VI Cz 1647/16

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI Cz 1647/16</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28.12.2016r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Karol Kołodziejczyk </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SSO Halina Garus </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SSO Leszek Mazur (spr.)</strong> </p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28.12.2016r.</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. O. (1)</span> </p> <p>o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną</p> <p>na skutek zażalenia pozwanego <span class="anon-block">M. O. (1)</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 7 lipca 2016r.</p> <p>sygn. akt I C 943/16</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong>: <strong> <!-- -->zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalić.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI Cz 1647/16</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7.07.2016 r. sygn. akt IC 943/16 k. 17-18 Sąd Rejonowy w Zawierciu udzielił zabezpieczenia roszczenia <span class="anon-block">P. S.</span> o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda umowy darowizny 1/2 udziału w nieruchomości z dnia 10.03.2013 r. zawartej pomiędzy pozwanym <span class="anon-block">M. O. (1)</span> a jego rodzicami <span class="anon-block">M. O. (2)</span> i <span class="anon-block">M. O. (3)</span> numer rep <span class="anon-block">(...)</span> zawartej przed notariuszem <span class="anon-block">M. K.</span> w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">C.</span> poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania 1/2 udziału w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span>, oznaczonej w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Zawierciu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgi wieczystą o nr (...)</span>. Jako prawną podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730)">art. 730 k.p.c.</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1))">art. 730^{<!-- -->( 1)} k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 755;art. 755 § 1;art. 755 § 1 pkt. 2;art. 755 § 1 pkt. 5)">art. 755 § l pkt. 2 i 5 k.p.c.</a> </p> <p>Zażalenie k.27-38 od tego postanowienia złożył pozwany zarzucając Sądowi I instancji:</p> <p>1. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1)">art. 730^{<!-- -->1} § l k.p.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wskazujące na uprawdopodobnienie roszczenia powoda, podczas gdy w przedmiotowej sprawie powód wskazał błędną wysokość przysługującej mu względem <span class="anon-block">M. O. (3)</span> wierzytelności, albowiem nie uwzględnił dokonanych przez <span class="anon-block">M.</span> na jego rzecz wpłat w łącznej wysokości 14 000 zł, tym samym nie sposób uznać że uprawdopodobnił roszczenie we wskazanej wysokości;</p> <p>2. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1)">art. 730^{<!-- -->1} § l k.p.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że w ^przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wskazujące na uprawdopodobnienie roszczenia powoda, podczas gdy z uwagi na fakt, że nieruchomość w <span class="anon-block">Ł.</span> będąca przedmiotem zaskarżonej przez powoda czynności, przed wyjściem z majątku <span class="anon-block">M. O. (3)</span> stanowiła współwłasność łączną <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">M. O. (3)</span>, a tym samym niedopuszczalna by była egzekucja z udziału w nieruchomości w okresie udania ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej. ponadto nawet w przypadku przymusowego ustanowienia rozdzielności majątkowej między <span class="anon-block">M. O. (3)</span> a <span class="anon-block">M. O. (2)</span> wierzyciel nie uzyskałby zaspokojenia z nieruchomości albowiem ta przypadłby <span class="anon-block">M. O. (2)</span> z uwagi na fakt, że środki na jej zakup pochodziły z majątku osobistego <span class="anon-block">M. O. (2)</span> oraz jej matki <span class="anon-block">K. S.</span>, a tym samym uzasadnionym jest twierdzenie powód nie uprawdopodobnił przysługującego mu względem pozwanego roszczenia, albowiem zaskarżoną czynnością nie doszło do pokrzywdzenia wierzycieli;</p> <p>3. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730;art. 730 § 1)">art. 730i § l k.p.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wskazujące na uprawdopodobnienie roszczenia powoda, podczas gdy <span class="anon-block">M. O. (2)</span> oraz <span class="anon-block">M. O. (3)</span> me mieli świadomości ze darując nieruchomość swojemu synowi doprowadzają do pokrzywdzenia wierzycieli <span class="anon-block">M. O. (3)</span>. a jedyną przyczyną dokonania zaskarżonej czynności były względy rodzinne, a tym samym uzasadnionym jest twierdzenie że powód nie uprawdopodobnił przysługującego mu względem pozwanego roszczenia, albowiem <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">M. O. (3)</span> nie mieli świadomości pokrzywdzenia wierzycieli.</p> <p>Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów przedmiotowego postępowania zażaleniowego. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów oraz świadków, a także z przesłuchania pozwanego.</p> <p>Sąd odwoławczy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne.</p> <p>I. Zasadność zażalenia wynika z uznania za trafny zarzut dotyczący nieuprawdopodobnienia roszczenia przez powoda, w szczególności z powodów skazanych w pierwszej części zarzutu nr 2. Jedną z zasadniczych przesłanek powództwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> jest pokrzywdzenie wierzycieli, które niniejszej sprawie miało polegać na usunięciu z majątku dłużnika w drodze darowizny składnika w postaci nieruchomości, która, zdaniem powoda mogłaby stanowić przedmiot egzekucji <em> <!