I C 379/24
Sądy powszechne2026-01-20
Sygnatura
I C 379/24
Data orzeczenia
2026-01-20
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I C 379/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 20 stycznia 2026 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Sieńczewska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. w Warszawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na rozprawie </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. Ł.</span>, <span class="anon-block">T. A.</span>i <span class="anon-block">A. A.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej <span class="anon-block">(...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o ustalenie nieistnienia uchwały, ewentualnie o uchylenie uchwały</p>
<p>I.
ustala, że nie istnieje uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block">(...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 10 stycznia 2024 r.;</p>
<p>II.
ustala, że pozwana ponosi koszty procesu w całości, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska</strong>
</p>
<p>Sygn. akt I C 379/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">K. Ł.</span>, <span class="anon-block">T. A.</span>oraz Amina <span class="anon-block">A. A.</span> pozwem z dnia 1 marca 2024 r. wniosły o stwierdzenie, że uchwała pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie powołania <span class="anon-block">R. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> w skład Zarządu ww. Wspólnoty, nie istnieje, ewentualnie o uchylenie tej uchwały. Powódki wniosły nadto o zasądzenie od pozwanej na ich rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu powódki wskazały, że każda z nich jest właścicielką wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Zebranie, które odbyło się w dniu 10 stycznia 2024 r., zostało zwołane przez <span class="anon-block"> spółkę (...) sp. z o.o.</span>, jako właściciela lokalu, zatem z pominięciem trybu przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawie o własności lokali</a>. Nadto, na zebraniu tym uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie została poddana pod głosowanie, a głosy zbierano w trybie indywidualnego zbierania głosów – przy czym odbyło się to bez udziału członków Zarządu. Zdaniem powódek, za podjęciem uchwały głosowały podmioty do tego nieuprawnione, wobec czego w rzeczywistości uchwała nie uzyskała wymaganej większości głosów. Niezależnie od tego, naruszono przy jej podejmowaniu szereg przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a>. O podjęciu tej uchwały właściciele lokali zostali powiadomieni w dniu 22 lutego 2024 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pozew – k. 3-8)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie solidarnie od powódek na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p>
<p>Pozwana stwierdziła, że zebranie na dzień 10 stycznia 2024 r. zostało zwołane przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jako członka Wspólnoty, któremu przysługuje udział wynoszący ponad 1/10 w nieruchomości wspólnej. Na zebraniu obecni byli właściciele łącznie reprezentujący 86,63% udziałów w nieruchomości wspólnej. Uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie została poddana pod głosowanie na zebraniu, a później - w trybie obiegowym, przy czym za podjęciem uchwały oddano głosy odpowiadające łącznie 63,40 % nieruchomości wspólnej.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź na pozew – k. 137-145)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Powódki są właścicielkami wyodrębnionych lokali mieszkalnych położonych w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>: <span class="anon-block">K. Ł.</span> jest właścicielką <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, <span class="anon-block">T. A.</span>– <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, a <span class="anon-block">A. A.</span> – <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>. Ogół właścicieli lokali w ww. budynku tworzy wspólnotę mieszkaniową.</p>
<p>Pismem z 20 grudnia 2023 r. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, jako członek ww. Wspólnoty, poinformowała, że zwołuje zebranie wspólnoty na dzień 10 stycznia 2024 r., wskazując jako przyczynę fakt, że Wspólnota pozbawiona jest zarządu. W piśmie wskazano, że na zebraniu poddana pod głosowanie będzie uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> o wyborze na członków Zarządu Wspólnoty <span class="anon-block">R. M.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span>.</p>
