Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

III AUa 199/24

Sądy powszechne2025-01-22
Sygnatura
III AUa 199/24
Data orzeczenia
2025-01-22
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Wiesława Stachowiak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->III AUa 199/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 stycznia 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak</p> <p>Protokolant: Beata Tonak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>przy udziale ubezpieczonej <span class="anon-block">D. B.</span> </p> <p>o należności z tytułu składek</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 28 grudnia 2023 r. sygn. akt VII U 1417/22</p> <p> oddala apelację.</p> <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="249"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Wiesława Stachowiak</p> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, stwierdził, że podstawa wymiaru składek oraz kwota składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. B.</span> </strong> z tytułu zawarcia umowy zlecenia z płatnikiem składek <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> ( zwana dalej <span class="anon-block"> (...)</span>) w okresie od 01/2016 r. do 12/2019 r. wynosi 0,00 złotych.</p> <p>Decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także na ubezpieczenie zdrowotne dla <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. B.</span> </strong> z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, wynosi w okresie od 01/2016 r. do 12/2019 r. kwoty wskazane tabelarycznie na stronie pierwszej i drugiej decyzji.</p> <p>W uzasadnieniu obu decyzji organ rentowy powołał się na wyniki kontroli, jakie przeprowadził u obu płatników składek, podczas której ustalił, że <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. zawarła w latach 2012 – 2013 umowę z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span> o świadczenie usług ochrony osób i mienia oraz umowy z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w zakresie wspólnego świadczenia usług i dostaw na rzecz podmiotów trzecich na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy Prawo Zamówień Publicznych</a>, o zasadach wspólnej realizacji umowy w ramach konsorcjum na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, o zasadach wspólnej realizacji umowy w ramach konsorcjum na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> zobowiązały się wzajemnie do wspólnego ubiegania się i świadczenia usług oraz dostaw na rzecz podmiotów trzecich, każda w zakresie swojego przedmiotu działalności i do wyłonienia spośród siebie Lidera Konsorcjum. Nadto, spółki ustaliły, że udział w przychodach i zyskach, związanych ze wspólną realizacją zamówienia, będzie odpowiadał realizowanej przez każdy podmiot indywidualnie części zamówienia. Przy realizacji umowy z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span> działały razem, występując kolejno jako Lider <span class="anon-block"> Konsorcjum i (...)</span>, i łącznie jako Zleceniobiorca. Przedmiotem umowy była fizyczna ochrona osób i mienia na terenie chronionym, w sposób stały, całodobowo, we wszystkie dni kalendarzowe, w tym także dni ustawowo wolne od pracy. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> realizowała usługę ochrony osób i mienia w formie stałego dozoru sygnałów przesyłanych, gromadzonych i przetwarzanych w elektronicznych urządzeniach i systemach alarmowych, reakcji grup interwencyjnych na sygnały alarmowe oraz usługi portierskie i parkingowe. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> natomiast wykonywała usługę ochrony osób i mienia w formie bezpośredniej ochrony fizycznej. W okresie od stycznia 2016 r. do marca 2019 r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> wystawiała <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span> kompleksowe faktury za usługi ochrony mienia. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> wystawiała <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> faktury za usługi ochrony mienia, w których uwzględniono wszystkie koszty wynagrodzeń, ponoszone przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> za osoby, zatrudnione do realizacji przedmiotu umowy, powiększone o 7% marży, pokrywającej pozostałe koszty i zawierającej zysk. Na podstawie tych faktur, <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> dokonywała zapłaty na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Ubezpieczonego z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> łączyła w okresie spornym umowa o pracę na stanowisku pracownika ochrony w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 stycznia 2016 r. z miejscem wykonywania pracy w <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">R.