I C 1153/15

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 1153/15</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSR Joanna Jank</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Katarzyna Chachulska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>oddala powództwo</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> w pozwie wniesionym przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> domagali się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 25 324, 25 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.</p> <p>Z uzasadnienia pozwu wnikało, że powód reprezentując <span class="anon-block"> spółkę (...) sp. z o.o.</span> wystawił weksel na rzecz <span class="anon-block"> (...) SA</span> Jednocześnie poręczycielami weksla stali się powodowi oraz <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">J. R.</span>. Następnie powód, jako poręczyciel weksla, zawarł ugodę ze <span class="anon-block"> spółką (...) SA</span> , w ramach której spłacił zobowiązanie wekslowe w kwocie dochodzonej pozwem. W konsekwencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32)">art. 32 prawa wekslowego</a> powodowie mogą domagać się zwrotu zapłaconej kwoty od <span class="anon-block"> spółki (...) Sp. z o.o.</span> </p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że powód wystawiając weksel był prezesem zarządu i <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span> sp. z o.o, działał z własnej, nieprzymuszonej woli, zaś spółka nie może obecnie ponosić odpowiedzialności za jego działania. Nadto pozwany zarzucił, że powód nie udowodnił, aby rzeczywiście uiścił na rzecz <span class="anon-block"> (...) SA</span> kwotę 15 000 zł, ponieważ dołączone do pozwu pokwitowanie zostało wystawione wyłącznie przez pełnomocnika spółki i nie wiadomo, jakie były dalsze losy wpłaconej kwoty,. Wreszcie pozwany zarzucił, że ugoda zawarta przez powoda ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> zawierała postanowienie o umorzeniu odsetek za opóźnienie w związku z czym powód niezasadnie domaga się zasądzenia takich odsetek od pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 6 czerwca 2014 r. <span class="anon-block">B. M.</span> wystawił weksel własny na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> fabryki (...) SA</span> na kwotę 35 000 zł.. Termin płatności wskazany na wekslu oznaczony był na 17 czerwca 2015 r. Weksel na przedniej stronie zawiera wyłącznie podpis <span class="anon-block"> (...)</span>. Poręczycielem weksla była <span class="anon-block">J. M.</span>, która złożyła podpis na odwrotnej stronie weksla.</p> <p>/kopia weksla – k.12/</p> <p>10 lipca 2015 r. weksel został przekreślony, zaś na jego odwrotnej stronie uczyniono adnotację: „zobowiązanie z niniejszego weksla zostało zaspokojone na podstawie ugody pozasądowej z 11 czerwca 2015 r.” Adnotacje podpisał adwokat <span class="anon-block">Z. J.</span>, który działał jako pełnomocnik <span class="anon-block"> (...) SA</span>.</p> <p>/weksel – k. 12 v, pełnomocnictwo – k. 13/</p> <p>W dniu 11 czerwca 2016 r. <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">B.</span> oraz <span class="anon-block">B. M.</span> zawarli ugodę, w której wskazano, że w dniu 6 czerwca 2014 r. <span class="anon-block">B.</span> majda wystawił i wręczył spółce weksel na kwotę 35 000 zł. Weksel wystawiony został na zabezpieczenie roszczeń <span class="anon-block"> (...) SA</span> w stosunku do <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span>.</p> <p>W dalszej części ugody wskazano, że należność główna <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w stosunku do <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> wynosi 25 324, 25 zł , zaś odsetki za opóźnienie 3728, 89 zł. .</p> <p>Powód zobowiązał się spłacić powyższą należność główną w czterech ratach: pierwsza rata – 15 000 zł, płatna w dniu zawarcia ugody, dwie następne raty w kwotach po 3500 zł płatnych odpowiednio do 10 lipca 2015 r. i 3 sierpnia 2015 r. oraz ostatnia rata w kwocie 3324 zł 25 g płatna do 31 sierpnia 2015 r.