Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I C 575/16

Sądy powszechne2016-12-28
Sygnatura
I C 575/16
Data orzeczenia
2016-12-28
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Wojciech Wacław (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- --> Sygn. akt: I C 575/16</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 28 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="182"/> <col width="485"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Wojciech Wacław</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Paulina Pawłowska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. w Olsztynie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>, Skarbowi Państwa - <span class="anon-block">P. R.</span>w </strong> <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>I.  oddala powództwo:</p> <p>II.  nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz na rzecz pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 575/16</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">T. S.</span> domagała się od pozwanego Skarbu Państwa – <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> zapłaty kwoty 1.000.000 złotych tytułem pokrycia szkody materialnej i niematerialnej.</p> <p>Uzasadniając swe stanowisko na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. powódka podniosła, że była niesłusznie internowana w szpitalu psychiatrycznym w <span class="anon-block">P.</span>, w związku z czym doznała szkody moralno-społecznej. Powódce przypisano chorobę psychiczną, oraz uznano, że jest na tyle chora, że stanowi zagrożenie dla porządku prawnego. Oparto się przy tym na fałszywych dowodach. Tym samym umieszczenie powódki w szpitalu godziło w jej dobre imię i do tej pory zmaga się ona ze złą opinią. Powódka została pozbawiona możliwości wykazania, że nie popełniła czynu zarzuconego jej w postępowaniu karnym.</p> <p>W odpowiedzi na pozew (k. <span class="anon-block">(...)</span>) pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> wniósł o odrzucenie pozwu w zakresie roszczenia skierowanego wobec Skarbu Państwa – <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> a w pozostałym zakresie o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany podniósł że w sprawie<span class="anon-block">(...)</span>przed <span class="anon-block">S. O.</span>w<span class="anon-block">Ł.</span>powódka dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa – <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> za bezprawne zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>. Co do meritum pozwany wskazał, że ostatnie czynności w postępowaniach karnych były dokonywane w latach 1998-1999. Wtedy też rozpoczął się bieg przedawnienia, gdyż najpóźniej wtedy powódka dowiedziała się o wywodzonej szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Tym samym upłynął 3-letni termin przedawnienia wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a>, który znajduje zastosowanie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny. W 2008 r. minął także termin 10-letni, liczony od daty wyrządzenia szkody. Jedynie na wypadek nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia pozwany zaprzeczył zarzutom podniesionym przez stronę powodową. Powódka zgłosiła bowiem same twierdzenia faktyczne, nie popierając ich dowodami, zaś działanie pozwanego było legalne i jako takie nie mogło stanowić podstawy odpowiedzialności Skarbu Państwa wobec powódki. Powódka nie wykazała także, aby uzyskała prejudykat mogący podważyć prawomocne orzeczenia. Nadto nie udowodniła, aby zaskarżyła orzeczenia prokuratury i Sądu, z którymi wiąże dochodzone przez siebie roszczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Na podstawie ustnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i wniosku o ukaranie zgłoszonego przez <span class="anon-block">Z. S.</span>, <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> prowadziła postępowanie przygotowawcze, sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>, przeciwko powódce <span class="anon-block">T. S.</span>. Powódce przedstawiono zarzut tego, że w okresie od stycznia do kwietnia 1998 r. w <span class="anon-block">P.</span>, działając w warunkach przestępstwa ciągłego groziła <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">Z. S.</span> popełnieniem przestępstwa na szkodę ich i ich małoletnich dzieci, co wzbudziło u nich uzasadnioną obawę, że wypowiadane groźby będą spełnione, tj. czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19690130094" title="Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1969 r. Nr 13, poz. 94 (art. 166)">art. 166 k.k. z 1969 r.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19690130094" title="Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1969 r. Nr 13, poz. 94 (art. 58)">art. 58 k.k. z 1969 r.</a> </p> <p>(ok. bezsporne)</p> <p>Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zostało powódce odczytane przed przystąpieniem do czynności przesłuchania, które odbyło się w dniu 21 kwietnia 1998 r.</p> <p>(dowód: protokół przesłuchania z 21.04.1998 r., k. <span class="anon-block">(...)