VIII Gz 205/16

<table> <colgroup> <col width="111"/> <col width="250"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->VIII Gz 205/16</strong> </p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="680"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> </div> </td> </tr> <table> <colgroup> <col width="35"/> <col width="36"/> <col width="128"/> <col width="2"/> <col width="113"/> <col width="79"/> <col width="139"/> <col width="222"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="2"> <p>Dnia</p> </td> <td> <p>23 grudnia 2016r.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie:</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> Przewodniczący</p> </td> <td colspan="4"> <p>SSO Wiesław Łukaszewski</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>po rozpoznaniu w dniu</p> </td> <td colspan="3"> <p>23 grudnia 2016r.</p> </td> <td colspan="2"> <p>w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>sprawy z powództwa:</p> </td> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. J.</span> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>przeciwko:</p> </td> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. C.</span> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>o</p> </td> <td colspan="7"> <p>zapłatę</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p>na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21 września 2016r. sygn. akt VIII GNc 4924/15</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> :</p> <table> <colgroup> <col width="755"/> </colgroup> <tr> <td> <p>uchylić zaskarżone postanowienie.</p> <p>SSO Wiesław Łukaszewski</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 777 § 1 pkt. 1)">punkcie 1</a> uchylił punkt 2 zarządzenia z dnia 26 lutego 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia prawomocności nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt VIII GNc 4924/15, w punkcie 2 uchylił postanowienie z dnia 7 kwietnia 2016 r. o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 8 stycznia 2016 r., następnie w punkcie 3 oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty oraz w punkcie 5 oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu orzeczenia ustalił, że przedmiotowy nakaz zapłaty został uznany za doręczony pozwanemu przez awizo w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">art. 139 § 1 kpc</a>. W dniu 26 lutego 2016 r. został stwierdzona prawomocność nakazu, a w dniu 7 kwietnia 2016 r. została nadana klauzula wykonalności. Sąd Rejonowy uznał na podstawie dokumentów przedłożonych przez pozwanego w postaci rachunków za media z obecnego miejsca pobytu pozwanego i rezerwację biletu lotniczego oraz okoliczności podniesione przez pozwanego w pismach z dnia 1 maja 2016 r. i 19 czerwca 2016 r., iż istnieją podstawy do uchylenia postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi i tym samym uchylenia zarządzenia w przedmiocie prawomocności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 359;art. 359 § 1)">art. 359 § 1 kpc</a>, albowiem nakaz nie został pozwanemu skutecznie doręczony. W konsekwencji wniosek powoda o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi podlegał oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 777;art. 777 § 1;art. 777 § 1 pkt. 1)">art. 777 § 1 pkt 1 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 781;art. 781 § 1)">art. 781 § 1 kpc</a> a contrario, gdyż nie ma w sprawie prawomocnego orzeczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 782;art. 782 § 1)">art. 782 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 kpc</a>. Zdaniem Sądu I instancji adres pozwanego wskazany w pozwie nie był adresem zamieszkania, gdyż w chwili jego doręczenia pozwany stale przebywał poza granicami kraju, a wskazany adres był jedynie adresem zameldowania, który w tym przypadku nie pokrywał się z adresem zamieszkania. Natomiast podstawowym warunkiem skutecznego doręczenia przez awizo (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">art. 139 § 1 kpc</a>) jest rzeczywiste zamieszkanie adresata pod wskazanym adresem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 2)">art. 126 § 2 kpc</a>). W konsekwencji Sąd oddalił również wniosek o przywrócenie terminu, jako zbędny.</p> <p>Zażalenie na to postanowienie wniósł powód, który zaskarżył je w całości, ewentualnie domagał się jego zmiany poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu oraz zaniechanie zmian wydanych postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności i prawomocności nakazu. Zarzucił naruszenie:</p> <p>1)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 133;art. 133 § 2 a)">Art. 133 § 2a kpc</a> poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, że miejscem zamieszkania przedsiębiorcy jakim jest pozwany nie jest adres wpisany w CEIDG,</p> <p>2)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1;art. 139 § n)">Art. 139 § 1 i n kpc</a> poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zwrot przesyłki dwukrotnie awizowanej przez operatora pocztowego z adnotacją „nie podjęto w terminie” jest równoznaczne z brakiem zamieszkania pozwanego pod tym adresem, jak i wbrew <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 kpc</a> stanowiącemu, że pocztowy dowód doręczenia lub zwrotu jest dokumentem urzędowym i jego zakwestionowanie nie może ograniczać się do gołosłownego twierdzenia strony,</p> <p>3)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">Art. 233 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 kpc</a> poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedłożenie biletów lotniczych udowadnia pobyt za granicą, jak że przedłożenie dowodów opłat za media w Wielkiej Brytanii udowadnia pobyt w tym kraju pozwanego,</p> <p>4)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 795)">Art. 795 kpc</a> poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, że czynność pozwanego polegającą na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu zastępuje w skutkach procesowych zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności,</p> <p>5)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 359;art. 359 § 1)">Art. 359 § 1 kpc</a> poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż w sprawie nastąpiły zmiany jej okoliczności, tj. że miejsce zamieszkania pozwanego przedsiębiorcy było inne aniżeli uwidocznione w CEIDG.</p> <p>Wskazał również, iż pozwany nie udowodnił aby złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem 7 dni od dowiedzenia się o sprawie od komornika. Jego zdaniem skoro korespondencję w aktach nadawał z Polski to przebywa w Polsce. Nie złożył on też zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. W konsekwencji Sąd Rejonowy wydając zaskarżone postanowienie naruszył szereg przepisów postępowania cywilnego i orzekł sprzecznie z zasadami doświadczenia życiowego. Podkreślił, że pozwany nie zmienił adresu w CEIDG oraz nie zaprzestał prowadzenia działalności, co więcej ustanowił pełnomocnika – żonę. Zaprzeczył aby operator pocztowy odmówił jej wydania awizowanej korespondencji z nakazem zapłaty.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, że:</p> <p>Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 kpc</a>, stanowi, że: „Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie.” Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 25)">art. 25 kc</a> wyjaśnia, iż: „ Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.” Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 28)">art. 28 kc</a> „Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.”</p> <p>Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 25)">art. 25 kc</a>, jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (<em> <!-- --> corpus</em>) i zamiar, wola stałego pobytu (<em> <!-- --> animus</em>). Powszechnie przyjmuje się, że oba te elementy muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O „miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania (por. m.in. S. Grzybowski (w:) <em> <!-- --> System Prawa Cywilnego</em>, t. 1, s. 333–334. W ocenie Sądu należy zgodzić się poglądem, iż do utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania niezbędna jest zmiana obu przesłanek omawianego wyżej przepisu (tak: A. Wolter (w:) A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk,<em> <!-- --> Prawo cywilne. Zarys części ogólnej</em>, Warszawa 2001, s. 192).</p> <p>Wskazać również należy, że przebywanie to czynnik zewnętrzny (<em> <!-- --> corpus</em>); faktyczny i trwały, ale niekoniecznie ciągły. Cecha trwałości związana jest z zamiarem stałego pobytu, tj. nie tymczasowego, nie okazyjnego. Decydujące znaczenie ma ustalenie, by przebywanie w danym miejscu nosiło cechy założenia tam ośrodka, centrum osobistych i majątkowych interesów danej osoby. Na przykład osoba, która wraz z rodziną zajmuje mieszkanie w miejscowości A, a podejmuje pracę zarobkową w miejscowości B i tam korzysta dla celów noclegowych z lokalu pracodawcy, dojeżdżając do domu w dni wolne od pracy, ma miejsce zamieszkania w miejscowości A. W przypadkach bardziej skomplikowanych stanów faktycznych, wynikających z powiązania poszczególnych sfer ludzkiej działalności z różnymi miejscowościami, postuluje się – w imię realizacji zasady jednego miejsca zamieszkania, przyjętej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 28)">art. 28 kc</a> – wskazanie jako miejsca zamieszkania tej miejscowości, z którą dana osoba jest najściślej związana, uwzględniając w ramach dokonywanej oceny całokształt okoliczności konkretnego przypadku, nie wyłączając adresu zameldowania (por. np. J. Strzebińczyk (w:) <em> <!-- --> Kodeks cywilny</em>, t. 1,<em> <!-- --> Komentarz do art. 1–534</em>, red. E. Gniewek, Warszawa 2004, t. 1, s. 100–102; wyrok SN z dnia 25 listopada 1975 r., III CRN 53/75, OSNC 1976, nr 10, poz. 218; wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Choć zgodnie z powszechnie panującym zapatrywaniem – samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, to niejednokrotnie stanowić będzie cenną wskazówkę przy ocenie istnienia przesłanek <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 25)">art. 25 kc</a> (por. wyrok SN z dnia 8 maja 1970 r., I CR 208/69, OSNC 1971, nr 2, poz. 37; postanowienia SN z dnia 26 marca 1973 r., I CZ 38/73, LEX nr 7234, oraz z dnia 3 maja 1973 r., I CZ 48/73, LEX nr 7250; wyrok NSA z dnia 8 listopada 1988 r., III SA 428/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 88).