Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

II Ca 1324/16

Sądy powszechne2016-12-28
Sygnatura
II Ca 1324/16
Data orzeczenia
2016-12-28
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Cezary Klepacz (PRESIDING_JUDGE)Magdalena Bajor-NadolskaWiesław Stępniak

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt II Ca 1324/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Cezary Klepacz</strong> </p> <p>Sędziowie: <strong> <!-- -->SSO Magdalena Bajor-Nadolska (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSR del. Wiesław Stępniak</strong> </p> <p>Protokolant: starszy protokolant sądowy Agnieszka Baran</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2016 r. w Kielcach</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> </p> <p>o opróżnienie lokalu mieszkalnego</p> <p>na skutek apelacji pozwanej <span class="anon-block">K. M.</span> od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach</p> <p>z dnia 23 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII C 847/14</p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 1324/16</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 roku, sygn. akt VII C 847/14 (zaocznym w stosunku do <span class="anon-block">A. M.</span>) Sąd Rejonowy w Kielcach nakazał <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> opróżnienie <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> wraz ze wszystkimi należącymi do nich rzeczami i wydanie tego lokalu we władanie <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> (pkt I) oraz orzekł o prawie <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> do lokalu socjalnego (pkt II). Sąd nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia przedmiotowego lokalu w stosunku do tych pozwanych do czasu złożenia przez Gminę <span class="anon-block">K.</span> oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt III). Nadto Sąd zasądził od <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> kwoty po 168,50 zł tytułem kosztów procesu (pkt IV) (k. 47-48)</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że w grudniu 1972 roku pozwana <span class="anon-block">K. M.</span> otrzymała przydział <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> w budynku położonym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, pozostający w zasobach <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej, na warunkach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Wraz z <span class="anon-block">K. M.</span> we wskazanym lokalu zamieszkał również jej mąż <span class="anon-block">A. M.</span>. Uchwałą Nr <span class="anon-block">(...)</span>Rady Nadzorczej <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 14 kwietnia 2014 roku wykreślono <span class="anon-block">K. M.</span> z rejestru członków tej Spółdzielni z uwagi na zaleganie przez nią na dzień 31 marca 2014 roku z opłatami mieszkaniowymi w łącznej kwocie 39.530,44 zł na podstawie §48 ust. 1 i 2 pkt 8 statutu <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span>. Powyższa uchwała weszła w życie z dniem jej podjęcia i nie została zaskarżona przez pozwaną. Pismem z dnia 27 czerwca 2014 roku <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielnia Mieszkaniowa w <span class="anon-block">K.</span> poinformowała <span class="anon-block">K. M.</span>, że wobec uprawomocnienia się wskazanej wyżej uchwały zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 24;art. 24 § 10;art. 24 § 10 pkt. 1;art. 24 § 10 pkt. 2)">art. 24 §10 punkt 1 i 2 Prawa spółdzielczego</a> wykreślenie z rejestru członków Spółdzielni stało się skuteczne i w związku z tym jej spółdzielcze lokatorskie prawo do w/w lokalu wygasło. Ponadto <span class="anon-block">K. M.</span> została zobowiązana wraz z zamieszkującymi z nią we wskazanym lokalu osobami, do opróżnienia mieszkania w terminie 3 miesięcy od wygaśnięcia prawa i do przekazania lokalu Spółdzielni. Pozwani <span class="anon-block">K. M.</span> oraz <span class="anon-block">A. M.</span> nie zastosowali się do wezwania. <span class="anon-block">K. M.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) i <span class="anon-block">A. M.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) obecnie pobierają świadczenia emerytalne. Pozwani dotychczas nie korzystali z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w <span class="anon-block">K.</span> i nie figurują w ewidencji podopiecznych MOPR w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Po dokonaniu powyższych ustaleń Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 § 1 k.c.</a> Sąd wskazał, że bezspornym było, że <span class="anon-block">K. M.</span> zajmowała <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, stanowiący własność <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Podobnie jak fakt, że prawomocną uchwałą Rady Nadzorczej <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 14 kwietnia 2014 roku, Nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">K. M.</span> została wykreślona z rejestru członków tej Spółdzielni. Zgodnie zaś z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych</a> spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa. Powyższe oznacza, że pozwana <span class="anon-block">K. M.