</span> na terenie województwa <span class="anon-block"> (...)</span>. Ubezpieczony miał nadto zawartą z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> umowę zlecenia w celu świadczenia od 1 stycznia 2016 r. usług portierskich i parkingowych, na terenie i w obiektach, należących do Grupy <span class="anon-block">R.</span> w <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">R.</span>, za wykonywanie której otrzymał w okresie od stycznia 2016 r. do lutego 2018 r. wynagrodzenie, stanowiące podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ rentowy doszedł do przekonania, że zawarcie ww. umów przez obie spółki z osobą ubezpieczoną, było zabiegiem, zmierzającym do obejścia przepisów, dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. Umowy zlecenia były nieważne z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58§1 k.c.</a> Ubezpieczony bowiem w ramach obu umów wykonywał pracę, związaną z realizacją umowy, zawartej przez konsorcjum spółek. Zdaniem ZUS, ubezpieczony świadcząc pacę na podstawie umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, wykonywała ją w rzeczywistości w ramach trwającego stosunku pracy z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, co skutkuje tym, że wynagrodzenie uzyskane z umowy o pracę i zlecenia podlega zsumowaniu i jako całość stanowi podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne.</p> <p>Odwołania od powyższych decyzji złożyły <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt VII U 1418/22) i <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt VII U 1417/22).</p> <p>Odwołujące zaskarżyły przedmiotowe decyzje w całości, zarzucając im naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7;art. 10;art. 10 § 1;art. 77;art. 77 § 1;art. 80)">art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.</a>) i prawa materialnego (w pierwszej kolejności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3531)">art. 3531 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 3)">art. 83 ust. 1 i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 2 lit. a;art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 4 pkt 2 lit. a, art. 18 ust. 1 i 2 i art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> poprzez:</p> <p>1. brak wszechstronnego rozpatrzenia przez organ rentowy materiału dowodowego i uniemożliwienie płatnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, nadto błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i przyjęcie, że umowy zlecenia pomiędzy płatnikiem składek i osobą ubezpieczoną, zostały zawarte w celu obejścia przepisów prawa, polegającego na stworzeniu pozoru zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych i w związku z tym były nieważne, podczas gdy zbieg tytułu do ubezpieczeń nie miał charakteru pozornego, lecz faktyczny, a osoba ubezpieczona faktycznie wykonywała pracę na podstawie umowy o pracę oraz umów zlecenia dla różnych płatników składek,</p> <p>2. uznanie, że płatnik składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> jako pracodawca osoby ubezpieczonej, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, naliczonych od przychodów osiągniętych przez osobę ubezpieczoną na podstawie umowy zlecenia, zawartej z innym podmiotem, tj. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w sytuacji, gdy beneficjentem czynności, wykonywanych przez osobę ubezpieczoną był ten podmiot, a nie płatnik składek i czynności te były rodzajowo odmienne oraz wykonywane w innym miejscu i czasie niż obowiązki pracownicze.</p> <p>Odwołujące spółki wniosły o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez stwierdzenie, że podstawy wymiaru składek i kwoty składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za osobę ubezpieczoną, odpowiednio z tytułu umowy o pracę z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i zlecenia z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, zostały zadeklarowane przez spółki prawidłowo. Uzasadniając swoje stanowisko, obie spółki podniosły, <span class="anon-block">(...)</span> wykonując zlecenie na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, świadczyła usługi parkingowe i portierskie, a zatem inne, niż w ramach stosunku pracy z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Praca ubezpieczonej w ramach zlecenia, nie stanowiła także pośrednio pracy w ramach stosunku pracy.</p> <p>Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2022 r. Przewodniczący połączył sprawę o sygn. VII U 1418/22 ze sprawą sygn. VII U 1417/22 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. VII U 1417/22.</p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">D. B.