Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I C 359/21

Sądy powszechne2025-01-27
Sygnatura
I C 359/21
Data orzeczenia
2025-01-27
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Marcin Polit (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt I C 359/21</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->(zaoczny w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span>)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Warszawa, dnia 8 listopada 2024 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący sędzia Marcin Polit</p> <p>Protokolant stażysta Zuzanna Kurek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 roku w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. S. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  zasądza od pozwanych <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">A. S. (1)</span> kwotę 100 000 (sto tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:</p> <p>1.  od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> od dnia 13 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty,</p> <p>2.  od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> od dnia 8 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty,</p> <p>z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia z tego obowiązku drugiego;</p> <p>II.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">A. S. (1)</span> kwotę 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 lipca 2024 roku do dnia zapłaty;</p> <p>III.  oddala powództwo w pozostałej części;</p> <p>IV.  znosi wzajemnie między stronami koszty procesu;</p> <p>V.  nakazuje pobranie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych:</p> <p>1.  od powódki <span class="anon-block">A. S. (1)</span> kwoty 11 210,25 zł (jedenaście tysięcy dwieście dziesięć złotych i dwadzieścia pięć groszy), z tym że kwoty 3 933 (trzy tysiące dziewięćset trzydzieści trzy) złote wyłącznie z roszczeń, zasądzonych na jej rzecz w punktach I i II niniejszego orzeczenia,</p> <p>2.  od pozwanych <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> kwoty 11 210,25 zł (jedenaście tysięcy dwieście dziesięć złotych i dwadzieścia pięć groszy);</p> <p>VI.  wyrokowi w punktach I i II nadaje rygor natychmiastowej wykonalności w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span>.</p> <p>Sygn. akt I C 359/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 10 maja 2019 roku (data prezentaty – k. 235) wniesionym przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>) powódka <span class="anon-block">A. S. (1)</span> domagała się zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 236 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 września 2016 roku do dnia zapłaty – tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz za naruszenie praw pacjenta. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 3-14).</p> <p>W odpowiedzi na pozew z dnia 13 marca 2020 roku pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania. Pozwany podniósł m.in., że powództwo o zadośćuczynienie w kwocie przekraczającej żądanie zapłaty 150 000 zł oraz za naruszenie praw pacjenta uległo przedawnieniu. Z kolei wypłacona już przez pozwanego kwota zadośćuczynienia w jego ocenie uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności krzywdę w postaci niewielkich cierpień fizycznych i psychicznych, jakie powódka doznała wskutek nierozpoznania w dniu 14 maja 2012 roku makrogruczolaka przysadki. Oceniono, że trwały uszczerbek na zdrowiu u poszkodowanej wynosi 30% i odnosi się do somatycznych utrwalonych objawów akromegalii. Cierpienie miało stopień umiarkowany, a ich przeciągnięcie się w czasie w związku z błędem medycznym wynosiło 24-28 miesięcy. Z kolei torbiele szyjki macicy nie jest następstwem wcześniejszego nierozpoznania gruczolaka przysadki. W ocenie pozwanego żądana przez powódkę kwota jest rażąco wygórowana (odpowiedź na pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 258-262).</p> <p>Pismem z dnia 22 lutego 2022 roku powódka wniosła o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie po stronie pozwanej <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, jednocześnie modyfikując powództwo w ten sposób, że wnosi o zasądzenie od pozwanych <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) Grupa S.A.</span> na rzecz powódki kwoty 236 000 zł:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 września 2016 roku do dnia zapłaty – w stosunku do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty – w stosunku do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>,</p> </dd> </dl> <p>z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia w odpowiednim zakresie z tego obowiązku drugiego z pozwanych;</p> <p>a ponadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia w odpowiednim zakresie z tego obowiązku drugiego z pozwanych (modyfikacja powództwa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 311-315).</p> <p>Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 roku tut. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 194;art. 194 § 3)">art. 194§3 k.p.c.</a> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> (postanowienie – k. 392).</p> <p>Na skutek zobowiązania Sądu pismem z dnia 12 czerwca 2024 roku powódka oświadczyła, że z tytułu naruszenia praw pacjenta domaga się od pozwanych kwoty 10 000 zł, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia w odpowiednim zakresie drugiego z pozwanych, zaś pozostała kwota 226 000 zł stanowi zadośćuczynienie, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> (pismo – k. 699).</p> <p>Strony postępowania do zamknięcia rozprawy podtrzymywały dotychczasowe stanowiska w sprawie. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> nie zajęła stanowiska procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">A. S. (1)</span> w dniu 11 maja 2012 roku została przyjęta do <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, na oddział neurologii, w związku z silnymi bólami głowy.