IX P 216/15
Sądy powszechne2016-12-13
Sygnatura
IX P 216/15
Data orzeczenia
2016-12-13
Rodzaj
REASONS
Treść orzeczenia
<p>sygn. akt <strong>
<!-- -->P 216/15 </strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">P. S.</span>, po ostatecznym sprecyzowaniu żądania i stanowiska procesowego, domagał się zasądzenia na swoją rzecz od <span class="anon-block"> Banku (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 27 238,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5 lutego 2015 r. (dnia wniesienia pozwu) tytułem odprawy pieniężnej należnej mu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ()">ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a> (Dz. U. z 2003r., Nr 90, poz. 844 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, iż zakończenie z nim stosunku pracy nastąpiło wyłącznie z przyczyn dotyczących pracodawcy, tj. z uwagi na likwidację jego stanowiska pracy w ramach likwidacji całego Oddziału pozwanego Banku przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Zaznaczył również, że zamiar wypowiedzenia stosunku pracy nie został skonsultowany z organizacją związkową. Jednocześnie wskazał, że nie odwołuje się od dokonanego w dniu 29 stycznia 2015 r. wypowiedzenia umowy o pracę. Zawnioskował o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>
<span class="anon-block"> Bank (...) spółka akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana podkreśliła, że u podstaw wypowiedzenia legły przyczyny prawdziwe, zaś nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy <span class="anon-block">P. S.</span> w dniu 11 sierpnia 2015 r. uprawniała pracodawcę do natychmiastowego zakończenia stosunku pracy. Zarzuty stawiane <span class="anon-block">P. S.</span> miały charakter powtarzalny. Zaprzeczyła, aby rzeczywistą przyczyną rozwiązania stosunku pracy miała być likwidacja oddziału, w którym <span class="anon-block">P. S.</span> był zatrudniony. Sama zbieżność czasu między zwolnieniami a wypowiedzeniem powodowi umowy nie może prowadzić do wniosku, że w rzeczywistości rozwiązanie stosunku pracy miało na celu obejście przepisów o zwolnieniach grupowych. Zaznaczyła, że nawet ustalenie, że jedną z przyczyn wypowiedzenia była planowana likwidacja (czemu pozwana zaprzecza), to przy uznaniu realności i zasadności chociażby jednej z przyczyn wskazanych w wypowiedzeniu, uniemożliwia to wypłatę odprawy, gdyż przyczyna niedotycząca pracownika nie stanowiłaby w takim wypadku wyłącznej podstawy wypowiedzenia stosunku pracy. Co do zarzutu braku konsultacji związkowej, pozwana wskazała, iż <span class="anon-block">P. S.</span> nie korzystał z ochrony związkowej. Zakwestionowała również wysokość dochodzonej odprawy.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">P. S.</span> został zatrudniony w <span class="anon-block"> Banku (...) spółce akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 1 stycznia 2013 r. na podstawie umowy o pracę. Od dnia 1 maja 2014 r. strony łączyła umowa o pracę na czas nieokreślony. W ostatnim okresie zatrudnienia zajmował stanowisko doradcy klienta bankowości detalicznej, a miejscem jego świadczenia pracy był Oddział Banku przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne </em>
</strong>
</p>
<p>W dniach od 11 do 14 sierpnia 2014 r. <span class="anon-block">P. S.</span> był nieobecny w pracy. O nieobecności powiadomił przedłożoną <span class="anon-block">M. G. (1)</span> w dniu 13 sierpnia 2014 r. drogą smsową. Dostarczył zaświadczenie o niezdolności do pracy za okres od 12 do 14 sierpnia 2014 r.</p>
<p>Regulamin Pracy obowiązujący u pozwanej przewiduje, że nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy stanowi rażące naruszenie podstawowych obowiązków pracownika.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. S.</span> w złożonych wyjaśnieniach nie zakwestionował zarzutów co do braku usprawiedliwienia nieobecności w dniu 11 sierpnia 2014 r., powołując się jedynie na stan zdrowia, który „zmusił go do zaniechania”.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód: </em>
</strong>
<em>
<!-- -->wiadomości e-mail z dnia 27.08.2014 r. k. 180, zaświadczenie lekarskie <span class="anon-block"> (...)</span> k. 181,wniosek o udzielenie kary porządkowej k. 182, zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., zeznania świadka <span class="anon-block">M. G. (1)</span> k. 348-351, Regulamin Pracy k. 127</em>
</p>