</span> w piśmie z dnia 16 grudnia 2023 r. oświadczyła, że podtrzymuje swoje zeznania złożone przed organem rentowym oraz ,że w pełni popiera stanowisko odwołujących spółek.</p> <p>Wartość przedmiotu sporu w sprawie, wywiedzionej odwołaniem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> wyniosła 16.856,00 zł.</p> <p>Wartość przedmiotu sporu w sprawie, wywiedzionej odwołaniem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> wyniosła 3.924 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2023r. sygn. VII U 1417/22 Sąd Okręgowy w Poznaniu:</strong> </p> <p>1. Zmienił zaskarżoną decyzję z 8 lipca 2022 roku, znak:<span class="anon-block">(...)</span> i stwierdził, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i składkę na to ubezpieczenie, z tytułu wykonywania przez <span class="anon-block">D. B.</span> umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 roku do grudnia 2019 roku, stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek.</p> <p>2. Zmienił zaskarżoną decyzję z 8 lipca 2022 roku, znak: <span class="anon-block">(...)</span> i stwierdził, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu zatrudnienia <span class="anon-block">D. B.</span> na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 roku do grudnia 2019 roku, stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek.</p> <p> <span class="underline"> <!-- --> Apelację od powyższego wyroku</span>, w całości, złożył organ rentowy, zarzucając: naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 9 ust. 1</a> i la oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 3;art. 20)">art. 18 ust. 1 i 3, art. 20 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § l k.c.</a> przez błędne ustalenie, że w realiach niniejszej sprawy zawarcie umów zlecenia pomiędzy ubezpieczonym i <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span>, w okresach, w których ubezpieczonego łączyła umowa o pracę z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, nie miało na celu obejścia ww. przepisów ustawy systemowej, polegającego na stworzeniu pozoru zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych oraz zaniżenia składek, a w konsekwencji:</p> <p>- błędne przyjęcie, że wobec ubezpieczonego zachodzi zbieg tytułów polegania ubezpieczeniom społecznym w związku z zawarciem przez niego dwóch odrębnych umów - umowy o pracę i umowy zlecenia, z dwoma odrębnymi podmiotami gospodarczymi,</p> <p>- błędne ustalenie, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i składkę na to ubezpieczenie z tytułu wykonywania przez ubezpieczonego umowy zlecenie zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 roku do grudnia 2019 roku, stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek,</p> <p>- błędne ustalenie, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu zatrudnienia ubezpieczonego na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 roku do grudnia 2019 roku, stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek.</p> <p>Wobec powyższego pozwany wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołań płatników składek w całości oraz o zasądzenie od odwołujących spółek na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedziach na apelację</strong> pozwanego odwołujący wnieśli o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest bezzasadna.</p> <p>Z uwagi na złożenie apelacji po zmianie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> dokonanej ustawą z 4 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1469) uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zostało sporządzone w sposób określony przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1))">art. 387 § 2 <sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> w brzmieniu nadanym tą nowelizacją. Sąd Apelacyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie dokonał odmiennej oceny dowodów przeprowadzonych przed Sądem pierwszej instancji, a także nie zmienił i nie uzupełnił ustaleń Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2 <sup> <!-- -->1</sup> pkt 1 k.p.c.</a>, wystarczające jest wskazanie, że Sąd Apelacyjny przyjął co do zasady za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji dokonane w sprawie.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w sposób staranny, nieuchybiający zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Zgromadzone w niniejszej sprawie dowody Sąd I instancji oceniał wszechstronnie, tj. wiarygodność i moc poszczególnych dowodów oceniona została w odniesieniu do całokształtu pozostałych dowodów. Sąd I instancji dokonał ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i Sąd Apelacyjny podstawę faktyczną wyroku w pełni podziela. Sąd Apelacyjny zaaprobował ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego.</p> <p>Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy organ rentowy w zaskarżonych decyzjach zasadnie ustalił wysokość podstawy wymiaru składek ubezpieczonej <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. B.</span> </strong>.</p> <p>Kontroli podlegały dwie decyzje pozwanego organu rentowego, a mianowicie: decyzja z dnia 8 lipca 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, na mocy której pozwany stwierdził, że podstawa wymiaru składek oraz kwota składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla <span class="anon-block">D. B.</span> z tytułu zawarcia umowy zlecenia z płatnikiem składek <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w okresie od 01/2016 r. do 12/2019 r. wynosi 0,00 złotych, a także decyzja z dnia 8 lipca 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> na mocy której pozwany stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także na ubezpieczenie zdrowotne dla <span class="anon-block">D. B.</span> z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, wynosi w okresie od 01/2016 r. do 12/2019 r. kwoty wskazane tabelarycznie na stronie pierwszej i drugiej decyzji.</p> <p>Na wstępie rozważań prawnych przypomnieć należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2023 r., poz. 1230) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są pracownikami. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4</a> ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4.</p> <p>Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a ustawy, osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 7 b;art. 6 ust. 1 pkt. 10;art. 6 ust. 1 pkt. 20;art. 6 ust. 1 pkt. 21)">art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21</a>, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a, który stanowi, że ubezpieczeni wymienieni w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6 ust. 1)">ust. 1</a>, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4;art. 18 ust. 4 pkt. 5 a)">art. 18 ust. 4 pkt 5a</a>, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.</p> <p>W art. 18 ust. 1 i 3 ustawy wskazano, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.</p> <p>Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3.</p> <p>Stosownie do art. 81 ust. 1 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1285) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe tych osób pomniejszoną o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego.</p> <p>W zaskarżonych decyzjach organ rentowy uznał, że podstawą wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także ubezpieczenie zdrowotne dla ubezpieczonej <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. B.</span> </strong>w okresie od stycznia 2016r. do grudnia 2019r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jest wynagrodzenie wskazane w zaskarżonej decyzji, które obejmuje przychód uzyskany zarówno z wykonywania umowy o pracę, jak i przychód uzyskany z tytułu umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> Agencją Ochrony Osób i Mienia (...) sp. z o.o.</span>, a zatem podstawa wymiaru składek oraz kwota składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawarcia umowy zlecenia z płatnikiem składek <span class="anon-block"> Agencja Ochrony Osób i Mienia (...) sp. z o.o.</span> w okresie od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r. wynosi 0,00 zł.</p> <p>Organ rentowy wskazywał, że zawarcie umowy zlecenia przez ubezpieczonego z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, który jednocześnie był pracownikiem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> były nieważne z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 kodeksu cywilnego</a>, ponieważ doprowadziły do obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Zdaniem ZUS ubezpieczony świadcząc pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> (...)</span> wykonywał ją w rzeczywistości w ramach trwającego stosunku pracy z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> </p> <p>Sąd Apelacyjny, wbrew zarzutom sprecyzowanym w apelacji, uznał, że takie stanowisko pozwanego w okolicznościach faktycznych sprawy, w tym związanych z podstawą funkcjonowania odwołujących spółek w ramach konsorcjum i w ramach tego konsorcjum realizujących przedsięwzięcia gospodarcze, nie jest prawidłowe. Sąd Apelacyjny – przyjmuje, iż nie jest tak, że odwołujące spółki mogą być traktowane na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych jako podmioty powiązane. Co prawda stosownie do treści art. 11a ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 11a ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2587) są podmiotami powiązanymi, jednakże żaden przepis prawa nie wskazuje, że regulacje te można stosować na gruncie ubezpieczeń społecznych. Powoływanie się zatem przez pozwanego na owe powiązania nie ma znaczenia w sprawie. Pomimo ścisłej współpracy pomiędzy odwołującymi spółkami stanowią one odrębne podmioty prawa, które w ramach swojej działalności funkcjonowały w ramach prawnie dopuszczalnej konstrukcji konsorcjum.