III AUa 184/16

<p>Sygn. akt III AUa 184/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="465"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Hawryszko</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Romana Mrotek (spr.)</p> <p>SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. w Szczecinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o przyznanie emerytury</p> <p>na skutek apelacji organu rentowego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt VI U 819/15</p> <p>1.  oddala apelację,</p> <p>2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span> kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>SSO del. Gabriela Horodnicka SSA Jolanta Hawryszko SSA Romana Mrotek</p> <p>- Stelmaszczuk</p> <p>Sygn. akt III AUa 184/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> decyzją z 24.09.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> odmówił <span class="anon-block">J. K.</span> prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, ponieważ nie udowodnił on co najmniej 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Ubezpieczony w odwołaniu wniósł o zmianę decyzji organu rentowego, podnosząc, że od 1.09.1974 r. do 12.09.1982 r. pracował jako kierowca ciągnika.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, wskazując, że ubezpieczony nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych we wskazywanym okresie.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">G.</span> i przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">J. K.</span> prawo do emerytury od 1.06.2015 r.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">urodzony (...)</span> Posiada ogólny okres ubezpieczenia wynoszący 25 lat, w tym staż pracy w warunkach szczególnych wynoszący 7 lat, 2 miesiące i 24 dni. Na dzień złożenia wniosku o przyznanie emerytury nie był członkiem OFE. Dnia 29.08.1974 r. ubezpieczony nabył uprawnienia do kierowania pojazdami kat. T, natomiast 08.02.1980 r. do kierowania pojazdami kat. B.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że w okresie od 1.09.1974 r. do 12.09.1982 r. ubezpieczony pozostawał zatrudniony na podstawie umowy o pracę w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> na stanowisku kierowca ciągnikowy i w rzeczywistości taką pracę wykonywał. W tym okresie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, wskazując na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2;art. 32)">art. 184 ust. 1 i 2, art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tj. Dz.U.2015.748, zwana dalej ustawą emerytalną), a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 3;§ 4)">§ 2 ust. 1, § 3 i § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze. zm.) Sąd Okręgowy uznał odwołanie <span class="anon-block">J. K.</span> za uzasadnione. Podkreślił, że spór w sprawie w szczególności koncentrował się na nieuwzględnieniu przez organ rentowy jako pracy w warunkach szczególnych okresu od 1.09.1974 r. do 12.09.1982 r., kiedy ubezpieczony pozostawał zatrudniony w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> na stanowisku kierowca ciągnikowy.</p> <p>Dla ustalenia okoliczności spornych sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z zeznań świadków <span class="anon-block">Z. S.</span>, <span class="anon-block">A. B.</span> i przesłuchania ubezpieczonego, dokumentów zalegających w aktach organu rentowego oraz akt osobowych ubezpieczonego, a następnie uznał, że w spornym okresie ubezpieczony pozostawał zatrudniony na stanowisku kierowcy ciągnika oraz pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu. Sąd Okręgowy podkreślił, że w aktach osobowych ubezpieczonego stanowisko jego pracy było określane jednolicie jako kierowca ciągnikowy oraz traktorzysta. Ubezpieczony nie miał przerw w zatrudnieniu w spornym okresie i pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. Z kolei z przedłożonego prawa jazdy ubezpieczonego wynikało, że w spornym okresie posiadał uprawnienia do kierowania ciągnikami rolniczymi (kat. T). W ocenie Sądu Okręgowego w spornym okresie <span class="anon-block">J. K.</span> pracował jako kierowca ciągnika stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym charakterze pracował także zimą, przy czym wówczas jego czynności polegały na realizacji zleceń dla podmiotów zewnętrznych m.in. na odśnieżaniu dróg. Ponadto w przypadku długotrwałej awarii ciągnika otrzymywał pojazd zastępczy. Każdy pracownik zatrudniony na stanowisku traktorzysty miał przypisany dany ciągnik, zaś <span class="anon-block">J. K.</span> pracował na dwóch ciągnikach – jednym do prac lżejszych, drugim do prac cięższych.</p> <p>Oceniając materiał dowodowy Sąd Okręgowy dał wiarę dokumentom znajdującym się w aktach sprawy, a także zeznaniom świadków jako spójnym i logicznym. Świadkowie pracowali z ubezpieczonym, widzieli go przy wykonywanej pracy, a ponadto ich zeznania pokrywały się. Także przesłuchanie ubezpieczonego w charakterze strony sąd ten uznał za wiarygodne, gdyż jego zeznania były logiczne i zgodne z zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków. Dodatkowo zaznaczył, że organ rentowy w żaden sposób nie kwestionował powyższych dowodów.</p> <p>Mając na uwadze powyższe dowody Sąd Okręgowy uznał, że w spornym okresie <span class="anon-block">J. K.</span> pracował na stanowisku kierowcy ciągnika, która to praca jest pracą w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A, dziale VIII pod poz. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Wykazał on zatem spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia emerytalnego, a więc posiada wymagany okres ubezpieczenia oraz staż pracy w warunkach szczególnych wynoszący 15 lat, 3 miesiące i 6 dni, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz ukończył wymagany wiek 60 lat.