-- -->(por. uzasadnienie pozwu k.4).</em> Swoje stanowisko powód wsparł wskazaniem na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6.06.2003 r. sygn. akt IV CKN 204/01 (OSNC 2004, nr 9, póz. 138), w którym uznano, że powództwo przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> jest dopuszczalne także wtedy, gdy dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, a przedmiot zaskarżonej czynności wchodził do majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka <em> <!-- -->(por orz. SN z dnia 6.06.2003 r. sygn. akt IV CKN 204/01, OSNC 2004, nr 9, póz. 138), </em> <span class="anon-block">S.</span> to wydaje się adekwatne w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż taka właśnie opisana sytuacja w niniejszej sprawie istnieje.</p> <p>II. Istotne jest jednak to, że przywołany pogląd został wyrażony przez Sąd Najwyższy w odmiennym stanie prawnym. Sąd Najwyższy odwołał się w uzasadnieniu przede wszystkim do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 41 l)">art. 41 l k.r.</a> i o., który jako zasadę statuował odpowiedzialność wspólnym majątkiem małżonków za długi tylko jednego z nich <em> <!-- -->(por. brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 41;art. 41 § 1)">art. 41 § l k.r.</a> i o. oraz fragment uzasadnienia powołanego orzeczenia str. 41: "Zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. ", „ ... W pierwszej kolejności należy przywołać <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41)">art. 41 k.r.o.</a> W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 41 § 1)">§ l</a> tego artykułu sformułowana została zasada, że zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków (wyjątki normuje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 41;art. 41 § 2)">art. 41 § 2</a>...").</em> Wyłączenie odpowiedzialności majątkiem wspólnym w takiej sytuacji było możliwe zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.</a> i o., niemniej jednak zasadą była, w opisanej sytuacji, odpowiedzialność także majątkiem wspólnym.</p> <p>III. Nowelizacja z dnia 17.06.2004 r., która weszła w życie dnia 20.10.2005 r. spowodowała, że odpowiedzialność majątkiem wspólnym została zawężona do ściśle określonej sytuacji, a mianowicie powstania długu jednego z małżonków na skutek czynności zdziałanej przez niego za zgodą drugiego małżonka <em> <!-- -->(por. art. l pkt. 12 ustawy zmieniającej z dnia 17.06.2014 r. Dz.U. 04.162.1691, oraz aktualne brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 41 l)">art. 41 l k.r.</a> i o. po nowelizacji: „Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków."). </em>Uprawdopodobnienie roszczenia w takiej sytuacji wymaga odniesienia się do kwestii zgody małżonka dłużnika na czynność, z której wynikła wierzytelność dłużnika podlegająca ochronie w drodze skargi paulińskiej, ewentualnie także zabezpieczeniu w takim procesie. Tymczasem ta kwestia została całkowicie pominięta zarówno przez powoda dochodzącego zabezpieczenia, jak i Sąd Rejonowy, który tego zabezpieczenia udzielił. Zarówno powód jak i Sąd Rejonowy, deklaratywnie przyjęli, że darowana nieruchomość stanowiła taki składnik majątku dłużnika, z którego powód mógłby prowadzić skuteczną egzekucję <em> <!-- -->(por. następujący fragment uzasadnienie pozwu k. 4: „...w/w nieruchomość stanowiła składnik majątku dłużnika, z którego możliwe było prowadzenie skutecznej egzekucji przez wierzyciela... ", oraz następujący fragment uzasadnienia zaskarżonego postanowienia k. 18: „ ...Majątek, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję <span class="anon-block">M. O. (3)</span> w drodze darowizny z dnia 10 marca 2013 r. przekazał pozwanemu <span class="anon-block">M. O. (1)</span>... ").</em> Pogląd taki był uzasadniony w poprzednim stanie prawnym, w którym dla uprawdopodobnienia roszczenia wystarczało wykazanie długu jednego z małżonków i przynależność przedmiotu kwestionowanej czynności do majątku wspólnego, gdyż odpowiedzialność małżonków majątkiem wspólnym wynikała wprost z przepisu. Obecnie konieczne jest odniesienie się także do genezy wierzytelności, a mianowicie, czy wynika ona z czynności, na którą drugi małżonek wyraził zgodę, czy też nie. Brak takiego odniesienia nie pozwala na uznanie za uprawdopodobnione,<strong> <!-- --> że z</strong> przedmiotowej nieruchomości stanowiącej przedmiot darowizny z dnia 10.03.2013 r. na rzecz pozwanego, powód mógłby prowadzić egzekucję, a w takiej sytuacji kwestionowana darowizna niekoniecznie krzywdziła wierzyciela. Oznacza to konsekwencji, że roszczenie o uznanie tej darowizny za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli nie zostało uprawdopodobnione, co doprowadziło do zmiany zaskarżonego postanowienia i oddalenia wniosku.</p> <p>IV. Pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącego dotyczące ewentualnego przymusowego ustanowienia rozdzielności majątkowej między <span class="anon-block">M. O. (3)</span> a <span class="anon-block">M. O. (2)</span> oraz oczekiwanej przynależności spornej nieruchomości do majątku odrębnego <span class="anon-block">M. O. (2)</span>, jak również braku świadomości pokrzywdzenia po stronie darczyńców nie są trafne. Ich ocena wymaga bowiem prowadzenia postępowania dowodowego, a to przekracza ramy postępowania zabezpieczającego. Z tego powodu Sąd Okręgowy pominął część wniosków dowodowych, natomiast pozostał uznał za zbędne dla rozstrzygnięcia zażalenia.</p> <p>Mając na względzie wskazane argumenty Sąd odwoławczy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § l k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone postanowienie i wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalił</p> </div>