</p> <p>W dniu 14 maja 2012 roku, na skutek skierowania przez lekarza ww. <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span>, w Pracowni Rezonansu Magnetycznego Niepublicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej (NZZOZ) <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> przeprowadzono badanie rezonansu magnetycznego (MR) mózgowia z kontrastem. W opisie badania wskazano: „Intensywność sygnałów istoty białej i szarej prawidłowa. Nie uwidoczniono patologicznie wzmacniających się ognisk w obrębie mózgowia po podaniu środka kontrastowego. Układ komorowy nad – i podnamiotowy nieposzerzony, nieprzemieszczony, symetryczny. Wodociąg bez patologicznych sygnałów. Rezerwa objętościowa na poziomie foramen magnum zachowana. Wielkość przysadki w normie. Nie ma cech krwawienia śród- lub przymózgowego. Wn.: MR głowy w granicach normy.” Badanie i opis wykonał lekarz <span class="anon-block">T. D.</span> (wynik badania – k. 23; obraz, płyta CD – k. 24; zdjęcie – k. 60).</p> <p>Sporządzony przez ww. lekarza radiologa opis wyniku badania był nieprawidłowy, niezgodny z obrazem badania. Widoczna w obrazie badania była guzowata masa obejmująca przysadkę o wymiarach 18mm powodująca uniesienie skrzyżowania nerwów wzrokowych. Obraz ten był charakterystyczny na mikrogruczolaka przysadki (opinia biegłego – k. 505).</p> <p>W dniu 16 maja 2012 roku w ww. Szpitalu pacjentce postawiono diagnozę w postaci napięciowych bólów głowy, zalecono leki i wypisano ją do domu. (historia choroby – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 25-28).</p> <p>Po wypisaniu dolegliwości bólowe <span class="anon-block">A. S. (1)</span> nie uległy zmianie, a wręcz się nasiliły, do tego doszły objawy: otępienia, senności, apatyczności, braku apetytu i koncentracji, bólów stawów, kręgosłupa, kości twarzoczaszki, nabrzmienie twarzy, opuchnięcie rąk i nóg. W dniu 10 września 2014 roku u pacjentki zdiagnozowano makrogruczolaka przysadki mózgowej o wymiarach 19x20x26 mm oraz akromegalię (epikryza – k. 62). Na ten dzień w wywiadzie jako objawy wskazano silne bóle głowy od 4 lat, przy czym w roku 2014 istotne nasilenie dolegliwości, zaburzenie miesiączkowania od ok. 1,5 roku, od początku roku zauważone powiększenie dłoni, stóp, języka, żuchwy i łuków brwiowych, wzmożona potliwość, wyższe wartości RR, gorszą tolerancję wysiłku fizycznego. Wskazano włączenie do leczenia analogów somatostatyny, zalecono konsultację neurochirurgiczną celem kwalifikacji do zabiegu neurochirurgicznego (karta informacyjna – k. 61-62; wynika badania obrazowego – k. 63).</p> <p>Pacjentkę skierowano do <span class="anon-block"> Kliniki (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>. W dniu 1 kwietnia 2015 roku przyjęto ją do tej kliniki. Stwierdzono, że leczenie farmakologiczne (zastrzyki przeciwbólowe) nie przyniosło skutków, wobec czego skierowano ją do <span class="anon-block">(...)</span> Instytutu Medycznego <span class="anon-block"> (...) Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> celem wykonania zabiegu neurochirurgicznego w postaci przezklinowej resekcji makrogruczolaka przysadki mózgowej. Termin operacji wyznaczono na dzień 17 maja 2015 roku. Operację wykonano planowo, w dniu 18 maja 2015 roku. Przebieg pooperacyjny by bez powikłań. Pacjentkę w stanie ogólnym dobrym wypisano w dniu 22 maja 2015 roku z zaleceniami dot. kontroli, leczenia. Po wykonaniu badań kontrolnych w okresie 27-30 września 2015 roku w placówce <span class="anon-block"> Kliniki (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> stwierdzono, iż stan ogólny jest dobry, bez dolegliwości, jednak nie można wykluczyć przetrwałej akromegalii (skierowanie – k. 68; karta informacyjna – k. 69; karta informacyjna – k. 74; karta informacyjna – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 77-78).</p> <p>Następnie pacjentka w dniu 12 stycznia 2016 roku została przyjęta do ww. Kliniki celem ponownej oceny hormonalnej po zabiegu. Stan ogólny stwierdzono jako dobry, rozpoznano ospę wietrzną (obserwacje lekarskie – k. 147).</p> <p>Pismem z dnia 10 sierpnia 2016 roku (doręczonym w dniu 16 sierpnia 2016 roku skierowanym do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> pełnomocnik <span class="anon-block">A. S. (1)</span> wniósł o wypłatę na rzecz mandantki kwoty 250 000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną wskutek zdarzenia z dnia 14 maja 2012 roku. W uzasadnieniu zarzucono, że w Szpitalu w <span class="anon-block">W.</span> postawiono błędną diagnozę (przez uprzednie nieprawidłowo przeprowadzone badanie MR głowy w dniu 13 maja 2012 roku), w związku z czym w wyniku niewdrożenia właściwego leczenia <span class="anon-block">A. S. (1)</span> doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – dopiero po ponad dwóch latach postawiono prawidłową diagnozę związaną z powiększeniem przysadki mózgowej i jedyną skuteczna metodą leczenia okazał się zabieg neurochirurgiczny (zgłoszenie roszczeń – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 211-219; potwierdzenie odbioru – k. 220).</p> <p>W odpowiedzi na ww. zgłoszenie, na skutek przeprowadzonego postępowania (akta szkody, płyta CD – k. 274), pismem z dnia 12 grudnia 2016 roku <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oświadczyło, że postanowiło przyznać <span class="anon-block">A. S. (1)</span> zadośćuczynienie za krzywdę w kwocie 100 000 zł. Trwały uszczerbek na zdrowiu u poszkodowanej określono na 30% i odnosi się on do somatycznych utrwalonych objawów akromegalii. W ocenie orzecznika cierpienia fizyczne i psychiczne miały stopień umiarkowany lub znaczny, a ich przeciągnięcie się w czasie w związku z zaistniałym błędem medycznym wyniosło od 24 do 28 miesięcy. Ubezpieczyciel przyznał, że gdyby makrogruczolak przysadki został wykryty w 2012 roku, istniała prawdopodobnie dość duża szansa na większą skuteczność terapii somatostatyny (pismo – k. 221; opinie lekarzy orzeczników – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 326-327, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 328-330).</p> <p>Od dnia 8 do 13 września 2017 roku <span class="anon-block">A. S. (1)</span> była hospitalizowana w <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w związku z porodem. Jako rozpoznanie stwierdzono <span class="anon-block">(...)