</p> <p>Podkreślić należy, iż przerwa w przebywaniu spowodowana szczególnymi okolicznościami, takimi jak odbywanie kary pozbawienia wolności, powołanie do służby wojskowej czy podjęcie studiów, lub pracy w innej miejscowości, nie zmienia miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym. Od pojęcia zamieszkania (<em> <!-- -->domicilium</em>,<em> <!-- --> domicyl</em>) należy odróżnić bowiem termin „pobyt", oznaczający fizyczne przebywanie w danym miejscu bez ustalenia zamiaru stałego pobytu (por. np. S. Grzybowski (w:) <em> <!-- -->System Prawa Cywilnego</em>, t. 1, s. 335; K. Piasecki, <em> <!-- -->Kodeks cywilny</em>..., s. 198). Przy czym zamiar stałego pobytu musi być określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Do wyrażenia zamiaru stałego pobytu wystarczy, że zamiar taki wynika dostatecznie z zachowania człowieka. Sama deklaracja człowieka co do jego zamiaru nie ma doniosłości prawnej, jeśli nie znajduje wyrazu w jego faktycznych zachowaniach. O powzięciu zamiaru stałego pobytu świadczą okoliczności, na podstawie których uzasadnione jest ustalenie, że w danej miejscowości koncentruje się w danym czasie centrum życiowe osoby fizycznej, przejawiającej tam aktywność rodzinną i zawodową. Nieistotna dla ustalenia zamiaru stałego pobytu jest natomiast okoliczność, czy osoba fizyczna planuje długotrwałe przebywanie w danej miejscowości (por. przykładowo K. Piasecki, <em> <!-- -->Kodeks cywilny...</em>, s. 196).</p> <p>Reasumując okresowe przebywanie pozwanego w innym kraju w celach zawodowych, lub zarobkowych, przy jednoczesnym zachowaniu w Polsce zajmowanego dotychczas mieszkania, możliwości wznowienia pracy, lub działalności po powrocie oraz pozostawieniu oczekującej na powrót rodziny przemawia za zamiarem stałego pobytu w kraju (por. wyrok SN z dnia 25 listopada 1975 r., III CRN 53/75; uchwała SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, OSNC 1994, nr 1, poz. 10, z częściowo krytyczną glosą W. Popiołek, PS 1995, nr 3, s. 83 i n.). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 listopada 1966 r. II PR 512/66 wyraził pogląd, że: „Miejscowość, w której pracownik jest zatrudniony, lecz która nie jest jego stałym miejscem zamieszkania staje się nią z chwilą zamieszkania w tej miejscowości wspólnie z małżonkiem.”</p> <p>Mając na uwadze wyżej przytoczone okoliczności faktyczne i prawne należało zatem uznać wbrew stanowisku zajętym przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powód prawidłowo wskazał w pozwie adres pozwanego w miejscu gdzie ma on stałe miejsce pobytu, rodzinę, zarejestrowaną działalność gospodarczą, a tylko czasowo wyjechał w celach zarobkowych za granicę. W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że awizowanie przez pocztę korespondencji z Sądu zawierającej nakaz zapłaty stanowiło nieprawidłowe doręczenia tylko z tego powodu, iż pozwany czasowo wyjechał za granicę. Nawet w piśmie z dnia 19 czerwca 2016 r. (k. 82) wskazuje on, iż na ten czas udzielił żonie pełnomocnictwa w tym do odbioru korespondencji, twierdził jednak, że było ono kwestionowane przez pocztę i tylko dlatego nie mógł odebrać korespondencji. Później jednak kwestia ta została wyjaśnione i żonie pozwanego wydawano korespondencję. W tej sytuacji należy rozważyć, czy pozwany skutecznie zakwestionował domniemanie prawidłowości doręczenia nakazu zapłaty przez tzw. awizo.</p> <p>Wypada w tym miejscu przypomnieć, że adnotacje doręczycieli pocztowych (potwierdzane stemplami urzędowymi) mają przymiot daty pewnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 81;art. 81 § 2;art. 81 § 2 pkt. 2)">art. 81 § 2 pkt 2 k.c.</a>). Zaś przesyłka (k. 43) opatrzona datami pewnymi (informującymi o awizach) jest dowodem kiedy czynności te zostały dokonane. Co nie wyklucza jednak dopuszczalności dowodzenia przez pozwanego, że czynność awizowana została dokonana wadliwie - bacząc jednak na ograniczenia dowodowe wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 246;art. 247)">art. 246 i 247 k.p.c.</a> Doręczenie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">art. 139 § 1 k.p.c.</a> opiera się bowiem na naruszalnym domniemaniu prawnym, że pismo dotarło do rąk adresata. Doręczenie zastępcze w tym trybie, dotyczy także pierwszego pisma w sprawie (patrz: postanowienie SN z 8 grudnia 2010 r. - III CZP 105/10 czy z 2 lipca 2009 r. - II UZ 20/09). Adresat może jednak, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 252)">art. 252 k.p.c.</a>, obalić to domniemanie - w tym wypadku przez wykazanie, że doręczenia w rzeczywistości nie dokonano (por. orzecz. S.N. z 18 września 1963 r. - II CR 308/69 OSN 1970, z. 7-8, poz. 130 czy z 30 kwietnia 1998 r. - II CZ 51/98 - OSNCP z 1998, Nr 11, poz. 189).