<p>W dniu 29 sierpnia 2014 r. <span class="anon-block">P. S.</span> otrzymał karę porządkową nagany za naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, polegające na nieusprawiedliwionym niestawieniu się w pracy w dniu 11 sierpnia 2014 r., które to działanie naruszyło Regulamin Pracy <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> ( Rozdział 4 pkt 4.3. Obecność w pracy i punktualność). W treści kary porządkowej zawarto informację, że w przypadku powtórzenia się tego rodzaju naruszenia zasad postępowania zostaną podjęte dalsze kroki dyscyplinarne.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. S.</span> nie składał sprzeciwu od ww. kary nagany.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne </em>
</strong>
</p>
<p>Procedury dotyczące przechowywania dokumentów oraz danych osobowych w pozwanym Banku są bardzo sformalizowane i regulowane licznymi aktami o charakterze wewnętrznieobowiązującym (m.in. są to <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">Z.</span> Ochrony Danych Osobowych w <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span>, Regulamin Pracy <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span>). <span class="anon-block">P. S.</span> był zapoznany z tymi procedurami.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., Regulamin Pracy k. 127, <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> k. 128-179, <span class="anon-block">Z.</span> postępowania pracowników <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> k. 196-232, <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> k. 233-280</em>
</p>
<p>W kwietniu 2014 r. kontrola pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span> wykazała, że <span class="anon-block">P. S.</span> przechowuje w biurku dwa numery PESEL klientów. Ponadto, w trakcie kontroli w październiku 2014 r., w jego szafce znaleziono pięć podpisanych przez klientów aplikacji kredytowych, które powinny znajdować się w sejfie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód: </em>
</strong>
<em>
<!-- -->wiadomości e-mail z dnia 30.04.2014 r. k. 188, raport z wykonanej kontroli <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">P.</span> k. 189, wiadomości e-mail z dnia 08.10.2014 r. k. 190-191, zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., zeznania świadka <span class="anon-block">M. M.</span> k. 390-392</em>
</p>
<p>W listopadzie 2014 r. przeprowadzona kontrola wobec <span class="anon-block">P. S.</span> wykazała, że przechowuje on na dysku komputera scany dokumentów (dowód osobisty i zaświadczenie o zarobkach) klientów banku. <span class="anon-block">P. S.</span> w złożonych wyjaśnieniach nie zakwestionował zarzutów, powołując się na kwestie związane z powrotem z urlopu i pośpiechem przy wykonywaniu czynności pracowniczych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> wiadomości e-mail z dnia 26.11.2015 r. k. 183-184, wniosek o udzielenie kary porządkowej k. 186-187, zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., zeznania świadka <span class="anon-block">M. G. (1)</span> k. 348-351</em>
</p>
<p>W dniu 28 listopada 2014 r. <span class="anon-block">P. S.</span> otrzymał karę porządkową nagany za naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy polegające na zapisaniu i przechowywaniu danych osobowych klientów, bez związku z bieżącą pracą. Powyższe działanie, stwierdzone w dniu 14 listopada 2014 r., stanowi naruszenie postanowień zawartych w <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>; <span class="anon-block">Z.</span> Ochrony Danych Osobowych w <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span>, Regulaminie Pracy <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> oraz naruszenie kluczowych zadań określonych w obowiązującym Zakresie czynności. Zachowanie to generowało ryzyko nieprawidłowości, naraziło na szwank wizerunek i reputacje Banku, a w konsekwencji mogło skutkować sytuacjami reklamacyjnymi i narazić Bank na starty finansowe.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. S.</span> nie składał sprzeciwu od ww. kary nagany.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne </em>
</strong>
</p>
<p>Po udzieleniu drugiej kary nagany regionalny dyrektor sprzedaży <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> zaproponował <span class="anon-block">P. S.</span>, aby ten sam wypowiedział umowę o pracę.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> przesłuchanie powoda <span class="anon-block">P. S.</span> k. 310, k. 392-394</em>
</p>
<p>W dniu 29 stycznia 2015 r. <span class="anon-block">P. S.</span> otrzymał oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia z uwagi na utratę zaufania, spowodowaną brakiem oczekiwanej przez pracodawcę staranności i dbałości w przestrzeganiu ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy poprzez:</p>