</p> <p>Zapłata powyższych kwot we wskazanych w ugodzie terminach powodowała umorzenie odsetek za opóźnienie.</p> <p>/ugoda – k. 9 - 10/</p> <p>{Powód spłacił zobowiązanie zgodnie z treścią ugody, przed upływem ustalonych w niej terminów.</p> <p>/potwierdzenie przelewu z 2 lipca 2015 r. – k. 19, pokwitowanie – k. 8/</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny był w dużej części bezsporny pomiędzy stronami.. Jedyna okolicznością faktyczną, kwestionowaną przez pozwanego było zaspokojenie roszczenia <span class="anon-block"> (...) SA</span> w kwocie 15 000 zł. pozwany zarzucał, iż powód przedstawił wyłącznie dowód przyjęcia tej kwoty przez adwokata <span class="anon-block">Z. J.</span>, co nie jest w jej ocenie tożsame z przekazaniem pieniędzy d wierzycielowi. Zarzut ten okazał się niezasadny, ponieważ do pozwu dołączono pełnomocnictwo udzielne przez <span class="anon-block"> (...) SA</span> adwokatowi <span class="anon-block">J.</span>, który w związku z tym był uprawniony do przyjęcia świadczenia w jej imieniu,, Niewątpliwie spłata zobowiązania do jego rąk miała skutek zwalniający dłużnika względem bezpośredniego wierzyciela.</p> <p>Prawdziwość dołączonych do pozwu dokumentów nie była kwestionowana i nie wzbudziła wątpliwości sądu, stąd też stały się one podstawa poczynionych wyżej ustaleń faktycznych. Wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań adwokata <span class="anon-block">Z. J.</span> nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia z uwagi na wskazane niżej motywy rozstrzygnięcia i dlatego został oddalony.</p> <p>Przechodząc do merytorycznej oceny powództwa wskazać należy w pierwszej kolejności, że roszczenie powodów wywodziło się ze stosunku wekslowego i opierało się na twierdzeniu, że powodowie, jako poręczyciele weksla spłacili zabezpieczone nim zobowiązanie i dlatego na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32;art. 32 zd. 2)">art. 32 zd. 2 Prawa wekslowego</a>, który stanowi, że poręczyciel wekslowy, który zapłacił weksel, nabywa prawa, wynikające z wekslu, przeciw osobie, za którą poręczył, i przeciw tym, którzy wobec tej osoby odpowiadają z wekslu.</p> <p>W przekonaniu sądu cytowany przepis nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie ponieważ powód <span class="anon-block">B. M.</span> nie był poręczycielem, a wystawcą weksla własnego , w którym remitentem była <span class="anon-block"> (...) SA</span>.</p> <p>Weksel jest dokumentem formalnym, który prawnie powstaje przez ścisłe przestrzeganie wymaganych przez prawo formalności. Weksel musi być wystawiony pod rygorem nieważności w formie i według treści przepisanej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">prawem wekslowym</a>, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 1)">art. 1 Prawa wekslowego</a>. Przepis ten, jako jedną z przesłanek formalnych ważności weksla ustanawia konieczność złożenia pod nim własnoręcznego podpisu wystawcy. Podpis wystawcy musi obejmować treść weksla, tak więc nie wystarczy, że nazwisko wystawcy znajduje się w tekście weksla. Ustawa wymaga, aby podpis był umieszczony na pierwszej stronie weksla i obejmował całą treść weksla. Podpis musi być złożony poniżej polecenia zapłaty sumy wekslowej. Podpis wystawcy umieszcza się zwykle po prawej stronie weksla u dołu. Zamieszczenie podpisu w innym miejscu, np. w poprzek dokumentu powoduje nieważność weksla</p> <p>W niniejszej sprawie weksel zawiera wyłącznie jeden podpis (powoda) na pierwszej stronie weksla w związku z czym nie może budzić wątpliwości, że jest to podpis wystawcy, a nie poręczyciela weksla. W przeciwnym razie weksel byłby nieważny. Zresztą rola powoda, jako wystawcy weksla wynika również z treści zawartej następnie ugody z <span class="anon-block"> (...) SA</span>, w której wyraźnie wskazuje się, że powód <strong> <!-- -->wystawił (</strong>a nie poręczył<strong> <!