</p> <p>Zauważyć należy, że konsorcjum, które jest regulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawie Prawo zamówień publicznych</a> (aktualnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 58)">art. 58 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych</a>, wcześniej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 23)">art. 23 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych</a>), jest związkiem o charakterze przejściowym, nastawionym na realizację ustalonego celu, na ponoszenie wspólnego ryzyka i odpowiedzialności. Stanowi okolicznościową wspólnotę interesów ustaloną między kilkoma samodzielnymi podmiotami na czas potrzebny do wypełnienia określonego zadania. Na podstawie konsorcjum przedsiębiorcy zobowiązują się do podjęcia wspólnego działania w celu zrealizowania konkretnej inwestycji gospodarczej. Celem tworzenia konsorcjum jest realizacja kosztownego lub ryzykowanego przedsięwzięcia gospodarczego przekraczającego możliwości jednego podmiotu. Jego zadaniem jest zmniejszenie ryzyka ponoszonego przez uczestników oraz wspólne wykonanie ogromnego zadania. Powiązania między założycielami nie mają znaczenia. Liczą się motywy zawarcia porozumienia. Konsorcjum nie ma osobowości prawnej, nie jest podmiotem gospodarczym, nie ma odrębnej nazwy czy siedziby i nie musi być rejestrowane. Wszystkie podmioty, które wchodzą w skład konsorcjum zachowują swoją niezależność. Ich współpraca ogranicza się do realizacji celu, w jakim zawarte zostało konsorcjum. Każde takie porozumienie musi zawierać postanowienia dotyczące podejmowanego wspólnie przez zrzeszające się podmioty przedsięwzięcia. Ze względu na swój charakter a także prawną definicję pracodawcy, konsorcjum samo w sobie nie może zatrudniać pracowników. Nie jest podmiotem gospodarczym w związku z czym nie może być też podmiotem praw ani obowiązków. Nie posiada prawnej osobowości, która jest warunkiem koniecznym do bycia pracodawcą. Taki warunek spełnia każdy uczestnik konsorcjum jako oddzielny podmiot. Przywileje i obowiązki pracodawcy mogą też przysługiwać liderowi porozumienia. Samo konsorcjum nie jest uprawnione by kogokolwiek zatrudniać. Zgodnie z zapisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy prawo zamówień publicznych</a> odpowiedzialność członków konsorcjum w stosunku do zamawiającego ma charakter odpowiedzialności solidarnej. Tym samym wszyscy wykonawcy wchodzący w skład konsorcjum są odpowiedzialni za wykonanie całej umowy jak i za wniesienie zabezpieczenia należytego jej wykonania.</p> <p>Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów powszechnych: „umowy o wspólne przedsięwzięcie (joint venture) obejmują zróżnicowane formy kooperacji gospodarczej. Konsorcjum należy do tych organizacji przedsiębiorców, ukształtowanych w praktyce obrotu, które zawiązywane są dla osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, ale nie stanowią odrębnych podmiotów prawa i nie mają osobowości prawnej; podstawą ich powołania jest umowa o wspólne działanie (tzw. konsorcjalna), przy zawieraniu której strony w szerokim zakresie, uwzględniając indywidualne potrzeby oraz charakter przedsięwzięcia, korzystają ze swobody kontraktowej i nie są związane wymogiem zachowania jednolitej formy organizacyjno-prawnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a>); konsorcja na ogół mają byt tymczasowy, gdyż powoływane są do realizacji jednego lub kilku zadań w oparciu o zasadę wspólnych korzyści i ryzyka” . Sąd Najwyższy w wyroku z 28.10.2021 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 48/21, LEX nr 3290642, przypomniał, że: „Umowa konsorcjum nie jest umową nazwaną, a jej przedmiotem jest zazwyczaj współdziałanie konsorcjantów w celu wspólnego osiągnięcia celu gospodarczego. Celem tym może być również wspólne ubieganie się o zawarcie umowy o realizację zamówienia publicznego i wspólne wykonanie tego zamówienia zgodnie z umową (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2008 r., III CSK 119/08, OSNC 2009, nr 9, poz. 130). Ze względu na tak określony cel umowy konsorcjum, w orzecznictwie zauważa się jej podobieństwo do umowy spółki cywilnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 860)">art. 860 k.c.