IX Ca 755/16

<p>Sygn. akt IX Ca 755/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w następującym składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Bożena Charukiewicz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SO Dorota Ciejek</p> <p>SO Krystyna Skiepko</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Aleksandra Świdwa</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. w Olsztynie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. S.</span>,</p> <p>przeciwko <span class="anon-block">B. T.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kętrzynie</p> <p>z dnia 24 marca 2016 r., sygn. akt I C 604/15,</p> <p>I.  oddala apelację,</p> <p>II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.</p> <p>Dorota Ciejek Bożena Charukiewicz Krystyna Skiepko</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX Ca 755/16</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">J. S.</span> wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej <span class="anon-block">B. T.</span> kwoty 30.293,60 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, iż pozwana jest spadkobierczynią <span class="anon-block">J. G. (1)</span>, z którą powód zawarł w dniu 5 maja 2014 r. ustną umowę remontu budynku mieszkalnego. Stroną tej umowy był również drugi współwłaściciel budynku <span class="anon-block">W. K.</span>. Współwłaściciele zobowiązali się do zapłaty łącznie kwoty 60.587,20 zł w równych częściach każdy z nich, z czego wywiązał się tylko <span class="anon-block">W. K.</span>. Powód wykonał swoje zobowiązanie w całości.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">B. T.</span> wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu zaprzeczyła by <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zawierała z powodem ustną umowę o treści wskazanej w pozwie. Zakwestionowała również zakres wskazanych prac, jak również ich jakość, podnosząc, iż obarczone one były licznymi wadami fizycznymi, a ich wartość została przez powoda znacząco zawyżona. Wskazała, że spadkodawczyni na bieżąco rozliczała się z powodem za wykonywane prace, a także na bieżąco pokrywała również koszty wszystkich materiałów zakupionych na jej nazwisko. Załączona do pozwu umowa oraz kosztorys zostały wykreowane wyłącznie na użytek procesu, albowiem <span class="anon-block">J. G. (1)</span> na przestrzeni lat zawierała z powodem szereg umów na konkretne prace, które były wykonywane etapami, i co do których strony ustalały konkretne wynagrodzenie. Wynagrodzenie to spadkodawczyni regulowała na bieżąco.</p> <p>Wyrokiem z dnia 24 marca 2016 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie oddalił powództwo. Zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że powód <span class="anon-block">J. S.</span> na podstawie ustnych umów zawartych z <span class="anon-block">W. K.</span> i <span class="anon-block">J. G. (1)</span>, współwłaścicielami budynku położonego w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w okresie od maja do października 2014 r. wykonywał remont w/w budynku obejmujący, m.in.: naprawę elewacji ścian budynku, ocieplenie kukułki, odwodnienie budynku, izolację fundamentów połączoną z wykonaniem betonowej opaski, uzupełnienie dachówek, naprawę przewodu kominowego, zburzenie starych i wybudowanie nowych schodów do budynku, ułożenie polbruku dookoła budynku oraz ścieżki do bramy wejściowej.</p> <p> <span class="anon-block">W. K.</span> i <span class="anon-block">J. G. (1)</span> za wykonane prace i potrzebne materiały płacili powodowi na bieżąco. <span class="anon-block">W. K.</span> za całość wykonanych na jego rzecz prac remontowych i niezbędnych materiałów zapłacił powodowi w ratach łącznie 15.000 zł. W okresie od 5 maja 2014 r. do 8 sierpnia 2014 r. na <span class="anon-block">J. G. (1)</span> wystawiono tytułem zakupu materiałów budowlanych faktury VAT na łączną kwotę 7.304,73 zł. <span class="anon-block">J. G. (1)</span> dysponowała środkami finansowymi na zapłatę za w/w faktury, jak również za prace remontowe wykonane na jej rzecz przez powoda.</p> <p>Jak ustalił Sąd Rejonowy powód w okresie od maja 2014 r. do października 2015 r. prowadził działalność gospodarczą obejmującą wykonywanie prac remontowo – budowlanych. Z tytułu wykonanych prac remontowych budynku położonego w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wystawił na rzecz <span class="anon-block">W. K.</span> faktury VAT na łączną kwotę ok. 6.500 zł.</p> <p> <span class="anon-block">J. G. (1)</span> była ciotką powoda. Z tytułu prac remontowych wykonanych na jej rzecz powód nie wystawił faktury VAT. <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zmarła 9 września 2014 r. a jej jedynym spadkobiercą na podstawie testamentu została <span class="anon-block">B. T.</span>. <span class="anon-block">J. G. (1)</span>, oprócz mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, była też właścicielką mieszkania położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, pozostawiła po sobie również środki finansowe w wysokości ok. 8.000 zł. Przed śmiercią otrzymywała emeryturę w wysokości ok. 1.500 zł miesięcznie. Powód w 2014 r. w okresie obejmującym prace remontowe w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> nie posiadał stałego źródła dochodów. W ramach założonej działalności gospodarczej nie wykonywał innych prac.