</span>)</p> <p>W toku postępowania w drodze wywiadu środowiskowego od rodziny i sąsiadów powódki powzięto informację o tym, że była ona leczona w poradniach psychiatrycznych, przebywała w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. W związku z tym w 20 maja 1998 r. Prokurator <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> wydał postanowienie o zasięgnięciu <span class="anon-block">opinii (...)</span> biegłych lekarzy psychiatrów, m. in. na okoliczność, czy <span class="anon-block">T. S.</span> miała zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia swojego czynu i kierowania swoim postępowaniem. Odpis tego postanowienia doręczono <span class="anon-block">T. S.</span> i jej obrońcy z urzędu.</p> <p>(dowód: postanowienie z dnia 20.05.1998 r., k. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>, potwierdzenie odbioru, k. <span class="anon-block">(...)</span> tych akt)</p> <p>W toku postępowania biegli psychiatrzy <span class="anon-block">P. T.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span> stwierdzili u powódki objawy schizofrenii paranoidalnej, co znosiło poczytalność powódki w chwili zarzucanego jej czynu. Biegli stwierdzili, że pozostawanie <span class="anon-block">T. S.</span> na wolności groziłoby poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego.</p> <p>(dowód: opinia biegłych psychiatrów, k. <span class="anon-block">(...)</span> akt<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>)</p> <p>Postanowieniem z dnia 22 czerwca 1998 r. Prokurator <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> umorzył dochodzenie przeciwko <span class="anon-block">T. S.</span>, wobec uznania iż podejrzana nie popełniła przestępstwa. Odpis tego postanowienia doręczono <span class="anon-block">T. S.</span> i jej obrońcy z urzędu.</p> <p>(dowód: postanowienie o umorzeniu dochodzenia, k. <span class="anon-block">(...)</span> akt <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> potwierdzenia odbioru, k. <span class="anon-block">(...)</span>tych akt)</p> <p>W dniu 26 sierpnia 1998 r. Prokurator <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>skierował do<span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>wniosek o umieszczenie <span class="anon-block">T. S.</span> w szpitalu psychiatrycznym, wskazując że postępowanie przygotowawcze zostało umorzone z uwagi na niepoczytalność podejrzanej, której pozostawanie na wolności zgodnie z opinią biegłych groziło poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego.</p> <p>(dowód: wniosek o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym z 26.08.1998 r., k. <span class="anon-block">(...)</span> akt <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>)</p> <p>Postanowieniem z dnia 21 października 1998 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> dopuścił dowód z opinii biegłego psychologa na okoliczność ustalenia, czy względy psychologiczne przemawiają za umieszczeniem <span class="anon-block">T. S.</span> w szpitalu psychiatrycznym. Po uzyskaniu opinii, jak również wysłuchaniu na rozprawie biegłych psychiatrów i psychologa Sąd ten postanowieniem z dnia 15 marca 1999 r. umieścił <span class="anon-block">T. S.</span> w Samodzielnym Publicznym Zakładzie <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>(dowód: postanowienie <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 15.03.1999 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, k. <span class="anon-block">(...)</span>akt<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>)</p> <p>Środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym był wobec powódki stosowany przez ponad 2 lata. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2001 r. <span class="anon-block">S. O.</span>w <span class="anon-block">Ł.</span> nakazał niezwłoczne zwolnienie <span class="anon-block">T. S.</span> ze szpitala psychiatrycznego w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>(dowód: postanowienie<span class="anon-block">S. O.</span>w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 27.08.2001 r., sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>)</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów urzędowych zgromadzonych w aktach sprawy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span> w <span class="anon-block">P.</span> Nie budzi przy tym wątpliwości, że dokumenty te zostały sporządzone w przepisanej formie, przez powołane do tego organy władzy publicznej, wobec czego stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a>). Wynikające stąd domniemanie prawdziwości nie jest wszakże niewzruszalne, co wynika chociażby z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 252)">art. 252 k.p.c.</a>, określającego rozkład ciężaru dowodu, przy obalaniu tego domniemania. Skoro jednak powódka nie przejawiła jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej dla potwierdzenia swoich twierdzeń, nie mogło być mowy o skutecznym podważeniu autentyczności i wiarogodności dokumentów urzędowych.</p> <p>Na podstawie zeznań i oświadczeń powódki Sąd ustalił jedynie, że czuje się ona pokrzywdzona przebiegiem postępowania toczonego przed <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>, w wyniku którego to została umieszczona w szpitalu psychiatrycznym.