<p>- nieusprawiedliwione niestawienie się w dniu 11 sierpnia 2014 r. w miejscu pracy,</p>
<p>- zapisanie i przechowywanie danych osobowych klientów Banku, niezwiązanych z bieżącą pracą.</p>
<p>Wskazano, że powyższe nieprawidłowości zostały potwierdzone nałożonymi karami porządkowymi w formie nagan wręczonymi w dniu 29 sierpnia 2014 r. za naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy poprzez nieusprawiedliwione niestawienie się w pracy w dniu 11 sierpnia 2014 r., które to działanie naruszyło Regulamin Pracy <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> (Rozdział 4 pkt 4.3.) i skutkowało zaburzeniem pracy oddziału oraz koniecznością pracy pozostałych pracowników w godzinach nadliczbowych; w dniu 28 listopada 2014 r. za naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy poprzez przechowywaniu na dysku komputera służbowego danych osobowych klientów zawartych w scanie dowodu osobistego oraz w scanie zaświadczenia o zarobkach, co stanowiło naruszenie <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> oraz <span class="anon-block">Z.</span> Ochrony Danych Osobowych w <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> oraz naraziło na szwank wizerunek i reputacje Banku, a w konsekwencji mogło skutkować sytuacjami reklamacyjnymi i narazić Bank na starty finansowe.</p>
<p>Podano, że powyższe okoliczności oraz inne naruszenie porządku i organizacji pracy (nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy w dniu 15 lipca 2014 r.; naruszenia <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> informacji stwierdzone 9 kwietnia 2014 r. oraz 8 października 2014 r.), powodują utratę zaufania pracodawcy co do prawidłowej realizacji założonych standardów jakości obsługi klientów Banku i prawidłowego wykonywania powierzonych obowiązków, a przez to uniemożliwiają dalsze zatrudnienie na zajmowanym stanowisku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne</em>
</strong>
</p>
<p>Procedura wypowiadania <span class="anon-block">P. S.</span> umowy o pracę została wdrożona już pod koniec listopada 2014 r., po udzieleniu mu drugiej kary nagany. Proces ten przedłużył się z uwagi na okres urlopowy pracowników biura relacji pracowniczych spółki (jednego biura kadr na całą spółkę), okres świąteczny i z uwagi na prowadzone konsultacje co do zasadności wypowiedzenia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., zeznania świadka <span class="anon-block">M. G. (1)</span> k. 348-351</em>
</p>
<p>Przed dokonanym wypowiedzeniem, pracodawca w grudniu 2014 r. zwrócił się do działających w spółce organizacji związkowych z zapytaniem czy <span class="anon-block">P. S.</span> korzysta z ochrony związkowej i otrzymał odpowiedź negatywną.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> wiadomości e-mail z dnia 02.12.2014 r., 04.12.2014 r., z dnia 05.12.2014 r. k. 192-195</em>
</p>
<p>Pogłoski o planach zamknięcia placówki przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> pojawiały się już wcześniej, nawet od 2013 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., zeznania świadka <span class="anon-block">D. L.</span> k. 345-347, zeznania świadka <span class="anon-block">M. G. (1)</span> k. 348-351, zeznania świadka <span class="anon-block">K. S.</span> k. 368-371, zeznania świadka <span class="anon-block">M. M.</span> k. 390-392</em>
</p>
<p>Pracownicy oddziału zostali powiadomieni o likwidacji tej placówki w dniu 29 stycznia 2015 r. W styczniu 2015 r. do oddziału dotarła oficjalna informacja w tej kwestii. Jednocześnie zostali poinformowani o zwolnieniu <span class="anon-block">P. S.</span>. Spotkanie odbyło się już bez udziału <span class="anon-block">P. S.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód: </em>
</strong>
<em>
<!-- -->przesłuchanie powoda <span class="anon-block">P. S.</span> k. 310-310v., zeznania świadka <span class="anon-block">D. L.</span> k. 345-347, zeznania świadka <span class="anon-block">K. S.</span> k. 368-371</em>
</p>
<p>Pracownicy oddziału zostali poproszeni o nieinformowanie klientów o planowanej likwidacji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód: </em>
</strong>
<em>
<!-- -->zeznania świadka <span class="anon-block">K. S.</span> k. 368-371</em>
</p>
<p>Placówka przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> została zamknięta w lipcu 2015 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne </em>
</strong>
</p>
<p>Gdyby placówka ta nie została zlikwidowana, <span class="anon-block">P. S.</span> również otrzymałby wypowiedzenie.</p>