<p>Zebranie w dniu 10 stycznia 2024 r. odbyło się, jednak uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie została na nim poddana pod głosowanie. Głosy oddawane były już po zakończeniu zebrania, w trybie indywidualnego zbierania głosów. Treść uchwały była następująca:</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 23 § 1)">§ 1</a>. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 20;art. 23;art. 23 ust. 1;art. 23 ust. 2)">art. 20 oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r.</a> właściciele lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową w <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, tworzący Wspólnotę Mieszkaniową <span class="anon-block">(...)</span>, postanawiają powołać w skład Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Pana <span class="anon-block">R. M.</span> i Pana <span class="anon-block">A. M.</span>.</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia.</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->§ 3 Lista głosowania pod uchwałą stanowi załącznik do niniejszej Uchwały.</em>
</p>
<p>W imieniu <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> głos został oddany za uchwałą, zarówno za <span class="anon-block">lokal nr (...)</span>, z własnością którego związany był udział w nieruchomości wspólnej wynoszący 0,015 części, jak i za niewyodrębnioną część budynku, z którą - wedle wyliczeń Wspólnoty – związany miał być udział w nieruchomości wspólnej wynoszący 0,48226 części bądź 0,48196 części.</p>
<p>W korespondencji elektronicznej z 22 lutego 2024 r. właściciele lokali zostali powiadomieni, że w dniu 14 lutego 2024 r. uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> została podjęta.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne, lista obecności na zebraniu 10 stycznia 2024 r. – k. 157-157, lista członków wspólnoty – k. 159-160, karty do głosowania – k. 162 i n., uchwała – k. 71)</em>
</p>
<p>Dla nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>. Nieruchomość ta (poprzednio „nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>”) była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span> (Dz.U. Nr 50, poz. 279).</p>
<p>Decyzją z dnia 27 czerwca 2013 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydent <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span> ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,6307 części zabudowanego gruntu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, przy czym decyzja ta została zmieniona decyzją z 11 października 2013 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 155)">art. 155 k.p.a.</a> w ten sposób, ze prawo użytkowania wieczystego ustanowiono na rzecz <span class="anon-block">R. N.</span> i <span class="anon-block">J. P.</span>.</p>
<p>Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> (dalej jako „Komisja”) dnia 18 września 2017 r. wydała: 1) decyzję nr <span class="anon-block">(...)</span> o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span> z dnia 27 czerwca 2013 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> i odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego; 2) drugą decyzję nr <span class="anon-block">(...)</span> o uchyleniu decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span> z dnia 11 października 2013 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> i umorzeniu postępowania.</p>
<p>Obie ww. decyzje Komisji zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 30 marca 2023 r., odpowiednio sygn. akt I SA/Wa 652/18 i I SA/Wa 655/18.</p>
<p>Od ww. wyroków WSA Komisja wniosła skargi kasacyjne, które według stanu na dzień 20 stycznia 2026 r. (data zamknięcia rozprawy) nie zostały jeszcze rozpoznane.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne, wyroki WSA – k. 232-271)</em>
</p>
<p>Według stanu na styczeń i luty 2024 r.:</p>
<p>- wyłącznym właścicielem gruntu, na którym posadowiony jest budynek przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (dz. ew. nr 67 z obrębu 5-05-03), było <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span>,</p>
<p>- wyodrębnione były lokale o numerach (według chronologii wyodrębniania wynikającej z KW): 8A, 19, 45, 5, 39, 48, 25, 22, LU_1, 5A, 34, 15, 5B, 38, 1A, 13A, 1, 20A, 21, 42, 28, 44, 12, 46, 23, 40, 41, 31, 25A, 29, 29A, 20, dla których prowadzone były osobne księgi wieczyste; z własnością każdego z tych lokali związany był udział w nieruchomości wspólnej, w tym w prawie użytkowania wieczystego gruntu,</p>
<p>- na podstawie opisanych wyżej decyzji Komisji z 18 września 2017 r. wykreślone były z <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> wpisy o wyodrębnieniu <span class="anon-block">lokali nr (...)</span>, a księgi wieczyste otwarte dla tych lokali zamknięto.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne, treść KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie twierdzeń stron oraz na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy, a także uwzględniając zupełną treść księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (o czym Sąd uprzedził strony na rozprawie 3 czerwca 2025 r.).</p>