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego powód nie udowodnił jakiej treści umowę zawarł z <span class="anon-block">J. G. (1)</span>. Dowody zgromadzone w sprawie wskazują wprawdzie, że powód zawarł z <span class="anon-block">J. G. (1)</span> umowę ustną, jednak z tytułu tej umowy osoba ta wywiązała się przekazując na bieżąco powodowi płatności. Dowody przedstawione przez powoda takiej jak umowa z 5 maja 2014 r. i kosztorys z 18 maja 2015 r. nie były wiarygodne, gdyż zostały sporządzone już po wykonaniu prac wyłącznie na potrzeby przedmiotowego postępowania. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Powód zaskarżył powyższy wyrok w całości. W apelacji zarzucił:</p> <p>1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:</p> <p>a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez jego błędne zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że pozwana w sposób wystarczający udowodniła, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zapłaciła dla powoda całość należności, podczas gdy pozwana nie przedstawiła na to żadnych dowodów, a to na niej spoczywał ciężar tego dowodu,</p> <p>- poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odwróceniu ciężaru dowodzenia i nałożeniu na powoda obowiązku wykazania, że należności od <span class="anon-block">J. G. (2)</span> nie otrzymał, podczas gdy to na pozwanej spoczywał ciężar udowodnienia tego, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> przekazała powodowi całość należności;</p> <p>2. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:</p> <p>a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207;art. 207 § 6)">art. 207 § 6 k.p.c.</a> poprzez błędne uznanie, iż wniosek o powołanie biegłego był spóźniony, podczas gdy konieczność jego powołania wynikła w momencie kwestionowania przez pozwaną wartości prac oraz wiarygodności sporządzonego kosztorysu, czyli po otrzymaniu od pozwanej odpowiedzi na pozew;</p> <p>b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego poprzez pominięcie i nie odniesienie się przez Sąd I instancji do stanowiącego element materiału dowodowego pisma pozwanej z dnia 9 listopada 2015r., tj. odpowiedzi na pozew, w którym pozwana sama oświadczyła, że powód wykonywał prace jeszcze po śmierci <span class="anon-block">J. G. (1)</span>, tym samym potwierdziła fakt, iż za te prace powód nie mógł otrzymać wynagrodzenia;</p> <p>- poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zapłaciła dla powoda całą należność mimo, iż nie zostało to dostatecznie udowodnione;</p> <p>- poprzez błędne uznanie, że faktury za materiały stanowią dowód na to, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> opłaciła te faktury i pominięcie okoliczności, że to powód był w ich posiadaniu;</p> <p>- poprzez błędne uznanie, że kosztorys sporządzony przez <span class="anon-block">J. S.</span> nie stanowi dowodu w sprawie, podczas gdy wiarygodność tego dokumentu mogła zostać poparta w opinii biegłego;</p> <p>- poprzez uchybienie zasadom logicznego rozumowania i błędne wyciągnięcie wniosków, które są nie zgodne z zebranym materiałem dowodowym, a mianowicie stwierdzenie, że powód otrzymał od <span class="anon-block">J. G. (1)</span> całość należnego mu wynagrodzenia, podczas gdy całość prac ukończył dopiero po jej śmierci, co świadczy o tym, iż <span class="anon-block">J. G. (1)</span> nie mogła mu zapłacić całości wynagrodzenia.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kętrzynie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie jest zasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne i ostateczną ocenę prawną tych ustaleń dokonaną przez Sąd I instancji, zgodne z którą roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Przede wszystkim należy wskazać, że powód wywodził swoje roszczenie o zapłatę z umowy łączącej go z <span class="anon-block">J. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. K.</span>, której przedmiotem były prace remontowe budynku. W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że powód wykonał określone prace remontowe na rzecz zleceniodawców. Bezsporna była również okoliczność, iż od <span class="anon-block">W. K.</span> powód otrzymał wynagrodzenie za wykonane prace. Nie można zatem stwierdzić, jak to uczynił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy, iż powód nie wykazał jaka była treść umowy łączącej strony.</p> <p>W sytuacji zatem wykazania przez powoda, że strony łączyła umowa o określonej treści, która ze strony powoda została wykonana, tj. powód wykonał prace remontowe, to na stronie pozwanej, która podniosła zarzut zapłaty za wykonane prace, spoczywał ciężar udowodnienia tej okoliczności. Co do zasady bowiem ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza. Pozwany, który podnosi zarzuty, staje się powodem, w zakresie zarzutów podnoszonych przez pozwanego zajmuje on rolę powoda i na nim spoczywa ciężar dowodu.</p> <p>Zebrany w sprawie materiał dowodowy, niezależnie od twierdzeń Sądu Rejonowego zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, pozwalał mimo wszystko na ustalenie czy strona pozwana wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku zapłaty za wykonane roboty.