</a>) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2013 r., I CSK 769/12, niepubl.)”. W przywołanym wyroku Sąd Najwyższy odniósł się także do ustalenia, kiedy umowa konsorcjum ma charakter umowy spółki cywilnej. Jednakże zazwyczaj strony umowy konsorcjum wiążą się elastyczniejszymi zasadami współpracy, aniżeli przewidziane w spółce cywilnej, polegającymi na połączeniu potencjału gospodarczego uczestników przy realizacji konkretnego zadania, z pominięciem wkładów i wspólnego majątku, które są charakterystyczne dla umowy spółki.</p> <p>Zasady współdziałania wykonawców zabiegających o zawarcie z nimi umowy w reżimie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940760344" title="Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych - Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344 ()">ustawy o zamówieniach publicznych</a>, a następnie wspólnie tę umowę wykonujących, ustalane są przez nich w umowach o współpracę, zwanych zwykle umowami konsorcjalnymi. Przykładowo w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 5.02.2024 r., KIO 119/24, wskazano na cel zawiązania konsorcjum: „Zawiązanie konsorcjum wynikało więc z tego, że żaden z wykonawców wchodzących w skład konsorcjum nie był w stanie samodzielnie spełnić warunków udziału w postępowaniu, ale i samodzielnie wykonać zamówienia (jak przykładowo wskazano ze względu na potencjalną możliwość wystąpienia, w przypadku realizacji kilku a nawet jednego zamówienia, skumulowania prac, awarii sprzętu czy też choroby pracowników). Nie można więc uznać, że w tym stanie faktycznym doszło do naruszenia konkurencji na skutek zawiązania wskazanego konsorcjum, gdyż celem jego powstania było zminimalizowanie nienależytego wykonania umowy w przypadku uzyskania zamówienia i wystąpienia określonych okoliczności”.</p> <p>Mając powyższe na uwadze i uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Apelacyjnego trafny jest wniosek Sądu Okręgowego, że w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że zawarcie umowy zlecenia przez ubezpieczoną z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, która jednocześnie była pracownikiem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> było nieważne z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>, ponieważ doprowadziło do obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Ponadto nie można się zgodzić z pozwanym, że ubezpieczona świadcząc pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> Agencją Ochrony Osób i Mienia (...) sp. z o.o.</span>, wykonywała ją w rzeczywistości w ramach trwającego stosunku pracy z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Zasadnicze znaczenie ma bowiem w sprawie kwestia tego, że <span class="anon-block"> Agencja Ochrony Osób i Mienia (...) sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> działały w ramach konsorcjum, a więc mimo tego, że spółki mają siedziby pod tym samym adresem, a członkowie organów zarządzających spółek są ze sobą spokrewnieni lub spowinowaceni, zachowywały one niezależność i są odrębnymi podmiotami gospodarczymi, choć ściśle ze sobą współpracującymi. Podmioty te działały w związku nastawionym jedynie na realizację ustalonego celu – wykonywanie na rzecz określonego podmiotu usług parkingowych i ochrony.</p> <p>Z trafnych ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy wynika, że <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> postanowiły wspólnie wystąpić w przetargu na kompleksowe świadczenie usług ochrony mienia, parkingowych i portierskich dla Grupy <span class="anon-block">R.</span>. W tym celu <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w dniach 26 listopada 2012 r. i 1 grudnia 2012 r. zawarła z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> umowy regulujące zasady wspólnej realizacji umowy w ramach konsorcjum na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w lokalizacjach <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">Ł.</span>, <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. W dniu 4 grudnia 2012 r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> umowę, regulującą zasady wspólnej realizacji umowy w ramach konsorcjum na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Jednocześnie w dniu 4 grudnia 2012 r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> jako Lider <span class="anon-block"> Konsorcjum i (...)</span> <span class="anon-block"> - (...) Sp. z o.o.</span> jako <span class="anon-block"> (...)</span> zawarły z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span> umowę o świadczenie usług ochrony osób i mienia. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w dniu 23 grudnia 2013 r. zawarła z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> umowę wspólnego świadczenia usług i dostaw na rzecz podmiotów trzecich na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy Prawo zamówień publicznych</a>. W dniu 24 lipca 2017 r. obie odwołujące spółki zawarły nadto umowę, regulującą zasady wspólnej realizacji umowy w ramach konsorcjum także na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Na podstawie umowy konsorcjum obu spółek z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z dnia 4 grudnia 2012 r., a następnie także <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, zleceniobiorcy, tj. odwołujące spółki zobowiązały się świadczyć na rzecz zleceniodawców usługę fizycznej ochrony osób i mienia na terenie chronionym w odniesieniu do mienia chronionego oraz usługi portierskie i parkingowe.</p> <p>Jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy - celem podjętej współpracy między odwołującymi się spółkami była realizacja określonych, kompleksowych usług na rzecz swojego kontrahenta. Powiązania między założycielami nie mają więc znaczenia. Istotne są motywy zawarcia takiego prawnie dopuszczalnego porozumienia. Konsorcjum nie ma osobowości prawnej, nie jest podmiotem gospodarczym, nie ma odrębnej nazwy czy siedziby i nie musi być rejestrowane, a w konsekwencji nie może zatrudniać pracowników. Pracowników natomiast może zatrudniać każdy podmiot osobno. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jako kontrahent konsorcjum zlecał wykonanie określonych usług całemu konsorcjum, w ramach którego dwa podmioty, które były łącznie zleceniobiorcami zobowiązywały się do wykonania przedmiotu umowy. Nie można więc w okolicznościach niniejszej sprawy uznać, że celem umów zawartych z ubezpieczonym przez poszczególne podmioty było obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych.</p> <p>Pracodawcą ubezpieczonej, który zatrudniał ją na podstawie umowy o pracę był <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, natomiast umowę zlecenie ubezpieczona zawarła z <span class="anon-block"> Agencją Ochrony Osób i Mienia (...) sp. z o.o.</span> </p> <p>Na podstawie umowy zawartej między <span class="anon-block"> (...)</span> sp. z o. a <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. podmioty zobowiązały się do wspólnego ubiegania się i świadczenia usług i dostaw na rzecz podmiotów trzecich – każda w zakresie swego przedmiotu działalności określonego we wpisie do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz w koncesjach, zezwoleniach i licencjach, jeśli ustawy nakładają obowiązek ich posiadania, gdy wystąpi potrzeba wspólnego wystąpienia w obrocie gospodarczym. Nie można zatem uznać, że <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. została założona jedynie w celu zawierania z pracownikami <span class="anon-block"> (...)</span> umów zlecenia celem obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, a tym samym celem obejścia przepisów o obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne. Nie można więc uznać, że ubezpieczona w ramach wykonywania umowy zlecenia wykonywała czynności na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, z którym łączył ją stosunek pracy. Powiązanie między podmiotami miało bowiem na celu jedynie wspólne świadczenie usług, a każdy z podmiotów działał na własną rzecz w zakresie wykonywanej działalności.</p> <p>Nadto na podstawie umowy zawartej między podmiotami z 23 grudnia 2013 r. każdy z podmiotów uzyskiwał korzyści finansowe za wspólną realizację pozyskanego zamówienia stosownie do realizowanej przez każdą ze stron części zamówienia. Oznaczało to, że każda ze stron jest uprawniona do zysków osiągniętych w związku z realizacją przyporządkowanej jej części zamówienia i zobowiązana do ponoszenia ewentualnych strat bez przepływu jakichkolwiek korzyści między stronami z tytułu świadczenia usług lub dostaw przez każdą ze stron na rzecz zamawiającego. Rozliczenia miały być dokonywane przez każdą ze stron bezpośrednio z zamawiającymi za wykonaną przez siebie część zamówienia lub w zależności od uzgodnień z zamawiającym alternatywnie i równoważnie za pośrednictwem wyznaczonego wykonawcy z zachowaniem zasady, o której mowa w ust. 1 i ekwiwalentności rozliczeń.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, w związku z tym, że w ramach <span class="anon-block"> konsorcjum (...) sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. działały jako dwa odrębne podmioty, brak jest podstaw do uznania, że ubezpieczona zawarła de facto umowę zlecenia ze swoim pracodawcą lub, że w ramach umowy zlecenia wykonywał prace na rzecz swojego pracodawcy, co wyczerpałoby dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Ubezpieczona w ramach umowy o pracę wykonywała czynności ochroniarskie na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, a w ramach umowy zlecenia wykonywała czynności portierskie i parkingowe na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. Czynności wykonywane w ramach umowy o pracę i umowy zlecenia nie były tożsame.