</span>. Z uwagi na stan po zabiegu resekcji makrogruczolaka, wykonano zabieg cesarskiego cięcia, a także wycięcie przydatki lewej, która okazała się <span class="anon-block">(...)</span> (karta informacyjna – k. 144 wynik badania – k. 202).</p> <p>W kolejnych latach nie stwierdzono cech wznowy zmian patologicznych głowy (wynik badania MR – k. 204).</p> <p>Pismem z dnia 5 listopada 2018 roku (doręczonym w dniu 9 listopada 2018 roku) pełnomocnik <span class="anon-block">A. S. (1)</span> złożył reklamację od stanowiska <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z dnia 12 grudnia 2016 roku, rozszerzył dotychczasowe roszczenie o dalsze 250 000 zł. Tym samym wniósł o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w łącznej kwocie 500 000 zł (przy uwzględnieniu wypłaconej dotąd kwoty 100 000 zł – do dopłaty pozostaje 400 000 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 150 000 złd od dnia 13 września 2016 roku do dnia zapłaty. Ponowił także wniosek o przeprowadzenie komisji lekarskiej (reklamacja – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 222-226; potwierdzenie odbioru – k. 227).</p> <p>W stanowisku z dnia 3 stycznia 2019 roku <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oświadczyło, że nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska z dnia 12 grudnia 2016 roku oraz do uznania dalszych roszczeń. Wskazano m.in., że <span class="anon-block">(...)</span> należy do grupy najczęstszych łagodnych nowotworów jajnika, który powstaje z pierwotnych komórek zarodkowych. Badania pokazują, że przyczyną potworniaków są błędy rozwojowe występujące już na etapie powstawania komórek rozrodczych w okresie płodowych człowieka – a zatem nie ma żadnego związku przyczynowo-skutkowego z później rozpoznanym guzem przysadki mózgowej, który jest zupełnie odrębnym schorzeniem. <span class="anon-block">(...)</span>nie jest następstwem wcześniejszego nierozpoznania gruczolaka przysadki (pismo – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 228-230).</p> <p>W dniu 28 lutego 2022 roku <span class="anon-block">A. S. (1)</span> odbyła poradę ambulatoryjną w NZOZ w <span class="anon-block">W.</span> na Poradni urazowo-ortopedyczno-chirurgicznej z uwagi na konieczność ewakuowania treści galaretowanej (ganglion) z prawego nadgarstka (historia zdrowia i choroby – k. 424).</p> <p>Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">W.</span> orzeczeniem z dnia 21 marca 2022 roku orzekł o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności <span class="anon-block">A. S. (1)</span> (kopia orzeczenia – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 420-421) z uwagi na zmiany zwyrodnieniowo-dyskowe w kręgosłupie szyjnym (przy objawach bólowych oraz zaburzeniach równowagi (kopia zaświadczenia o konsultacji neurochirurgicznej z 3.03.2022 – k. 422).</p> <p> <span class="anon-block">A. S. (1)</span> złożyła także do Sądu Rejonowego w Elblągu datowany na dzień 30 października 2018 roku wniosek o zawezwanie <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> do próby ugodowej w sprawie o zapłatę kwoty 500 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (kopia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">wniosku – kk</a>. 316-321). Do zawarcia ugody nie doszło – przeciwnik <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w odpowiedzi na wniosek wskazał, że nie widzi możliwości zawarcia jakiejkolwiek ugody. Odpowiedź ta została doręczona pełnomocnikowi <span class="anon-block">A. S. (1)</span> w dniu 7 stycznia 2019 roku (odpowiedź na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">wniosek – kk</a>. 322-324).</p> <p> <span class="anon-block">A. S. (1)</span> po zabiegu usunięcia makrogruczolaka do chwili obecnej odczuwa dolegliwości bólowe – kości, szczęki, kręgosłupa, pojawia się sztywność karku. Ma trudności z podejmowaniem pracy zarobkowej, a nawet wykonywaniem zwykłych codziennych czynności, uczestniczeniem w aktywnościach społecznych, jest nadpobudliwa, wymaga pomocy osób trzecich, stałego leczenia farmakologicznego, rehabilitacji odcinka szyjnego, częstych badań kontrolnych, istnieje też wysokie ryzyko wystąpienia nowotworu w przyszłości. Choroba zmieniła tez florę bakteryjna jamy ustnej, co powodowało ubytki zębów. Sama operacja również była w sposób niekwestionowany narażeniem pacjentki na znaczny dyskomfort psychiczny i cierpienia fizyczne. Pozostały symptomy akromegalii – powiększony nos ze skrzywioną przegrodą, powiększoną i przesuniętą na stronę lewą żuchwą, pogrubiałe wargi, asymetria twarzy (zeznania powódki – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 429v.-431; opinia biegłego – k. 506; opinia biegłego – k. 554).</p> <p>Nierozpoznanie w odpowiedni terminie gruczolaka przysadki mózgowej u <span class="anon-block">A. S. (1)</span> skutkowały znaczną zwłoką możliwości podjęcia leczenia substytucyjnego hormonalnego, które mogły skutkować zatrzymaniem procesu wzrostu guza lub jego znacznym opóźnieniem. Rozwój choroby doprowadził zaś do akromegalii – zmian anatomicznych w zakresie kośćca twarzo-czaszki, stóp, dłoni oraz zaburzeń endokrynologicznych pod postacią wtórnej niedoczynności tarczycy, które skutkowały nieodwracalnymi zmianami w układzie hormonalnym. Dotykające ją schorzenia, objawy i dolegliwości pozostają w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym zdarzenia z dnia 14 maja 2012 roku (opinia biegłego – k. 506; opinia biegłego – k. 555).</p> <p> <span class="anon-block">A. S. (1)</span> wymagać będzie stałego substytucyjnego leczenia hormonalnego. Rokowania co do ew. powikłań są niepewne i trudne do przewidzenia. Konieczna jest stała obserwacja zmian w obrębie siodła tureckiego i mózgowia. Zmiany w postaci powiększeń i deformacji rąk, twarzy i czaszki są nieodwracalne (opinia biegłego – k. 509; opinia biegłego – k. 555).</p> <p>Ww. dolegliwości w niewątpliwym stopniu wpłynęły również negatywnie na zdrowie psychiczne <span class="anon-block">A. S. (1)</span>. Rozwój akromegalii (powiększenie, deformacja części ciała) spowodował zaburzenia <span class="anon-block">(...)