<p>Sąd przesłuchał świadka wnioskowanego przez stronę pozwaną – administratora nieruchomości (co do drugiego świadka wniosek został ostatecznie cofnięty). Natomiast zeznania tego świadka ostatecznie nie były przydatne dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Świadek relacjonował między innymi przebieg zebrania z 10 stycznia 2024 r., natomiast – wobec ustalenia przez Sąd, że kwestionowana w sprawie uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie uzyskała wymaganej większości głosów – ewentualne nieprawidłowości związane z procedowaniem tej uchwały, w tym w zakresie zwołania i przebiegu zebrania z 10 stycznia 2024 r i samum zbieraniem głosów – nie miały znaczenia.</p>
<p>Sąd pominął dowód z przesłuchania stron, podtrzymywany przez pozwaną na okoliczność „wykazania, że nie ma wątpliwości co do prawidłowości podjęcia skarżonej uchwały” (vide k. 482v), mając na uwadze fakt, że zeznania stron nie mogły stanowić podstawy stwierdzenia, że uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> podjęta została prawidłowo, bowiem kwestia ta należy do oceny prawnej. Nadto, w zakresie, w jakim przesłuchanie stron miałoby służyć ustaleniu okoliczności zwołania zebrania z 10 stycznia 2024 r., jego przebiegu i głosowania nad sporna uchwałą, Sąd miał na względzie to, że - niezależnie od subsydiarnego charakteru tego dowodu – ustalenie tych okoliczności nie miało w sprawie znaczenia wobec stwierdzenia, że uchwała nie uzyskała wymaganej większości głosów.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong>
</p>
<p>Powodowie skonstruowali powództwo na zasadzie żądania głównego i ewentualnego, dochodząc w pierwszej kolejności stwierdzenia nieistnienia uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span>, zaś w drugiej kolejności uchylenia tej uchwały.</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zakresie żądania ustalenia nieistnienia uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> w całości, zatem Sąd nie przystępował do oceny zasadności żądania ewentualnego.</p>
<p>Na wstępie odnieść się należy podkreślić, że podstawą uwzględnienia powództwa nie było jego uznanie przez stronę pozwaną.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a>, sąd jest co do zasady związany uznaniem powództwa -chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.</p>
<p>W niniejszej sprawie oświadczenie o uznaniu powództwa złożone w piśmie datowanym na 23 stycznia 2025 r. przez <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> w imieniu pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej (k. 214-214v, k. 222-222v) nie mogło jednak odnieść zamierzonego skutku.</p>
<p>Przede wszystkim wątpliwości budzi, czy według stanu na dzień wniesienia przedmiotowego pisma, co miało miejsce w dniu 24 stycznia 2025 r. (przy czym pismo fizycznie zostało złożone w Biurze Podawczym Sądu, a niezależnie od tego na rozprawie 24 stycznia 2025 r. przez pełnomocnika powódek), <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> wchodziły w skład Zarządu pozwanej Wspólnoty. Wprawdzie poza sporem było, że wstrzymano wykonanie uchwał o ich odwołaniu (uchwały podjęte w dniu 19 lutego 2024 r., odpowiednio nr <span class="anon-block"> (...)</span> i nr <span class="anon-block"> (...)</span>) postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV C 453/24 (odpis postanowienia na k. 217). Natomiast z niezaprzeczonych twierdzeń pozwanej wynika, że <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> złożyły jeszcze w maju 2023 r. oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji członków Zarządu pozwanej Wspólnoty. Znamienne, że twierdzenie takie znalazło się także w treści wniosku z dnia 7 czerwca 2023 r. o ustanowienie dla pozwanej Wspólnoty zarządcy przymusowego, który to wniosek złożyła do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie <span class="anon-block">K. Ł.</span>, powódka w niniejszej sprawie. Również z zeznań świadka <span class="anon-block">A. P.</span> (k. 220-221v /protokół skrócony/), zatrudnionej od 1 marca 2024 r. w charakterze administratora w pozwanej Wspólnocie Mieszkaniowej, wynika, że <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> zrezygnowały z członkostwa w Zarządzie Wspólnoty, wskutek czego Wspólnota przez pewien czas pozbawiona była zarządu – co zresztą było przyczyną podjęcia zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Oświadczenia <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> o rezygnacji z członkostwa w Zarządzie Wspólnoty rzekomo później zostały przez ww. odwołane, przy czym wiedzę o tym powzięli nowi członkowie Zarządu, powołani uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span>, w banku, który prowadzi dla pozwanej Wspólnoty rachunek bankowy.</p>
<p>W niniejszej sprawie nie zostało ustalone, komu i w jakiej formie, a także kiedy dokładnie, zostały złożone oświadczenia o rezygnacji z członkostwa w Zarządzie, a następnie oświadczenia o cofnięciu owych oświadczeń.</p>
<p>Przypomnieć wypada, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 61)">art. 61 k.c.</a>:</p>