</span> utraciła uprawnienie do władania w/w lokalem, co dotyczy również pozwanego <span class="anon-block">A. M.</span>, którego prawo do zamieszkiwania w powyższym lokalu wynikało z członkostwa <span class="anon-block">K. M.</span> w Spółdzielni.</p> <p>W tej sytuacji żądanie strony powodowej dotyczące usunięcia pozwanych <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> z tego lokalu wraz ze wszystkimi należącymi do nich rzeczami i wydanie tego lokalu we władanie <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">K.</span> Sąd Rejonowy uznał za uprawnione i nie pozostające w sprzeczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Sąd podkreślił, że w sprawach o wydanie nieruchomości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 §1 k.c.</a>, zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> jest co do zasady wyłączone i dopuszczalne jedynie wyjątkowo, po dokonaniu oceny całokształtu okoliczności danego wypadku, w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. Tymczasem pozwana zalegała z zapłatą czynszu na rzecz strony powodowej w kwocie ponad 30.000 zł. Natomiast Sąd przyznał <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> prawo do lokalu socjalnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 3)">art. 14 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów</a> i wstrzymał wykonanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu tego rodzaju lokalu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1 k.p.c.</a> (k. 50-54)</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiodła <span class="anon-block">K. M.</span>, zarzucając nieważność postępowania poprzez pozbawienie możliwości działania wskutek niewezwania do udziału w sprawie w charakterze pozwanej <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span>, która również zamieszkuje w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, podczas gdy, fakt ten wynikał z oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. oraz z akt spółdzielni (notatki z dnia 21 lipca 2011 r. i z dnia 11 września 2013 r.; pisma kierowane do Spółdzielni, w których wskazywano, iż <span class="anon-block">A. P. (1)</span> wyjechała za granicę, zostawiając swoją córkę - <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span>). Pozwana wskazała, że w związku z tym Sąd miał wiedzę, iż razem nią mieszka wnuczka <span class="anon-block">A. P. (2)</span>, ale nie wezwał tej osoby do udziału w sprawie.</p> <p>Powołując się na powyższe zarzuty, pozwana wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wezwania do udziału w sprawnie jej wnuczki.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanej zasługuje na uwzględnienie o ile podnosi ona naruszenie prawa materialnego przez niewezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanej <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Należy zgodzić się ze skarżącą, że <span class="anon-block">A. P. (2)</span> powinna zostać wezwana do udziału w sprawie po stronie pozwanej. Wymóg ten wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art.15 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów</a> mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> (Dz. U. 2016, poz. 1610 t.j.), zgodnie z którym, jeżeli w sprawie <br/>o opróżnienie lokalu okaże się, że w razie uwzględnienia powództwa obowiązane do opróżnienia lokalu mogą być jeszcze inne osoby, które nie występują w sprawie <br/>w charakterze pozwanych, sąd wezwie stronę powodową, aby w wyznaczonym terminie oznaczyła te osoby w taki sposób, by ich wezwanie było możliwe, a w razie potrzeby, aby wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie kuratora. Sąd wezwie te osoby do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanych. Z cytowanego przepisu wynika że w sytuacji gdy zobowiązane do opróżnienia lokalu mogą być jeszcze inne osoby, zachodzi pomiędzy nimi kwalifikowana forma współuczestnictwa materialnego, w postaci <span class="underline"> <!-- -->współuczestnictwa koniecznego </span>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 72;art. 72 § 2)">art. 72§2 k.p.c.</a>). W takim przypadku osobom tym jako pozwanym przysługuje wspólna legitymacja do łącznej obrony swych praw, a postępowanie może toczyć się z łącznym udziałem tych osób, przy czym uprawnienie do łącznej obrony praw wynika z przepisu prawa materialnego jakim jest cytowany przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15)">art. 15 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>. Objęcie pozwem wszystkich współuczestników koniecznych po stronie pozwanej jest warunkiem uzyskania korzystnego merytorycznego rozstrzygnięcia. Brak jednego ze współuczestników koniecznych stanowi brak legitymacji procesowej łącznej, co prowadzi do oddalenia powództwa, w sytuacji jego nieuzupełnienia. Wydanie wyroku w warunkach występowania tylko niektórych spośród współuczestników koniecznych, stanowi o naruszeniu prawa materialnego.