<p>Na miejsce <span class="anon-block">P. S.</span> nie została zatrudniona nowa osoba, gdyż wobec informacji o likwidacji oddziału, w lutym 2015 r. zmieniono model działania placówki i nie było potrzeby zatrudnienia dodatkowej osoby.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., zeznania świadka <span class="anon-block">M. G. (1)</span> k. 348-351</em>
</p>
<p>Spośród sześciu zatrudnionych w zlikwidowanej placówce pracowników, tylko jeden jest nadal zatrudniony. <span class="anon-block">J. M.</span> została przeniesiona do oddziału przy <span class="anon-block">pl. (...)</span> i otrzymała wypowiedzenie zmieniające w zakresie stanowiska pracy. Z dyrektorem placówki <span class="anon-block">K. S.</span> i pracownicami kas <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">B. S.</span> oraz doradcą <span class="anon-block">D. L.</span> rozwiązano umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia z przyczyn niedotyczących pracownika i wypłacono odprawy zgodnie z Zakładowym Układem Zbiorowym dla pracowników <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span>, który w § 15 punkcie 1 przewiduje, że pracownicy, z którymi rozwiązana zostanie umowa o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników otrzymają odprawy pieniężne wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ()">ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a>, w wysokości dwukrotnie wyższej od przysługującej im z mocy tej ustawy, jednak nieprzekraczającej 15-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (bez wypłat z zysku) w czwartym kwartale poprzedniego roku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- --> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.06.2002 r. k. 17-74, zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> k. 310-312v., przesłuchanie powoda <span class="anon-block">P. S.</span> k. 310-310v., zeznania świadka <span class="anon-block">D. L.</span> k. 345-347, zeznania świadka <span class="anon-block">M. G. (1)</span> k. 348-351</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo okazało się niezasadne.</p>
<p>Przedmiotem sporu między stronami było prawo do nabycia przez powoda odprawy na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> pkt w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a> (Dz. U. z 2003r., Nr 90, poz. 844 ze zm.).</p>
<p>Przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, iż pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat. Z art. 10 ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, że przepisy art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczącyh pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1 (zwolnienia indywidualne).</p>
<p>Prawo do odprawy na podstawie cytowanego wyżej przepisu w przypadku zwolnienia indywidualnego powstaje gdy, <span class="underline">
<!-- -->wyłącznym</span> powodem uzasadniającym wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron są przyczyny niedotyczące pracownika.</p>
<p>Takie stanowisko prezentuje także Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 10 października 1990 r. (I PR 319/90, OSNC 1992/11/204) stwierdził, iż sformułowanie zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900040019" title="Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw</a> (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), że przyczyny wymienione w art. 1 ust. 1 tej ustawy "stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy" należy rozumieć jako sytuację, w której bez zaistnienia tych przyczyn nie zostałaby podjęta przez kierownika zakładu pracy indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika. Stanowisko to jest aktualne również pod rządami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ()">ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a>, a to wobec analogicznego brzmienia tych aktów prawnych w zakresie przesłanek nabycia prawa do odprawy w przypadku zwolnień indywidualnych. W wyroku z dnia 25 stycznia 2005r. (I PK 139/04, OSNP 2005/17/264) stwierdzono, że przepisy przedmiotowej ustawy (z dnia 13 marca 2003r.) mają zastosowanie, gdy okoliczności dotyczące zakładu pracy są przyczyną rozwiązania stosunku pracy, w tym znaczeniu, że w razie ich braku nie podjęto by decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z innych przyczyn, leżących po stronie pracownika, co dotyczy zarówno zwolnień grupowych, jak i indywidualnych.</p>