</span>, brak akceptacji własnego wyglądu, obniżone poczucie własnej wartości, smutek, brak radości w życiu, lęk o zdrowie i o życie, a także zaburzenia charakteru – <span class="anon-block">(...)</span> Skutkuje to problemami w nawiązywaniu nowych relacji, brakiem pewności siebie w życiu zawodowym. Co prawda na polu życia osobistego w pewien sposób <span class="anon-block">A. S. (1)</span> sobie poradziła (założyła rodzinę – ma męża i dwoje dzieci), ale to z pewnością nie oznacza poradzenie sobie z tym w pełni. Nigdy nie będzie ona już wyglądała tak, jak przed chorobą, co dla młodej kobiety zwłaszcza stanowi źródło stresu i cierpienia. Jest to niewątpliwie wskazanie do <span class="anon-block">(...)</span> (opinia biegłego – k. 645-647; zeznania świadek <span class="anon-block">A. S. (2)</span> – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 428-429).</p> <p>Długotrwały uszczerbek na zdrowiu <span class="anon-block">A. S. (1)</span> jest oceniany na: 60% (z uwagi na zaburzenia wewnątrzwydzielnicze pochodzenia ośrodkowego wynikające z usunięcia przysadki mózgowej na tle gruczolaka przysadki z wtórną niedoczynnością tarczycy), 10% (długotrwały uszczerbek na zdrowiu psychicznym; opinie biegłych – k. 507, k. 646).</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> zawarł z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (prowadzącym działalność ubezpieczeniową i działalność bezpośrednio z nią związaną) umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą, która została potwierdzona polisą <span class="anon-block">serii (...)</span>. Polisą objęta była także <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na mocy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania świadczeń zdrowotnych, w okresie od dnia 27 czerwca 2011 roku do dnia 26 czerwca 2012 roku. Suma ubezpieczenia z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wynosi 46 500 euro, natomiast suma gwarancyjna z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wynosi 100 000 zł za jedno zdarzenie (bezsporne, ponadto KRS – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 265-270; polisa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 271-273, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 689-695).</p> <p>Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych do akt dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała i Sąd również nie znalazł podstaw do podważania ich wiarygodności z urzędu. Przedłożona do akt sprawy dokumentacja medyczna stanowiła bazę do poczynienia ustaleń przez instytut naukowy w ramach sporządzonych opinii, bowiem ustalając stan faktyczny dotyczący procesu leczenia <span class="anon-block">A. S. (1)</span> (w tym popełnionego błędu diagnostycznego) oraz skutków tego leczenia przejawiających się w stanie zdrowia przez kolejne lata życia, Sąd oparł się na opiniach wydanych przez <span class="anon-block"> instytut (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a sporządzonych konkretnie przez dr n. med. <span class="anon-block">A. D.</span> (specjalistę neurologa i neurochirurga), dr hab. n. med. <span class="anon-block">W. Z.</span> (specjalisty chorób wewnętrznych, diabetologa, endokrynologa) a także lek. <span class="anon-block"> (...)</span>. <span class="anon-block">J. P.</span> (specjalisty psychiatry) i mgr <span class="anon-block">D. N.</span> (specjalisty z zakresu psychologii). Opinie zostały sporządzone zgodnie ze standardami przyjętymi przy opracowywaniu tego rodzaju dokumentów, po wnikliwym i szczegółowym zbadaniu dokumentacji medycznej. Zdaniem Sądu nie zachodziły żadne okoliczności podważające wiedzę, kompetencje, doświadczenie czy bezstronność biegłych. Należy jednocześnie podkreślić, że na gruncie wiadomości specjalnych (konieczna była do tego opinia biegłego z zakresu ginekologii) nie został wykazany związek przyczynowy między ww. błędem diagnostycznym, a <span class="anon-block">(...)</span>, który został wycięty w trakcie porodu, a zatem tę okoliczność Sąd uznał za nieudowodnioną. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że posiłkowo należało wziąć pod uwagę też dowody z prywatnych opinii lekarzy orzeczników: specjalisty ds. radiologii (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 326-327), a także neurologa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 328-330), wykonanych na zlecenie pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w ramach postępowania likwidacyjnego. Co prawda kwalifikacje zawodowe rzeczoznawcy majątkowego oraz przedkładane przez strony prywatne opinie nie mogą zastępować dowodu z opinii biegłego sądowego, ale nie oznacza to, że są całkowicie pozbawione znaczenia (A. Turczyn [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–505(39). Tom I, red. O. M. Piaskowska, Warszawa 2024, art. 278), w związku z czym należało je również wziąć pod uwagę przy wszechstronnej analizie sprawy. W ramach postępowania ustalono natomiast, że przyczyną potworniaków jajnika są błędy rozwojowe występujące już na etapie powstawania komórek rozrodczych w okresie płodowych człowieka – a zatem nie ma żadnego związku przyczynowo-skutkowego z później rozpoznanym guzem przysadki mózgowej, który jest zupełnie odrębnym schorzeniem. <span class="anon-block">(...)</span> nie jest następstwem wcześniejszego nierozpoznania gruczolaka przysadki. Dla Sądu było to wystarczające dla ustalenia tej okoliczności.</p> <p>Zeznania wymienionego świadka, a także dowód z przesłuchania stron z ograniczeniem do strony powodowej, Sąd również uznał za wiarygodne uzupełnienie pozostałego materiału dowodowym zgromadzonego w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo co do zasady zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Strona powodowa domagała się zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a także kwoty pieniężnej z tytułu naruszenia praw pacjenta. Jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wskazano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445§1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444)">art. 444 k.c.