</p> <p>W tym miejscu wskazać należy, że nie jest zasadny dalej idący wniosek apelującej o nieważności postępowania z powodu braku możności obrony prawa <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span>, skutkujący nieważność postępowania. Niezasadne jest powoływanie się na brak możności obrony praw przez <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span> w sytuacji gdy nie była ona stroną procesu i zapadły wyrok jej nie dotyczył. Natomiast niewątpliwie doszło do naruszenia prawa materialnego wobec wydania wyroku nakazującego opróżnienie lokalu wobec niewszystkich osób, których udział w sprawie jest konieczny z uwagi na łączną legitymację procesową w warunkach współuczestnictwa koniecznego.</p> <p>Istotne znaczenie dla omawianego zagadnienia ma treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 791)">art. 791 k.p.c.</a> Zgodnie z jego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 791 § 1;art. 791 § 2)">§1 i §2</a> tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości lub do opróżnienia pomieszczenia upoważnia do prowadzenia egzekucji także przeciwko każdemu, kto uzyskał władanie przedmiotem egzekucji po wszczęciu postępowania oraz przeciwko domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym dłużnika. Jednak w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840 § 3)">§3</a> tego artykułu, przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 791 § 1;art. 791 § 2)">§1 i §2</a> nie wyłączają praw określonych przepisami o ochronie praw lokatorów. Jeżeli dłużnik twierdzi, że przysługuje mu prawo skuteczne wobec wierzyciela, komornik wstrzymuje czynności egzekucyjne i poucza o możliwości wytoczenia powództwa na podstawię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 k.p.c.</a> Nieobjęcie zatem danej osoby współuczestnictwem koniecznym, może prowadzić do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.</p> <p>Na rozprawie przed Sądem Rejonowym pełnomocnik pozwanej podniosła, iż w lokalu będącym przedmiotem żądania pozwu, wraz z pozwanymi mieszka ich dorosła wnuczka <span class="anon-block">A. P. (2)</span>. Nie można temu twierdzeniu zarzucić gołosłowności wobec treści akt członkowskich <span class="anon-block">K. M.</span> (akta <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej). Na karcie 86 tych akt, znajduje się notatka służbowa wskazująca na prawdopodobieństwo zamieszkania z małżonkami <span class="anon-block">M.</span>, także ich wnuczki, której zamieszkanie zostało zgłoszone 24 maja 2005 roku. Wobec treści tego dokumentu oraz oświadczenia pełnomocnika pozwanej, potwierdzającego dalsze zamieszkiwanie <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span>, Sąd Rejonowy - zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów</a> – był zobowiązany do wezwania strony powodowej aby w wyznaczonym terminie oznaczyła osobę <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span> w taki sposób aby jej wezwanie było możliwe, co w okolicznościach sprawy oznaczało zobowiązanie do wskazania adresu. Następnie Sąd Rejonowy powinien był wezwać <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span> do udziału w sprawie w charakterze pozwanej.</p> <p>Niezasadne było wyłączanie do odrębnego rozpoznania powództwa skierowanego przeciwko <span class="anon-block">A. P. (1)</span>, co Sąd Rejonowy uczynił wbrew stanowisku powoda, który wniósł pozew przeciwko trzem osobom i wnosił o wydanie wyroku także przeciwko <span class="anon-block">A. P. (1)</span> (k.45). Ustalenie, że nie zamieszkuje ona pod wskazanym adresem mogło jedynie prowadzić do zobowiązania powoda do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie dla tej pozwanej kuratora procesowego, o czym również stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>.</p> <p>Wobec przysługującej łącznie (jako współuczestnikom koniecznym) legitymacji procesowej, wszystkim osobom, których dotyczy obowiązek opróżnienia lokalu, pozwanymi w sprawie powinni być nie tylko pierwotnie wskazani <span class="anon-block">K. M.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">A. P. (1)</span> ale i <span class="anon-block">A. P. (2)</span>. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę powinien zatem zobowiązać powoda do wskazania adresu <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">P.</span>, ewentualnie do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora. Następnie powinien wezwać tę osobę do udziału w sprawie w charakterze pozwanej. Należy także połączyć do wspólnego zapoznania sprawę z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Mieszkaniowej o eksmisję z lokalu mieszkalnego przeciwko <span class="anon-block">A. P. (1)</span>, którą Sąd Rejonowy wyłączył do odrębnego rozpoznania (k.46), o ile sprawa ta wcześniej nie została zakończona prawomocnym rozstrzygnięciem. Dopiero po uzupełnieniu braków w zakresie legitymacji biernej pozwanych, należy przeprowadzić postępowanie rozpoznawcze i ocenić zasadność powództwa.</p> <p>Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 2)">art. 378§2 k.p.c.</a> rozpoznał z urzędu sprawę także na rzecz <span class="anon-block">A. M.</span>, z uwagi na wspólność obowiązków tych współuczestników, pomimo zaskarżenia wyroku tylko przez <span class="anon-block">K. M.</span>. Sąd Okręgowy mógł to uczynić w granicach zakażenia, a pozwana zaskarżyła wyrok w całości.