</p> <p>Ubezpieczona w dniach 31 grudnia 2013 r., 1 stycznia 2016 r., 31 grudnia 2016 r. zawarła z <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. umowy zlecenia na realizację usług portierskich i parkingowych. Zgodnie z pisemnym zakresem obowiązków, stanowiącym załącznik do umów zlecenia, do czynności ubezpieczonej jako zleceniobiorcy należało prowadzenie rejestrów, wykazów dot. osób i samochodów, wydawanie kluczy, wpuszczanie i wypuszczanie uprawnionych osób do obiektu na podstawie przepustek oraz wpuszczanie i wypuszczanie samochodów uprawnionych do parkowania na terenie obiektu na terenie przyległym na terenach parkingowych oraz ustawianie samochodów na terenach parkingowych. W rzeczywistości ubezpieczona wykonywała usługi portierskie i parkingowe w <span class="anon-block">G.</span>, lecz na innym terenie, niż wynikało to z umowy o pracę, w dni wolne od pracy etatowej – głownie w weekendy.</p> <p>Natomiast w ramach umowy o pracę dla <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> ubezpieczona pracowała na terenie obiektu Grupy <span class="anon-block">R.</span>, zlokalizowanego w <span class="anon-block">G.</span>, a do jej obowiązków należała ochrona mienia na ogrodzonym i całodobowo monitorowanym terminalu <span class="anon-block">R.</span> m.in. kontrola pojazdów, wjeżdżających na terminal i opuszczających ten terminal oraz kontrola pracowników.</p> <p>Jak trafnie ustalił Sąd Okręgowy – ubezpieczona na podstawie każdej z umów wykonywała więc inne czynności na rzecz odrębnych podmiotów, w zakresie ich działalności. W ramach umowy o pracę jako pracownik ochrony pracowała na terenie obiektu Grupy <span class="anon-block">R.</span>, zlokalizowanego w <span class="anon-block">G.</span>. Natomiast w ramach umowy zlecenia wykonywała czynności portierskie i parkingowe. Trudno uznać, tak jak twierdzi pozwany, że czynności te wzajemnie się uzupełniały. Nadto ubezpieczona wykonywała prace w różnych miejscach. Bez wątpienia zadania realizowane przez pracowników ochrony nie obejmują czynności portierskich i parkingowych, które są rodzajowo odmienne. Ponadto jak trafnie ustalił Sąd Okręgowy - pozwany nie wykazał aby czynności wchodzące w zakres ochrony i czynności portiersko – parkingowe były wykonywane w tym samym czasie. Jak wynika z trafnych ustaleń Sądu I instancji ubezpieczona wykonywała zlecenie w dni wolne od pracy etatowej, głownie w weekendy, dodatkowo nieregularnie, w zależności od potrzeb <span class="anon-block">R.</span>.</p> <p>W konsekwencji - brak jest podstaw do uznania, że zawarta przez strony umowa zlecenia została wykorzystywana wyłącznie w celu niepłacenia wyższych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę. Analiza przeprowadzonego postępowania dowodowego, a zwłaszcza charakter powiązań między <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> a <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. w postaci utworzenia konsorcjum wykazało, że umowa zlecenia nie miała charakteru pozornego.</p> <p>Sąd Apelacyjny – wbrew zarzutom apelującego - podzielił zatem ustalenia Sądu Okręgowego, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do sztucznego rozbicia zadań pracowniczych na dwa podmioty, bowiem usługi parkingowe i ochroniarskie nie mieściły się w zakresie obowiązków ubezpieczonej jako pracownika <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Usługi parkingowe i portierskie nie stanowiły usługi ochrony osób i mienia, lecz stanowiły odrębne usługi świadczone na rzecz<span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o.</p> <p>Całokształt powyższych rozważań prowadzi do wniosku, że trafny jest pogląd Sądu Okręgowego, że wobec ubezpieczonej zachodzi zbieg tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym w związku z zawarciem przez niego dwóch odrębnych umów – o pracę i zlecenia, z dwoma odrębnymi podmiotami gospodarczymi.</p> <p>Reasumując - zdaniem Sądu Apelacyjnego - Sąd I instancji w sposób trafny zastosował w sprawie przepisy prawa procesowego, a także dokonał prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, wobec czego żaden z zawartych w treści apelacji zarzutów nie mógł stać się podstawą zmiany zaskarżonego orzeczenia w kierunku postulowanym w apelacji.</p> <p>Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty sprecyzowane w apelacji za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p> Wiesława Stachowiak</p> </div>