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego pozwana udowodniła, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zapłaciła powodowi za wykonane prace. Odmienne twierdzenia powoda nie były w tym względzie wiarygodne. Powód, domagają się zapłaty od pozwanej, stwierdził w treści pozwu, że zawarł z <span class="anon-block">J. G. (1)</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> umowę, zgodnie z którą zleceniodawcy mieli zapłacić na rzecz powoda łącznie kwotę 60.587,20 zł w równych częściach każdy z nich, a zatem po 30.293,60 zł.</p> <p>Tymczasem z zeznań świadka <span class="anon-block">W. K.</span> wynika, że na rzecz powoda zapłacił kwotę 15.000 zł, co było całkowitym wykonaniem zobowiązania z jego strony, a powód potwierdził tę okoliczność domagając się jednocześnie zapłaty od pozwanej kwoty 30.293,60 zł. Ta sprzeczność nie pozwala na przyjęcie twierdzeń powoda za wiarygodne.</p> <p>Ocena całości materiału dowodowego musi być oparta o kryteria wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i uwzględniać wiarygodność i moc poszczególnych dowodów przeprowadzonych w toku postępowania zgodnie z przekonaniem Sądu i z zachowaniem logiki, opierając się również na doświadczeniu życiowym.</p> <p>Jednocześnie strona pozwana w sposób logiczny i wiarygodny wykazała, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> uiściła na rzecz powoda wynagrodzenie za wykonane roboty. Wskazują na powyższe nie tylko zeznania świadków. Nie jest bowiem wiarygodne, iż powód z <span class="anon-block">W. K.</span> rozliczał się na bieżąco w trakcie prowadzenia robót, a z <span class="anon-block">J. G. (1)</span> miał dokonać rozliczenia już po ich zakończeniu tym bardziej, że w toku robót musiał kupować materiały budowlanego i w związku z tym potrzebował na ten cel gotówki, a jak sam przyznał był w trudnej sytuacji materialnej („przyszedł taki moment, że konto okazało się puste”). Jednocześnie powód zeznał, że „tam dużo swoich pieniędzy nie włożył, może 2.000zł, może 5000 zł”, gdy tymczasem sama wartość materiałów wynikająca z faktur przedstawionych przez powoda wyniosła 7.304,73 zł. Faktury zostały wystawione na nazwisko <span class="anon-block">J. G. (1)</span>, a więc to na powodzie spoczywał ciężar wykazania, że na zapłatę tych należności przeznaczył swoje prywatne środki. Temu obowiązkowi nie sprostał. Powód podawał również różne kwoty, na które umówił się ze współwłaścicielami, różne ustalenia, jego zeznania nie były ani konsekwentne, ani jednoznaczne, a w oparciu o pozostałe dowody przeprowadzone w sprawie budziły wątpliwości i nie mogły stanowić wiarygodnego dowodu na poparcie twierdzeń pozwu. Już w pozwie powód twierdził, że <span class="anon-block">W. K.</span> zapłacił mu 30.293,60 zł, gdy tymczasem świadek, w niekwestionowanych przez powoda zeznaniach, podał, że zapłacił powodowi 15.000 zł, co stanowiło w pełni rozliczenie pomiędzy nimi za wykonane prace. Świadek ten zeznał również, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zapłaciła za wywrotkę żwiru, co koresponduje z zeznaniami pozostałych świadków, którzy jednoznacznie zeznali, że <span class="anon-block">J. G. (1)</span> zapłaciła powodowi wszystkie należności, również za te prace dokończone po jej śmierci, przy odosobnionym stanowisku powoda, że nie otrzymał od współwłaścicielki żadnych pieniędzy.</p> <p>Prawidłowo przy tym przyjął Sąd Rejonowy, że dowody przedstawione przez powoda takie jak umowa z 5 maja 2014 r. i kosztorys z 18 maja 2015 r. nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu na poparcie stanowiska powoda, gdyż zostały sporządzone już po wykonaniu prac.</p> <p>Podkreślić należy, iż kwestionowanie dokonanej przez sąd oceny dowodów nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu, dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dla skarżącego oceny materiału dowodowego (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2002 r. sygn. II CKN 572/99). Jeżeli z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Brak logiki we wnioskowaniu na podstawie zebranych dowodów lub wykroczenie we wnioskowaniu poza te granice albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, daje podstawę do przyjęcia, że przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyrok Sądu Najwyższego z 27 września 2002 r. sygn., II CKN 817/00). Podkreślić należy, że Sąd Odwoławczy dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji nie ustala prawdziwości faktów. Ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone.</p> <p>Mając zatem na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł, jak w wyroku.</p> <p>O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2;art. 98 § 2 pkt. 5)">§ 2 pkt 5</a> w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, w brzmieniu na dzień 19.08.2016r.). Uwzględniono, iż powód jest stroną przegrywającą sprawę i dlatego powinien ponieść koszty procesu, które stanowiła opłata za czynności adwokackie przed Sądem II instancji, w wysokości 2.400 zł.</p> <p>Dorota Ciejek Bożena Charukiewicz Krystyna Skiepko</p> </div>