Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I C 28/15

Sądy powszechne2016-12-30
Sygnatura
I C 28/15
Data orzeczenia
2016-12-30
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Grzegorz Manista (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt I C 28/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 grudnia 2016r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Łęczycy I Wydział Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSR Grzegorz Manista</p> <p>Protokolant: sekr. sąd. Aneta Kuleczka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016r., w <span class="anon-block">Ł.</span> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. C.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego</p> <p>1.  pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 17 kwietnia 2003r.;</p> <p>2.  zasądza od <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. C.</span> kwotę 2.952 / dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa / zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;</p> <p>3.  nakazuje pobrać od <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łęczycy kwotę 510 / pięćset dziesięć / zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od uiszczenia, której powódka <span class="anon-block">E. C.</span> została zwolniona oraz kwotę 5.998,71zł / pięć tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt osiem złotych siedemdziesiąt jeden groszy / tytułem zwrotu wydatków na opinie biegłych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt I C 28/15</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w Łęczycy <span class="anon-block">E. C.</span> wniosła o pozbawienie w całości wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> kosztów procesu według norm przepisanych, zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy w sprawie Km 560/03 oraz o zwolnienie powódki od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu <em> <!-- --> / k. 2-3 – pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności z wnioskami o zabezpieczenie powództwa, zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata z urzędu /</em>.</p> <p>Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012r., Sąd oddalił wniosek powódki o zabezpieczenie powództwa, zwolnił <span class="anon-block">E. C.</span> od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niej adwokata z urzędu <em> <!-- -->/ k. 14 – postanowienie Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 7 listopada 2012r., sygn. akt I C 407/12, w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie powództwa; k. 15 – postanowienie Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 7 listopada 2012r., sygn. akt I C 407/12, w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie </em>adwokata<em> <!-- --> z urzędu /</em>.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> uznał powództwo za zasadne w kwocie 4.226,72zł i wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa <em> <!-- --> / k. 20-22 – odpowiedź na pozew /</em>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</em> </strong> </p> <p>W dniu 29 marca 2002r. <span class="anon-block">E. C.</span> zawarła ze <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> umowę pożyczki na kwotę 13.000zł, pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez Zarząd <span class="anon-block"> (...)</span>, wynoszącej na dzień zawarcia umowy 20% w skali roku. Spłata pożyczki miała następować w miesięcznych ratach i miała zostać spłacona wraz z należnymi odsetkami w terminie do dnia 25 marca 2005r. <em> <!-- --> / d. k. 2 załączonych akt I Nc 162/03 Sądu Rejonowego w Łęczycy – kserokopia <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span> /</em>.</p> <p> <span class="anon-block">E. C.</span> była zatrudniona w <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> i wyraziła zgodę na potrącanie przez zakład pracy z wynagrodzenia za pracę, zasiłku chorobowego i zasiłku wychowawczego, spłat rat kapitałowych wraz z należnymi odsetkami z tytułu zaciągniętej przeterminowanej <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span>, udzielonej w dniu 29 marca 2002r., przez <span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> / d. k. 7 – kserokopia oświadczenia z tytułu zaciągniętej pożyczki z dnia 29 marca 2002r. /</em>.</p> <p>W piśmie datowanym na dzień 21 października 2002r., <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> wystąpiła do <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> o dokonywanie potrąceń zadłużenia <span class="anon-block">E. C.