</a>, natomiast w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, jako że jest on ubezpieczycielem placówki medycznej odpowiedzialnej za wyrządzenie szkody (krzywdy) w postaci błędu medycznego, roszczenie to należy też rozpatrywać żądanie na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 4)">art. 822§4 k.c.</a> Zgodnie z twierdzeniami pozwu, odpowiedzialność deliktową za zawinione działania lekarza, jako zatrudnionego członka personelu medycznego w placówce Pracownia Rezonansu Magnetycznego <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, który wykonywał badanie MR głowy powódki i dokonał błędnej diagnozy, ponosi <span class="anon-block"> spółka (...) S.A.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> na zasadzie ryzyka.</p> <p>Z kolei roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta powódka wywodziła z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090520417" title="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta</a> (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581), zgodnie z którym w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> Podnosiła, że w ubezpieczonej placówce nie udzielono jej świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej i z należytą starannością (art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ww. ustawy).</p> <p>Błąd medyczny sam przez się nie pociąga za sobą odpowiedzialności cywilnej. Do jej powstania błąd musi być zawiniony subiektywnie tj. stanowić następstwo niedołożenia należytej staranności tj. zwykłego niedbalstwa. Należyta staranność to według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355)">art. 355 k.c.</a> staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju. Od lekarza wymaga się staranności podwyższonej, ponad przeciętną miarę, z uwagi na profesjonalny charakter jego działań i ich przedmiot (zdrowie i życie ludzkie). W literaturze przedmiotu konstruuje się „wzorzec dobrego lekarza – specjalisty” obiektywny i abstrakcyjny, całkowicie niezależny od indywidualnych właściwości sprawcy, niedoświadczenia itp. Stanowi on punkt odniesienia przy ocenie, czy lekarzowi można postawić zarzut, że gdyby zachował należytą staranność i wykorzystał wszelkie możliwe metody mógłby błędu uniknąć. W tym celu należy umieścić model wzorcowy w okolicznościach w jakich działał lekarz, porównanie postępowania lekarza z przyjętym dla niego standardem działania i stwierdzenie, czy ten „wzorcowy dobry lekarz w identycznych okolicznościach uniknąłby popełnienia błędu” i wyrządzenia pacjentowi szkody.</p> <p>Odpowiedzialność placówki medycznej na podstawie ww. przepisów zachodzi tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki tej odpowiedzialności deliktowej, a mianowicie: 1) wyrządzenie szkody przez personel medyczny, 2) zawinione działanie lub zaniechanie personelu medycznego; 3) normalny związek przyczynowy między tym działaniem lub zaniechaniem a wyrządzoną szkodą oraz 4) wyrządzenie szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności medycznej.</p> <p>Wywodzić z tego należy, że przesłankami odpowiedzialności cywilnej lekarza są: wina, szkoda oraz występujący między zawinionym postępowaniem lekarza, a szkodą tzw. adekwatny związek przyczynowy. Wina obejmuje zarówno element obiektywny (bezprawność), czyli naruszenie reguł prawidłowego postępowania, jak również subiektywny (przypisywalność) w postaci np. niedbalstwa, czy lekceważenia obowiązków. Błąd w sztuce medycznej jest powszechnie zaliczany do obiektywnych przesłanek zawinienia. Błędem w sztuce medycznej nazywamy takie postępowanie, które jest obiektywnie sprzeczne z powszechnie uznanymi zasadami wiedzy i praktyki medycznej <em> <!-- -->(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 roku, IV CSK 431/12).</em> </p> <p>W literaturze podkreśla się jednak, że nie stanowi błędu w sztuce tzw. „zwykłe” niedbalstwo, lecz „rażące niedbalstwo”. W tym miejscu należy wskazać na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza - Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 (art. 4)">art. 4 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty</a> (Dz. U. 2011 roku, Nr 277, poz. 1634 – tekst jednolity ze zm.), według którego, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.</p> <p>Wysokie wymagania stawiane lekarzowi nie oznaczają jego odpowiedzialności za wynik (rezultat) leczenia, ani odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Lekarz odpowiada na zasadzie winy, którą można mu przypisać tylko w wypadku wystąpienia jednocześnie elementu obiektywnej i subiektywnej niewłaściwości postępowania. Element obiektywny łączy się z naruszeniem zasad wynikających z zasad wiedzy medycznej, doświadczenia i deontologii, i w jego ramach mieści się tzw. błąd lekarski, przez który rozumie się naruszenie obowiązujących lekarza reguł postępowania, oceniane w kontekście nauki i praktyki medycznej. Dlatego stwierdzenie błędu lekarskiego wyczerpuje zasadniczo tylko obiektywny element winy (z tym zastrzeżeniem, że są takie kategorie błędu lekarskiego, które będą wystarczające dla stwierdzenia winy także w ujęciu subiektywnym). Element subiektywny odnosi się do zachowania przez lekarza staranności, ocenianej pod kątem określonego wzorca, standardu postępowania, przy przyjęciu kryterium wysokiego poziomu przeciętnej staranności każdego lekarza, jako jego staranności zawodowej <em> <!-- -->(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010 roku, V CSK 287/09). </em>Odpowiedzialność lekarza powstanie zatem w wypadku „błędu w sztuce”, czyli przeprowadzenia zabiegu niezgodnie z zasadami wiedzy medycznej, jeżeli był to błąd zawiniony, czyli polegający na zachowaniu odbiegającym od ustalonego wzorca.</p> <p>Przy ocenie postępowania lekarza należy też mieć na względzie uzasadnione oczekiwanie nienarażania pacjenta na pogorszenie stanu zdrowia, przydatny może być również test oparty na pytaniu, czy niekorzystnego skutku można było uniknąć oraz czy lekarz w danym przypadku powinien był i mógł zrobić więcej (lepiej). W nieodłącznym związku z określeniem podstaw odpowiedzialności lekarza pozostaje zjawisko określane mianem ryzyka medycznego. Nawet bowiem przy postępowaniu zgodnym z aktualną wiedzą medyczną i przy zachowaniu należytej staranności nie da się wykluczyć ryzyka powstania szkody <em> <!