</p> <p>Apelację od wyroku złożył organ rentowy. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przez błędną wykładnię art.184 ust. l pkt 1 i 2 w związku z art. 32 ust. l i ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z §2 ust. l i 2, §4 ust. l pkt 3, §19 ust. l i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r., poprzez przyjęcie, że Ubezpieczony nabył prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach, podczas gdy warunku tego nie spełnił, a tym samym przyjęcie, że wykonywanie przez Ubezpieczonego pracy kierowcy ciągnika w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> jest zatrudnieniem w warunkach szczególnych,</p> <p>Apelujący zarzucił także naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, co do okresów pracy Ubezpieczonego w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i przyjęcie, że Ubezpieczony wykazał, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie od 1 września 1974 r. do 12 września 1982 r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>.</p> <p>Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na swoją rzecz od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja organu rentowego nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe, dokonując przy tym prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w granicach swobodnej oceny dowodów, o której stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i wyprowadził z nich należycie uzasadnione wnioski, które stały się podstawą do wydania orzeczenia przez Sąd Odwoławczy, bez potrzeby ich uzupełniania. Sąd meriti wskazał w pisemnych motywach wyroku jaki stan faktyczny stał się podstawą rozstrzygnięcia oraz podał na jakich dowodach oparł się przy jego ustalaniu, stosując przy tym prawidłową wykładnię przepisów prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie.</p> <p>W kontekście treści apelacji oraz przebiegu dotychczasowego postępowania, zaznaczyć należy, że na etapie postępowania apelacyjnego organ rentowy w istocie kwestionował jedynie ustalenie, że prace polowe wykonywane ciągnikiem przez ubezpieczonego, nie są pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, działu VIII poz. 3 załącznika do rozporządzenia, a więc nie uprawniają do emerytury w wieku obniżonym mimo ich wykonywania stale i w pełnym wymiarze.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że zgromadzony materiał jednoznacznie wskazuje, iż ubezpieczony w spornym okresie wykonywał prace w warunkach szczególnych jako kierowca ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych. Sąd Odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Okręgowego w przedmiocie uznania za wiarygodne zeznań świadków <span class="anon-block">A. B.</span> oraz <span class="anon-block">Z. S.</span>, a także samego ubezpieczonego, które korespondowały ze zgromadzoną dokumentacją. Nie budziło zatem wątpliwości, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze w spornym okresie na stanowiskach kierowca ciągnikowy oraz traktorzysta wykonywał tego rodzaju pracę, a więc pracę wymienioną w wykazie A, dziale VIII poz. 3 załącznika do rozporządzenia, tj. pracę kierowcy ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że organ rentowy w istocie nie kwestionował takiego ustalenia, ograniczając się jedynie do zaprzeczania jakoby ustawodawca formułując poz. 3 działu VIII wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia, miał na myśli czynności, tożsame z wykonywanymi przez ubezpieczonego.</p> <p>W kontekście powyższego za zupełnie chybioną należy uznać argumentację organu rentowego, jakoby praca kierowcy ciągnika, czy kombajnu musiała być związana z transportem. Trudno oczekiwać by kombajn, czy pojazd gąsienicowy transportował towar – tylko wówczas bowiem, zdaniem organu rentowego, kierujący świadczyłby pracę w warunkach szczególnych. Przyjęcie stanowiska organu rentowego zaprezentowanego w apelacji prowadziłoby w istocie do absurdu, że kierowca prowadzący traktor, kombajn czy pojazd gąsienicowy po drogach publicznych wykonywałby pracę w szczególnych warunkach a jeżdżąc po polach takiego warunku by nie spełniał. Należy podkreślić, że zestawienie w jednej jednostce redakcyjnej kierowców ciągników, kombajnów i pojazdów gąsienicowych wyraźnie wskazuje na fakt, że praca świadczona na każdej z tych maszyn, stanowi pracę w warunkach szczególnych, a tym samym nie jest konieczne spełnienie żadnych dodatkowych przesłanek, by za taką mogła być uznana. Umieszczenie tych prac w dziale dotyczącym transportu a nie w dziale rolnictwo świadczy o tym, że prace traktorzystów mogły być wykonywane nie tylko w rolnictwie ale również w innych działach gospodarki. Istotne jest to, aby ubezpieczony świadczył pracę kierowcy wskazanego pojazdu.</p> <p>Apelacja organu rentowego okazała się zatem nieuzasadniona, zaś jej treść sprowadzała się wyłącznie do bezpodstawnej polemiki z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji. W toku procesu <span class="anon-block">J. K.</span> udowodnił spełnienie przesłanki posiadania co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a w obliczu niekwestionowania spełnienia pozostałych przesłanek, należało przyznać mu wnioskowane świadczenie emerytalne.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację organu rentowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385 pkt. 1)">pkt 1)</a>.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> Wysokość kosztów ustalono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 9;art. 108 § 9 ust. 2)">§ 9 ust. 2</a> w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) (pkt 2).</p> <p>SSO del. Gabriela Horodnicka SSA Jolanta Hawryszko SSA Romana Mrotek</p> <p>- Stelmaszczuk</p> </div>