</span>, zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 29 marca 2002r. <em> <!-- --> / d. k. 96 – kserokopia pisma <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> do <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> z dnia 21 października 2002r. /</em>.</p> <p>W piśmie skierowanym do <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> w dniu 12 czerwca 2003r., <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, anulowała dyspozycję płatności, ponieważ <span class="anon-block">E. C.</span> z dniem 13 maja 2003r. uregulowała zadłużenie powstałe na podstawie zawartej w dniu 29 marca 2002r. umowy pożyczki</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> przelało na konto <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, w okresie od listopada 2002r. do września 2003r., kwotę 5.165,49zł<em> <!-- --> / d. k. 4-5 – pismo <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> z dnia 19 września 2003r. /.</em> </p> <p>W piśmie z dnia 31 października 2002r., które zostało doręczone w dniu 4 listopada 2002r., <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> wypowiedziała <span class="anon-block">E. C.</span> <span class="anon-block">umowę pożyczki nr (...)</span> z dnia 29 marca 2002r., skutkiem czego nie spłacona część pożyczki wraz z należnymi odsetkami stała się natychmiast wymagalna z upływem 30 dniowego okresu wypowiedzenia <em> <!-- --> / załączone akta I Nc 162/03 Sądu Rejonowego w Łęczycy: k. 7 – kserokopia wypowiedzenia umowy; k. 8 – kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru /.</em> </p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczy Sąd Rejonowy w Łęczycy zasądził solidarnie od <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 12.801,97zł z odsetkami:</p> <dl> <dt>⚫</dt> <dd> <p>umownymi w wysokości 40% w stosunku rocznym, liczonymi od kwoty 11.500,51zł od dnia 6 marca 2003r. do dnia zapłaty,</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>ustawowymi liczonymi od kwoty 1.301,46zł od dnia 6 marca 2003r. do dnia zapłaty</p> </dd> </dl> <p>oraz kwotę 2.690,60zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 2.415zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003r., Sąd nadał prawomocnemu nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności <em> <!-- -->/ d. załączone akta I Nc 162/03 Sądu Rejonowego w Łęczycy: k. 18 – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 26 marca 2003r. /</em>.</p> <p>W dniu 27 maja 2003r. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy wpłynął wniosek <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikom solidarnym <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span> w celu wyegzekwowania należności pieniężnej zasądzonej nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03 <em> <!-- --> / d. załączone akta Km 560/03 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy <span class="anon-block">A. R.</span>: k. 1 – wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikom solidarnym /</em>.</p> <p>Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko <span class="anon-block">E. C.</span> w sprawie Km 560/03 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy <span class="anon-block">A. R.</span> nie zostało zakończone <em> <!-- -->/ okoliczność bezsporna /</em>.</p> <p>Na poczet zadłużenia wynikającego z nakazu zapłaty z dnia 26 marca 2003r., dłużnicy solidarni <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span>, dokonali łącznie wpłaty, w tym kwoty ściągnięte przez komornika w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w wysokości 64.229,69zł. Pomimo tego zadłużenie powódki w stosunku do pozwanego, wynikające z nakaz zapłaty, wynosi na dzień ostatniej wpłaty zamieszczonej w aktach komorniczych wynosi: 7.879,60zł, a wysokość spłaty zadłużenia wynosi 5.120,40zł. Powódka i poręczyciele pożyczki, wpłacając prawie pięciokrotność wysokości otrzymanej pożyczki, spłacili dopiero 39,40% jej kapitału <em> <!-- -->/ d. k. 135-136; k. 155; k. 189 – opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości <span class="anon-block">M. K.</span> /</em>.</p> <p>Z tytułu spłaty zaciągniętej pożyczki w wysokości 13.000zł, powódka <span class="anon-block">E. C.</span> wpłaciła kwotę 69.554,03zł <em> <!-- -->/ d. k. 198 – ustna uzupełniająca opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości <span class="anon-block">M. K.</span> /</em>.</p> <p>Zadłużenie <span class="anon-block">E. C.