<p>Powód podnosił, iż jedyną i rzeczywistą przyczyną zakończenia z nim stosunku pracy jest likwidacja jego stanowiska pracy, co wiązał z likwidacją całego oddziału, w którym świadczył pracę. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższego faktu spoczywał na powodzie, zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu przewidzianą w przepisach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">232 k.p.c.</a>). Wymaga bowiem podkreślenia, iż w postępowaniu z odwołania pracownika od dokonanego wobec niego wypowiedzenia ciężar wykazania prawdziwości i zasadności przyczyn wypowiedzenia spoczywa na pracodawcy. Powód, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, nie odwołał się od wypowiedzenia z dnia 29 stycznia 2015 r., nie zakwestionował więc zawartych w nim przyczyn, co skutkuje przyjęciem, że są one prawdziwe i zasadne. W postępowaniu o odprawę ciężar dowodu spoczywa zaś na stronie powodowej, która ma obowiązek wykazania podnoszonych w postępowaniu twierdzeń<em>
<!-- -->.</em> W toku posiedzenia wyjaśniającego powód (jego zawodowy pełnomocnik) wyraźnie sprecyzował żądanie i twierdzenia pozwu domagając się uznania likwidacji za jedyną rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia, a także wskazując, iż nie odwołuje się od samego wypowiedzenia umowy o pracę.</p>
<p>Stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała. Podstawę ustaleń stanowiły również zeznania świadków <span class="anon-block">M. Z. (1)</span>, <span class="anon-block">D. L.</span>, <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">M. M.</span>, które były zbieżne co do czasu przeprowadzenia likwidacji placówki przy <span class="anon-block">Al. (...)</span>, momentu uzyskania wiarygodnej informacji o likwidacji i powiadomienia o tym pracowników oddziałów. Zeznania świadków <span class="anon-block">M. Z. (1)</span>, <span class="anon-block">M. M.</span> i <span class="anon-block">M. G. (1)</span> odnosiły się również do przyczyn wypowiedzenia, potwierdzając ich zaistnienie, wagę i powtarzalność zarzucanych powodowi zachowań, jak również, co istotne, świadkowie ci wskazali na moment zainicjowania procedury w przedmiocie zwolnienia powoda. <span class="anon-block">K. S.</span> została przełożoną powoda dopiero w grudniu 2014 r. i z tego względu nie miała wiedzy o sposobie świadczenia przez niego pracy przed zainicjowaniem procedury w przedmiocie jego zwolnienia.</p>
<p>Jak przyjął Sąd Najwyższy w nadal aktualnym wyroku z dnia 10 października 1990r., I PR 319/90 (OSNC 1992/11/204) wydanym podczas obowiązywania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900040019" title="Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ()">ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy</a> oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) zawarte w art. 10 ust. 1 tej ustawy sformułowanie, że przyczyny wymienione w art. 1 ust. 1 tej ustawy „stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy” należy rozumieć sytuację, w której bez zaistnienia tych przyczyn (zmniejszenia zatrudnienia ze względów ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi) nie zostałaby podjęta przez kierownika zakładu pracy indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika. Oprócz tych przyczyn mogą więc występować inne jeszcze okoliczności wpływające na rozwiązanie umowy o pracę z konkretnym pracownikiem (np. niewłaściwe wykonywanie obowiązków pracowniczych, naruszenie dyscypliny pracy czy długotrwała, usprawiedliwiona nieobecność w pracy), które jednak same w sobie – bez występowania przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy – nie doprowadziłyby do podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy.</p>
<p>Świadkowie <span class="anon-block">M. Z.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span> zeznali, że likwidacja nie miała związku z zakończeniem stosunku pracy z powodem. Potwierdzona wiedza na temat likwidacji oddziału, w którym pracował powód pojawiła się dopiero pod koniec stycznia 2015r., zaś we wcześniejszym czasie (od kilku lat) pojawiały się tylko plotki o likwidacji. Ww. świadkowie zeznali, że procedura dotycząca wypowiedzenia umowy powoda została wszczęta zaraz po drugim ukaraniu powoda naganą (a więc już w listopadzie 2014 r.) i miało to związek z ukaraniem powoda dwoma karami nagany. W tym momencie likwidacja placówki nie była jeszcze pewna. Dodatkowo za wolą rozwiązania umowy z powodem właśnie z przyczyn wskazanych w karach nagany przemawia fakt, iż <span class="anon-block">M. Z.</span> zaproponował powodowi rozwiązanie umowy już w dniu wręczenia mu drugiej nagany. Dwa miesiące, które upłynęły od momentu drugiego ukarania do wypowiedzenia nie są długim okresem, a świadkowie dodatkowo wskazali, że to wydłużenie spowodowane było nieobecnościami urlopowymi pracowników kadr i czasem świątecznym, a także konsultacją związkową. Choć decyzja o likwidacji oddziału zbiegła się z wypowiedzeniem umowy powoda, to brak dowodów, że to likwidacja była wyłączną przyczyną zakończenia umowy. Przeciwnie, z zeznań świadków wynika, że gdyby nie było likwidacji, to powód i tak zostałby zwolniony z uwagi na powtarzające się naruszenia dyscypliny pracy. Należy zauważyć, że w odniesieniu do zwalnianych pracowników zamykanego Oddziału pozwany Bank wypłacił odprawy, co świadczy o tym, że nie unikał ich wypłaty, więc nie ma podstaw do przyjęcia, by takim motywem się kierował w tym przypadku.</p>