</p> <p>Powódka wskazała, że w postępowaniu przygotowawczym nie przyznano jej obrońcy, nie wydano żadnej opinii psychiatrycznej, a jedynie oparto się na notatkach. Podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu przygotowawczym i nie została przesłuchana. Podnosiła przy tym, że wydane w sprawie orzeczenia były oparte na fałszywych dowodach. Nie sprecyzowała jednak, jakie konkretnie dowody i z jakich powodów miały być fałszywe.</p> <p>W tym zakresie jej twierdzenia Sąd uznał za całkowicie chybione , bowiem z akt sprawy <span class="anon-block">(...)</span>bezsprzecznie wynika, że powódka była przesłuchiwana w charakterze podejrzanej, co poświadczyła swoim podpisem. Zostały co do niej wydane także opinie: psychiatryczna i psychologiczna, po uprzednim badaniu przeprowadzonym przez lekarzy. W związku z wątpliwościami co do poczytalności powódki przyznano jej także obrońcę. W tym stanie rzeczy twierdzenia procesowe powódki o rozpoznaniu sprawy z pominięciem jej praw procesowych, jako strony postępowania, jawią się gołosłownymi jak stojące w oczywistej sprzeczności z rzeczywistym przebiegiem przedmiotowego postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo podlegało oddaleniu w pierwszej kolejności z uwagi na trafnie podniesiony a najdalej idący zarzut przedawnienia.</p> <p>Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 117 § 1)">art. 117 § 1 k.c.</a> z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Stosownie do § 2 powołanego przepisu, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> wynika, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.</p> <p>Powódka dochodziła zadośćuczynienia wynikającego z domniemanego naruszenia jej dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, które miało ucierpieć na skutek umieszczenia powódki na okres 2 lat w szpitalu psychiatrycznym. Źródłem tak określonej szkody miało być przy tym prawomocne orzeczenie sądu. Tym samym podstawę jej roszczenia stanowiły przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> (w brzmieniu sprzed 1 września 2004 r.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> Do tego rodzaju roszczeń, związanych z naprawieniem wyrządzonej czynem niedozwolonym szkody, także niemajątkowej, znajduje zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> (uprzednio – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a>; por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 stycznia 2014 r., I ACa 663/13, LEX nr 1422386).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 § 1 k.c.</a> w brzmieniu sprzed jego uchylenia, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.</p> <p>Choć wskazany przepis został uchylony z dniem 10 sierpnia 2007 r., znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny. Zgodnie z powołanym przepisem przejściowym do roszczeń powstałych przed dniem 10 sierpnia 2007 r., a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> Wnioskując a contrario, jeżeli przed dniem 10 sierpnia 2007 r. w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a> doszło do przedawnienia roszczenia, nie stało się ono na nowo zaskarżalne po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> </p> <p>Roszczenia odszkodowawcze powódki stały się wymagalne najpóźniej w 2001 r., kiedy to zaprzestano wykonywania wobec niej środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym. Wtedy to bowiem mogła zyskać wiedzę o swojej szkodzie, w tym wyrażającej się w domniemanej utracie dobrego imienia w środowisku rodzinnym i sąsiedzkim. Powódka od początku miała przy tym świadomość, że roszczenia wynikające umieszczenia jej w szpitalu psychiatrycznym powinna kierować do Skarbu Państwa, skoro zastosowanie tego środka zabezpieczającego nastąpiło szeroko rozumianym w postępowaniu karnym, w którym brała udział. W takim wypadku przedawnienie zakończyło bieg w 2004 r., a więc ponad 10 lat przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie.</p> <p>Nie zaistniały przy tym żadne okoliczności, które powodowałyby przerwanie bądź zawieszenie biegu przedawnienia ewentualnych roszczeń powódki. Przede wszystkim <span class="anon-block">T. S.</span> nie podejmowała jakichkolwiek czynności przed sądem ani innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, ani też przed sądem polubownym, w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a>).</p> <p>Podkreślenia wymaga, że powódka po 2001 r., kiedy to została zwolniona ze szpitala psychiatrycznego, miała pełną możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej i nie czyniła tego przez wiele lat. W tym samym czasie zwracała się do różnorakich instytucji, o czym świadczy chociażby analiza akt I Ds. 144/98, do których składała liczne skargi i wnioski. Pomimo tego przez cały ten okres nie kierowała do pozwanego żadnych roszczeń o charakterze cywilnoprawnym (odszkodowawczym).</p> <p>W orzecznictwie przyjmuje się, że skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczającą podstawą dla oddalenia powództwa, bez potrzeby ustalania, czy zachodzą wszystkie przesłanki materialnoprawne, uzasadniające jego uwzględnienie. Co do zasady badanie tych przesłanek jest w takiej sytuacji zbędne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 marca 2016 r., I ACa 1110/15, LEX nr 2041831).</p> <p>Z uwagi na powyższe powództwo podlegało oddaleniu (punkt I wyroku).</p> <p>Jedynie ubocznie należy zwrócić uwagę, że powódka sformułowała swoje roszczenie w sposób, który nie mógł i z przyczyn dalej idących prowadzić do jego uwzględnienia. Nie wykazała bowiem istnienia przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa w tej konkretnej sprawie .