</span> w stosunku do <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, wynikające z nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, wynosi 7.879,60zł plus odsetki umowne w wysokości 40% w stosunku rocznym liczone od dnia 6 czerwca 2013r. plus koszty komornicze <em> <!-- --> / d. k. 157-158 – ustna uzupełniająca opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości <span class="anon-block">M. K.</span> /</em>.</p> <p>Rozliczając zadłużenie powódki wynikające z nakazu zapłaty z dnia 26 marca 2003r., w ten sposób, że wpłacane należności pieniężne zaliczane są w pierwszej kolejności na należności uboczne, następnie na poczet należności głównej, <span class="anon-block">E. C.</span> miałaby nadpłatę w wysokości 12.985,84zł. Jeżeli natomiast dokonywane wpłaty i wyegzekwowane kwoty będą zaliczane najpierw na koszty, odsetki i na końcu na sumę należność główną, to powódka posiada zadłużenie w wysokości 7.879,60zł plus odsetki umowne w wysokości 40% w stosunku rocznym <em> <!-- -->/ d. k. 256-275; e-protokół rozprawy z dnia 19 grudnia 2016r, - 00:01:11 -00:13:45 – opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości <span class="anon-block">A. W.</span> </em>/.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanego powyżej materiału dowodowego w postaci dowodów z dokumentów i opinii biegłych sądowych z zakresu księgowości <span class="anon-block">M. K.</span> <em> <!-- -->/ k. 132-136; k. 155; 157-158; 187-190; 198verte / </em>i <span class="anon-block">A. W.</span> <em> <!-- -->/ k. 256-275; e-protokół rozprawy z dnia 19 grudnia 2016r, - 00:01:11 -00:13:45 /</em>.</p> <p>Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka <span class="anon-block">W. O.</span> <em> <!-- -->/ k. 111-112 /</em>, albowiem były one logiczne, konsekwentne spójne i znajdowały swoje potwierdzenie zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie.</p> <p>Opinie biegłych sądowego z zakresu księgowości <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">A. W.</span>, z uwzględnieniem pisemnych i ustnych opinii złożonych przez biegłe na rozprawie są, w ocenie Sądu, rzetelne, fachowe, nie posiadają spekulacyjnego charakteru i jako takie w pełni przydatne dla celów dowodowych. Opinie zostały sporządzone zgodnie z zakreślonymi tezami dowodowymi, w oparciu o wnikliwą analizę akt sprawy oraz własną wiedzę biegłych, zaś zgłoszone strony postępowania wątpliwości, co do opinii pisemnej zostały dodatkowo wyjaśnione przez biegłą <span class="anon-block">A. W.</span> w ustnej opinii złożonej na rozprawie w dniu 19 grudnia 2016r. Po złożeniu tej uzupełniającej opinii pozwany nie kwestionował już opinii biegłej, nie złożył także wniosku o powołanie innego biegłego.</p> <p>Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sprawy, albowiem, w ocenie Sądu, w toku postępowania nie ujawniła się żadna okoliczność, która podważyłaby wiarygodność tych dowodów.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Powództwo zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego stanowi środek prawny przyznany dłużnikowi, zmierzający do zwalczania tytułu wykonawczego w całości, w części albo do jego ograniczenia. Wyrok pozbawiający wykonalności tytuł wykonawczy w całości uniemożliwia prowadzenie jakiejkolwiek egzekucji na podstawie takiego tytułu.</p> <p>Przepisy o powództwach przeciwegzekucyjnych otwierają drogę procesu cywilnego dla dłużnika i osoby trzeciej w celu obrony przed postępowaniem egzekucyjnym w wypadku, gdy postępowanie to narusza ich prawa podmiotowe / wynikające z prawa materialnego /. Droga ta nie przysługuje, gdy zostało naruszone tylko prawo formalne / przepisy postępowania egzekucyjnego /.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">E. C.</span> oparła żądanie powództwa przeciwegzekucyjnego na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840§1 pkt 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840§1 pkt 1 k.p.c.</a> w istotnym zakresie stanowi, że powództwo opozycyjne / żądanie – pozbawienia tytułu egzekucyjnego w całości lub części albo ograniczenia / może opierać się na tym, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane.</p> <p>Do zdarzeń w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840§1 pkt 2 k.p.c.</a> należy zaliczyć zjawiska i stany świata zewnętrznego oraz objawy wewnętrznego życia stron, z którymi przepisy prawa materialnego łączą wygaśniecie zobowiązań albo, które powodują niemożność egzekwowania świadczeń wynikających z tytułu egzekucyjnego / E. Wengrek „Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz do części drugiej kodeksu postępowania cywilnego” Tom I, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, Warszawa 1994r., s. 358 /.