<p>W niniejszym stanie faktycznym powodowi przedłożono wypowiedzenie, które nie zostało przez niego zakwestionowane. Co więcej, złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu zostało poprzedzone udzieleniem powodowi dwóch kar porządkowych, z powodów jednakowych jak podstawa wypowiedzenia. Od tychże kar porządkowych powód również się nie odwoływał, a jego wyjaśnienia odnośnie stawianych mu zarzutów stanowią de facto potwierdzenie ich wystąpienia. Brak wniesienia odwołania co do wypowiedzenia czyni aktualnie niecelowym przywoływanie argumentów o bezzasadności przyczyn wypowiedzenia (bagatelizowanie przyczyn, twierdzenia o urlopie na żądanie w dniu 11 sierpnia 2014 r.) <span class="anon-block">P. S.</span> zaakceptował wskazane w wypowiedzeniu przyczyny, co pozwala na uznanie ich za prawdziwe. Również świadek <span class="anon-block">M. Z.</span> opisał zdarzenia będące podstawą wypowiedzenia, dodatkowo znajduje to potwierdzenie w dowodach z dokumentów (wiadomościach mailowych, wyjaśnieniach powodach złożonych przed udzieleniem kar nagany). <span class="anon-block">D. L.</span> wskazała zaś, że „powód został zwolniony z powodu braku zaufania” (k.345).</p>
<p>Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż nie ma podstaw, aby stwierdzić, że powód został zwolniony z wyłącznej przyczyny niedotyczącej pracowników, a w związku z tym nie można zastosować w niniejszej sprawie art. 10 ustawy. Powodowi została wypowiedziana umowa o pracę wyłącznie z przyczyn dotyczących powoda, które zostały wymienione wyżej.</p>
<p>W przypadku zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników w trybie indywidualnym na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r., odprawa pieniężna w wysokości przewidzianej w art. 8 ust. 1 tej ustawy przysługuje tylko wówczas, gdy przyczyny niedotyczące pracownika stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2000 r., I PKN 499/99 (OSNAPiUS 2001 nr 12, poz. 407) wskazanie fikcyjnej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi w rzeczywistości zwolnionemu z przyczyn dotyczących pracodawcy (odpowiednio - niedotyczących pracownika) nie pozbawia pracownika prawa do odprawy pieniężnej przysługującej pracownikom zwolnionym z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy (odpowiednio - niedotyczących pracownika). Sąd Najwyższy podkreślił, iż w przypadku prawa do odprawy obowiązuje podstawowy warunek, że wskazana przez pracodawcę przyczyna dotycząca pracownika była fikcyjna (pozorna), a rzeczywistą - i to wyłączną - przyczynę stanowiły okoliczności niedotyczące pracownika.</p>
<p>W niniejszej sprawie powód nie wykazał, aby prawdziwą i wyłączną przyczyną wypowiedzenia mu umowy o pracę była likwidacja jego stanowiska w związku z likwidacją placówki bankowej, co skutkowało oddaleniem powództwa o odprawę.</p>
<p>Marginalnie można zaznaczyć, że pracodawca dokonując wypowiedzenia nie naruszył przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 38)">art. 38 k.p.</a>, zgodnie z którym o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową. W piśmie powinna być podana przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy. Pozwany zwrócił się do organizacji związkowych, uzyskując odpowiedź, że powód nie jest ich członkiem.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparto na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W niniejszej sprawie powód reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, którego minimalne wynagrodzenie, w związku z przedmiotem sprawy, wynosi 1800 zł (§ 6 ust. pkt 5 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz.U.2014.1025 j.t.). Rozporządzenie to znajduje zastosowanie w sprawie wobec wytoczenia powództwa w lutym 2015 r., a więc przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 29 lipca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. poz. 1079). Rozporządzenie to weszło bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.</p>
<p>Z:</p>
<p>1.
<span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>2.
<span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>3.
<span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>4.
<span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>13.12.2016r.</p>
</div>