<p>
<em>
<!-- -->§ 1. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->§ 2. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.</em>
</p>
<p>Z twierdzeń pozwanej, którym powódki nie przeczyły, wynika, że <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> miały cofnąć oświadczenia o rezygnacji z członkostwa w Zarządzie Wspólnoty już jakiś czas po złożeniu oświadczeń o wystąpieniu z Zarządu. Jest zatem mało prawdopodobne, aby oświadczenia te dotarły do członków Wspólnoty Mieszkaniowej jednocześnie.</p>
<p>W świetle powyższego, zdaniem Sądu, brak było wystarczających podstaw dla uznania, że <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> złożyły w niniejszym postępowaniu oświadczenie o uznaniu powództwa, będąc uprawnione do reprezentowania pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej.</p>
<p>Nadto, Sąd miał na względzie fakt, że po złożeniu ww. pisma z 23 stycznia 2025 r. pozwana Wspólnota, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, który należycie wykazał swoje umocowanie tak przed dniem 24 stycznia 2025 r., jak i później (vide k. 273), ponownie wnosiła o oddalenie powództwa.</p>
<p>Przystępując do merytorycznej oceny żądań pozwu, w pierwszej kolejności wskazać wypada, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25;art. 25 ust. 1)">art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali</a> (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048; dalej „u.w.l.”): <em>
<!-- -->Właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy</em>.</p>
<p>Powyższy przepis odnosi się do uchwał niezgodnych z przepisami prawa lub z umową właścicieli albo naruszających zasady prawidłowego zarządzania lub w inny sposób naruszających interesy właściciela lokalu. Odrębną kategorią w stosunku do ww. jest uchwała nieistniejąca. Pojęcie to zostało wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo. Z nieistnieniem uchwały mamy do czynienia w wypadku szczególnie drastycznych uchybień, jakich dopuszczono się przy podejmowaniu uchwały - tak, że w ogóle trudno mówić o tym, że doszło do wyrażenia woli przez organ podmiotu korporacyjnego. Przykładem takiej uchwały nieistniejącej jest uchwała podjęta bez wymaganego statutem quorum lub bez wymaganej większości głosów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt I CK 336/05, LEX nr 424423, a także dotyczące uchwały organu spółki postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2016 r., V CSK 694/15, Legalis). Stwierdzenie nieistnienia uchwały wyklucza potrzebę analizy skutków prawnych i dalszych przesłanek, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały, bądź też jej uchylenia w oparciu o art. 25 u.w.l. Innymi słowy ustalenie przez Sąd nieistnienia uchwały wyklucza potrzebę czynienia dalszych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych, gdyż uchwały nieistniejącej nie można uchylić.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie została podjęta i nie istnieje w obrocie prawnym.</p>
<p>Poza sporem było, że w momencie głosowania nad sporną uchwałą w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> - <span class="anon-block"> (...)</span> ujawniono wyodrębnienie lokali o numerach: 8A, 19, 45, 5, 39, 48, 25, 22, LU_1, 5A, 34, 15, 5B, 38, 1A, 13A, 1, 20A, 21, 42, 28, 44, 12, 46, 23, 40, 41, 31, 25A, 29, 29A, 20, dla których to kolai prowadzone były oddzielne księgi wieczyste. Z kolei księgi wieczyste założone uprzednio dla lokali o numerach: 3, 4A, 4B, 4C, 4D, 16A, 27, 33, 39A, LU1 były już wówczas zamknięte, a wpisy dotyczące wyodrębnienia tych lokali wykreślono z <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>. Było to skutkiem wydania przez Komisję do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> decyzji z dnia 18 września 2017 r. Decyzjami tymi uchylone zostały decyzje Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span> z 27 czerwca 2013 r. i 11 października 2013 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w odniesieniu do udziału 0,6307 części na rzecz <span class="anon-block">R. N.</span> i <span class="anon-block">J. P.</span> (od których to osób pochodzić miały prawa spółki Jowisz do przedmiotowej nieruchomości) i jednocześnie Komisja odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.</p>
<p>Z uwagi na powyższe <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> oddała głos za uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> jedynie jako właściciel <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, co do którego wpis w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> pozostał i dla którego to lokalu prowadzona była osobna (czynna) księga wieczysta, zaś w pozostałym zakresie spółka ta głosowała jako właściciel niewyodrębnionego udziału. O ile jednak uprawnienie ww. podmiotu do głosowania w odniesieniu do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> i udziału w nieruchomości wspólnej związanego z własnością tego lokalu – 0,015 nie budziło zastrzeżeń, o tyle głos oddany przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> jako właściciela niewyodrębnionych lokali, z którymi związany miał być udział w nieruchomości wspólnej wynoszący 0,48226 części bądź 0,48196 części nie może być uznany za ważny.</p>