-- -->(wyroki Sądu Najwyższego z 19 października 1971 r., II CR 421/74, niepublikowany, z 29 września 2000 r., V CKN 527//00, OSNC 2001, nr 3, poz. 42, z dnia 29 października 2003 r., III CK 34/02, OSP 2005, nr 4, poz. 54, z 13 stycznia 2005 r., III CK 143/04, niepublikowany i z 10 lutego 2010 r., V CSK 287/09, niepublikowany).</em> </p> <p>Pojęcie „szkody” rozumiane jest natomiast jako uszczerbek, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych (życie, zdrowie, wolność, cześć, majątek). Szkoda może mieć charakter majątkowy (uszczerbek materialny na osobie lub mieniu) lub niemajątkowy (doznana krzywda, czyli cierpienia fizyczne i krzywda moralna). Szkoda może być wynikiem wadliwego leczenia lub leczenia nawet zgodnego z zasadami sztuki lekarskiej, lecz przeprowadzonego bez zgody pacjenta albo z przekroczeniem zakresu zgody. Jeśli chodzi o szkodę niemajątkową, czyli doznaną krzywdę, to mogą to być cierpienia fizyczne i moralne powstałe na skutek wadliwego zabiegu lub nawet zabiegu prawidłowego, lecz na który pacjent nie zgodził się<em> <!-- --> (M. Nestorowicz, Prawo medyczne, Toruń 2007, s. 44).</em> </p> <p>Spowodowanie szkody na osobie w warunkach błędu w sztuce medycznej jest specyficzną postacią deliktu prawa cywilnego, którego powstanie wymaga zaistnienia przesłanek odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego, czyli szkody, winy i adekwatnego związku przyczynowego.</p> <p>Błąd w sztuce medycznej jest jedynie obiektywnym elementem winy lekarza wykonującego czynności medyczne, stanowi bowiem czynność (zaniechanie) lekarza w zakresie diagnozy i terapii, niezgodną z nauką medycyny w zakresie dla lekarza dostępnym. Subiektywnym natomiast elementem koniecznym dla przypisania winy lekarzowi jest jego umyślność lub niedbalstwo<em> <!-- --> (M. Filar, S. Krześ, E. Marszałkowska-Krześ, P. Zaborowski, Odpowiedzialność lekarzy i zakładów opieki zdrowotnej, Warszawa 2004, s. 29 i n.; orzeczenie SN z 1 kwietnia 1955 r., IV CR 39/54, OSNCK 1/1957, poz. 7 oraz Lex nr 118379). </em>Pojęcie "błędu w sztuce lekarskiej" odnosi się nie tylko do błędu terapeutycznego (błędu w leczeniu, w tym błędu operacyjnego), ale również do błędu diagnostycznego (błąd rozpoznania) <em> <!-- -->(wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 2013 r., sygn. IV CSK 64/13, LEX nr 1413156).</em> </p> <p>Orzecznictwo wskazuje, że do przyjęcia winy osoby, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a>, nie jest potrzebne wykazanie, iż osoba ta naruszyła przepisy dotyczące bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzkiego. Wystarczy, jeżeli wina tej osoby polega na zaniechaniu zasad ostrożności i bezpieczeństwa, wynikających z doświadczenia życiowego i okoliczności danego wypadku<em> <!-- --> (wyrok Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1975 r., sygn. II CR 140/75, LEX nr 7695).</em> </p> <p>Sama placówka medyczna rzeczywiście ponosi odpowiedzialność w przypadku winy podwładnego, rozumianej zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> i nie jest wymagane wykazanie przez poszkodowanego winy po stronie placówki medycznej, gdyż odpowiada ona za zasadzie ryzyka w sposób bezwzględny, wyłączający możliwość ekskulpacji. Przyjęcie odpowiedzialności podmiotu leczniczego na podstawie powyższego przepisu wymaga więc uprzedniego stwierdzenia, że jego pracownik wyrządził szkodę w sposób zawiniony i odpowiada z tego tytułu na zasadach ogólnych. Podwładnym w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> jest członek personelu medycznego jednostki, w tym także lekarz, który mimo dalece posuniętej samodzielności w zakresie wyboru sposobów leczenia pacjenta jest podmiotem podlegającym kierownictwu organizacyjnemu zakładu opieki zdrowotnej, a także ma obowiązek stosowania się do jego wskazówek w zakresie organizacji pracy. Wina podwładnego jest natomiast przesłanką odpowiedzialności pozwanego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> przy czym ustawa nie uzależnia tej odpowiedzialności od konkretnego stopnia winy lub jej przypisania poszczególnym członkom personelu pozwanego (wina bezimienna). Wystarczy wykazanie, choćby na podstawie domniemania faktycznego, że miało miejsce zawinione naruszenie zasad i standardów postępowania z pacjentem przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, aby uznać, że zakład opieki zdrowotnej (obecnie podmiot leczniczy) ponosi odpowiedzialność za szkody doznane przez pacjenta. Placówka lecznicza ponosi więc odpowiedzialność za szkodę wyrządzona przez jej personel, którego zachowanie musi być obiektywnie bezprawne i subiektywnie zawinione, gdyż obowiązkiem całego personelu strony pozwanej jest dołożenie należytej staranności w leczeniu każdego pacjenta <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I ACa 689/18, Lex nr 2668037).</em> </p> <p>Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 6 listopada 2014 r.<em> <!-- --> (sygn. I ACa 621/14, LEX nr 1623923), </em>normy reżimu deliktowego mają chronić poszkodowanego i rolą sądu jest taka interpretacja przepisów, aby ta ochrona była najpełniejsza. Przytoczyć tutaj należy także pogląd Sądu Apelacyjnego w Łodzi wyrażony w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r<em> <!-- -->. (sygn. I ACa 1570/13, LEX nr 1477198), </em>zgodnie z którym związek przyczynowy między zaniechaniem ze strony placówki medycznej a szkodą w postaci pogorszenia stanu zdrowia pacjenta czy obniżenia rokowań na jego poprawę, nie musi być ustalony w sposób pewny, a wystarczy jedynie wysoki stopień prawdopodobieństwa istnienia takiego związku.