</p> <p>W orzecznictwie do zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania zaliczono min.: wykonanie zobowiązania / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 450)">art. 450 k.c.</a> /, świadczenie w miejsce wykonania / datio in solutum - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 453)">art. 453 k.c.</a> /, trwałą i nieprzemijającą niemożliwość świadczenia, będącą skutkiem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 475)">art. 475 k.c.</a> /, potrącenie / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498)">art. 498 k.c.</a> /, odnowienie / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 506)">art. 506 k.c.</a> /, zwolnienie dłużnika z długu przez wierzyciela / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 508)">art. 508 k.c.</a> /, zmianę wierzyciela / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509)">art. 509 k.c.</a> /, wydanie wyroku na korzyść jednego z dłużników solidarnych w następstwie uwzględnienia zarzutu wspólnego wszystkim dłużnikom solidarnym / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 375;art. 375 § 2)">art. 375§2 k.c.</a> / oraz wejście w życie nowych przepisów prawa, jeżeli nowy przepis stwierdza wygaśnięcie wcześniej ustalonego zobowiązania.</p> <p>Natomiast do zdarzeń, wskutek których zobowiązanie nie może być egzekwowane zaliczono: przedawnienie roszczenia / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117)">art. 117 k.c.</a> /, przemijającą niemożliwość świadczenia, odroczenie spełnienia zobowiązania przez wierzyciela, rozłożenie spłaty świadczenia na raty, prawo zatrzymania rzeczy do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących dłużnikowi roszczeń, uprawomocnienie się wyroku w procesie petytoryjnym.</p> <p>Bezsprzecznie w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych wyżej okoliczności, gdyż, co jest bezsporne między stronami postępowania, żadna z nich nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jedynie, co również jest niesporne, powódka w części zaspokoiła roszczenie pozwanego wynikające z tytułu wykonawczego.</p> <p>Stosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 5</span> k.c.</a> i jego wykładnia w orzecznictwie, także Sądu Najwyższego, przeszła istotną ewolucję. Aktualnie utrwalony jest zarówno w orzecznictwie, jak również w doktrynie pogląd, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 5</span> k.c.</a> nie może stanowić samodzielnej podstawy powództwa, co oznacza, że bezpośrednio na jego podstawie nie można oprzeć żądań. Podstawę taką stanowią inne przepisy prawne, których przesłanki zostały spełnione w związku z zaistnieniem nadużycia prawa. W przypadku powództwa opozycyjnego podstawą tą jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840§1 pkt 2 k.p.c.</a> Musiałaby zatem zachodzić sytuacja, w której po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być aktualnie egzekwowane. Zobowiązanie nie mogłoby być egzekwowane, ponieważ byłoby to w danym momencie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2002r., II CKN 943/00, LEX nr 521921 /.</p> <p>W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sytuacja taka zachodzi. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie doszło do częściowego spełnienia świadczenia na rzecz pozwanego, co w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości wynika z opinii biegłych sądowych z zakresu rachunkowości <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">A. W.</span>, a nadto nie jest to kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.</p> <p>Po powstaniu tytułu egzekucyjnego, dłużnicy solidarni <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span>, dokonali łącznie wpłaty, w tym kwoty ściągnięte przez komornika w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w wysokości 64.229,69zł. Pomimo tego zadłużenie <span class="anon-block">E. C.</span> w stosunku do <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, wynikające z nakazu zapłaty, nadal wynosi 7.879,60zł plus należne odsetki. Powódka i poręczyciele pożyczki, wpłacając prawie pięciokrotność wysokości otrzymanej pożyczki, spłacili dopiero 39,40% jej kapitału.</p> <p>Podkreślić należy, iż gdyby rozliczać zadłużenie powódki wynikające z nakazu zapłaty z dnia 26 marca 2003r., stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 451)">art. 451 k.c.</a>, w ten sposób, że wpłacane należności pieniężne zaliczane są w pierwszej kolejności na należności uboczne, następnie na poczet należności głównej, <span class="anon-block">E. C.