</p> <p>Odpowiedzialność pozwanych jednostek mogłaby zachodzić na podstawie ogólnej normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> w brzmieniu sprzed 1 września 2004 r. Powódka nie wykazała jednak, aby podejmowane wobec niej czynności były niezgodne z prawem. Jej twierdzenia w tym zakresie pozostawały jak to już wskazano w oczywistej sprzeczności z treścią dokumentów znajdujących się w aktach <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>i nie zostały poparte jakąkolwiek inicjatywą dowodową, która mogłaby prowadzić do wzruszenia wynikającego z tych dokumentów domniemania prawdziwości.</p> <p>W orzecznictwie zapadłym na gruncie obecnie obowiązującego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417<sup> <!-- -->1</sup> § 2 k.c.</a> jednoznacznie przesądzono przy tym, że niezgodność z prawem w odniesieniu do orzeczeń sądowych, aby mogła za sobą pociągać odpowiedzialność cywilną Skarbu Państwa, powinna mieć charakter kwalifikowany, a więc polegać na oczywistej i rażącej obrazie prawa, niebudzącej żadnych wątpliwości. Nie może być więc podważany przewidziany proceduralnie zakres swobody orzeczniczej, w ramach przyjętych standardów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2009 r., V CNP 93/08, M.<span class="anon-block">S.</span>. 2009/5/30-31).</p> <p>Sam fakt, że środek zabezpieczający został uchylony, a w uzasadnieniu postanowienia <span class="anon-block">S. O.</span>w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdzono, że nie zachodziły przesłanki do umieszczenia powódki w szpitalu psychiatrycznym, nie przesądza jeszcze o bezprawności postanowienia <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span>z dnia 15 marca 1999 r. Do istoty niezawisłego orzekania przez organy wymiaru sprawiedliwości należy bowiem swobodne uznanie sędziowskie, które sprawia, że te same stany faktyczne mogą być odmiennie oceniane przez różne składy orzekające.</p> <p>Nie sposób pominąć przy tym, że w postanowieniu <span class="anon-block">S. O.</span>w <span class="anon-block">Ł.</span>z 27 sierpnia 2001 r. stwierdzono nie tyle niezasadność samego umieszczenia powódki w szpitalu psychiatrycznym, ale przede wszystkim poprawę stanu jej zdrowia psychicznego, co sprawiło, że nie stanowiła już zagrożenia dla porządku prawnego. Ustalenie to zostało wsparte wnioskami opinii biegłych, przy czym <span class="anon-block">S. R.</span> w<span class="anon-block">P.</span>wydając postanowienie z dnia 15 marca 1999 r. dysponował opiniami o wnioskach zupełnie odmiennych. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, aby wydane wówczas orzeczenie było wadliwe, i to w stopniu oczywistym.</p> <p>Działania<span class="anon-block">P. R.</span>w <span class="anon-block">P.</span> sprowadzały się do zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów i sformułowania odpowiedniego wniosku do sądu, którego treść w żaden sposób nie ingerowała w prawa powódki, w tym także w jej dobra osobiste. Jakkolwiek wniosek ten warunkował zastosowanie środka zabezpieczającego wobec <span class="anon-block">T. S.</span>, sąd orzekający o zastosowaniu tego środka nie był nim w żadnym stopniu związany, w pełni samodzielnie orzekając w przedmiocie podstaw internowania powódki.</p> <p>Podstawę wymienionych czynności podjętych w toku dochodzenia stanowiły <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19690130096" title="Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1969 r. Nr 13, poz. 96 (art. 183;art. 184;art. 282)">art. 183, 184 i 282 k.p.k. z 1969 r.</a> (wówczas obowiązującego), przy czym ostatni z wymienionych przepisów obligował prokuratora do złożenia przedmiotowego wniosku. W tej sytuacji nie można zasadnie twierdzić, że organ ten w jakimkolwiek stopniu naruszył prawo.</p> <p>Zupełnie na marginesie zauważyć należy, że powódka upatrywała swej krzywdy w utracie dobrego imienia na skutek umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym, podczas gdy już w wywiadzie środowiskowym sporządzonym na potrzeby postępowania przygotowawczego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> stwierdzono, iż od rodziny i sąsiadów powódki powzięta została informacja o jej leczeniu w poradniach psychiatrycznych i pobycie w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. Tym samym nic nie wskazuje na to, aby to podjęte następnie wobec powódki czynności procesowe, na skutek których został zastosowany środek zabezpieczający, miały przyczynić się do wykreowania fałszywej opinii lub zmiany opinii na jej temat w środowisku lokalnym.</p> <p>Już tylko pobieżna analiza podstaw faktycznych powództwa wskazuje zatem na jego merytoryczną bezzasadność.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu w niniejszej sprawie (punkt II wyroku). Należało mieć przy tym na uwadze zarówno złą sytuację materialną powódki, jak również okoliczność, że działała ona w oparciu o subiektywne poczucie krzywdy. Nie można też tracić z pola widzenia faktu, że <span class="anon-block">S. O.</span>w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził niezasadność umieszczenia powódki w szpitalu psychiatrycznym, nawet jeśli nie oznacza to bezprawności wcześniejszych działań pozwanych wobec powódki.</p> </div>