<p>Wypada zauważyć, że ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span>, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2017 r. poz. 718) wyposażyła Komisję w bardzo daleko idące uprawnienia, w tym takie, które co do zasady powinny pozostawać prerogatywą wymiaru sprawiedliwości, a nie organu administracji. Nadto, ustawodawca przewidział, że decyzje Komisji wywołują ważkie skutki w sferze cywilnoprawnej jeszcze przed dokonaniem kontroli prawidłowości tych decyzji przez sąd administracyjny.</p>
<p>W okolicznościach tej sprawy Komisja w dniu 18 września 2017 r. uchyliła decyzję Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span> o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego i odmówiła ustanowienia tego prawa, częściowo umorzyła nadto postępowanie, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zgodnie z art. 40 ustawy (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span>, wydanych z naruszeniem prawa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2018 r. poz. 431): <em>
<!-- -->
Decyzja, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, 3 lub 3a oraz ust. 3, stanowi podstawę wykreślenia w księdze wieczystej wpisu dokonanego na podstawie uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej, decyzji w przedmiocie użytkowania wieczystego, decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o której mowa w art. 29 ust. 3, lub na podstawie aktu notarialnego sporządzonego z uwzględnieniem uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej, oraz stanowi podstawę wpisania jako właściciela odpowiednio <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> albo Skarbu Państwa. Przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> nie stosuje się. </em>(ust. 1)<em>
<!-- -->
. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wpisu dokonanego na podstawie aktu notarialnego, na mocy albo wskutek którego osoba trzecia nabyła prawo lub została zwolniona z obowiązku</em>. (ust. 2).</p>
<p>W odniesieniu do nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> decyzje Komisji z 18 września 2017 r. miały ten skutek, że wykreślono z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości wszelkie wpisy dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz <span class="anon-block">R. N.</span> i <span class="anon-block">J. P.</span> oraz przysługujących ww. udziałów we współwłasności budynku, a także wpisy dotyczące zbycia tych praw na rzecz kolejnych podmiotów (to jest na rzecz <span class="anon-block"> spółek (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> sp. k., przejętych następnie przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>), na podstawie umów opisanych szczegółowo przez stronę pozwaną w piśmie z 16 czerwca 2025 r. (k. 344 i n.). Nadto, zamknięte zostały księgi wieczyste założone dla lokali wyodrębnionych po nabyciu przez spółki z grupy Jowisz udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu i udziałów we współwłasności budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>Sąd nie podzielił stanowiska strony pozwanej co do tego, że na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 30 marca 2023 r. wyroków uwzględniających skargi na opisane wyżej decyzje Komisji dotyczące nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block"> spółce (...) sp. z o.o.</span> „przywrócony został status użytkownika wieczystego nieruchomości oraz właściciela budynku”.</p>
<p>Pozwana powoływała się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 152;art. 152 § 1)">art. 152 § 1 p.p.s.a.</a>, zgodnie z którym: <em>
<!-- -->W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.</em>
</p>
<p>Znaczenie tej regulacji wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 27 września 2022 r. (sygn. akt II FSK 810/21, Legalis), stwierdzając, że: <em>
<!-- -->Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 152;art. 152 § 1)">art. 152 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a>, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Uchylenie decyzji powoduje jedynie, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku. Instytucja procesowa, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 152;art. 152 § 1)">art. 152 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a>, służy ochronie strony przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami na skutek dalszego wykonywania zaskarżonego aktu. </em>Analogiczne stanowisko zajął NSA także w wyroku z dnia 1 grudnia 2022 r. (sygn. akt II OSK 3722/19, Legalis).</p>