</span> miałaby nadpłatę w wysokości 12.985,84zł. Jeżeli natomiast dokonywane wpłaty i wyegzekwowane kwoty będą zaliczane najpierw na koszty, odsetki i na końcu na sumę należność główną, zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1026;art. 1026 § 2)">art. 1026§2 k.p.c.</a>, to powódka posiada zadłużenie w wysokości 7.879,60zł plus odsetki umowne w wysokości 40% w stosunku rocznym.</p> <p>Reguły interpretacyjne <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 451)">art. 451 k.c.</a>, dotyczące sposobu zaliczania świadczenia spełnionego przez dłużnika nie znajdują zastosowania, jeżeli wierzyciel zaspokajany jest w drodze egzekucji, a nie przez dobrowolną zapłatę. W sytuacji zaspakajania roszczenia wierzyciela w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, sposoby zarachowania ściągniętego świadczenia pieniężnego regulują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1026;art. 1026 § 2)">art. 1026§2 k.p.c.</a> </p> <p>Mając na uwadze ustalenia faktyczne poczynione w rozpoznawanej sprawie, wysokość spłaconego zobowiązania, a nadto, iż poprzez działanie pozwanego, który w piśmie skierowanym do pracodawcy powódki, poinformował, iż zadłużenie <span class="anon-block">E. C.</span> wynikające z zawartej umowy pożyczki zostało spłacone, spowodował, że zadłużenie powódki zaczęło gwałtownie wzrastać z uwagi na bardzo wysokie odsetki karne, Sąd uznał, iż mając na uwadze dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, żądanie powódki jest uzasadnione. Sąd miał na uwadze, iż po powstaniu tytułu wykonawczego, dłużnik spłacił część zobowiązania, która stanowi wielokrotność zaciągniętej kwoty pożyczki.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">Artykuł 5 k.c.</a> jest jednym z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> zawierającym tzw. klauzule generalne, mającym największe z nich wszystkich znaczenie ze względu na najszersze pole zastosowania. Klauzula generalna zasad współżycia społecznego zastąpiła w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a> i w innych ustawach z zakresu prawa cywilnego dawne klauzule słuszności, dobrej wiary, porządku publicznego, dobrych obyczajów oraz zwyczajów uczciwego obrotu.</p> <p>W wyroku z dnia 28 listopada 2001r., IV CKN 1756/00, LEX nr 80259, Sąd Najwyższy stwierdził, że treść zasad współżycia społecznego nie jest zdefiniowana. Z uwzględnieniem, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a> /, należy przyjąć, że odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa. Ujmując rzecz ogólnie, można przyjąć, że przez zasady współżycia społecznego należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania.</p> <p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> nie wynika, aby jego stosowanie było w pewnym określonym rodzaju spraw cywilnych wyłączone. Taki wniosek wynika też z faktu, że powyższy przepis, będąc normą ogólną, nie precyzuje, co należy rozumieć przez zasady współżycia społecznego, czy też społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> może wchodzić w grę w każdym wypadku, gdy w świetle oceny określonego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej włącznie z jej celem, można mówić o tym, iż korzystanie przez osobę zainteresowaną z przysługującego mu prawa podmiotowego pozostaje w sprzeczności z określonymi w nim zasadami.</p> <p>Zasady współżycia społecznego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki rozstrzygnięcia w sytuacjach wyjątkowych, które przepis ten ma na względzie.</p> <p>Żądanie przez <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> oddalenia powództwa przeciwegzekucyjnego, a co się z tym wiąże, żądanie dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy świadczenie pieniężne świadczone przez powódkę jest pięciokrotnie większe niż świadczenie pozwanego, to takie działanie pozwanego, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego i nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.</p> <p>Unormowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> „przełamuje zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej” / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2009r., IV CSK 290/09, LEX nr 560607 /. W związku z tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> może być stosowany tylko jako szczególny wyjątek. Do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> konieczne jest wystąpienie trzech podstawowych przesłanek: istnienie prawa, które zostaje nadużyte, czynienie z niego użytku oraz sprzeczność tego użytku z kryteriami nadużycia prawa.