znaczenie protokołu powypadkowego w postępowaniu o świadczenia z ustawy wypadkowej, nie neguje potrzeby uzyskania tego dokumentu ani nie podważa dotychczasowej, przywołanej w uchwale, linii orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego istnienia interesu prawnego pracownika w ustaleniu, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Podobnie jak dotychczas, realizacja uprawnienia pracownika – ubezpieczonego do uzyskania świadczenia wypadkowego w sytuacji braku protokołu powypadkowego wydanego przez pracodawcę może zatem następować, według wyboru pracownika, bezpośrednio przed sądem ubezpieczeń społecznych w drodze odwołania od decyzji organu rentowego, wydanej w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej, bądź dwuetapowo – w skierowanym przeciwko pracodawcy postępowaniu przed sądem pracy o ustalenie wypadku przy pracy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, który to wyrok w dalszej kolejności miałby służyć jako podstawa rozpoznania wniosku o świadczenie, skierowanego do organu rentowego i umożliwić uzyskanie decyzji pozytywnej bez potrzeby wnoszenia odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych. Przy czym wybór przez pracownika sposobu realizacji celu w postaci uzyskania świadczenia przewidzianego ustawa wypadkową winien odbywać się ze świadomością brak u związania organu rentowego i sądu ubezpieczeń społecznych w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego treścią wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych ustalającego wypadek przy pracy, z drugiej analogicznym brakiem związania sądu pracy wyrokiem sądu ubezpieczeń społecznych przyznającym świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego, w przypadku kierowania przeciwko pracodawcy dalszych roszczeń przez pracownika, a to wobec treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a> Uwzględniając argumenty zawarte w uzasadnieniach wskazanych wyżej wyroku Sądu Rejonowego i uchwały Sądu Najwyższego, Sąd w pełni podziela wynikające z tych argumentów wnioski. Nie podziela natomiast stanowiska jakie wyraził we wskazanym wyżej orzeczeniu Sąd Apelacyjny w Łodzi, którego uzasadnienie nie uwzględnia istotnych okoliczności, wskazanych w orzeczeniach Sądów Rejonowego i Najwyższego.</p>
<p>Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> uwzględniając uzasadnione odwołanie, zmienił zaskarżone decyzje i orzekł co do istoty sprawy.</p>
<p>O kosztach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> i § 9 ust. 2 rozporządzenia .Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).</p>
</div>