VI Ka 1099/16

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt VI Ka 1099/16</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia<strong> <!-- --> 16 grudnia 2016</strong> r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Dariusz Prażmowski</p> <p>Protokolant Barbara Szkabarnicka</p> <p>przy udziale Krystyny Marchewki</p> <p>Prokuratora Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. K. (1)</span> zd. <span class="anon-block">G.</span> </strong> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>córki <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">A.</span> </p> <p>oskarżonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach</p> <p>z dnia 14 lipca 2016 r. sygnatura akt III K 405/15</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 1)">art. 636 § 1 kpk</a> </p> <p>1.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,</p> <p>2.  zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych i wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 420 (czterysta dwadzieścia) złotych.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. III K 405/15 orzekał w sprawie oskarżonej <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. K. (1)</span> </strong>.</p> <p>Apelację od wyroku złożyła obrońca oskarżonej, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, iż:</p> <p>- kondycja gospodarcza i finansowa „<span class="anon-block">(...)</span>” w chwili dokonania zlecenia pokrzywdzonemu była zła, podczas gdy w dniu 8 kwietnia 2011 r. kondycja finansowa oskarżonej prowadzącej działalność gospodarczą „<span class="anon-block">(...)</span>” była jeszcze dobra i w miarę stabilna,</p> <p>- składając w dniu 8 kwietnia 2011 r. zlecenie, oskarżona nie miała zamiaru dokonania zapłaty za zleconą i wykonaną na jej rzecz usługę i działała z zamiarem doprowadzenia pokrzywdzonego <span class="anon-block">M. K. (2)</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, podczas gdy w momencie zawierania umowy oskarżona zamierzała wywiązać się z zawartej umowy, w szczególności w samym momencie zlecenie usługi nie działała z zamiarem doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, bowiem umowa zawarta była w ramach prowadzonej przez nią działalności, nie różniła się niczym od pozostałych zobowiązań, z których się wywiązała, zaś jej sytuacja finansowa na ten moment była w miarę stabilna.</p> <p>2.  obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, przez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, dokonaną bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, tj. ocenę dowodów z akt sprawy XII GU 100/11, w tym wniosku o ogłoszenie upadłości, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, opinii biegłego sądowego, co z kolei doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych odnośnie kondycji finansowej firmy oskarżonej w dniu 8 kwietnia 2011 r. oraz jej zamiaru w momencie składania zlecenia pokrzywdzonemu.</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonej, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <em> <!-- --> Sąd Okręgowy stwierdził co następuje:</em> </p> <p>Wywiedziona apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego materiał dowodowy zasadnie został oceniony przez Sąd Rejonowy jako pozwalający na przyjęcie, iż oskarżona dopuściła się przypisanego jej czynu.</p> <p>Ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów i nie wykazuje błędów logicznych. Zaznaczyć przy tym należy, iż swobodna ocena dowodów jest jedną z naczelnych zasad prawa procesowego, u podstaw której leży zasada prawdy materialnej, a swobodna ocena dowodów nakazuje, aby Sąd oceniał znaczenie, moc i wiarygodność materiału dowodowego w sprawie na postawie wewnętrznego przekonania z uwzględnieniem wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Prawem bowiem oskarżonego jest złożenie w sprawie takich wyjaśnień, jakie uznaje za najbardziej korzystne z punktu widzenia swojej obrony. Tak długo jednak oskarżony może skutecznie w ten sposób realizować swoje uprawnienia procesowe, a Sąd zobowiązany interpretować wątpliwości na jego korzyść, jak długo oskarżony nie popadnie w sprzeczność z obiektywnie ustalonymi w oparciu o przeprowadzone dowody faktami, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego.</p> <p>Wskazać należy, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku byłby słuszny jedynie wtedy, gdyby Sąd I instancji oparł wyrok swój na faktach nie znajdujących potwierdzenia w wynikach przeprowadzonego postępowania dowodowego albo też z prawidłowo ustalonych faktów tych wyprowadziłby wnioski niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy lub doświadczenia życiowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku obejmuje bowiem grupę zarzutów oderwanych od wszelkich rozważań prawnych.</p> <p>Godzi się w tym miejscu przypomnieć, że zasada tłumaczenia wątpliwości na korzyść oskarżonego nie polega na obowiązku automatycznego wyboru najkorzystniejszej wersji wynikającej z wyjaśnień i zeznań o niejednakowej treści. Nie jest sprzeczny z tą zasadą wybór wersji mniej korzystnej, jeżeli w przeciwieństwie do korzystniejszej, właśnie ona pasuje do obrazu zdarzenia jako logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym dopełnienie (<em> <!-- -->wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 1976 r., sygnatura akt III Kr 86/76; OSN GP z. 2 z 1977 r., poz. 16</em>). Sąd wyrokujący może bowiem dać wiarę jednej grupie dowodów, nawet odmawiając wiarygodności innym dowodom, jeżeli tylko ostatecznie swoje stanowisko właściwie umotywował (<em> <!-- -->tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 1998r. sygnatura akt III KKN 407/96; Prok. i Pr. 1998/11-12/10</em>). Zważyć bowiem należy, iż swobodna ocena dowodów jako jedna z zasad prawa procesowego wyrażona w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> nakazuje, aby Sąd oceniał znaczenie, moc i wiarygodność materiału dowodowego w sprawie na postawie wewnętrznego przekonania z uwzględnieniem jednakowoż wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego.</p> <p>Nadmienić także należy, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku nie może sprowadzać się do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego (<em> <!-- -->tak wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 1975 r., sygn. I KR 197/74 - OSNKW 1975/5/58; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 1995 r., sygn. II AKr 182/95 - Prok. i Pr. 1996/2-3/24; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 1992 r., sygn. II AKr 116/92 - KZS 1992/3-9/129</em>).</p> <p>W realiach niniejszej sprawy konfrontując ustalenia faktycznie z przeprowadzonymi dowodami trzeba stwierdzić, że dokonana przez Sąd I instancji rekonstrukcja zdarzeń i okoliczności przestępstw nie wykazuje błędów i jest zgodna z przeprowadzonymi dowodami, którym Sąd dał wiarę i na których rozważania swe oparł.</p> <p>Wywody apelacji stanowią w istocie polemikę ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku i pomijają także w części treść wyjaśnień oskarżonej, która przecież wskazała w wyjaśnieniach, iż od stycznia 2011 r. zaczęło się dziać w firmie gorzej, bo <span class="anon-block"> firma (...)</span> ograniczyła liczbę zleceń (karta 205). Taka ocena kondycji finansowej firmy, uczyniona przez samą oskarżoną, stoi w sprzeczności z wywodami apelacji. Tą ocenę potwierdza zresztą fakt, iż na początku 2011 r. oskarżona zaciągnęła dwa kredyty na bieżącą działalność firmy w łącznej kwocie 130000 złotych, stąd zasadne jest stwierdzenie, iż skoro potrzebowała w tym czasie firma oskarżonej dodatkowych sum pieniędzy (nie związanych z planowanym rozwojem, bo o tym oskarżona nie mówi) to i w tym czasie nie mogła sama oskarżona oceniać kondycji finansowej swojej firmy jako dobrej czy stabilnej.</p> <p>Ponadto prawidłowo Sąd ustalił, że na dzień złożenia zamówienia pokrzywdzonemu <span class="anon-block">M. K. (2)</span> <span class="anon-block">M. K. (1)</span> posiadała w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu zadeklarowanych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Sytuacja finansowa <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. <span class="anon-block"> (...)</span>” już od początku 2011 r. była niestabilna, skoro oskarżona w styczniu 2011 r. osiągnęła - stratę w wysokości 21.140,08 złotych, w miesiącach lutym i marcu dochód, ale w kwietniu 2011 r. ponownie stratę w wysokości 7.718,14 złotych. Nie jest zatem tak że strata w działalności gospodarczej pojawiła się nagle po kwietniu 2011 r., czyli dacie złożenia zamówienia pokrzywdzonemu <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. Ponadto podkreślenia wymaga, że oskarżona w wyjaśnieniach potwierdziła także, iż opóźnienia w płaceniu należności w jej firmie były od kilku lat, bowiem sama też dostawała należności z opóźnieniem, a praktycznie wszyscy kontrahenci płacili z opóźnieniem - „cały czas firma prosperowała z bieżących zleceń, których w pewnym momencie zabrakło. Ja zobowiązania chciałam pokryć z przyszłych zleceń, które miałam uzyskać. Według mnie te zlecenia były pewne, bo tak funkcjonowałam od lat.” (karta 205 verte).