</p> <p>Dostrzec należy, iż zarówno na etapie postępowania likwidacyjnego, jak w postępowaniu sądowym, pozwany nie kwestionował roszczenia powódki o zadośćuczynienie co do istoty, a jedynie co do wysokości, podnosząc, iż w jego ocenie wypłacona powódce kwota jest adekwatna do rozmiaru cierpień. Powód <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (ubezpieczyciel) po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego postanowił wypłacić powódce kwotę 100 000 zł, przyznając, że doszło do błędu diagnostycznego popełnionego przez lekarza <span class="anon-block">T. D.</span>, który wykonał w dniu 14 maja 2012 roku badanie rezonansu magnetycznego głowy oraz jego opis. W treści opisu lekarz stwierdził, że wielkość przysadki jest w normie oraz nie dostrzegł zmiany patologicznej (gruczolaka), którą to u powódki następnie zdiagnozowano dopiero po dwóch latach od ww. badania. Wtedy też okazało się, że ta zmiana chorobowa była już widoczna w obrazie MR mózgowia, jednak zdążyła się rozwinąć do tego stopnia, że poskutkowało akromegalią i rozstrojem zdrowia na tyle poważnym, że wystąpiła konieczność operacji, a następnie dolegliwościami i utrudnieniami, które pozostaną z powódką już do końca życia, znacząco obniżając jego komfort.</p> <p>Zdaniem Sądu strona powodowa wykazała zatem zarówno zaistnienie szkody – wystąpienie negatywnych następstw zdrowotnych i w efekcie wywołanie znacznego rozstroju zdrowia, niepełnosprawności w umiarkowanym stopniu, dożywotnich dolegliwości i przez to stale obniżonego komfortu życia, jak również związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wadliwym działaniem lekarza (podwładnego pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>), błędem diagnostycznym, a tą szkodą. Biegli (specjalista neurolog i neurochirurg, a także endokrynolog) stwierdzili wprost, iż dotykające powódkę schorzenia, objawy i dolegliwości pozostają w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym zdarzenia z dnia 14 maja 2012 roku (k. 506, k. 556). Ww. dolegliwości i schorzenia wpłynęły zaś na niemożność realizowania planów życiowych, rozwoju zawodowego, konieczność ciągłych badań kontrolnych. Powódka do końca życia pozostanie pacjentką niecałkowicie zdrową i wyleczoną – część objawów pozostanie z nią do końca życia, co powoduje, że nie jest i nie będzie to komfortowe życie. Zaznaczyć jednak należy, że nie dotyczy to jedynie potworniaka jajnika, który został wycięty przy porodzie powódki, albowiem na gruncie wiadomości specjalnych (konieczna była do tego opinia biegłego z zakresu ginekologii), związku przyczynowego między ww. błędem diagnostycznym, a tym akurat schorzeniem, strona powodowa nie wykazała.</p> <p>Na skutek zobowiązania Sądu pismem z dnia 12 czerwca 2024 roku powódka oświadczyła, że z tytułu naruszenia praw pacjenta domaga się od pozwanych kwoty 10 000 zł, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia w odpowiednim zakresie drugiego pozwanego, zaś pozostała kwota 226 000 zł stanowi zadośćuczynienie, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> (pismo – k. 699). Pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> podniósł jednak zarzut przedawnienia. Pochylając się nad tym zarzutem trzeba wskazać, że zarówno w piśmie z dnia 10 sierpnia 2016 roku, jak i w piśmie z dnia 5 listopada 2018 roku powódka nie sformułowała żądania zapłaty kwoty 10 000 zł z tytułu naruszenia praw pacjenta, dlatego też roszczenie to w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442<sup> <!-- -->1</sup>§1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819;art. 819 § 2)">art. 819§2 k.c.</a>, licząc 3-letni termin od dnia 10 września 2014 roku, tj. od dnia zdiagnozowania u powódki gruczolaka przysadki mózgowej) dochodzone pozwem z dnia 10 maja 2019 roku rzeczywiście należy uznać za przedawnione. W tym zakresie zatem powództwo w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> rzeczywiście podlega oddaleniu, natomiast w pozostałym – roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> – nie jest przedawnione, albowiem bieg 3-letniego terminu wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442<sup> <!-- -->1</sup>§1 k.c.</a> dwukrotnie został przerwany na skutek ww. dwóch pism stanowiących wezwanie do zapłaty.</p> <p>Z kolei roszczenie o zapłatę kwoty 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> nie jest przedawnione, albowiem pozwany nie podniósł tego zarzutu – pozwani odpowiedzialni są wobec powódki jako dłużnicy <em> <!-- -->in solidum</em>, a nie dłużnicy solidarni, a zatem zarzut przedawnienia podniesiony przez jednego z dłużników nie rozciąga się na drugiego dłużnika na zasadzie określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 375;art. 375 § 2)">art. 375§2 k.c.</a> (zob. wyrok SN z 27.04.2016 r., II CSK 361/15, LEX nr 2051475). Nie było ono kwestionowane przez pozwanego i w ocenie Sądu zasługiwało na uwzględnienie, albowiem naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090520417" title="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 8)">art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta</a>, z uwagi na wszystkie powyższe ustalenia, nie budziło wątpliwości.</p> <p>Bezspornym było również to, że z uwagi na określoną w umowie ubezpieczenia sumę ubezpieczenia 46 500 euro, a także dobrowolną sumę ubezpieczenia 100 000 zł odpowiedzialność <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> była do tych kwot ograniczona. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu uzasadnione jest przyznanie powódce – poza przyznaną już dobrowolnie przez pozwanego ubezpieczyciela kwotą 100 000 zł – kolejne 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.