</p> <p>Na uwagę zasługuje zwłaszcza pierwsza przesłanka, wskazująca na istnienie nadużywanego prawa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nadużycie prawa podmiotowego to też zachowanie rażące i nieakceptowalne / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 1997r., II CKN 118/97, OSP 1998/1/3 /. Zwroty użyte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, zdaniem Sądu Najwyższego, w istocie oznaczają odesłanie do zasad słuszności, dobrej wiary w sensie obiektywnym, zasad uczciwości obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych i zasady lojalności wobec partnera / uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000r., I CKN 308/00, LEX nr 52468 /. W innych wyrokach akcentuje się moralny wymiar zasad współżycia społecznego, podkreślając, że stwierdzenie nadużycia prawa wymaga skonkretyzowania działań, które „pozostają w sprzeczności z normami moralnymi godnymi ochrony i przestrzegania w społeczeństwie”.</p> <p>Na treść zasad współżycia społecznego składają się, w ocenie Sądu Najwyższego, „akceptowane i godne ochrony reguły rzetelnego postępowania w stosunkach społecznych” / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1998r., I CKN 459/97, LEX nr 78424 /. Wyżej wskazano, iż zasady współżycia społecznego odnoszą się m.in. do zasad uczciwości obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych i zasady lojalności wobec partnera.</p> <p>Sąd ma świadomość, iż zaciągnięte zobowiązania należy wykonywać, a prawomocne orzeczenia sądowego winny by wykonane, jednakże w realiach rozpoznawanej sprawy, tak wysoka spłata świadczenia, nie może w świetle zasad współżycia społecznego, być uznana jako wypełnienie jedynie w 40% zaciągniętego zobowiązania i w konsekwencji prowadzić do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. To nie tylko postawa powódki, która terminowo nie spłacała zaciągniętej pożyczki, ale również postawa pozwanego, który bezpodstawnie wycofał zajęcie u pracodawcy powódki i spowodował, iż lawinowo zaczęło narastać zadłużenie <span class="anon-block">E. C.</span>. Należy także pamiętać, iż to pozwany, jako podmiot profesjonalnie zajmujący się udzielaniem „pozabankowych” pożyczek, zagwarantował sobie bardzo wysokie odsetki za opóźnienie. Wysokość tych odsetek wynosiła 40% w stosunku rocznym była, w ówczesnym stanie prawnym dozwolona, obecnie ta wysokość jest znacznie ograniczona.</p> <p>Sąd uznał, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy została naruszona przez pozwanego klauzula dobrych obyczajów i zwyczaju uczciwego obrotu.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, przedstawione powyżej okoliczności, w sytuacji, gdy po powstaniu tytułu wykonawczego, powódka spłaciła część zobowiązania wynikającego z nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, przy czym spłacona kwota 69.554,03zł stanowi pięciokrotność zaciągniętego zobowiązania w wysokości 13.000zł, na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840§1 pkt 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, Sąd pozbawiał w całości wykonalności tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 17 kwietnia 2003r.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98§1 i §3 k.p.c.</a> </p> <p>W konsekwencji uwzględnienia powództwa w całości stwierdzić należy, że pozwany przegrał proces w całości. Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98§1 k.p.c.</a> strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Dlatego też Sąd zasądził zasądza od <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. C.</span> kwotę 2.952zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, na którą to kwotę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu powódce <span class="anon-block">E. C.</span>, w wysokości 2.400zł, powiększone o należny podatek VAT, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 5)">§ 6 pkt 5</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 2;§ 2 ust. 3)">§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> / tj. Dz. Z 2013r., poz. 461 ze zm. /.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> / t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 623 /, Sąd nakazał pobrać od <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łęczycy kwotę 510zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od uiszczenia, której powódka <span class="anon-block">E. C.</span> była zwolniona oraz kwotę 5.998,71zł tytułem zwrotu wydatków na opinie biegłych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.</p> </div>