</p> <p>Analizując wyjaśnienia oskarżonej należy zatem zauważyć, iż oskarżona sama uzależniała płatność od uzyskania należności od innych kontrahentów. Taka sytuacja oczywiście może się zdarzyć w trakcie prowadzenia firmy, jednakże w żadnym razie nie powinien być to stały model działalności gospodarczej, bowiem oznacza brak bieżącej płynności finansowej.</p> <p>Nadto oskarżona przy pogorszeniu się sytuacji finansowej firmy na początku 2011 r. (czyli w zasadzie utracie płynności finansowej skoro na bieżącą działalność zaciągnięte zostały kredyty w kwocie 130000 zł) nie zmieniła schematu prowadzenia działalności gospodarczej, a tego pogorszenia nie ujawniała kontrahentom, choć miało ono wpływ na możliwość zapłaty faktur.</p> <p>Analizując nadto treść uzasadnienia stawianych w apelacji zarzutów wypada podkreślić, że sama oskarżona nie była w stanie wskazać przyczyn dla których nie została zapłacona usługa pokrzywdzonego, zaś skoro sytuacja finansowa firmy oskarżonej była dobra to niezrozumiałym jest dlaczego nie nastąpiła zapłata za wykonaną usługę kwoty w sumie niewielkiej. Jeżeli jednak sytuacja finansowa firmy była niestabilna i zła, a zapłata za te zamówione usługi uzależniona była od uzyskania środków od innych kontrahentów (nawet przy tak niewielkiej kwocie transakcji), to nieujawnienie tych okoliczności kontrahentom i liczenia na wykonanie zleceń transportu w oparciu o dotychczasową dobrą renomę firmy stanowiło przestępstwo oszustwa, zasadnie przypisane oskarżonej w wyroku.</p> <p>Odnośnie kwestii zamiaru oskarżonej wypada podkreślić iż ustalenia stanu świadomości oskarżonej niewątpliwie jest trudne – jak zawsze w przypadku przestępstw oszustwa, jednak skoro nie uzewnętrzniała oskarżona niestabilnej czy wręcz złej sytuacji firmy zlecając przewóz rzeczy, nadto – jak wynika to z uwag poczynionych wyżej – działalności firmy opierała się na przeświadczeniu o zapłacie należności przez innych kontrahentów i wprost była uzależniona od tej zapłaty, to ustalenia Sądu należy uznać za prawidłowe. Należy także podkreślić iż z opinii biegłego sporządzonej w sprawie o sygnaturze XII GU 100/11 bynajmniej nie wynika iżby sytuacja finansowa firmy oskarżonej w kwietniu 2011 r. była stabilna zatem trudno przyjąć iż dowód ten został błędnie oceniony przez Sąd I instancji.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów jest oceną logiczną, zgodną z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego i pozostaje pod ochroną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> w sytuacji, gdy nie została ona zasadnie niczym podważona.</p> <p>Wina oskarżonej w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu Odwoławczego, podobnie jak i kwalifikacja prawna popełnionego przestępstwa.</p> <p>W ocenie Sądu Odwoławczego również wymierzona oskarżonej kara w pełnym zakresie uwzględnia wszelkie okoliczności mające wpływ na wymiar kary, jest adekwatna do stopnia zawinienia i wykazanego przez oskarżoną natężenia złej woli. W żadnym razie kary tej nie można uznać za karę rażąco niewspółmierną czy też nieadekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynów.</p> <p>Zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można w zasadzie podnieść jedynie wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, ale nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa jak i osobowości sprawcy, stając się w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą.</p> <p>Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wyroku wskazał okoliczności, które miał na uwadze orzekając karę.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji właściwie określił stopień społecznej szkodliwości oraz stopień winy oskarżonej i adekwatnie do tych kryteriów wymierzył mu karę dostatecznie - acz nie nadmiernie - surową.</p> <p>Kierując się wskazanymi wyżej powodami Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, bowiem nie znalazł podstaw do kwestionowania trafności zaskarżonego wyroku w zakresie ustalonego stanu faktycznego i przeprowadzonej przez Sąd I instancji oceny dowodów, ani co za tym idzie w zakresie orzeczenia o winie oskarżonej, i będącego jej konsekwencją orzeczenia o karze.</p> <p>Wobec nieuwzględnienia apelacji Sąd obciążył wydatkami za postępowanie odwoławcze oskarżonego i wymierzył mu opłatę za II instancję w kwocie 420 zł.</p> </div>