-- -->) </strong> weksel. Treść weksla nie budzi także wątpliwości, że został on wystawiony w imieniu własnym powoda, a nie przez niego jako organ reprezentujący <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Należy bowiem wskazać, że podpis wystawcy jako osoby prawnej obejmuje firmę (nazwę), tj. pieczęć firmową oraz podpisy osób upoważnionych do zaciągania w imieniu tego podmiotu zobowiązań wekslowych. Przedmiotowy weksel nie zawiera natomiast żadnej adnotacji, z której wynikałoby, że został wystawiony w imieniu <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, wbrew temu, co twierdzi powód w pierwszym zdaniu uzasadnienia pozwu.</p> <p>Podpis powoda na przedniej stronie weksla nie może być także traktowany jako podpis poręczyciela na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 31)">art. 31 prawa wekslowego</a> , który w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 31 zd. 2)">zdaniu drugim</a> stanowi, że poręczenie oznacza się wyrazem „poręczam” lub innym zwrotem równoznacznym, w następnym zdaniu stanowiąc, że sam podpis na przedniej stronie weksla uważa się za udzielenie poręczenia, wyjąwszy gdy jest to podpis wystawcy lub trasata. Gdyby w niniejszej sprawie uznać podpis powoda za podpis poręczyciela, wówczas weksel, jako pozbawiony podpisu wystawcy byłby bezwzględnie nieważny i z tego powodu również nie mógłby stanowić podstawy skutecznych roszczeń wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Nawet, jeżeli rzeczywiste intencje i powoda <span class="anon-block"> i (...) SA</span> były takie, aby weksel zabezpieczał wierzytelność wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i nawet, jeśli zamiarem powoda było wyłącznie poręczenie weksla zabezpieczającego dług reprezentowanej przez niego spółki, okoliczność ta nie została w żaden sposób ujawniona w treści weksla, powodując tym samym – z uwagi na jego stricte formalny charakter, niedopuszczalność tak daleko idącej i sprzecznej z jego treścią wykładni weksla. Jeśli chodzi o kwestię wykładni oświadczenia woli złożonego w wekslu, to jak zgodnie przyjmuje nauka prawa i orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. uchw. 7 sędziów z 29.06.1995 r. III CZP 66/95 - OSNC 1995, z. 12, poz. 168) ustalone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 KC</a> kryteria wykładni oświadczeń woli nie mają pełnego zastosowania do weksli. Ze względu na swoistość <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">Prawa wekslowego</a> i obowiązujące w nim rygory formalne do wykładni oświadczeń woli złożonych w wekslu można stosować jedynie obiektywną metodę wykładni. Oznacza to, że wykładni podlega tylko sam tekst weksla oraz, że wykładnia ta musi być dokonana w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">Prawa Wekslowego</a>.</p> <p>W konsekwencji, analizując treść weksla, należy wskazać, że pozwana <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> w ogóle nie występuje w powstałym przez jego wystawienie stosunku wekslowym, w jakimkolwiek charakterze. To powoduje, że spółka ta nie może odpowiadać za jakiekolwiek zobowiązania wynikające z weksla. <em> <!-- -->Nie zobowiązuje wekslowo osoby reprezentowanej podpisanie weksla przez pełnomocnika tylko jego własnym nazwiskiem, gdy z weksla nie wynika, że podpisał on weksel jako przedstawiciel innej osoby; w tym wypadku pełnomocnik odpowiada sam wekslowo.(</em> Komentarz do art. 1, Prawo wekslowe Bagińska 2013, wyd. 6/Czarnecki/Bagińska)</p> <p>Należy podkreślić, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny. <span class="anon-block">C.</span> tego zobowiązania nie jest wyrażona w wekslu i nie ma wpływu na ważność i realizację wierzytelności wekslowej. Zobowiązanie wekslowe nabiera samodzielnego charakteru, jest inkorporowane w dokumencie, jakim jest weksel.</p> <p>Z tych względów należało uznać, że powód w niniejszej sprawie spłacił własne zobowiązanie wekslowe, zaś jego żona <span class="anon-block">J. M.</span> poręczyła zobowiązanie wekslowe własnego męża jako wystawcy weksla. Wystawiony i spłacony weksel nie może być zatem podstawa jakichkolwiek roszczeń powoda i jego małżonki do <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Z tych względów, powództwo należało oddalić jako pozbawione podstawy prawnej.</p> </div>