VIII U 1675/24
Sądy powszechne2024-12-06
Sygnatura
VIII U 1675/24
Data orzeczenia
2024-12-06
Rodzaj
REASONS
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt. VIII U 1675/24</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z 3 września 2024r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">Z. B.</span> ( <span class="anon-block">B.</span> ) wznowienia postępowania w sprawie emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r., gdyż wyrok ten nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a zatem brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 15 marca 2016r.</p>
<p>Odwołanie od decyzji złożył ubezpieczony.</p>
<p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1)">art.145a § 1 k.p.a.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił:</strong>
</p>
<p>Decyzją z 2 czerwca 2010r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">Z. B.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art.184 ustawy emerytalnej, od 20 kwietnia 2010r. Wysokość emerytury została obliczona częściowo na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej a częściowo w oparciu o art.26 tejże ustawy ( art.183 ustawy emerytalnej ).</p>
<p>Decyzją z 15 marca 2016r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, od <span class="anon-block">(...)</span>., to jest od daty osiągnięcia wieku, o którym mowa w art.24 ust.1b ustawy emerytalnej.</p>
<p>Wysokość emerytury została obliczona na podstawie art. 25 – 26 ustawy emerytalnej.</p>
<p>Do obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji, zewidencjonowanego na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Podstawa obliczenia emerytury podlegała pomniejszeniu o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, które ustalono na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego:</p>
<p>- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji 82916,12 zł,</p>
<p>- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 713513,83 zł,</p>
<p>- suma kwot pobranych emerytur wynosi 203070,36 zł,</p>
<p>- średnie dalsze trwanie życia wynosi 210,70 m-cy,</p>
<p>- wyliczona kwota emerytury wynosi 2816,13 zł.</p>
<p>W dniu 27 sierpnia 2024r. ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.</p>
<p>W załatwieniu tego wniosku, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmowną.</p>
<p>Powyższe Sąd ustalił jako okoliczności bezsporne, jednoznacznie wynikające z dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie ubezpieczonego <span class="anon-block">Z. B.</span> nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1)">art. 145a § 1 k.p.a.</a> z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20. Organ rentowy zaskarżoną decyzją odmówił takiego wznowienia, gdyż wyrok ten nie został do chwili obecnej ogłoszony.</p>
<p>W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 4)">art. 190 ust. 4 Konstytucji</a> wskazuje, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi samodzielną i szczególną podstawę wznowienia postępowania wymienioną expressis verbis w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe, jak i administracyjne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art. 145a k.p.a.</a>). Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 124)">art. 124 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 1251, ze zm.) w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w niej stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">kodeksu postępowania administracyjnego</a> chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem, który może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art. 145a k.p.a.</a>, w myśl którego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1), a w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 1;art. 190 ust. 2;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190 ust. 1)">ust.1</a>). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 188)">art. 188</a> podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190 ust. 2)">ust.2</a>). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190 ust. 3)">ust. 3</a>).</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie ubezpieczony domaga się przeliczenia świadczenia w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, ze zm.) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012r., jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67;art. 67 ust. 1)">art. 67 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>.</p>
<p>Wyrok ten jednak do chwili obecnej nie został ogłoszony, a zatem nie nabrał mocy obowiązującej przez prawidłową publikację. W tej sytuacji słusznie organ rentowy stwierdził, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania.</p>
<p>W konsekwencji Sąd, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie jako bezzasadne.</p>
<p>(-) Sędzia Grażyna Łazowska</p>
</div>