</p> <p>Kompensacyjna funkcja zadośćuczynienia oznacza, że przyznana suma pieniężna ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej, wynagradzać doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwiać przezwyciężenie ujemnych przeżyć. Jakkolwiek nie może naprawić krzywdy już doznanej, to w braku lepszego środka powinna dać pokrzywdzonemu rodzaj satysfakcji oraz umożliwiać zaspokojenie pragnień wykraczających poza zaspokojenie zwykłych potrzeb życiowych (wyrok SN z 26.11.2019 r., sygn. IV CSK 386/18, OSG 2020 nr 1, poz. 1, str. 3). Wysokość przyznanej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia zależy w ogromnej mierze od uznania sądu – nie istnieją żadne precyzyjne przesłanki ani żaden taryfikator, który pozwoliłby określić, jaka kwota jest zasadna w danym przypadku. Sąd musi zatem oprzeć się na dotychczasowym dorobku orzeczniczym, posiłkując się również określonym procentowo uszczerbkiem na zdrowiu poszkodowanej. Na etapie postępowania likwidacyjnego trwały uszczerbek na zdrowiu powódki pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> określił na 30%. Z kolei zgodnie z opiniami biegłych sądowych, długotrwały uszczerbek na zdrowiu jest oceniany na 60% ( z neurologicznego punktu widzenia – „z uwagi na zaburzenia wewnątrzwydzielnicze pochodzenia ośrodkowego wynikające z usunięcia przysadki mózgowej na tle gruczolaka przysadki z wtórną niedoczynnością tarczycy” – k. 507) oraz 10% (długotrwały uszczerbek na zdrowiu<span class="anon-block">(...)</span> – k. 646). W ocenie Sądu cierpienie i krzywdę powódki można porównać wręcz do utraty całego narządu – od momentu badania MR głowy z dnia 14 maja 2012 roku, aż do prawidłowej diagnozy we wrześniu 2014 roku, powódka borykała się z uporczywym bólem głowy, powódka poszukiwała odpowiedniego leczenia, było ono nieskuteczne, jej dolegliwości były bagatelizowane (z uwagi na wynik badania z dnia 14 maja 2012 roku) a w międzyczasie pojawiły się cechy akromegalii, które się utrwaliły i pozostaną u powódki do końca życia, co zwłaszcza dla młodej kobiety jest niewątpliwie dotkliwe. W ocenie Sądu całkowicie uzasadnionym jest zatem przyznanie jej zadośćuczynienia w kwocie 100 000 zł.</p> <p>W przedmiocie odsetek Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481§1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> Zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną czynem niedozwolonym staje się wymagalne po wezwaniu zobowiązanego przez pokrzywdzonego do spełnienia świadczenia. Jeżeli zatem zobowiązany nie zapłaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>, uprawniony nie ma możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia, jakie należy mu się już w tym terminie, a zatem odsetki ustawowe winny się mu należeć od tego właśnie terminu. Z tą chwilą ubezpieczyciel popada w opóźnienie, zaś po stronie pokrzywdzonego powstaje na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481§1 k.c.</a> roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 16 grudnia 2011 roku V CSK 38/11, LEX nr 1129170, 18 lutego 2010 roku II CSK 434/09, LEX nr 602683, 29 sierpnia 2013 roku, I CSk 667/12, LEX nr 1391106, wyroki Sądów Apelacyjnych: w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2013 roku, I ACa 584/13, LEX nr 1409085, 17 maja 2013 roku, I ACa 153/13, LEX nr 1321902, Lublinie z dnia 25 marca 2014 roku I ACa 808/13, LEX nr 1444787, 27 lutego 2014 roku, I ACa 762/13, LEX nr 1438105, 30 października 2013 roku I ACa 452/13, LEX nr 1402938, w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2013 roku, I ACa 203/13, LEX nr 1396899, 6 czerwca 2013 roku, I ACa 120/13, LEX nr 1369368, w Łodzi z dnia 28 stycznia 2014 roku I ACa 947/13, LEX nr 1425483, 16 października 2013 roku I ACa 503/13, LEX nr 1383503).</p> <p>Sąd zasądził odsetki od zasądzonej od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 100 000 zł od dnia 13 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty, a zatem od dnia następnego po dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznania powódce zadośćuczynienia, uznając, że to od tego dnia pozwany był w opóźnieniu.</p> <p>Z kolei odsetki od tej kwoty od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> należało zasądzić od dnia 8 stycznia 2019 roku, biorąc pod uwagę, iż powódka złożyła do Sądu Rejonowego w Elblągu wniosek o zawezwanie tego pozwanego do próby ugodowej, jednak pozwany w odpowiedzi na wniosek wskazał, że nie widzi możliwości zawarcia jakiejkolwiek ugody. Odpowiedź ta została doręczona pełnomocnikowi <span class="anon-block">A. S. (1)</span> w dniu 7 stycznia 2019 roku, a zatem odsetki należą się od dnia następnego po dniu otrzymania tej odpowiedzi.</p> <p>Natomiast odsetki od zasądzonej od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> kwoty 10 000 zł w ocenie Sądu należą się od dnia 5 lipca 2024 roku. Pismo powódki z dnia 12 czerwca 2024 roku precyzujące roszczenie w zakresie dochodzonej kwoty 10 000 zł zostało pozwanemu doręczone w dniu 20 czerwca 2024 roku, a zatem w ocenie Sąd termin dwóch tygodni jest okresem wystarczającym do zapoznania się ze stanowiskiem powódki i wyrażenia stanowiska w przedmiocie dochodzonego roszczenia.</p> <p>W pozostałym zakresie, ponad zasądzone w ww. wymiarze kwoty, powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne.</p> <p>Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w punktach I-III sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> uznając, że z uwagi na częściowe uwzględnienie roszczenia pieniężnego powódki uzasadnionym jest wzajemne zniesienie kosztów procesu.</p> <p>W przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych Sąd orzekł jak w punkcie V sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 100)">art. 98§1 i 100 k.p.c.</a> w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Na kwotę 22 420,51 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych złożyły się kwoty 8 465,67 zł oraz 6 088,84 zł wypłacone tytułem wynagrodzeń za sporządzenie opinii biegłych (postanowienia – k. 562, k. 653), a także nieuiszczona opłata od pozwu, z której powódka była zwolniona, w kwocie 7 866 zł. W przedmiocie zasądzenia od powódki kwoty 3 933 zł tytułem przypadającej od niej połowy nieuiszczonej opłaty od pozwu wyłącznie z roszczeń zasądzonych na jej rzecz w punktach I i II wyroku orzeczono na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c.</p> <p>W przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności należało orzec jak w punkcie VI sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 333;art. 333 § 1;art. 333 § 1 pkt. 3)">art. 333§1 pkt 3 k.p.c.</a>, jako że wyrok w stosunku do pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">E.</span> jest zaoczny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 340;art. 340 § 1)">art. 340§1 k.p.c.</a> </p> </div>