</p> <p>Wskazać należy, iż z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15)">art. 15 ustawy o ochronie praw lokatorów</a> wynika, że wyrok ma dotyczyć niepodzielnie wszystkich współuczestników. Między pozwanymi zachodzi zatem <span class="underline"> <!-- -->współuczestnictwo jednolite</span>, którego dotyczy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 73;art. 73 § 2)">art. 73§2 k.p.c.</a> W takim przypadku czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec uczestników niedziałających. Także wniesienie apelacji tylko przez jednego z nich spowoduje wstrzymanie uprawomocnienia się całego wyroku.</p> <p>Z uwagi na wskazany charakter współuczestnictwa, nie było dopuszczalne wydanie wobec pozwanego <span class="anon-block">A. M.</span> wyroku zaocznego. Podstawowymi przesłankami wydania wyroku zaocznego wynikającymi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 339;art. 339 § 1)">art. 339 § 1 k.p.c.</a> są niestawiennictwo pozwanego na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo brak udziału pozwanego w rozprawie, pomimo stawiennictwa. Wydanie wyroku zaocznego jest obwarowane dodatkowymi przesłankami. Jak się przyjmuje, pomimo niestawiennictwa pozwanego na rozprawie sąd nie może wydać wyroku zaocznego, jeżeli okaże się, że nie występują w charakterze powodów lub pozwanych wszystkie osoby, których udział w sprawie jest konieczny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 195)">art. 195</a>), a także gdy zachodzi współuczestnictwo jednolite po stronie pozwanej i przynajmniej jeden ze współuczestników działa w sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 73;art. 73 § 2)">art. 73 § 2</a>). Tak było w przedmiotowym przypadku, w którym zachodziło po stronie pozwanych współuczestnictwo konieczne jednolite i pozwana podjęła obronę wspólnych dla pozwanych praw. Pomimo tego, że Sąd Rejonowy określił, iż wyrok przeciwko <span class="anon-block">A. M.</span> jest zaoczny, należało potraktować ten wyrok jako mający taki sam charakter jak wyrok zapadły przeciwko <span class="anon-block">K. M.</span>, której stanowisko przedstawione na rozprawie, jako złożone przez współuczestnika jednolitego, było skuteczne także względem <span class="anon-block">A. M.</span>. Orzeczenie sądu ma taki charakter, jaki w rzeczywistości wynika z jego istoty, a nie taki jaki formalnie nadał mu sąd. Należy podkreślić, iż Sąd Rejonowy nie nadał wyrokowi w zakresie uwzględnionego powództwa rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo obowiązku wydania takiego rozstrzygnięcia z urzędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 333;art. 333 § 1;art. 333 § 1 pkt. 3)">art. 333§1 pkt 3 k.p.c.</a>). <br/>Z uwagi na występujące w niniejszej sprawie współuczestnictwo jednolite po stronie pozwanych i wynikającą z tego niedopuszczalność wydania wyroku zaocznego wobec jednego ze współuczestników koniecznych, wyrok wydany w dniu 23 kwietnia 2015 roku nie może być potraktowany jako wydany w warunkach „zaoczności”. Z uwagi na podjętą obronę przez współuczestnika koniecznego i jednolitego, jest to wyrok kontradyktoryjny (por. postanowienie SN z 7 listopada 1995 r. sygn. akt IPRN 45/95, OSNP 1995/12/172). Podkreślić też należy, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 73;art. 73 § 2)">art. 73§2 k.p.c.</a> skuteczne są tylko czynności współuczestników działających wobec niedziałających, nie zaś odwrotnie. Fakt niedziałania pozwanego nie może być skuteczny wobec innych współuczestników. Wyrok zapadły wobec współuczestników koniecznych ma charakter niepodzielny. Z tej przyczyny w doktrynie i orzecznictwie w sposób jednoznaczny przyjmuje się, że w przypadku takiego współuczestnictwa nie jest możliwe zróżnicowanie charakteru zapadającego przeciwko pozwanym wyroku i że wyrok taki może mieć charakter zaoczny jedynie wobec wszystkich współuczestników (por. post. SA w <span class="anon-block">K.</span> z 26.02.2016r., sygn.. akt IACa 1022/15, lex 2019960).</p> <p>Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd Okręgowy uznał, iż nierozpoznając powództwa w stosunku do wszystkich osób, których łączny udział w przedmiotowej sprawie jest konieczny z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy. Naruszenie prawa materialnego w przedmiotowej sprawie miało taki skutek, że nie było możliwe wydanie orzeczenia reformatoryjnego wobec niewystępowania wszystkich współuczestników koniecznych. Zachodziła bowiem konieczność uzupełnienia braku w zakresie legitymacji po stronie pozwanej, w ramach czego wymagane było, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>, podjęcie czynności przez sąd z urzędu. Dopiero z udziałem wszystkich pozwanych jako współuczestników koniecznych należało przeprowadzić postępowanie dowodowe. Uzupełnienie tego braku na etapie postę+powania apelacyjnego jest niedopuszczalne. W tej sytuacji uchylenie wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania było konieczne.</p> <p>Rozpoznając sprawę ponownie Sad Rejonowy będzie miał na uwadze wskazane wyżej rozważania oraz zalecenia co do dalszego toku postępowania.</p> <p>Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386§4 k.p.c.</a> </p> <p>SSO Magdalena Bajor-Nadolska SSO Cezary Klepacz SSR (del.) Wiesław Stępniak</p> </div>