</p> <p>Sąd Rejonowy powinien w tej sytuacji zgodnie z procedurą pouczyć pozwanego, który jest reprezentowany przez pełnomocnika żonę, która nie jest zawodowym pełnomocnikiem procesowym - w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 kpc</a> o koniczności udowodnienia twierdzeń podniesionych w piśmie z dnia 19 czerwca 2016 r., a następnie przeprowadzić dowody wnioskowe w celu obalenia opisanego wyżej domniemania prawnego skuteczności doręczenia przez awizo. Stosownie do wyników tego postępowania należy ocenić na nowo zasadność wniosku pozwanego z dnia 1 maja 2016 r., zwłaszcza w kontekście czy zajdą przesłanki do uchylenia zarządzenia z dnia 26 lutego 2016 r. pkt. 2 o prawomocności nakazu zapłaty. Bowiem dopiero w sytuacji gdy obalone zostanie wskazane wyżej domniemanie skuteczności doręczenia przez awizo zajdzie konieczność prawidłowego doręczenia nakazu zapłaty. W konsekwencji w takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu stanie się bezprzedmiotowy, a ocenia przesłanek jego dopuszczalności w tym zachowania terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 169;art. 169 § 4)">art. 169 § 4 kpc</a> zbędna.</p> <p>Przypomnieć należy, iż zgodnie z dyspozycją przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 169;art. 169 § 2)">art. 169 § 2 kpc</a> w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić wniosek.</p> <p>Instytucja uprawdopodobnienia - jak zauważył Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05 - występuje w wielu przepisach, np. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 50;art. 243;art. 730(1))">art. 50, art. 243, art. 730^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, jednakże w żadnym z nich nie została określona ani co do istoty, ani charakteru. Jedynie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243)">art. 243 k.p.c.</a> stanowi, że zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. W doktrynie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest niższym stopniem pewności. Z prawdopodobieństwem mamy do czynienia wówczas, gdy istnieją podstawy do przyjęcia pewnego stanowiska, mimo nieusuniętych wątpliwości, z wysokim prawdopodobieństwem - gdy wszelkie istotne wątpliwości zostaną usunięte, a z pewnością - gdy zostały usunięte wszystkie możliwe wątpliwości (zob. OSNC 2006, nr 6, poz. 110).</p> <p>Uprawdopodobnienie definiuje się, jako przytoczenie twierdzeń i wskazanie okoliczności, z których wynika przekonanie o prawdziwości stawianych twierdzeń. Zawarty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 169;art. 169 § 2)">art. 169 § 2 k.p.c.</a> warunek uprawdopodobnienia okoliczności usprawiedliwiających niedokonanie czynności w terminie stanowi wyraz złagodzenia rygorów dowodowych w odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. W pełni należy się przy tym zgodzić z zapatrywaniami wyrażonymi przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2012 r., II UZ 46/11, że istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie tych faktów, na które powołała się strona wnosząca o przywrócenie terminu, a przekonanie winno opierać się na obiektywnych przesłankach wynikających z zawartych we wniosku twierdzeń. Uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, jednakże <strong> <!-- -->nie oznacza to, że przekonanie sądu opierać się może wyłącznie na twierdzeniach strony</strong> (LEX nr 1163337). (zobacz Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r. I PZ 25/14,<em> <!-- --> LEX nr 1565756, </em>oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 września 2012 r. I ACa 489/12, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2012 r. II UZ 46/11).</p> <p>W sytuacji gdy pozwany nie obali domniemania skuteczności doręczenia mu nakazu przez awizo, należy rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu mając na uwadze wyżej wskazane wymogi co do oceny czy został on należycie uprawdopodobniony.</p> <p>Ponadto rację ma skarżący, iż obecnie w aktach sprawy brak dowodu potwierdzającego twierdzenie pozwanego o tym, że w dniu 29 kwietnia 2016 r. jego żona odebrała od komornika informację o wydaniu przedmiotowego nakazu. Również to powinien ustalić przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu Sąd I instancji mając na uwadze dyspozycję przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 171)">art. 171 kpc</a>.</p> <p>Należy w tym miejscu przypomnieć o dyspozycji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 172)">art. 172 kpc</a>, który daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania orzeczenia.</p> <p>Kierując się powyższym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 380)">art. 380 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a>, gdyż z przyczyn opisanych wyżej nie została rozpoznana istota sprawy.</p> <p>SSO Wiesław Łukaszewski</p> </div> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> </table> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> </td> </tr> </table> </table>