<p>W świetle powyższego należy stwierdzić, że na skutek nieprawomocnego uchylenia przedmiotowych w sprawie decyzji Komisji z 18 września 2017 r. przez WSA nie utraciły one bytu prawnego, a jedynie ich skutki zostały zawieszone od dnia wydania wyroku sądu administracyjnego do dnia jego uprawomocnienia się. Rzecz jednak w tym, że z uwagi na sposób uregulowania przez ustawodawcę skutków decyzji Komisji w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span>, wydanych z naruszeniem prawa, analizowane w tej sprawie decyzje z 18 września 2017 r. na długo przed rozpoznaniem przez WSA skarg na te decyzje (wyroki wydano dopiero 30 marca 2023 r.) wywołały już skutki w postaci wykreślenia wpisów z <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> i zamknięcia ksiąg wieczystych utworzonych dla lokali wyodrębnionych po nabyciu przez <span class="anon-block"> spółki (...)</span> udziałów w prawie użytkowania wieczystego i udziałów we współwłasności budynku od <span class="anon-block">R. N.</span> i <span class="anon-block">J. P.</span>. Owych skutków już zaistniałych nie mogło cofnąć uchylenie decyzji Komisji wyrokami WSA z 30 marca 2023 r. W szczególności uchylenie decyzji nie odniosło skutku w postaci ponownego otworzenia ksiąg wieczystych zamkniętych po wydaniu zaskarżonych decyzji, a przed ich uchyleniem (kw dla lokali: 3, 4A, 4B, 4C, 4D, 16A, 27, 33, 39A, LU1) i „odżycia” wykreślonych wpisów w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>.</p>
<p>Pozwana argumentowała, że domniemanie wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 3)">art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 341) ma charakter wzruszalny. Nie ulega jednak wątpliwości, że w świetle art. 27 u.g.n., oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Wpis tego prawa ma zatem w tym wypadku charakter konstytutywny. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wpisy dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i związanego z tym prawem prawa własności budynku na rzecz <span class="anon-block">R. N.</span> i <span class="anon-block">J. P.</span> oraz dotyczące zbycia tych praw na rzecz kolejnych podmiotów zostały prawidłowo wykreślone na podstawie decyzji z 18 września 2017 r. w związku z brzmieniem art. 40 ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych (…). Skoro zaś zadziało się to przed wydaniem wyroków WSA z 30 marca 2023 r., a zatem przed zadziałaniem normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 152)">art. 152 p.p.s.a.</a>, zgodnie z którą skutki ww. decyzji zostały zawieszone, nie znajdowałoby uzasadnienia ustalenie, że prawa te przysługują nadal na podstawie owych wykreślonych wpisów.</p>
<p>Podsumowując, trafnie powódki wywiodły, że <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w momencie głosowania nad uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> nie była współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, obejmującej prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali w rozumieniu art. 3 ust. 2 u.w.l., ponad udział w nieruchomości wspólnej związany z własnością <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, który jednak wynosił jedynie 0,015 części. Poza sporem było, że w razie stwierdzenia, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> nie była uprawniona do oddania głosu związanego z niewyodrębnionymi lokalami (według stanu na datę głosowania, wobec zamknięcia ksiąg wieczystych tych lokali), uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> nie uzyskała większości głosów (vide protokół rozprawy z 20 stycznia 2026 r. – k. 482-482v /protokół skrócony/). Nie ma przy tym znaczenia, czy chodziło tu o udział wynoszący 0,48196 - jak wynika z listy obecności na zebraniu 10 stycznia 2024 r. (k. 157-158) i z karty do głosowania (k. 162), czy o udział wynoszący 0,48226 - jak wynika z zestawienia na k. 159-160. Skoro uchwała podjęta miała być większością 63,40 % głosów liczonych według udziałów w nieruchomości wspólnej, nieważność głosu związanego z ww udziałem w każdym wypadku powoduje, że uchwała nie uzyskała wymaganej większości głosów.</p>
<p>Z tych względów roszczenie powódek o ustalenie nieistnienia uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> zostało uznane za zasadne. Roszczenie to znajduje swoją podstawę prawną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> Zdaniem Sądu, powódki mają interes prawny w rozumieniu powyższego przepisu, który wynika z samego faktu bycia członkiem pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej. W konsekwencji Sąd orzekł jak w pkt. I. wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. II. wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, przy czym szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania, w tym postępowania zabezpieczającego, pozostawiono Referendarzowi Sądowemu.</p>
<p>Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska</p>
</div>